೪. ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೩೦. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಕಾಣಮಾತಾತಿ ಕಾಣಾಯ ಮಾತಾ. ಸಾ ಕಿರಸ್ಸಾ ಧೀತಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಅಹೋಸಿ, ಯೇ ಯೇ ತಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇ ತೇ ರಾಗೇನ ಕಾಣಾ ಹೋನ್ತಿ, ರಾಗನ್ಧಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾ ಪರೇಸಂ ಕಾಣಭಾವಕರಣತೋ ‘‘ಕಾಣಾ’’ತಿ ವಿಸ್ಸುತಾ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸಾ ವಸೇನ ಮಾತಾಪಿಸ್ಸಾ ‘‘ಕಾಣಮಾತಾ’’ತಿ ಪಾಕಟಾ ಜಾತಾ. ಆಗತನ್ತಿ ಆಗಮನಂ. ಕಿಸ್ಮಿಂ ವಿಯಾತಿ ಕೀದಿಸಂ ವಿಯ; ಲಜ್ಜನಕಂ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ರಿತ್ತಹತ್ಥಂ ಗನ್ತುನ್ತಿ ರಿತ್ತಾ ಹತ್ಥಾ ಅಸ್ಮಿಂ ಗಮನೇ ತದಿದಂ ರಿತ್ತಹತ್ಥಂ, ತಂ ರಿತ್ತಹತ್ಥಂ ಗಮನಂ ಗನ್ತುಂ ಲಜ್ಜನಕಂ ವಿಯ ಹೋತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸೀತಿ ಉಪಾಸಿಕಾ ಅರಿಯಸಾವಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ಸನ್ತಂ ಅದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಾವ ದಾಪೇಸಿ, ಯಾವ ಸಬ್ಬಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಣಾಪಿ ಮಾತು ಅತ್ಥಾಯ ದೇಸಿಯಮಾನಂ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೀ ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅಹೋಸಿ. ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ ಆಸನತೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಗತೋ. ಸೋಪಿ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ಕಾಣಮಾತಾಯ ನಿವೇಸನಂ ಅಗಮಾಸೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಕಾಣಂ ಆನೇತ್ವಾ ಪಕತಿಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಠಪೇಸಿ.

೨೩೧. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಉಪ್ಪನ್ನಮತ್ತೇ ಅಪ್ಪಞ್ಞತ್ತೇಯೇವ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ಪಾಥೇಯ್ಯವತ್ಥು ಉದಪಾದಿ, ತಸ್ಮಾ ಅನನ್ತರಮೇವ ಚೇತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಸೋಪಿ ಚ ಉಪಾಸಕೋ ಅರಿಯಸಾವಕತ್ತಾ ಸಬ್ಬಮೇವ ದಾಪೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪರಿಕ್ಖಯಂ ಅಗಮಾಸೀ’’ತಿ.

೨೩೩. ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಹೇಣಕತ್ಥಾಯಾತಿ ಪಣ್ಣಾಕಾರತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅತಿರಸಕಮೋದಕಸಕ್ಖಲಿಕಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ಇಧ ಪೂವೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪಾಥೇಯ್ಯತ್ಥಾಯಾತಿ ಮಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಬದ್ಧಸತ್ತುಅಬದ್ಧಸತ್ತುತಿಲತಣ್ಡುಲಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ಇಧ ಮನ್ಥೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತತೋ ಚೇ ಉತ್ತರಿನ್ತಿ ಸಚೇಪಿ ತತಿಯಂ ಪತ್ತಂ ಥೂಪೀಕತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಪೂವಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.

ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾತಿ ಮುಖವಟ್ಟಿಯಾ ಹೇಟ್ಠಿಮಲೇಖಾಯ ಸಮಪೂರೇ ಪತ್ತೇ ಗಹೇತ್ವಾ. ಅಮುತ್ರ ಮಯಾ ದ್ವತ್ತಿಪತ್ತಪೂರಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ದ್ವೇ ಗಹಿತಾ, ‘‘ಅತ್ರ ಮಯಾ ದ್ವೇ ಪತ್ತಪೂರಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾ, ತ್ವಂ ಏಕಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಪಿ ಅಞ್ಞಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ಪಠಮಂ ಆಗತೇನ ದ್ವೇ ಪತ್ತಪೂರಾ ಗಹಿತಾ, ಮಯಾ ಏಕೋ, ಮಾ ತ್ವಂ ಗಣ್ಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಯೇನ ಪಠಮಂ ಏಕೋ ಗಹಿತೋ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಪರಮ್ಪರಾರೋಚನೇ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಯೇನ ಪನ ಸಯಮೇವ ತಯೋ ಗಹಿತಾ, ತೇನ ಅಞ್ಞಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮಾ ಖೋ ಏತ್ಥ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿ’’ ಚ್ಚೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ ನೀಹರಿತ್ವಾತಿ ಆಸನಸಾಲಂ ಹರಿತ್ವಾ, ಆಸನಸಾಲಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಚ ಛಡ್ಡಿತಸಾಲಾ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಾ. ಯತ್ಥ ಮಹಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನಿಸೀದತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಯಾ ಲದ್ಧಟ್ಠಾನತೋ ಆಸನ್ನಾ ಆಸನಸಾಲಾ, ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಅತ್ತನೋ ‘ಸನ್ದಿಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಸಮ್ಭತ್ತಾನಂ ವಾ ಏಕನಿಕಾಯಿಕಾನಂ ವಾ ದಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಸಚೇ ಪನಸ್ಸ ನಿಬದ್ಧನಿಸೀದನಟ್ಠಾನಂ ಹೋತಿ, ದೂರಮ್ಪಿ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ.

ಸಂವಿಭಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಸಚೇ ತಯೋ ಪತ್ತಪೂರಾ ಗಹಿತಾ, ಏಕಂ ಅತ್ತನೋ ಠಪೇತ್ವಾ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಾ. ಸಚ್ಚೇ ದ್ವೇ ಗಹಿತಾ, ಏಕಂ ಅತ್ತನೋ ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ, ಯಥಾಮಿತ್ತಂ ಪನ ದಾತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಯೇನ ಏಕೋ ಗಹಿತೋ, ನ ತೇನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಕಾಮಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಯಥಾರುಚಿ ಕಾತಬ್ಬಂ.

೨೩೫. ಗಮನೇ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೇತಿ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಉಪದ್ದವಂ ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅನತ್ಥಿಕತಾಯ ವಾ ‘‘ಮಯಂ ಇದಾನಿ ನ ಪೇಸಿಸ್ಸಾಮ, ನ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಏವಂ ಗಮನೇ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೇ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನೇ. ಞಾತಕಾನಂ ಪವಾರಿತಾನನ್ತಿ ಏತೇಸಂ ಬಹುಮ್ಪಿ ದೇನ್ತಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನ ‘‘ತೇಸಮ್ಪಿ ಪಾಥೇಯ್ಯಪಹೇಣಕತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತತೋ ಪಮಾಣಮೇವ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಛಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಕಾಣಮಾತಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಚತುತ್ಥಂ.