೨. ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೩೯. ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಅಪ್ಪದೀಪೇತಿ ಪದೀಪಚನ್ದಸೂರಿಯಅಗ್ಗೀಸು ಏಕೇನಾಪಿ ಅನೋಭಾಸಿತೇ. ತೇನೇವಸ್ಸ ಪದಭಾಜನೇ ‘‘ಅನಾಲೋಕೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಲ್ಲಪೇಯ್ಯ ವಾತಿ ಗೇಹಸ್ಸಿತಕಥಂ ಕಥೇಯ್ಯ.

೮೪೧. ಅರಹೋಪೇಕ್ಖಾ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಾತಿ ನ ರಹೋಅಸ್ಸಾದಾಪೇಕ್ಖಾ ರಹೋಅಸ್ಸಾದತೋ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಾವ ಹುತ್ವಾ ಞಾತಿಂ ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ, ದಾನೇ ವಾ ಪೂಜಾಯ ವಾ ಮನ್ತೇತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಥೇಯ್ಯಸತ್ಥಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದ್ವಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೨. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೪೨. ದುತಿಯೇ – ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇ ಓಕಾಸೇತಿ ಇದಮೇವ ನಾನಂ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ಪುರಿಮಸದಿಸಮೇವಾತಿ.

ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೩. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೪೬. ತತಿಯೇ – ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇತಿ ನಾನಂ, ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ತಾದಿಸಮೇವಾತಿ.

ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೪. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೫೦-೩. ಚತುತ್ಥೇ – ನಿಕಣ್ಣಿಕನ್ತಿ ಕಣ್ಣಮೂಲಂ ವುಚ್ಚತಿ; ಕಣ್ಣಮೂಲೇ ಜಪ್ಪೇಯ್ಯಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸತಿ ಕರಣೀಯೇತಿ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಂ ಆಹರಣತ್ಥಾಯ ವಿಹಾರೇ ವಾ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಪಟಿಸಾಮನತ್ಥಾಯ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪುರಿಮಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೫. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೫೪. ಪಞ್ಚಮೇ – ಘರಂ ಸೋಧೇನ್ತಾತಿ ತೇಸಂ ಕಿರ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಥೇರಿಯಾ ಕೋಚಿ ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೋ ವೀತಿಕ್ಕಮೋ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ಘರಮ್ಪಿ ತಾವ ಸೋಧೇಮಾ’’ತಿ, ತತೋ ಘರಂ ಸೋಧೇನ್ತಾ ನಂ ಅದ್ದಸಂಸು.

೮೫೬. ಅನೋವಸ್ಸಕಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾತಿ ಪಠಮಂ ಪಾದಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಂ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇನ್ತಿಯಾ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಉಪಚಾರಾತಿಕ್ಕಮೇ ಏಸೇವ ನಯೋ.

೮೫೮. ಗಿಲಾನಾಯಾತಿ ಯಾ ತಾದಿಸೇನ ಗೇಲಞ್ಞೇನ ಆಪುಚ್ಛಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಆಪದಾಸೂತಿ ಘರೇ ಅಗ್ಗಿ ವಾ ಉಟ್ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಚೋರಾ ವಾ; ಏವರೂಪೇ ಉಪದ್ದವೇ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೬. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೬೦. ಛಟ್ಠೇ – ಅಭಿನಿಸೀದೇಯ್ಯಾತಿ ನಿಸೀದೇಯ್ಯ. ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಏಕಾ ಆಪತ್ತಿ, ಅನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ಏಕಾ, ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾ ದ್ವೇ.

೮೬೩. ಧುವಪಞ್ಞತ್ತೇತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ನಿಚ್ಚಪಞ್ಞತ್ತೇ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ…ಪೇ… ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೭. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೬೪. ಸತ್ತಮೇಪಿ – ಸಬ್ಬಂ ಛಟ್ಠೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೮. ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೬೯. ಅಟ್ಠಮೇ – ಸಬ್ಬಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೯. ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೭೫. ನವಮೇ – ಅಭಿಸಪೇಯ್ಯಾತಿ ಸಪಥಂ ಕರೇಯ್ಯ. ನಿರಯೇನ ಅಭಿಸಪತಿ ನಾಮ ‘‘ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಮಿ, ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಮಿ, ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತು, ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತತೂ’’ತಿ ಏವಮಾದಿನಾ ನಯೇನ ಅಕ್ಕೋಸತಿ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಅಭಿಸಪತಿ ನಾಮ ‘‘ಗಿಹಿನೀ ಹೋಮಿ, ಓದಾತವತ್ಥಾ ಹೋಮಿ, ಪರಿಬ್ಬಾಜಿಕಾ ಹೋಮಿ, ಇತರಾ ವಾ ಏದಿಸಾ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಮಾದಿನಾ ನಯೇನ ಅಕ್ಕೋಸತಿ; ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಠಪೇತ್ವಾ ಪನ ನಿರಯಞ್ಚ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಞ್ಚ ‘‘ಸುನಖೀ ಸೂಕರೀ ಕಾಣಾ ಕುಣೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಿಯಾ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ದುಕ್ಕಟಂ.

೮೭೮. ಅತ್ಥಪುರೇಕ್ಖಾರಾಯಾತಿ ಅಟ್ಠಕಥಂ ಕಥೇನ್ತಿಯಾ. ಧಮ್ಮಪುರೇಕ್ಖಾರಾಯಾತಿ ಪಾಳಿಂ ವಾಚೇನ್ತಿಯಾ. ಅನುಸಾಸನಿಪುರೇಕ್ಖಾರಾಯಾತಿ ‘‘ಇದಾನಿಪಿ ತ್ವಂ ಏದಿಸಾ, ಸಾಧು ವಿರಮಸ್ಸು, ನೋ ಚೇ ವಿರಮಸಿ, ಅದ್ಧಾ ಪುನ ಏವರೂಪಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕತ್ವಾ ನಿರಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸಸಿ, ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅನುಸಾಸನಿಯಂ ಠತ್ವಾ ವದನ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

೧೦. ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೭೯. ದಸಮೇ – ಸಬ್ಬಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಧುರನಿಕ್ಖೇಪಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ.

ಅನ್ಧಕಾರವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.