೯. ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೫೭. ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀತಿ ಉತ್ತಮಭೋಜನಾನಿ. ಕಸ್ಸ ಸಮ್ಪನ್ನಂ ನ ಮನಾಪನ್ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯುತ್ತಂ ಕಸ್ಸ ನ ಪಿಯಂ. ಸಾದುನ್ತಿ ಸುರಸಂ.

೨೫೯. ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಏವರೂಪಾನಿ ಪಣೀತಭೋಜನಾನಿ ಅಗಿಲಾನೋ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸುದ್ಧಾನಿ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ನಾಪಜ್ಜತಿ, ಸೇಖಿಯೇಸು ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿದುಕ್ಕಟಂ ಆಪಜ್ಜತಿ, ಓದನಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಪನ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಅಯಂ ಕಿರೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇನೇವ ಚ ‘‘ಪಣೀತಾನೀ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀ’’ತಿ ಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಪಣೀತಾನೀ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತೇ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಂಯೇವ ಗಹಣಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪಣೀತಸಂಸಟ್ಠಾನಿ ಸತ್ತಧಞ್ಞನಿಬ್ಬತ್ತಾನಿ ಭೋಜನಾನಿ ಪಣೀತಭೋಜನಾನೀತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ.

ಇದಾನಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿಆದೀಸು ಅಯಂ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ‘‘ಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಮಿಸ್ಸಕಂ ಕತ್ವಾ ದೇಹಿ, ಸಹಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹಿ, ಸಪ್ಪಿಞ್ಚ ಭತ್ತಞ್ಚ ದೇಹೀ’’ತಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಕಟಂ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅಜ್ಝೋಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ‘‘ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಸಾಲಿಭತ್ತಂ ವಿಯ ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ; ತಸ್ಮಾ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿದುಕ್ಕಟಮೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಭತ್ತಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಸಪ್ಪಿಂ ಕತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ನವನೀತಂ ವಾ ಖೀರಂ ವಾ ದಧಿಂ ವಾ ದೇತಿ, ಮೂಲಂ ವಾ ಪನ ದೇತಿ, ‘‘ಇಮಿನಾ ಸಪ್ಪಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ. ‘‘ಗೋಸಪ್ಪಿನಾ ಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಗೋಸಪ್ಪಿನಾ ವಾ ದೇತು, ಗೋಸಪ್ಪಿಮ್ಹಿ ಅಸತಿ, ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಗೋನವನೀತಾದೀನಿ ವಾ ಗಾವಿಂಯೇವ ವಾ ದೇತು ‘‘ಇತೋ ಸಪ್ಪಿನಾ ಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಗೋಸಪ್ಪಿನಾ ಯಾಚಿತೋ ಅಜಿಯಾ ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಂ. ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ ಅಞ್ಞಂ ಯಾಚಿತೇನ ಅಞ್ಞಂ ದಿನ್ನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಅಜಿಯಾ ಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀತಿ ಆದೀಸುಪಿ.

‘‘ಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಮೇವ. ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾತಿ ವುತ್ತೇ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ ದೇತಿ, ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇಪಿ ಪರಿಭೋಗೇಪಿ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿಮ್ಹಿ ಅಸತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಅಕಪ್ಪಿಯನವನೀತಾದೀನಿ ದೇತಿ ‘‘ಸಪ್ಪಿಂ ಕತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾವ ದಿನ್ನಂ ಹೋತಿ. ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಸಪ್ಪಿನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಕಪ್ಪಿಯೇನ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಂ. ‘‘ಸಪ್ಪಿನಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸೇಸೇಸು ನವನೀತಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರೇನ ದೇತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಮೇವ. ಏಸ ನಯೋ ನವನೀತೇನ ದೇಹೀತಿಆದೀಸುಪಿ. ಯೇನ ಯೇನ ಹಿ ವಿಞ್ಞತ್ತಿ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವಾ ತಸ್ಸ ಮೂಲೇ ವಾ ಲದ್ಧೇ, ತಂ ತಂ ಲದ್ಧಮೇವ ಹೋತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಅಞ್ಞಂ ಪಾಳಿಯಾ ಆಗತಂ ವಾ ಅನಾಗತಂ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ವಿಸಙ್ಕೇತಂ. ಪಾಳಿಯಂ ಆಗತನವನೀತಾದೀನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇಹಿ ನವನೀತಾದೀಹಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಯಥಾ ಚ ‘‘ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಾಲಿಭತ್ತಸ್ಸ ವಿಯ ಸಪ್ಪಿಭತ್ತಸ್ಸ ಅಭಾವಾ ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿದುಕ್ಕಟಮೇವ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ಏವಂ ನವನೀತಭತ್ತಂ ದೇಹೀತಿಆದೀಸುಪಿ. ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಏಕಮೇಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ವುಚ್ಚಮಾನೇಪಿ ಹಿ ಅಯಮೇವತ್ಥೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ ಸಿಯಾ, ಸೋ ಚ ಸಙ್ಖೇಪೇನಪಿ ಸಕ್ಕಾ ಞಾತುಂ, ಕಿಂ ತತ್ಥ ವಿತ್ಥಾರೇನ? ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏಸ ನಯೋ ನವನೀತೇನ ದೇಹೀತಿಆದೀಸುಪೀ’’ತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಸಬ್ಬೇಹಿಪಿ ಸಪ್ಪಿಆದೀಹಿ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ವಾ ನಾನಾಟ್ಠಾನೇ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಂ ಏಕಭಾಜನೇ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ಏಕರಸಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಕುಸಗ್ಗೇನಾಪಿ ಜಿವ್ಹಗ್ಗೇ ಬಿನ್ದುಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರತಿ, ನವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ ಆಪಜ್ಜತಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಪರಿವಾರೇ –

‘‘ಕಾಯಿಕಾನಿ ನ ವಾಚಸಿಕಾನಿ,

ಸಬ್ಬಾನಿ ನಾನಾವತ್ಥುಕಾನಿ;

ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ ಏಕತೋ,

ಪಞ್ಹಾಮೇಸಾ ಕುಸಲೇಹಿ ಚಿನ್ತಿತಾ’’ತಿ. (ಪರಿ. ೪೮೧);

೨೬೧. ಅಗಿಲಾನೋ ಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಗಿಲಾನಸಞ್ಞೀಪಿ ಹುತ್ವಾ ಭೇಸಜ್ಜತ್ಥಾಯ ಪಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ನವ ಪಣೀತಭೋಜನಾನಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇನ್ತೋ ಪನ ಇಮಿನಾ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪನ ಏತಾನಿ ಪಾಟಿದೇಸನೀಯವತ್ಥೂನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸೂಪೋದನವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಂ ಉಭಯೇಸಮ್ಪಿ ಸೇಖಪಣ್ಣತ್ತಿದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಚತುಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯತೋ ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ,

ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಣೀತಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನವಮಂ.