೨. ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೦೯. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪರಿಹೀನಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋತಿ ಸೋ ಕಿರ ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ ರಾಜಾನಂ ಮಾರಾಪೇತ್ವಾಪಿ ಅಭಿಮಾರೇ ಯೋಜೇತ್ವಾಪಿ ರುಹಿರುಪ್ಪಾದಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಗುಳ್ಹಪಟಿಚ್ಛನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ಯದಾ ಪನ ದಿವಾಯೇವ ಧನಪಾಲಕಂ ಪಯೋಜೇಸಿ, ತದಾ ಪಾಕಟೋ ಜಾತೋ. ‘‘ಕಥಂ ದೇವದತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಂ ಪಯೋಜೇಸೀ’’ತಿ ಪರಿಕಥಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ‘‘ನ ಕೇವಲಂ ಹತ್ಥಿಂ ಪಯೋಜೇಸಿ, ರಾಜಾನಮ್ಪಿ ಮಾರಾಪೇಸಿ, ಅಭಿಮಾರೇಪಿ ಪೇಸೇಸಿ, ಸಿಲಮ್ಪಿ ಪವಿಜ್ಝಿ, ಪಾಪೋ ದೇವದತ್ತೋ’’ತಿ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ. ‘‘ಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಇದಂ ಕಮ್ಮಮಕಾಸೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ರಞ್ಞಾ ಅಜಾತಸತ್ತುನಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ತತೋ ನಾಗರಾ ‘‘ಕಥಞ್ಹಿ ನಾಮ ರಾಜಾ ಏವರೂಪಂ ಚೋರಂ ಸಾಸನಕಣ್ಟಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ರಾಜಾ ನಗರಸಙ್ಖೋಭಂ ಞತ್ವಾ ದೇವದತ್ತಂ ನೀಹರಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚಸ್ಸ ಪಞ್ಚಥಾಲಿಪಾಕಸತಾನಿ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದಿ, ಉಪಟ್ಠಾನಮ್ಪಿಸ್ಸ ನ ಅಗಮಾಸಿ, ಅಞ್ಞೇಪಿಸ್ಸ ಮನುಸ್ಸಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ದಾತಬ್ಬಂ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಂ ವಾ ಮಞ್ಞಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪರಿಹೀನಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ’’ತಿ. ಕುಲೇಸು ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತೀತಿ ‘‘ಮಾ ಮೇ ಗಣೋ ಭಿಜ್ಜೀ’’ತಿ ಪರಿಸಂ ಪೋಸೇನ್ತೋ ‘‘ತ್ವಂ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಭತ್ತಂ ದೇಹಿ, ತ್ವಂ ದ್ವಿನ್ನ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಸಪರಿಸೋ ಕುಲೇಸು ಭುಞ್ಜತಿ.

೨೧೧. ಚೀವರಂ ಪರಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಭತ್ತಂ ಅಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಚೀವರಂ ನ ದೇನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪರಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

೨೧೨. ಚೀವರಕಾರಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭತ್ತೇನ ನಿಮನ್ತೇನ್ತೀತಿ ಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಚಿರೇನ ಚೀವರಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ಲಹುಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಪುಞ್ಞಕಾಮತಾಯ ನಿಮನ್ತೇನ್ತಿ.

೨೧೫. ನಾನಾವೇರಜ್ಜಕೇತಿ ನಾನಾವಿಧೇಹಿ ಅಞ್ಞರಜ್ಜೇಹಿ ಆಗತೇ. ‘‘ನಾನಾವಿರಜ್ಜಕೇ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಯಮೇವತ್ಥೋ.

೨೧೭-೮. ಗಣಭೋಜನೇತಿ ಗಣಸ್ಸ ಭೋಜನೇ. ಇಧ ಚ ಗಣೋ ನಾಮ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ತತುತ್ತರಿಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ತೇನೇವ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮಂ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಯತ್ಥ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ…ಪೇ… ಏತಂ ಗಣಭೋಜನಂ ನಾಮಾ’’ತಿ. ತಂ ಪನೇತಂ ಗಣಭೋಜನಂ ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಪಸವತಿ ನಿಮನ್ತನತೋ ವಾ ವಿಞ್ಞತ್ತಿತೋ ವಾ. ಕಥಂ ನಿಮನ್ತನತೋ ಪಸವತಿ? ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ, ಭನ್ತೇ, ಓದನೇನ ನಿಮನ್ತೇಮಿ, ಓದನಂ ಮೇ ಗಣ್ಹಥ ಆಕಙ್ಖಥ ಓಲೋಕೇಥ ಅಧಿವಾಸೇಥ ಪಟಿಮಾನೇಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ವೇವಚನೇನ ವಾ ಭಾಸನ್ತರೇನ ವಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಭೋಜನಾನಂ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಮನ್ತೇತಿ. ಏವಂ ಏಕತೋ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಕಾಲವಸೇನ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ಏಕತೋ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಗಣಭೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಆಪತ್ತಿ. ಏಕತೋ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ನಾನತೋ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಪಟಿಗ್ಗಹಣಮೇವ ಹಿ ಏತ್ಥ ಪಮಾಣಂ. ಏಕತೋ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನಾನತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಚತ್ತಾರಿ ಪರಿವೇಣಾನಿ ವಾ ವಿಹಾರೇ ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ನಾನತೋ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಏಕಟ್ಠಾನೇ ಠಿತೇಸುಯೇವ ವಾ ಏಕೋ ಪುತ್ತೇನ ಏಕೋ ಪಿತರಾತಿ ಏವಮ್ಪಿ ನಾನತೋ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತು, ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತು, ಸಚೇ ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಗಣಭೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಆಪತ್ತಿ. ಏವಂ ತಾವ ನಿಮನ್ತನತೋ ಪಸವತಿ.

ಕಥಂ ವಿಞ್ಞತ್ತಿತೋ? ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕತೋ ಠಿತಾ ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ವಾ ಉಪಾಸಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಭತ್ತಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇಯ್ಯುಂ, ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ವಾ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ದೇಹಿ, ಮಯ್ಹಂ ದೇಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ಏಕತೋ ವಾ ನಾನತೋ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಏಕತೋ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ನಾನತೋ ವಾ, ಭತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾಪಿ ಏಕತೋ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತು ನಾನತೋ ವಾ, ಸಚೇ ಏಕತೋ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಗಣಭೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಆಪತ್ತಿ. ಏವಂ ವಿಞ್ಞತ್ತಿತೋ ಪಸವತಿ.

ಪಾದಾಪಿ ಫಲಿತಾತಿ ಯಥಾ ಮಹಾಚಮ್ಮಸ್ಸ ಪರತೋ ಮಂಸಂ ದಿಸ್ಸತಿ; ಏವಂ ಫಾಲಿತಾ, ವಾಲಿಕಾಯ ವಾ ಸಕ್ಖರಾಯ ವಾ ಪಹಟಮತ್ತೇ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತಿ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ. ಈದಿಸೇ ಗೇಲಞ್ಞೇ ಗಿಲಾನಸಮಯೋತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ, ನ ಲೇಸಕಪ್ಪಿಯಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಚೀವರೇ ಕಯಿರಮಾನೇತಿ ಯದಾ ಸಾಟಕಞ್ಚ ಸುತ್ತಞ್ಚ ಲಭಿತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಕರೋನ್ತಿ ತದಾ; ವಿಸುಞ್ಹಿ ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೋ ತತ್ಥ ಚೀವರೇ ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಞ್ಹಿ ‘‘ಅನ್ತಮಸೋ ಸೂಚಿವೇಧನಕೋ’’ತಿಪಿ ವುತ್ತಂ, ತೇನ ಚೀವರಕಾರಸಮಯೋತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ವಿತ್ಥಾರೇನೇವ ವುತ್ತಂ. ಯೋ ಚೀವರಂ ವಿಚಾರೇತಿ, ಛಿನ್ದತಿ, ಮೋಘಸುತ್ತಂ ಠಪೇತಿ, ಆಗನ್ತುಕಪಟ್ಟಂ ಠಪೇತಿ, ಪಚ್ಚಾಗತಂ ಸಿಬ್ಬತಿ, ಆಗನ್ತುಕಪಟ್ಟಂ ಬನ್ಧತಿ, ಅನುವಾತಂ ಛಿನ್ದತಿ ಘಟ್ಟೇತಿ ಆರೋಪೇತಿ, ತತ್ಥ ಪಚ್ಚಾಗತಂ ಸಿಬ್ಬತಿ, ಸುತ್ತಂ ಕರೋತಿ ವಲೇತಿ, ಪಿಪ್ಫಲಿಕಂ ನಿಸೇತಿ, ಪರಿವತ್ತನಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೋಪಿ ಚೀವರಂ ಕರೋತಿಯೇವಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯೋ ಪನ ಸಮೀಪೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಜಾತಕಂ ವಾ ಧಮ್ಮಪದಂ ವಾ ಕಥೇತಿ, ಅಯಂ ನ ಚೀವರಕಾರಕೋ. ಏತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸೇಸಾನಂ ಗಣಭೋಜನೇ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ.

ಅದ್ಧಯೋಜನನ್ತಿ ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಅದ್ಧಾನಂ ಗನ್ತುಕಾಮೇನ. ಯೋ ಪನ ದೂರಂ ಗನ್ತುಕಾಮೋ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ಗಚ್ಛನ್ತೇನಾತಿ ಅದ್ಧಾನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ, ಅದ್ಧಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಗಾವುತೇಪಿ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಗತೇನ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಗತೇನ ಏಕದಿವಸಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ನಾವಾಭಿರುಹನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಅಭಿರುಳ್ಹೇನ ಇಚ್ಛಿತಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾಪಿ ಯಾವ ನ ಓರೋಹತಿ ತಾವ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಚತುತ್ಥೇ ಆಗತೇತಿ ಅಯಂ ಅನ್ತಿಮಪರಿಚ್ಛೇದೋ, ಚತುತ್ಥೇಪಿ ಆಗತೇ ಯತ್ಥ ನ ಯಾಪೇನ್ತಿ; ಸೋ ಮಹಾಸಮಯೋ. ಯತ್ಥ ಪನ ಸತಂ ವಾ ಸಹಸ್ಸಂ ವಾ ಸನ್ನಿಪತನ್ತಿ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ತಾದಿಸೇ ಕಾಲೇ ‘‘ಮಹಾಸಮಯೋ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಯೋ ಕೋಚಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸಮಾಪನ್ನೋತಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ವಾ ತಿತ್ಥಿಯೇಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರೋ, ಏತೇಸಞ್ಹಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಕತೇ ಭತ್ತೇ ‘‘ಸಮಣಭತ್ತಸಮಯೋ’’ತಿ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ.

೨೨೦. ಅನಾಪತ್ತಿ ಸಮಯೇತಿ ಸತ್ತಸು ಸಮಯೇಸು ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಅನಾಪತ್ತಿ. ದ್ವೇ ತಯೋ ಏಕತೋತಿ ಯೇಪಿ ಅಕಪ್ಪಿಯನಿಮನ್ತನಂ ಸಾದಿಯಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ತಯೋ ವಾ ಏಕತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅನಿಮನ್ತಿತಚತುತ್ಥಂ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಚತುತ್ಥಂ, ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಚತುತ್ಥಂ, ಪತ್ತಚತುತ್ಥಂ, ಗಿಲಾನಚತುತ್ಥನ್ತಿ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಚತುಕ್ಕಾನಂ ವಸೇನ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಕಥಂ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ನಿಮನ್ತೇತಿ. ತೇಸು ತಯೋ ಗತಾ, ಏಕೋ ನ ಗತೋ. ಉಪಾಸಕೋ ‘‘ಏಕೋ ಭನ್ತೇ ಥೇರೋ ಕುಹಿ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ನಾಗತೋ ಉಪಾಸಕಾತಿ. ಸೋ ಅಞ್ಞಂ ತಙ್ಖಣಪ್ಪತ್ತಂ ಕಞ್ಚಿ ‘‘ಏಹಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಭತ್ತಂ ದೇತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಗಣಪೂರಕಸ್ಸ ಅನಿಮನ್ತಿತತ್ತಾ. ತಯೋ ಏವ ಹಿ ತತ್ಥ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಗಣ್ಹಿಂಸು, ತೇಹಿ ಗಣೋ ನ ಪೂರತಿ, ಗಣಪೂರಕೋ ಚ ಅನಿಮನ್ತಿತೋ, ತೇನ ಗಣೋ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಇದಂ ಅನಿಮನ್ತಿತಚತುತ್ಥಂ.

ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಚತುತ್ಥೇ – ನಿಮನ್ತನಕಾಲೇ ಏಕೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ನಾಧಿವಾಸೇತಿ. ಗಮನವೇಲಾಯ ಪನ ‘‘ಏಹಿ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅನಧಿವಾಸಿತತ್ತಾ ಅನಾಗಚ್ಛನ್ತಮ್ಪಿ ‘‘ಏಥ ಭಿಕ್ಖಂ ಲಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸೋ ತಂ ಗಣಂ ಭಿನ್ದತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಚತುತ್ಥೇ – ಸಾಮಣೇರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸೋಪಿ ಗಣಂ ಭಿನ್ದತಿ.

ಪತ್ತಚತುತ್ಥೇ – ಏಕೋ ಸಯಂ ಅಗನ್ತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪೇಸೇತಿ; ಏವಮ್ಪಿ ಗಣೋ ಭಿಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಗಿಲಾನಚತುತ್ಥೇ – ಗಿಲಾನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಗಿಲಾನಸ್ಸೇವ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಇತರೇಸಂ ಪನ ಗಣಪೂರಕೋ ಹೋತಿ. ನ ಹಿ ಗಿಲಾನೇನ ಗಣೋ ಭಿಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತಂ.

ಸಮಯಲದ್ಧಕೋ ಸಯಮೇವ ಮುಚ್ಚತಿ, ಸೇಸಾನಂ ಗಣಪೂರಕತ್ತಾ ಆಪತ್ತಿಕರೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಚೀವರದಾನಸಮಯಲದ್ಧಕಾದೀನಮ್ಪಿ ವಸೇನ ಚತುಕ್ಕಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇ ಪನ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ ಗತೇಸುಪಿ ಚತೂಸು ಜನೇಸು ಏಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಅಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗಣಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಿ, ನಿಮನ್ತನಂ ಸಾದಿಯಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಾವಸಾನೇ ಭತ್ತತ್ಥಾಯ ಪತ್ತಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾನಂ ಅದತ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ ತಾವ ಭಿಕ್ಖೂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಥ, ಅಹಂ ಪಚ್ಛಾ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಸಿನ್ನೋ. ತೇಸು ಭುತ್ವಾ ಗತೇಸು ‘‘ದೇಥ ಭನ್ತೇ ಪತ್ತ’’ನ್ತಿ ಉಪಾಸಕೇನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭತ್ತೇ ದಿನ್ನೇ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಞ್ಚನ್ನಞ್ಹಿ ಭೋಜನಾನಂಯೇವ ವಸೇನ ಗಣಭೋಜನೇ ವಿಸಙ್ಕೇತಂ ನತ್ಥಿ. ಓದನೇನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಗಣ್ಹನ್ತಾಪಿ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಿ. ತಾನಿ ಚ ತೇಹಿ ಏಕತೋ ನ ಗಹಿತಾನಿ. ಯಾಗುಆದೀಸು ಪನ ವಿಸಙ್ಕೇತಂ ಹೋತಿ, ತಾನಿ ತೇಹಿ ಏಕತೋ ಗಹಿತಾನೀತಿ. ಏವಂ ಏಕೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಅಞ್ಞೇಸಮ್ಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿಂ ಕರೋತಿ.

ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಕತ್ತುಕಾಮೇನ ನಿಮನ್ತನತ್ಥಾಯ ಪೇಸಿತೋ ವಿಹಾರಂ ಆಗಮ್ಮ ‘‘ಭನ್ತೇ, ಸ್ವೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಘರೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘೋ ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಾತೂ’’ತಿ ವಾ ವದತಿ, ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕೇನ ಪಣ್ಡಿತೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ನೇಮನ್ತನಿಕಾ ಗಣಭೋಜನತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾ ಚ ಧುತಙ್ಗಭೇದತೋ ಮೋಚೇತಬ್ಬಾ. ಕಥಂ? ಏವಂ ತಾವ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸ್ವೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ಉಪಾಸಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಪುನದಿವಸೇ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಪುನದಿವಸೇಪಿ ನ ಸಕ್ಕಾ’’ತಿ. ಏವಂ ಯಾವ ಅದ್ಧಮಾಸಮ್ಪಿ ಹರಿತ್ವಾ ಪುನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ತ್ವಂ ಕಿಂ ಅವಚಾ’’ತಿ? ಸಚೇ ಪುನಪಿ ‘‘ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತತೋ ‘‘ಇಮಂ ತಾವ ಉಪಾಸಕ ಪುಪ್ಫಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕರೋಹಿ, ಇಮಂ ತಿಣ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವಿಕ್ಖೇಪಂ ಕತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಕಿಂ ಕಥಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪುನಪಿ ತಥೇವ ವದತಿ, ‘‘ಆವುಸೋ, ತ್ವಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೇ ವಾ ಮಹಾಥೇರೇ ವಾ ನ ಲಚ್ಛಸಿ, ಸಾಮಣೇರೇ ಲಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ ಅಸುಕಸ್ಮಿಞ್ಚ ಅಸುಕಸ್ಮಿಞ್ಚ ಗಾಮೇ ಭದನ್ತೇ ಭೋಜೇಸುಂ, ಅಹಂ ಕಸ್ಮಾ ನ ಲಭಾಮೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ತೇ ನಿಮನ್ತೇತುಂ ಜಾನನ್ತಿ, ತ್ವಂ ನ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ. ತೇ ಕಥಂ ನಿಮನ್ತೇಸುಂ ಭನ್ತೇತಿ? ತೇ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ. ಸಚೇ ಸೋಪಿ ತಥೇವ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಪುನಪಿ ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ‘‘ನ ದಾನಿ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ಲಚ್ಛಸಿ, ತಯೋ ಏವ ಲಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ‘‘ನನು, ಭನ್ತೇ, ಅಸುಕಸ್ಮಿಞ್ಚ ಅಸುಕಸ್ಮಿಞ್ಚ ಗಾಮೇ ಸಕಲಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಭೋಜೇಸುಂ, ಅಹಂ ಕಸ್ಮಾ ನ ಲಭಾಮೀ’’ತಿ? ‘‘ತ್ವಂ ನಿಮನ್ತೇತುಂ ನ ಜಾನಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇ ಕಥಂ ನಿಮನ್ತೇಸು’’ನ್ತಿ? ತೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಆಹಂಸೂತಿ. ಸಚೇ ಸೋಪಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಪುನಪಿ ‘‘ಭತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತತೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಗಚ್ಛ ತ್ವಂ, ನತ್ಥಮ್ಹಾಕಂ ತವ ಭತ್ತೇನತ್ಥೋ, ನಿಬದ್ಧಗೋಚರೋ ಏಸ ಅಮ್ಹಾಕಂ, ಮಯಮೇತ್ಥ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತಂ ‘‘ಚರಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಆಗತಂ ಪುಚ್ಛನ್ತಿ – ‘‘ಕಿಂ ಭೋ ಲದ್ಧಾ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಏತೇನ ಬಹು ಏತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ‘ಥೇರಾ ಸ್ವೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಆಹಂಸು. ಮಾ ದಾನಿ ತುಮ್ಹೇ ಪಮಜ್ಜಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ದುತಿಯದಿವಸೇ ಚೇತಿಯವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಠಿತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೇನ ವತ್ತಬ್ಬಾ – ‘‘ಆವುಸೋ, ಧುರಗಾಮೇ ಸಙ್ಘಭತ್ತಂ ಅಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸೋ ಪನ ಅಗಮಾಸಿ, ಗಚ್ಛಾಮ ಧುರಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಥೇರಸ್ಸ ವಚನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ನ ದುಬ್ಬಚೇಹಿ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಗಾಮದ್ವಾರೇ ಅಟ್ಠತ್ವಾವ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತಬ್ಬಂ. ತೇಸು ಪತ್ತಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಭೋಜೇನ್ತೇಸು ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಆಸನಸಾಲಾಯ ಭತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ರಥಿಕಾಸು ಆಹಿಣ್ಡನ್ತಾ ಆರೋಚೇನ್ತಿ – ‘‘ಆಸನಸಾಲಾಯ, ಭನ್ತೇ, ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಅಥ ಪನ ಭತ್ತಂ ಆದಾಯ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ವಾ ವಿಹಾರಂ ಅಭಿಹರಿತ್ವಾ ಪತಿರೂಪೇ ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಆಗತಾಗತಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅಭಿಹಟಭಿಕ್ಖಾ ನಾಮ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಭತ್ತಸಾಲಾಯ ದಾನಂ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ತಂ ತಂ ಪರಿವೇಣಂ ಪಹಿಣನ್ತಿ ‘‘ಭತ್ತಸಾಲಾಯ ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯೇ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ಆಸನಸಾಲಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಭೋಜೇನ್ತಿ, ನ ತೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ. ಯೇ ಪನ ಗಾಮೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೇ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ, ನ ವಾ ನಿವತ್ತಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ನಿವತ್ತಥ, ಭನ್ತೇ, ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ‘‘ನಿವತ್ತಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತಪದೇ ನಿವತ್ತಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ನಿವತ್ತಥ ಭನ್ತೇ, ಘರೇ ಭತ್ತಂ ಕತಂ, ಗಾಮೇ ಭತ್ತಂ ಕತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಗೇಹೇ ಚ ಗಾಮೇ ಚ ಭತ್ತಂ ನಾಮ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಹೋತೀತಿ ನಿವತ್ತಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ನಿವತ್ತಥ, ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧಂ ಕತ್ವಾ ವದನ್ತಿ, ನಿವತ್ತಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಆಸನಸಾಲತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ನಿಸೀದಥ ಭನ್ತೇ ಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ನಿಚ್ಚಭತ್ತನ್ತಿ ಧುವಭತ್ತಂ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ನಿಚ್ಚಭತ್ತಂ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ಬಹೂನಮ್ಪಿ ಏಕತೋ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಗಣಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದುತಿಯಂ.