೧೦. ಪಥವೀಖಣನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೮೬. ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಜಾತಾ ಚ ಪಥವೀ ಅಜಾತಾ ಚ ಪಥವೀತಿ ಇಮೇಹಿ ಪದೇಹಿ ಜಾತಪಥವಿಞ್ಚ ಅಜಾತಪಥವಿಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಪ್ಪಪಾಸಾಣಾದೀಸು ಅಪ್ಪಾ ಪಾಸಾಣಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಪ್ಪಪಾಸಾಣಾತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಮುಟ್ಠಿಪ್ಪಮಾಣತೋ ಉಪರಿ ಪಾಸಾಣಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಮುಟ್ಠಿಪ್ಪಮಾಣಾ ಸಕ್ಖರಾ. ಕಥಲಾತಿ ಕಪಾಲಖಣ್ಡಾನಿ. ಮರುಮ್ಬಾತಿ ಕಟಸಕ್ಖರಾ. ವಾಲಿಕಾತಿ ವಾಲುಕಾಯೇವ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಪಂಸುಕಾತಿ ತೀಸು ಕೋಟ್ಠಾಸೇಸು ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ ಪಂಸು, ಏಕೋ ಪಾಸಾಣಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರೋ. ಅದಡ್ಢಾಪೀತಿ ಉದ್ಧನಪತ್ತಪಚನಕುಮ್ಭಕಾರಾವಾಪಾದಿವಸೇನ ತಥಾ ತಥಾ ಅದಡ್ಢಾ. ಸಾ ಪನ ವಿಸುಂ ನತ್ಥಿ, ಸುದ್ಧಪಂಸುಆದೀಸು ಅಞ್ಞತರಾವ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನಸಕ್ಖರಾತಿ ಬಹುತರಾ ಸಕ್ಖರಾ. ಹತ್ಥಿಕುಚ್ಛಿಯಂ ಕಿರ ಏಕಪಚ್ಛಿಪೂರಂ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ದೋಣಿಯಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಥವಿಯಾ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಸಕ್ಖರಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಿಂಸು. ಯಾನಿ ಪನ ಮಜ್ಝೇ ‘‘ಅಪ್ಪಪಂಸು ಅಪ್ಪಮತ್ತಿಕಾ’’ತಿ ದ್ವೇ ಪದಾನಿ, ತಾನಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನಪಾಸಾಣಾದಿಪಞ್ಚಕಮೇವ ಪವಿಸನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ಹಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪಭೇದದಸ್ಸನಮೇತಂ. ಸಯಂ ಖಣತಿ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಪಹಾರೇ ಪಹಾರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತೋ ಬಹುಕಮ್ಪಿ ಖಣತೀತಿ ಸಚೇಪಿ ಸಕಲದಿವಸಂ ಖಣತಿ, ಆಣಾಪಕಸ್ಸ ಏಕಂಯೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಚೇ ಪನ ಕುಸಿತೋ ಹೋತಿ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಆಣಾಪೇತಬ್ಬೋ. ತಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ಖಣಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಯಂ ತಾವ ಪಾಳಿವಣ್ಣನಾ.

ಅಯಂ ಪನ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ‘‘ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಾ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಖತಾಯೇವ ಹಿ ಪೋಕ್ಖರಣೀ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಅಯಂ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೋ. ಏಸ ನಯೋ ‘‘ವಾಪಿಂ ತಳಾಕಂ ಆವಾಟಂ ಖಣಾ’’ತಿಆದೀಸುಪಿ. ‘‘ಇಮಂ ಓಕಾಸಂ ಖಣ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ಪನ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಕನ್ದಂ ಖಣ, ಮೂಲಂ ಖಣಾ’’ತಿ ಅನಿಯಾಮೇತ್ವಾ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಇಮಂ ವಲ್ಲಿಂ ಖಣ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಓಕಾಸೇ ಕನ್ದಂ ವಾ ಮೂಲಂ ವಾ ಖಣಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಸೋಧೇನ್ತೇಹಿ ಯೋ ಕುಟೇಹಿ ಉಸ್ಸಿಞ್ಚಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ತನುಕಕದ್ದಮೋ, ತಂ ಅಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಬಹಲಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಆತಪೇನ ಸುಕ್ಖಕದ್ದಮೋ ಫಲತಿ, ತತ್ರ ಯೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಥವಿಯಾ ಅಸಮ್ಬದ್ಧೋ, ತಮೇವ ಅಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಉದಕೇನ ಗತಟ್ಠಾನೇ ಉದಕಪಪ್ಪಟಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ವಾತಪ್ಪಹಾರೇನ ಚಲತಿ, ತಂ ಅಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಪೋಕ್ಖರಣೀಆದೀನಂ ತಟಂ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉದಕಸಾಮನ್ತಾ ಪತತಿ, ಸಚೇ ಓಮಕಚಾತುಮಾಸಂ ಓವಟ್ಠಂ, ಛಿನ್ದಿತುಂ ವಾ ಭಿನ್ದಿತುಂ ವಾ ವಟ್ಟತಿ, ಚಾತುಮಾಸತೋ ಉದ್ಧಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಉದಕೇಯೇವ ಪತತಿ, ದೇವೇ ಅತಿರೇಕಚಾತುಮಾಸಂ ಓವಟ್ಠೇಪಿ ಉದಕೇಯೇವ ಉದಕಸ್ಸ ಪತಿತತ್ತಾ ವಟ್ಟತಿ. ಪಾಸಾಣಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಸೋಣ್ಡಿಂ ಖಣನ್ತಿ, ಸಚೇ ತತ್ಥ ಪಠಮಮೇವ ಸುಖುಮರಜಂ ಪತತಿ, ತಞ್ಚೇ ದೇವೇನ ಓವಟ್ಠಂ ಹೋತಿ, ಚಾತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಅಕಪ್ಪಿಯಪಥವೀಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಉದಕೇ ಪರಿಯಾದಿಣ್ಣೇ ಸೋಣ್ಡಿಂ ಸೋಧೇನ್ತೇಹಿ ತಂ ವಿಕೋಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪಠಮಮೇವ ಉದಕೇನ ಪೂರತಿ, ಪಚ್ಛಾ ರಜಂ ಪತತಿ, ತಂ ವಿಕೋಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ತತ್ಥ ಹಿ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇಪಿ ಉದಕೇಯೇವ ಉದಕಂ ಪತತೀತಿ. ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ಸುಖುಮರಜಂ ಹೋತಿ, ದೇವೇ ಫುಸಾಯನ್ತೇ ಅಲ್ಲೀಯತಿ, ತಮ್ಪಿ ಚಾತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ವಿಕೋಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಅಕತಪಬ್ಭಾರೇ ವಮ್ಮಿಕೋ ಉಟ್ಠಿತೋ ಹೋತಿ, ಯಥಾಸುಖಂ ವಿಕೋಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಉಟ್ಠಹತಿ, ಓಮಕಚಾತುಮಾಸಂ ಓವಟ್ಠೋಯೇವ ವಟ್ಟತಿ. ರುಕ್ಖಾದೀಸು ಆರುಳ್ಹಉಪಚಿಕಾಮತ್ತಿಕಾಯಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಗಣ್ಡುಪ್ಪಾದಗೂಥಮೂಸಿಕುಕ್ಕರಗೋಕಣ್ಟಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಗೋಕಣ್ಟಕೋ ನಾಮ ಗಾವೀನಂ ಖುರಚ್ಛಿನ್ನಕದ್ದಮೋ ವುಚ್ಚತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲೇನ ಭೂಮಿಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಹೋತಿ, ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಕಸಿತಟ್ಠಾನೇಪಿ ನಙ್ಗಲಚ್ಛಿನ್ನಮತ್ತಿಕಾಪಿಣ್ಡಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪುರಾಣಸೇನಾಸನಂ ಹೋತಿ ಅಚ್ಛದನಂ ವಾ ವಿನಟ್ಠಚ್ಛದನಂ ವಾ, ಅತಿರೇಕಚಾತುಮಾಸಂ ಓವಟ್ಠಂ ಜಾತಪಥವೀಸಙ್ಖ್ಯಮೇವ ಗಚ್ಛತಿ. ತತೋ ಅವಸೇಸಂ ಛದನಿಟ್ಠಕಂ ವಾ ಗೋಪಾನಸೀಆದಿಕಂ ಉಪಕರಣಂ ವಾ ‘‘ಇಟ್ಠಕಂ ಗಣ್ಹಾಮಿ ಗೋಪನಸಿಂ ಭಿತ್ತಿಪಾದಂ ಪದರತ್ಥರಣಂ ಪಾಸಾಣತ್ಥಮ್ಭಂ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮತ್ತಿಕಾ ಪತತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಭಿತ್ತಿಮತ್ತಿಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಆಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಯಾ ಯಾ ಅತಿನ್ತಾ ತಂ ತಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ.

ಅನ್ತೋಗೇಹೇ ಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಏಕದಿವಸಂ ಓವಟ್ಠೇ ಗೇಹಂ ಛಾದೇನ್ತಿ, ಸಚೇ ಸಬ್ಬೋ ತಿನ್ತೋ ಚಾತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಜಾತಪಥವೀಯೇವ. ಅಥಸ್ಸ ಉಪರಿಭಾಗೋಯೇವ ತಿನ್ತೋ, ಅನ್ತೋ ಅತಿನ್ತೋ, ಯತ್ತಕಂ ತಿನ್ತಂ ತಂ ಕಪ್ಪಿಯಕಾರಕೇಹಿ ಕಪ್ಪಿಯವೋಹಾರೇನ ಅಪನಾಮೇತ್ವಾ ಸೇಸಂ ಯಥಾಸುಖಂ ವಳಞ್ಜೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ಏಕಾಬದ್ಧಾಯೇವ ಹಿ ಜಾತಪಥವೀ ಹೋತಿ, ನ ಇತರಾತಿ.

ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಮತ್ತಿಕಾಪಾಕಾರೋ ಹೋತಿ, ಅತಿರೇಕಚಾತುಮಾಸಂ ಚೇ ಓವಟ್ಠೋ ಜಾತಪಥವೀಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ತತ್ಥ ಲಗ್ಗಪಂಸುಂ ಪನ ಅಲ್ಲಹತ್ಥೇನ ಛುಪಿತ್ವಾ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಇಟ್ಠಕಪಾಕಾರೋ ಹೋತಿ, ಯೇಭುಯ್ಯೇನಕಥಲಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ಯಥಾಸುಖಂ ವಿಕೋಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಠಿತಮಣ್ಡಪತ್ಥಮ್ಭಂ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸಞ್ಚಾಲೇತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ವಿಕೋಪೇನ್ತೇನ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಉಜುಕಮೇವ ಉದ್ಧರಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಸುಕ್ಖರುಕ್ಖಂ ವಾ ಸುಕ್ಖಖಾಣುಕಂ ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಏಸೇವ ನಯೋ. ನವಕಮ್ಮತ್ಥಂ ಪಾಸಾಣಂ ವಾ ರುಕ್ಖಂ ವಾ ದಣ್ಡಕೇಹಿ ಉಚ್ಚಾಲೇತ್ವಾ ಪವಟ್ಟೇನ್ತಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಪಥವೀ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಸಚೇ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಪವಟ್ಟೇನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಥ ಪನ ತೇನ ಅಪದೇಸೇನ ಪಥವಿಂ ಭಿನ್ದಿತುಕಾಮಾಯೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಆಪತ್ತಿ. ಸಾಖಾದೀನಿ ಕಡ್ಢನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಪಥವಿಯಂ ದಾರೂನಿ ಫಾಲೇನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಪಥವಿಯಂ ಅಟ್ಠಿಸೂಚಿಕಣ್ಟಕಾದೀಸುಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಆಕೋಟೇತುಂ ವಾ ಪವೇಸೇತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪಸ್ಸಾವಧಾರಾಯ ವೇಗೇನ ಪಥವಿಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಏವಂ ಪಸ್ಸಾವಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಆಪತ್ತಿ. ವಿಸಮಭೂಮಿಂ ಸಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನಿಯಾ ಘಂಸಿತುಮ್ಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ, ವತ್ತಸೀಸೇನೇವ ಹಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕೇಚಿ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಯಾ ಭೂಮಿಂ ಕೋಟ್ಟೇನ್ತಿ, ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ವಿಲಿಖನ್ತಿ, ‘‘ಚಙ್ಕಮಿತಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಭೂಮಿಂ ಭಿನ್ದನ್ತಾ ಚಙ್ಕಮನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ವೀರಿಯಸಮ್ಪಗ್ಗಹತ್ಥಂ ಪನ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೇನ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತೇನ ಚಙ್ಕಮಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಹತ್ಥಂ ಧೋವಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪಥವಿಯಂ ಘಂಸನ್ತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ಅಘಂಸನ್ತೇನ ಪನ ಅಲ್ಲಹತ್ಥಂ ಪಥವಿಯಂ ಠಪೇತ್ವಾ ರಜಂ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕೇಚಿ ಕಣ್ಡುಕಚ್ಛುಆದೀಹಿ ಆಬಾಧಿಕಾ ಛಿನ್ನತಟಾದೀಸು ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗಾನಿ ಘಂಸನ್ತಿ ನ ವಟ್ಟತಿ.

೮೭. ಖಣತಿ ವಾ ಖಣಾಪೇತಿ ವಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನಪಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜನೀಸಲಾಕಾಯಪಿ ಸಯಂ ವಾ ಖಣತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಖಣಾಪೇತಿ. ಭಿನ್ದತಿ ವಾ ಭೇದಾಪೇತಿ ವಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಉದಕಮ್ಪಿ ಛಡ್ಡೇನ್ತೋ ಸಯಂ ವಾ ಭಿನ್ದತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಭಿನ್ದಾಪೇತಿ. ದಹತಿ ವಾ ದಹಾಪೇತಿ ವಾತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಪತ್ತಮ್ಪಿ ಪಚನ್ತೋ ಸಯಂ ವಾ ದಹತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ದಹಾಪೇತಿ. ಯತ್ತಕೇಸು ಠಾನೇಸು ಅಗ್ಗಿಂ ದೇತಿ ವಾ ದಾಪೇತಿ ವಾ ತತ್ತಕಾನಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಪತ್ತಂ ಪಚನ್ತೇನಪಿ ಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪಕ್ಕಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಹಿ ಪಚಿತಬ್ಬೋ. ಅದಡ್ಢಾಯ ಪಥವಿಯಾ ಅಗ್ಗಿಂ ಠಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪತ್ತಪಚನಕಪಾಲಸ್ಸ ಪನ ಉಪರಿ ಅಗ್ಗಿಂ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ದಾರೂನಂ ಉಪರಿ ಠಪೇತಿ, ಸೋ ಅಗ್ಗಿ ತಾನಿ ದಹನ್ತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಥವಿಂ ದಹತಿ, ನ ವಟ್ಟತಿ. ಇಟ್ಠಕಕಪಾಲಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ತತ್ರಾಪಿ ಹಿ ಇಟ್ಠಕಾದೀನಂಯೇವ ಉಪರಿ ಠಪೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ತೇಸಂ ಅನುಪಾದಾನತ್ತಾ. ನ ಹಿ ತಾನಿ ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ಉಪಾದಾನಸಙ್ಖ್ಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸುಕ್ಖಖಾಣುಸುಕ್ಖರುಕ್ಖಾದೀಸುಪಿ ಅಗ್ಗಿಂ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಪಥವಿಂ ಅಪ್ಪತ್ತಮೇವ ನಿಬ್ಬಾಪೇತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದೇತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಪಚ್ಛಾ ನಿಬ್ಬಾಪೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಅವಿಸಯತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ತಿಣುಕ್ಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಹತ್ಥೇ ಡಯ್ಹಮಾನೇ ಭೂಮಿಯಂ ಪಾತೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪತಿತಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಉಪಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ದಡ್ಢಪಥವಿಯಾ ಚ ಯತ್ತಕಂ ಠಾನಂ ಉಸುಮಾಯ ಅನುಗತಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಿಕೋಪೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ತತ್ಥೇವ ವುತ್ತಂ. ಯೋ ಪನ ಅಜಾನನಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಣೀಸಹಿತೇನ ಅಗ್ಗಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಹತ್ಥೇನ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ‘‘ಜಾಲೇಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ, ‘‘ಹತ್ಥೋ ಡಯ್ಹತೀ’’ತಿ ವದತಿ, ‘‘ಯಥಾ ನ ಡಯ್ಹತಿ ತಥಾ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ‘‘ಭೂಮಿಯಂ ಪಾತೇಹೀ’’ತಿ ಪನ ನ ವತ್ತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಹತ್ಥೇ ಡಯ್ಹಮಾನೇ ಪಾತೇತಿ ‘‘ಪಥವಿಂ ದಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಪಾತಿತತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪತಿತಟ್ಠಾನೇ ಪನ ಅಗ್ಗಿಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

೮೮. ಅನಾಪತ್ತಿ ಇಮಂ ಜಾನಾತಿಆದೀಸು ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಥಮ್ಭಸ್ಸ ಆವಾಟಂ ಜಾನ, ಮಹಾಮತ್ತಿಕಂ ಜಾನ, ಥುಸಮತ್ತಿಕಂ ಜಾನ, ಮಹಾಮತ್ತಿಕಂ ದೇಹಿ, ಥುಸಮತ್ತಿಕಂ ದೇಹಿ, ಮತ್ತಿಕಂ ಆಹರ, ಪಂಸುಂ ಆಹರ, ಮತ್ತಿಕಾಯ ಅತ್ಥೋ, ಪಂಸುನಾ ಅತ್ಥೋ, ಇಮಸ್ಸ ಥಮ್ಭಸ್ಸ ಆವಾಟಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕರೋಹಿ, ಇಮಂ ಮತ್ತಿಕಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕರೋಹಿ, ಇಮಂ ಪಂಸುಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚಾತಿ ಪಾಸಾಣರುಕ್ಖಾದೀನಿ ವಾ ಪವಟ್ಟೇನ್ತಸ್ಸ ಕತ್ತರದಣ್ಡೇನ ವಾ ಆಹಚ್ಚ ಆಹಚ್ಚ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಪಥವೀ ಭಿಜ್ಜತಿ, ಸಾ ‘‘ತೇನ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಅಭಿನ್ನತ್ತಾ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಭಿನ್ನಾ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಇತಿ ಅಸಞ್ಚಿಚ್ಚ ಭಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಸತಿಯಾತಿ ಅಞ್ಞವಿಹಿತೋ ಕೇನಚಿ ಸದ್ಧಿಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಥೇನ್ತೋ ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ವಾ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಯಾ ವಾ ಪಥವಿಂ ವಿಲಿಖನ್ತೋ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏವಂ ಅಸತಿಯಾ ವಿಲಿಖನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಭಿನ್ದನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಅನ್ತೋಗೇಹೇ ಓವಟ್ಠಂ ಛನ್ನಂ ಪಥವಿಂ ‘‘ಅಕಪ್ಪಿಯಪಥವೀ’’ತಿ ನ ಜಾನಾತಿ, ‘‘ಕಪ್ಪಿಯಪಥವೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ವಿಕೋಪೇತಿ, ‘‘ಖಣಾಮಿ ಭಿನ್ದಾಮಿ ದಹಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕೇವಲಂ ಸಙ್ಗೋಪನತ್ಥಾಯ ಖಣಿತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ಠಪೇತಿ, ಡಯ್ಹಮಾನಹತ್ಥೋ ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ಪಾತೇತಿ, ಏವಂ ಅಜಾನನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ. ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪಥವೀಖಣನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸಮಂ.

ಸಮತ್ತೋ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೇನ ಮುಸಾವಾದವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.