೨. ಪರಿಯಾಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೩೩. ದುತಿಯೇ ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ವಿನಯಪರಿಯಾಯೇನ ತಯೋ ಜನಾ ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ತತೋ ಪರಂ ಸಙ್ಘೋ. ಸುತ್ತನ್ತಪರಿಯಾಯೇನ ತಯೋ ತಯೋ ಏವ, ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಸಮ್ಬಹುಲಾ. ಇಧ ಸುತ್ತನ್ತಪರಿಯಾಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿಂಸೂತಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಾ. ತೇ ಪನ ನ ತಾವ ಪವಿಟ್ಠಾ, ‘‘ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾ ಪನ ಪವಿಸಿಂಸೂತಿ ವುತ್ತಾ. ಯಥಾ ಕಿಂ? ಯಥಾ ‘‘ಗಾಮಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿಕ್ಖನ್ತಪುರಿಸೋ ತಂ ಗಾಮಂ ಅಪತ್ತೋಪಿ ‘‘ಕಹಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಗಾಮಂ ಗತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಂ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಆರಾಮೋತಿ ಜೇತವನಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಆರಾಮೋ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಸಮಣೋ ಆವುಸೋತಿ ಆವುಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ.

ಮಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆವುಸೋ ಸಾವಕಾನಂ ಏವಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಮಾತಿ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಸಮಯೇ ‘‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಏತಂ ನತ್ಥಿ. ತೇ ಪನ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಠತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ವಿಯ ಅಞ್ಞವಿಹಿತಕಾ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುಣನ್ತಿ. ತತೋ ‘‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ‘ಇದಂ ಪಜಹಥ ಇದಂ ಭಾವೇಥಾ’ತಿ ವದತೀ’’ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಆರಾಮಮಜ್ಝೇ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಯಕಉಪಟ್ಠಾಯಿಕಾಹಿ ಪರಿವುತಾ ಸೀಸಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಾಯಂ ಉನ್ನಾಮೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಯಮ್ಭೂಞಾಣೇನ ಪಟಿವಿದ್ಧಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತಾ – ‘‘ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ನಾಮ ಪಹಾತಬ್ಬಾ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ನಾಮ ಭಾವೇತಬ್ಬಾ’’ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ.

ಇಧ ನೋ ಆವುಸೋತಿ ಏತ್ಥ ಇಧಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಞ್ಞಾಪನೇ. ಕೋ ವಿಸೇಸೋತಿ ಕಿಂ ಅಧಿಕಂ? ಕೋ ಅಧಿಪ್ಪಯಾಸೋತಿ ಕೋ ಅಧಿಕಪ್ಪಯೋಗೋ? ಕಿಂ ನಾನಾಕರಣನ್ತಿ ಕಿಂ ನಾನತ್ತಂ? ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನನ್ತಿ ಯದಿದಂ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಗೋತಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆರಬ್ಭ ನಾನಾಕರಣಂ ವುಚ್ಚೇಯ್ಯ, ತಂ ಕಿನ್ನಾಮಾತಿ ವದನ್ತಿ. ದುತಿಯಪದೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ನೇವ ಅಭಿನನ್ದಿಂಸೂತಿ ‘‘ಏವಮೇವ’’ನ್ತಿ ನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು. ನಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿಂಸೂತಿ ‘‘ನಯಿದಂ ಏವ’’ನ್ತಿ ನ ಪಟಿಸೇಧಿಂಸು. ಕಿಂ ಪನ ತೇ ಪಹೋನ್ತಾ ಏವಂ ಅಕಂಸು, ಉದಾಹು ಅಪ್ಪಹೋನ್ತಾತಿ? ಪಹೋನ್ತಾ. ನ ಹಿ ತೇ ಏತ್ತಕಂ ಕಥಂ ಕಥೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ ‘‘ಆವುಸೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚ ನೀವರಣಾ ಪಹಾತಬ್ಬಾ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಭಾವೇತಬ್ಬಾ ನಾಮ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ಏವಂ ಪನ ತೇಸಂ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಅತ್ಥಿ ನೋ ಏತಂ ಕಥಾಪಾಭತಂ, ಮಯಂ ಏತಂ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮ, ಅಥ ನೋ ಸತ್ಥಾ ಮಧುರಧಮ್ಮದೇಸನಂ ದೇಸೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಪರಿಯಾಯೋತಿ ಕಾರಣಂ. ನ ಚೇವ ಸಮ್ಪಾಯಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಕಥೇತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಉತ್ತರಿಞ್ಚ ವಿಘಾತನ್ತಿ ಅಸಮ್ಪಾಯನತೋ ಉತ್ತರಿಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ ಆಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಕಥೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾನಞ್ಹಿ ದುಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಯಥಾ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅವಿಸಯಸ್ಮಿನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಯಥಾತಿ ಕಾರಣವಚನಂ, ಯಸ್ಮಾ ಅವಿಸಯೇ ಪಞ್ಹೋ ಪುಚ್ಛಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸದೇವಕೇತಿ ಸಹ ದೇವೇಹಿ ಸದೇವಕೇ. ಸಮಾರಕಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏವಂ ತೀಣಿ ಠಾನಾನಿ ಲೋಕೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಪಜಾಯಾತಿ, ಪಞ್ಚಹಿಪಿ ಸತ್ತಲೋಕಮೇವ ಪರಿಯಾದಿಯಿತ್ವಾ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸದೇವಕಾದಿಭೇದೇ ಲೋಕೇ ದೇವಂ ವಾ ಮನುಸ್ಸಂ ವಾ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸಾಮೀತಿ ದೀಪೇತಿ. ಇತೋ ವಾ ಪನ ಸುತ್ವಾತಿ ಇತೋ ವಾ ಪನ ಮಮ ಸಾಸನತೋ ಸುತ್ವಾ. ಇತೋ ಸುತ್ವಾ ಹಿ ತಥಾಗತೋ ತಥಾಗತಸಾವಕೋಪಿ ಆರಾಧೇಯ್ಯ, ಪರಿತೋಸೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞಥಾ ಆರಾಧನಾ ನಾಮ ನತ್ಥೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಇದಾನಿ ಅತ್ತನೋ ತೇಸಂ ಪಞ್ಹಾನಂ ವೇಯ್ಯಾಕರಣೇನ ಚಿತ್ತಾರಾಧನಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಕತಮೋ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪರಿಯಾಯೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇ ಆರಬ್ಭ ಉಪ್ಪನ್ನಛನ್ದರಾಗೋ. ಬಹಿದ್ಧಾ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋತಿ ಪರೇಸಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇ ಆರಬ್ಭ ಉಪ್ಪನ್ನಛನ್ದರಾಗೋ. ಉದ್ದೇಸಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಗಣನಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಬ್ಯಾಪಾದೋತಿ ಅತ್ತನೋ ಹತ್ಥಪಾದಾದೀಸು ಉಪ್ಪನ್ನಪಟಿಘೋ. ಬಹಿದ್ಧಾ ಬ್ಯಾಪಾದೋತಿ ಪರೇಸಂ ತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಪಟಿಘೋ. ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಖನ್ಧೇಸು ವಿಮತಿ. ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾತಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ಅಟ್ಠಸು ಠಾನೇಸು ಮಹಾವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ. ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ಸತೀತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸತಿ. ಬಹಿದ್ಧಾ ಧಮ್ಮೇಸು ಸತೀತಿ ಬಹಿದ್ಧಾ ಸಙ್ಖಾರೇ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಸತಿ. ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಕಾಯಿಕನ್ತಿ ಚಙ್ಕಮಂ ಅಧಿಟ್ಠಹನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನವೀರಿಯಂ. ಚೇತಸಿಕನ್ತಿ – ‘‘ನ ತಾವಾಹಂ ಇಮಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಾವ ಮೇ ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಕಾಯಪಯೋಗಂ ವಿನಾ ಉಪ್ಪನ್ನವೀರಿಯಂ. ಕಾಯಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೀತಿ ತಿಣ್ಣಂ ಖನ್ಧಾನಂ ದರಥಪಸ್ಸದ್ಧಿ. ಚಿತ್ತಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧೀತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಕ್ಖನ್ಧಸ್ಸ ದರಥಪಸ್ಸದ್ಧಿ. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಸದಿಸೋವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಮಿಸ್ಸಕಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ಕಥಿತಾ. ಏತೇಸು ಹಿ ಅಜ್ಝತ್ತಧಮ್ಮೇಸು ಸತಿ, ಪವಿಚಯೋ, ಉಪೇಕ್ಖಾತಿ ಇಮೇ ಅತ್ತನೋ ಖನ್ಧಾರಮ್ಮಣತ್ತಾ ಲೋಕಿಯಾವ ಹೋನ್ತಿ, ತಥಾ ಮಗ್ಗಂ ಅಪತ್ತಂ ಕಾಯಿಕವೀರಿಯಂ. ಅವಿತಕ್ಕಅವಿಚಾರಾ ಪನ ಪೀತಿಸಮಾಧೀ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ರೂಪಾವಚರಾ ಹೋನ್ತಿ, ರೂಪಾವಚರೇ ಪನ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ ನ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ ಲೋಕುತ್ತರಾವ ಹೋನ್ತಿ. ಯೇ ಚ ಥೇರಾ ಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರವಿಪಸ್ಸನಾಪಾದಕಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ ಉದ್ಧರನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಮತೇನ ರೂಪಾವಚರಾಪಿ ಅರೂಪಾವಚರಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ. ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇಸು ಹಿ ಅರೂಪಾವಚರೇ ಪೀತಿಯೇವ ಏಕನ್ತೇನ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ಸೇಸಾ ಛ ಮಿಸ್ಸಕಾವ ಹೋನ್ತೀತಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಕೇಚಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಜಾತಾ, ಕೇಚಿ ಸಕದಾಗಾಮೀ, ಕೇಚಿ ಅನಾಗಾಮೀ, ಕೇಚಿ ಅರಹನ್ತೋತಿ.