೩. ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೨೧. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ನ ಖೋ ಇದಂ ಓರಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಯಥಯಿಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭತ್ತಂ ಕರೋನ್ತೀತಿ, ಯೇನ ನಿಯಾಮೇನ ಇಮೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಭತ್ತಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇನ ಞಾಯತಿ – ‘‘ಇದಂ ಸಾಸನಂ ಇದಂ ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖೇ ಸಙ್ಘೇ ದಾನಂ ನ ಖೋ ಓರಕಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪರಿತ್ತಂ ಲಾಮಕಂ ನೇವ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಕಿರಪತಿಕೋತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಕಿರೋ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ನಾಮಂ; ಅಧಿಪಚ್ಚಟ್ಠೇನ ಪನ ‘‘ಕಿರಪತಿಕೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಕಿರ ಇಸ್ಸರೋ ಅಧಿಪತಿ ಮಾಸಉತುಸಂವಚ್ಛರನಿಯಾಮೇನ ವೇತನಂ ದತ್ವಾ ಕಮ್ಮಕಾರಕೇ ಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತಿ. ಬದರಾ ಪಟಿಯತ್ತಾತಿ ಉಪಚಾರವಸೇನ ವದತಿ. ಬದರಮಿಸ್ಸೇನಾತಿ ಬದರಸಾಳವೇನ.

೨೨೨. ಉಸ್ಸೂರೇ ಆಹರಿಯಿತ್ಥಾತಿ ಅತಿದಿವಾ ಆಹರಿಯಿತ್ಥ.

೨೨೬. ಮಯ್ಹಂ ಭತ್ತಪಚ್ಚಾಸಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ದಮ್ಮೀತಿ ಅಯಂ ಭತ್ತವಿಕಪ್ಪನಾ ನಾಮ ಸಮ್ಮುಖಾಪಿ ಪರಮ್ಮುಖಾಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಸಮ್ಮುಖಾ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ತುಯ್ಹಂ ವಿಕಪ್ಪೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ಅದಿಸ್ವಾ ಪಞ್ಚಸು ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ವಿಕಪ್ಪೇಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಾದೀಸು ಪನ ಪರಮ್ಮುಖಾವಿಕಪ್ಪನಾವ ವುತ್ತಾ. ಸಾ ಚಾಯಂ ಯಸ್ಮಾ ವಿನಯಕಮ್ಮೇನ ಸಙ್ಗಹಿತಾ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವತೋ ವಿಕಪ್ಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಭಗವತಿ ಹಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೇಪಿ ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ನಿಸಿನ್ನೇಪಿ ಸಙ್ಘೇನ ಗಣಪ್ಪಹೋನಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಂ ತಂ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ ಸುಕತಮೇವ ಹೋತಿ, ಭಗವಾ ನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕೋಪೇತಿ; ನ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ. ನ ಕೋಪೇತಿ ಧಮ್ಮಿಸ್ಸರತ್ತಾ, ನ ಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಅಗಣಪೂರಕತ್ತಾ.

೨೨೯. ದ್ವೇ ತಯೋ ನಿಮನ್ತನೇ ಏಕತೋ ಭುಞ್ಜತೀತಿ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ನಿಮನ್ತನಾನಿ ಏಕಪತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಕತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಕುಲಾನಿ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಆಕಿರನ್ತಿ, ಸೂಪಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಆಕಿರನ್ತಿ, ಏಕಮಿಸ್ಸಕಂ ಹೋತಿ, ಏತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪನ ಮೂಲನಿಮನ್ತನಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಹೋತಿ, ಪಚ್ಛಿಮಂ ಪಚ್ಛಿಮಂ ಉಪರಿ, ತಂ ಉಪರಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ. ಹತ್ಥಂ ಪನ ಅನ್ತೋ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪಠಮನಿಮನ್ತನತೋ ಏಕಮ್ಪಿ ಕಬಳಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಭುತ್ತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಥಾ ತಥಾ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಚೇಪಿ ತತ್ಥ ಖೀರಂ ವಾ ರಸಂ ವಾ ಆಕಿರನ್ತಿ, ಯೇನ ಅಜ್ಝೋತ್ಥತಂ ಭತ್ತಂ ಏಕರಸಂ ಹೋತಿ, ಕೋಟಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಖೀರಭತ್ತಂ ವಾ ರಸಭತ್ತಂ ವಾ ಲಭಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ತತ್ಥೇವ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಖೀರಭತ್ತಂ ವಾ ರಸಭತ್ತಂ ವಾ ಆಕಿರನ್ತಿ, ಖೀರಂ ವಾ ರಸಂ ವಾ ಪಿವತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಭುಞ್ಜನ್ತೇನ ಪನ ಪಠಮಂ ಲದ್ಧಮಂಸಖಣ್ಡಂ ವಾ ಭತ್ತಪಿಣ್ಡಂ ವಾ ಮುಖೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕೋಟಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಪ್ಪಿಪಾಯಾಸೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ’’ತಿ.

ಮಹಾಉಪಾಸಕೋ ಭಿಕ್ಖುಂ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ತಸ್ಸ ಕುಲಂ ಉಪಗತಸ್ಸ ಉಪಾಸಕೋಪಿ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತದಾರಭಾತಿಕಭಗಿನಿಆದಯೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಉಪಾಸಕೇನ ಪಠಮಂ ದಿನ್ನಂ ಅಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಲದ್ಧಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ‘‘ಅನಾಪತ್ತೀ’’ತಿ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ. ಕುರುನ್ದಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ವಟ್ಟತೀತಿ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ‘‘ಸಚೇ ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ಪಚನ್ತಿ, ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪಕ್ಕಭತ್ತತೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ದೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಪಚ್ಛಾ ಆಹಟಂ ಪಠಮಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಯದಿ ಪನ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಏಕೋವ ಪಾಕೋ ಹೋತಿ, ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಂ ನ ಹೋತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಮಹಾಉಪಾಸಕೋ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಮನುಸ್ಸೋ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಕಿಂ ಭನ್ತೇ ನ ದೇಥಾತಿ? ನನು ಉಪಾಸಕ ತಯಾ ನಿಮನ್ತಿತಮ್ಹಾತಿ! ಹೋತು ಭನ್ತೇ, ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಭುಞ್ಜಥಾತಿ ವದತಿ, ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞೇನ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭತ್ತೇ ದಿನ್ನೇ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾಪಿ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಕಾಮಾ ‘‘ಸ್ವೇಪಿ ಭನ್ತೇ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬೇ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ, ಪುನದಿವಸೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಸಬ್ಬೇಹಿ ನಿಮನ್ತಿತತ್ತಾ. ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಭತ್ತಂ ಲಭತಿ, ತಮಞ್ಞೋ ಉಪಾಸಕೋ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಘರೇ ನಿಸೀದಾಪೇತಿ, ನ ಚ ತಾವ ಭತ್ತಂ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ. ಸಚೇ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಲದ್ಧಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ. ಅಭುತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇ ‘‘ಕಿಂ ಭನ್ತೇ ನ ಭುಞ್ಜಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತಯಾ ನಿಮನ್ತಿತತ್ತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಲದ್ಧಂ ಲದ್ಧಂ ಭುಞ್ಜಥ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಭುಞ್ಜತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

ಸಕಲೇನ ಗಾಮೇನಾತಿ ಸಕಲೇನ ಗಾಮೇನ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಮನ್ತಿತಸ್ಸೇವ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಭುಞ್ಜತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪೂಗೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ನಿಮನ್ತಿಯಮಾನೋ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಹೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಭಣತೀತಿ ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ನಿಮನ್ತಿಯಮಾನೋ ‘‘ನ ಮಯ್ಹಂ ತವ ಭತ್ತೇನತ್ಥೋ, ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಏತ್ಥ ಪನ ಮಹಾಪದುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ – ‘‘ಏವಂ ವದನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಅನಿಮನ್ತನಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಭುಞ್ಜನತ್ಥಾಯ ಪನ ಓಕಾಸೋ ಕತೋ ಹೋತೀತಿ ನೇವ ಗಣಭೋಜನತೋ ನ ಚಾರಿತ್ತತೋ ಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಮಹಾಸುಮತ್ಥೇರೋ ಆಹ – ‘‘ಯದಗ್ಗೇನ ಅನಿಮನ್ತನಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತದಗ್ಗೇನ ನೇವ ಗಣಭೋಜನಂ ನ ಚಾರಿತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ ಏತ್ಥ ಹಿ ಭೋಜನಂ ಕಿರಿಯಾ, ಅವಿಕಪ್ಪನಂ ಅಕಿರಿಯಾ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪರಮ್ಪರಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ತತಿಯಂ.