೧. ಅವಿಜ್ಜಾವಗ್ಗೋ

೧-೨. ಅವಿಜ್ಜಾಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೧-೨. ಮಹಾವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾತಿ ಸಹಜಾತವಸೇನ ಚ ಉಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾ. ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜನಾಯ ಸಭಾವಪಟಿಲಾಭಾಯ, ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನ್ವದೇವ ಅಹಿರಿಕಂ ಅನೋತ್ತಪ್ಪನ್ತಿ ಸಾ ಪನೇಸಾ ಯದೇತಂ ಅಲಜ್ಜನಾಕಾರಸಣ್ಠಿಕಂ ಅಹಿರಿಕಂ, ಅಭಾಯನಾಕಾರಸಣ್ಠಿತಞ್ಚ ಅನೋತ್ತಪ್ಪಂ, ಏತಂ ಅನುದೇವ ಸಹೇವ ಏಕತೋವ, ನ ವಿನಾ ತೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅವಿಜ್ಜಾಗತಸ್ಸಾತಿ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಉಪಗತಸ್ಸ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀತಿ ಅಯಾಥಾವದಿಟ್ಠಿ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕದಿಟ್ಠಿ. ಪಹೋತೀತಿ ಹೋತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದೀಸುಪಿ ಅಯಾಥಾವಅನಿಯ್ಯಾನಿಕವಸೇನೇವ ಮಿಚ್ಛಾಭಾವೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇತಿ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಪಿ ಅಕುಸಲಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಮಿಚ್ಛತ್ತಅಙ್ಗಾನಿ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ತಾನಿ ಪನ ನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ನಾನಕ್ಖಣೇ ಲಬ್ಭನ್ತಿ.

ಕಥಂ? ಯದಾ ಹಿ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪಯುತ್ತಚಿತ್ತಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞತ್ತಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತದಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮೋ ಮಿಚ್ಛಾಸತಿ ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿ ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತೋತಿ ಛ ಅಙ್ಗಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಯದಾ ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಪಯುತ್ತಂ, ತದಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿವಜ್ಜಾನಿ ಪಞ್ಚ. ಯದಾ ತಾನೇವ ದ್ವೇ ವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ತದಾ ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಟ್ಠಾನೇ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ತಾನೇವ ಛ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ. ಅಯಂ ಆಜೀವೋ ನಾಮ ಕುಪ್ಪಮಾನೋ ಕಾಯವಚೀದ್ವಾರೇಸುಯೇವ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಕುಪ್ಪತಿ, ನ ಮನೋದ್ವಾರೇ. ತಸ್ಮಾ ಯದಾ ಆಜೀವಸೀಸೇನ ತಾನೇವ ಚಿತ್ತಾನಿ ಕಾಯವಚೀವಿಞ್ಞತ್ತಿಯೋ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇನ್ತಿ, ತದಾ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಥಾ ವಚೀಕಮ್ಮನ್ತಿ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಸ್ಸ ವಸೇನ ತಾನೇವ ಛ ವಾ ಪಞ್ಚ ವಾ. ಯದಾ ಪನ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಂ ಅಸಮುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತಾನಿ ಚಿತ್ತಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತದಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಮಿಚ್ಛಾಸತಿಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿವಸೇನ ಪಞ್ಚ ವಾ, ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಿವಸೇನ ಚತ್ತಾರಿ ವಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಏವಂ ನ ಏಕಕ್ಖಣೇ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ನಾನಕ್ಖಣೇ ಲಬ್ಭನ್ತೀತಿ.

ಸುಕ್ಕಪಕ್ಖೇ ವಿಜ್ಜಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಞಾಣಂ. ಇಹಾಪಿ ಸಹಜಾತವಸೇನ ಚ ಉಪನಿಸ್ಸಯವಸೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಾಕಾರೇಹಿ ಪುಬ್ಬಙ್ಗಮತಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪನ್ತಿ ಹಿರೀ ಚ ಓತ್ತಪ್ಪಞ್ಚ. ತತ್ಥ ಲಜ್ಜನಾಕಾರಸಣ್ಠಿತಾ ಹಿರೀ, ಭಾಯನಾಕಾರಸಣ್ಠಿತಂ ಓತ್ತಪ್ಪಂ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುತ್ತೋವ. ವಿಜ್ಜಾಗತಸ್ಸಾತಿ ವಿಜ್ಜಾಯ ಉಪಗತಸ್ಸ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ. ವಿದ್ದಸುನೋತಿ ವಿದುನೋ ಪಣ್ಡಿತಸ್ಸ. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠೀತಿ ಯಾಥಾವದಿಟ್ಠಿ ನಿಯ್ಯಾನಿಕದಿಟ್ಠಿ. ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇತಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಾನಿ ಲೋಕಿಯಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ನ ಏಕತೋ ಸಬ್ಬಾನಿ ಲಬ್ಭನ್ತಿ, ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಲಬ್ಭನ್ತಿ. ತಾನಿ ಚ ಖೋ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕಮಗ್ಗೇ, ದುತಿಯಜ್ಝಾನಿಕಾದೀಸು ಪನ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪವಜ್ಜಾನಿ ಸತ್ತೇವ ಹೋನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಯೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಮ್ಹಿ ಮಹಾಸಳಾಯತನಿಕಸುತ್ತೇ (ಮ. ನಿ. ೩.೪೩೧) ‘ಯಾ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠಿ, ಸಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ. ಯೋ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ, ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ. ಯೋ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ವಾಯಾಮೋ, ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ. ಯಾ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಸತಿ, ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸತಿ. ಯೋ ತಥಾಭೂತಸ್ಸ ಸಮಾಧಿ, ಸ್ವಾಸ್ಸ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ. ಪುಬ್ಬೇವ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಆಜೀವೋ ಚ ಸುಪರಿಸುದ್ಧೋ’ತಿ ವುತ್ತಂ ತಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋಪಿ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಸೋ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಸುತ್ತೇ ‘‘ಏವಮಸ್ಸಾಯಂ ಅರಿಯೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಭಾವನಾಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಕಸ್ಮಾ ನ ಪಸ್ಸಸಿ? ಯಂ ಪನೇತಂ ‘‘ಪುಬ್ಬೇವ ಖೋ ಪನಸ್ಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಪಬ್ಬಜಿತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪರಿಸುದ್ಧಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ. ಪಬ್ಬಜಿತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹಿ ಪರಿಸುದ್ಧಾನಿ ಕಾಯಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಅತಿಪರಿಸುದ್ಧಾನಿ ಹೋನ್ತೀತಿ ಅಯಮತ್ಥೋ ದೀಪಿತೋ.

ಯಮ್ಪಿ ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ವುತ್ತಂ ‘‘ತಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇ ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀ’’ತಿ (ವಿಭ. ೨೧೨), ತಂ ಏಕಂ ಕಿಚ್ಚನ್ತರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವುತ್ತಂ. ಯಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಕಾಲೇ ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಂ ಪೂರೇತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ ವಾ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವೋ ವಾ ನ ಹೋತಿ, ದಿಟ್ಠಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ವಾಯಾಮೋ ಸತಿ ಸಮಾಧೀತಿ ಇಮೇಸುಯೇವ ಪಞ್ಚಸು ಕಾರಕಙ್ಗೇಸು ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಪೂರತಿ. ವಿರತಿವಸೇನ ಹಿ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಪೂರತಿ ನಾಮ. ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಸಮ್ಮಾಆಜೀವೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇತಿ ಇಮಂ ಕಿಚ್ಚನ್ತರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಏವಂ ವುತ್ತಂ. ಲೋಕಿಯಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಚ ಪಞ್ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ, ವಿರತಿ ಪನ ಅನಿಯತಾ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಛಅಙ್ಗಿಕೋ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಪಞ್ಚಙ್ಗಿಕೋ’’ತ್ವೇವ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಯಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅನಾಸವಚಿತ್ತಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮಙ್ಗಿನೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಭಾವಯತೋ ತೀಹಿ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇಹಿ ಆರತಿ ವಿರತಿ ಪಟಿವಿರತಿ ವೇರಮಣೀ ಅಕಿರಿಯಾ ಅಕರಣಂ, ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಅರಿಯೋ ಅನಾಸವೋ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗೋ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೩.೧೩೯). ಏವಂ ಪನ ಮಹಾಚತ್ತಾಲೀಸಕಸುತ್ತಾದೀಸು ಅನೇಕೇಸು ಸುತ್ತೇಸು ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಾದೀನಞ್ಚ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಙ್ಗಭಾವಸಿದ್ಧಿತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋವ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗೋ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಅಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಮಿಸ್ಸಕೋವ ಕಥಿತೋ. ದುತಿಯಂ ಕೋಸಲಸಂಯುತ್ತೇ ವುತ್ತಮೇವ.

೩. ಸಾರಿಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೩. ತತಿಯೇ ಸಕಲಮಿದಂ ಭನ್ತೇತಿ ಆನನ್ದತ್ಥೇರೋ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ ಅಪ್ಪತ್ತತಾಯ ಸಕಲಮ್ಪಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸನ್ನಿಸ್ಸಯೇನ ಲಬ್ಭತೀತಿ ನ ಅಞ್ಞಾಸಿ, ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿ ಪನ ಸಾವಕಪಾರಮೀಞಾಣಸ್ಸ ಮತ್ಥಕೇ ಠಿತತ್ತಾ ಅಞ್ಞಾಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ತೇನೇವಸ್ಸ ಭಗವಾ ಸಾಧು ಸಾಧೂತಿ ಸಾಧುಕಾರಮದಾಸಿ.

೪. ಜಾಣುಸ್ಸೋಣಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪. ಚತುತ್ಥೇ ಸಬ್ಬಸೇತೇನ ವಳವಾಭಿರಥೇನಾತಿ ಸಕಲಸೇತೇನ ಚತೂಹಿ ವಳವಾಹಿ ಯುತ್ತರಥೇನ. ಸೋ ಕಿರ ಸಬ್ಬೋ ಸಚಕ್ಕಪಞ್ಜರಕುಬ್ಬರೋ ರಜತಪರಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ಹೋತಿ. ರಥೋ ಚ ನಾಮೇಸ ದುವಿಧೋ ಹೋತಿ – ಯೋಧರಥೋ, ಅಲಙ್ಕಾರರಥೋತಿ. ತತ್ಥ ಯೋಧರಥೋ ಚತುರಸ್ಸಸಣ್ಠಾನೋ ಹೋತಿ ನಾತಿಮಹಾ ದ್ವಿನ್ನಂ ತಿಣ್ಣಂ ವಾ ಜನಾನಂ ಗಹಣಸಮತ್ಥೋ. ಅಲಙ್ಕಾರರಥೋ ಮಹಾ ಹೋತಿ ದೀಘತೋ ದೀಘೋ ಪುಥುಲತೋ ಪುಥುಲೋ ಚ, ತತ್ಥ ಛತ್ತಗ್ಗಾಹಕೋ ವಾಲಬೀಜನಿಗ್ಗಾಹಕೋ ತಾಲವಣ್ಟಗ್ಗಾಹಕೋತಿ ಏವಂ ಅಟ್ಠ ವಾ ದಸ ವಾ ಸುಖೇನೇವ ಠಾತುಂ ವಾ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ವಾ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಅಲಙ್ಕಾರರಥೋಯೇವ.

ಸೇತಾ ಸುದಂ ಅಸ್ಸಾತಿ ತಾ ವಳವಾ ಪಕತಿಯಾ ಸೇತವಣ್ಣಾವ. ಸೇತಾಲಙ್ಕಾರಾತಿ ಪಸಾಧನಂ ತಾಸಂ ರಜತಮಯಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೇತೋ ರಥೋತಿ ರಥೋಪಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ರಜತಪರಿಕ್ಖಿತ್ತತ್ತಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ದನ್ತಕಮ್ಮಖಚಿತತ್ತಾ ಚ ಸೇತೋವ. ಸೇತಪರಿವಾರೋತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ರಥಾ ಸೀಹಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿವಾರಾಪಿ ಪಣ್ಡುಕಮ್ಬಲಪರಿವಾರಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಏವಂ ಏಸ. ಏಸ ಪನ ಘನದುಕೂಲೇನ ಪರಿವಾರಿತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೇತಾ ರಸ್ಮಿಯೋತಿ ರಸ್ಮಿಯೋಪಿ ರಜತಪನಾಳಿಸುಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ. ಸೇತಾ ಪತೋದಲಟ್ಠೀತಿ ಪತೋದಲಟ್ಠಿಪಿ ರಜತಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ.

ಸೇತಂ ಛತ್ತನ್ತಿ ರಥಮಜ್ಝೇ ಉಸ್ಸಾಪಿತಛತ್ತಮ್ಪಿ ಸೇತಮೇವ ಅಹೋಸಿ. ಸೇತಂ ಉಣ್ಹೀಸನ್ತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗುಲವಿತ್ಥಾರೋ ರಜತಮಯೋ ಉಣ್ಹೀಸಪಟ್ಟೋ ಸೇತೋ. ಸೇತಾನಿ ವತ್ಥಾನೀತಿ ವತ್ಥಾನಿಪಿ ಸೇತಾನಿ ಫೇಣಪುಞ್ಜವಣ್ಣಾನಿ. ತೇಸು ನಿವಾಸನಂ ಪಞ್ಚಸತಗ್ಘನಕಂ, ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗೋ ಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕೋ. ಸೇತಾ ಉಪಾಹನಾತಿ ಉಪಾಹನಾ ನಾಮ ಮಗ್ಗಾರುಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಅಟವಿಂ ವಾ ಪವಿಸನ್ತಸ್ಸ. ಅಯಂ ಪನ ರಥಂ ಅಭಿರುಳ್ಹೋ, ತೇನಸ್ಸ ತದನುಚ್ಛವಿಕೋ ರಜತಪಟಿಸೇವಿತೋ ಪಾದಾಲಙ್ಕಾರೋ ನಾಮ ಏಸ ಏವಂ ವುತ್ತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸೇತಾಯ ಸುದಂ ವಾಲಬೀಜನಿಯಾತಿ ಫಲಿಕಮಯದಣ್ಡಾಯ ಸೇತಚಮರವಾಲಬೀಜನಿಯಾ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಏತ್ತಕಮೇವಸ್ಸ ಸೇತಂ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಪನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸೇತವಿಲೇಪನಂ ವಿಲಿಮ್ಪಿ, ಸೇತಮಾಲಂ ಪಿಳನ್ಧಿ, ದಸಸು ಅಙ್ಗುಲೀಸು ಅಙ್ಗುಲಿಮುದ್ದಿಕಾ ಕಣ್ಣೇಸು ಕುಣ್ಡಲಾನೀತಿ ಏವಮಾದಿ ಅಲಙ್ಕಾರೋಪಿಸ್ಸ ರಜತಮಯೋವ ಅಹೋಸಿ. ಪರಿವಾರಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಪಿಸ್ಸ ದಸಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ತಥೇವ ಸೇತವತ್ಥವಿಲೇಪನಮಾಲಾಲಙ್ಕಾರಾ ಅಹೇಸುಂ.

ಯಂ ಪನೇತಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ನಿಯ್ಯಾಯನ್ತನ್ತಿ ವುತ್ತಂ, ತತ್ರಾಯಂ ನಿಯ್ಯಾಯನವಿಭಾವನಾ – ಸೋ ಕಿರ ಛನ್ನಂ ಛನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಏಕವಾರಂ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರೋತಿ – ‘‘ಇತೋ ಏತ್ತಕೇಹಿ ದಿವಸೇಹಿ ನಗರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪುರೇತರಮೇವ ಘೋಸನಾ ಕಯಿರತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಯೇ ನಗರತೋ ನ ಪಕ್ಕನ್ತಾ, ತೇ ನ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಯೇಪಿ ಪಕ್ಕನ್ತಾ, ತೇಪಿ ‘‘ಪುಞ್ಞವತೋ ಸಿರಿಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಯಂ ದಿವಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ನಗರಂ ಅನುವಿಚರತಿ, ತದಾ ಪಾತೋವ ನಗರವೀಥಿಯೋ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಾಲಿಕಂ ಓಕಿರಿತ್ವಾ ಲಾಜಪಞ್ಚಮೇಹಿ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕಿರಿತ್ವಾ ಪುಣ್ಣಘಟೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಕದಲಿಯೋ ಚ ಧಜೇ ಚ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ಸಕಲನಗರಂ ಧೂಪಿತವಾಸಿತಂ ಕರೋನ್ತಿ.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪಾತೋವ ಸೀಸಂ ನ್ಹಾಯಿತ್ವಾ ಪುರೇಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸೇತವತ್ಥಾದೀಹಿ ಅತ್ತಾನಂ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಪಾಸಾದಾ ಓರುಯ್ಹ ರಥಂ ಅಭಿರುಹತಿ. ಅಥ ನಂ ತೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಬ್ಬಸೇತವತ್ಥವಿಲೇಪನಮಾಲಾಲಙ್ಕಾರಾ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿವಾರೇನ್ತಿ. ತತೋ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸನ್ನಿಪಾತತ್ಥಂ ಪಠಮಂಯೇವ ತರುಣದಾರಕಾನಂ ಫಲಾಫಲಾನಿ ವಿಕಿರನ್ತಿ, ತದನನ್ತರಂ ಮಾಸಕರೂಪಾದೀನಿ, ತದನನ್ತರಂ ಕಹಾಪಣೇ ವಿಕಿರನ್ತಿ. ಮಹಾಜನೋ ಸನ್ನಿಪತತಿ, ಉಕ್ಕುಟ್ಠಿಯೋ ಚೇವ ಚೇಲುಕ್ಖೇಪಾ ಚ ವತ್ತನ್ತಿ. ಅಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಙ್ಗಲಿಕಸೋವತ್ಥಿಕಾದೀಸು ಮಙ್ಗಲಾನಿ ಚೇವ ಸುವತ್ಥಿಯೋ ಚ ಕರೋನ್ತೇಸು ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ನಗರಂ ಅನುವಿಚರತಿ. ಪುಞ್ಞವನ್ತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಏಕಭೂಮಿಕಾದಿಪಾಸಾದೇ ಆರುಯ್ಹ ಸುಕಪತ್ತಸದಿಸಾನಿ ವಾತಪಾನಕವಾಟಾನಿ ವಿವರಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇನ್ತಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ಯಸಸಿರಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ನಗರಂ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರನ್ತೋ ವಿಯ ದಕ್ಖಿಣದ್ವಾರಾಭಿಮುಖೋ ಹೋತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ.

ತಮೇನಂ ಜನೋ ದಿಸ್ವಾತಿ ಮಹಾಜನೋ ತಂ ರಥಂ ದಿಸ್ವಾ. ಬ್ರಹ್ಮನ್ತಿ ಸೇಟ್ಠಾಧಿವಚನಮೇತಂ. ಬ್ರಹ್ಮಂ ವತ ಭೋ ಯಾನನ್ತಿ ಸೇಟ್ಠಯಾನಸದಿಸಂ ವತ ಭೋ ಯಾನನ್ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಸ್ಸೇವ ಖೋ ಏತನ್ತಿ, ಆನನ್ದ, ಮನುಸ್ಸಾ ನಾಮ ವಣ್ಣಭಾಣಕಾನಂ ಧನಂ ದತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ದಾರಿಕಾನಂ ವಣ್ಣಗೀತಂ ಗಾಯಾಪೇನ್ತಿ ‘‘ಅಭಿರೂಪೋ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹಾಭೋಗೋ’’ತಿ, ನ ಚ ತೇನ ವಣ್ಣಭಣನಮತ್ತೇನ ಅಭಿರೂಪಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಮಹದ್ಧನಾ ವಾ, ಏವಮೇವ ಮಹಾಜನೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ರಥಂ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಂ ವತ ಭೋ ಯಾನ’’ನ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಏವಂ ವಣ್ಣಂ ಭಣತಿ, ನ ಪನೇತಂ ಯಾನಂ ವಣ್ಣಭಣನಮತ್ತೇನೇವ ಬ್ರಹ್ಮಯಾನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಲಾಮಕಞ್ಹಿ ಏತಂ ಛವಂ. ಪರಮತ್ಥೇನ ಪನ ಇಮಸ್ಸೇವ ಖೋ ಏತಂ, ಆನನ್ದ, ಅರಿಯಸ್ಸ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಅಧಿವಚನಂ. ಅಯಞ್ಹಿ ಸಬ್ಬದೋಸವಿಗಮೇನ ಸೇಟ್ಠೋ, ಇಮಿನಾ ಚ ಅರಿಯಾ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಯನ್ತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಯಾನಂ ಇತಿಪಿ, ಧಮ್ಮಭೂತತ್ತಾ ಯಾನತ್ತಾ ಚ ಧಮ್ಮಯಾನಂ ಇತಿಪಿ, ಅನುತ್ತರತ್ತಾ ಕಿಲೇಸಸಙ್ಗಾಮಸ್ಸ ಚ ವಿಜಿತತ್ತಾ ಅನುತ್ತರೋ ಸಙ್ಗಾಮವಿಜಯೋ ಇತಿಪಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಇದಾನಿಸ್ಸ ನಿದ್ದೋಸಭಾವಞ್ಚೇವ ಸಙ್ಗಾಮವಿಜಯಭಾವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ರಾಗವಿನಯಪರಿಯೋಸಾನಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ರಾಗಂ ವಿನಯಮಾನಾ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತಿ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತೀತಿ ರಾಗವಿನಯಪರಿಯೋಸಾನಾ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ.

ಯಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಚ ಪಞ್ಞಾ ಚಾತಿ ಯಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗಯಾನಸ್ಸ ಸದ್ಧಾನುಸಾರಿವಸೇನ ಸದ್ಧಾ, ಧಮ್ಮಾನುಸಾರಿವಸೇನ ಪಞ್ಞಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಸದಾ ಧುರಂ ಯುತ್ತಾ, ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತತಾಯುಗೇ ಯುತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಹಿರೀ ಈಸಾತಿ ಅತ್ತನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಅಧಿವಿಟ್ಠೇನ ಬಹಿದ್ಧಾಸಮುಟ್ಠಾನೇನ ಓತ್ತಪ್ಪೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಜ್ಝತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಾ ಹಿರೀ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಈಸಾ. ಮನೋ ಯೋತ್ತನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತಞ್ಚ ಮಗ್ಗಚಿತ್ತಞ್ಚ ಯೋತ್ತಂ. ಯಥಾ ಹಿ ರಥಸ್ಸ ವಾಕಾದಿಮಯಂ ಯೋತ್ತಂ ಗೋಣೇ ಏಕಾಬದ್ಧೇ ಕರೋತಿ ಏಕಸಙ್ಗಹಿತೇ, ಏವಂ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಲೋಕಿಯವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತಂ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಞಾಸ, ಲೋಕುತ್ತರವಿಪಸ್ಸನಾಚಿತ್ತಂ ಅತಿರೇಕಸಟ್ಠಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇ ಏಕಾಬದ್ಧೇ ಏಕಸಙ್ಗಹೇ ಕರೋತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಮನೋ ಯೋತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಸತಿ ಆರಕ್ಖಸಾರಥೀತಿ ಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಸತಿ ಆರಕ್ಖಸಾರಥಿ. ಯಥಾ ಹಿ ರಥಸ್ಸ ಆರಕ್ಖೋ ಸಾರಥಿ ನಾಮ ಯೋಗ್ಗಿಯೋ. ಧುರಂ ವಾಹೇತಿ ಯೋಜೇತಿ ಅಕ್ಖಂ ಅಬ್ಭಞ್ಜತಿ ರಥಂ ಪೇಸೇತಿ ರಥಯುತ್ತಕೇ ನಿಬ್ಬಿಸೇವನೇ ಕರೋತಿ, ಏವಂ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಸತಿ. ಅಯಞ್ಹಿ ಆರಕ್ಖಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಾನಾ ಚೇವ ಕುಸಲಾಕುಸಲಾನಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾನಂ ಗತಿಯೋ ಸಮನ್ವೇಸತೀತಿ ವುತ್ತಾ.

ರಥೋತಿ ಅರಿಯಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಮಗ್ಗರಥೋ. ಸೀಲಪರಿಕ್ಖಾರೋತಿ ಚತುಪಾರಿಸುದ್ಧಿಸೀಲಾಲಙ್ಕಾರೋ. ಝಾನಕ್ಖೋತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಝಾನಙ್ಗಾನಂ ವಸೇನ ಝಾನಮಯಅಕ್ಖೋ. ಚಕ್ಕವೀರಿಯೋತಿ ವೀರಿಯಚಕ್ಕೋ, ಕಾಯಿಕಚೇತಸಿಕಸಙ್ಖಾತಾನಿ ದ್ವೇ ವೀರಿಯಾನಿ ಅಸ್ಸ ಚಕ್ಕಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಪೇಕ್ಖಾ ಧುರಸಮಾಧೀತಿ ಧುರಸ್ಸ ಸಮಾಧಿ, ಉನ್ನತೋನತಾಕಾರಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಯುಗಪದೇಸಾನಂ ಸಮತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಞ್ಹಿ ತತ್ರಮಜ್ಝತ್ತುಪೇಕ್ಖಾ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಸ್ಸ ಲೀನುದ್ಧಚ್ಚಭಾವಂ ಹರಿತ್ವಾ ಪಯೋಗಮಜ್ಝತ್ತೇ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಇಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ‘‘ಧುರಸಮಾಧೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ. ಅನಿಚ್ಛಾ ಪರಿವಾರಣನ್ತಿ ಬಾಹಿರಕರಥಸ್ಸ ಸೀಹಚಮ್ಮಾದೀನಿ ವಿಯ ಇಮಸ್ಸಾಪಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಅಲೋಭಸಙ್ಖಾತಾ ಅನಿಚ್ಛಾ ಪರಿವಾರಣಂ ನಾಮ.

ಅಬ್ಯಾಪಾದೋತಿ ಮೇತ್ತಾ ಚ ಮೇತ್ತಾಪುಬ್ಬಭಾಗೋ ಚ. ಅವಿಹಿಂಸಾತಿ ಕರುಣಾ ಚ ಕರುಣಾಪುಬ್ಬಭಾಗೋ ಚ. ವಿವೇಕೋತಿ ಕಾಯವಿವೇಕಾದಿ ತಿವಿಧವಿವೇಕೋ. ಯಸ್ಸ ಆವುಧನ್ತಿ ಯಸ್ಸ ಅರಿಯಮಗ್ಗರಥೇ ಠಿತಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಏತಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಆವುಧಂ. ಯಥಾ ಹಿ ರಥೇ ಠಿತೋ ಪಞ್ಚಹಿ ಆವುಧೇಹಿ ಸಪತ್ತೇ ವಿಜ್ಝತಿ, ಏವಂ ಯೋಗಾವಚರೋಪಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗರಥೇ ಠಿತೋ ಮೇತ್ತಾಯ ದೋಸಂ ವಿಜ್ಝತಿ, ಕರುಣಾಯ ವಿಹಿಂಸಂ, ಕಾಯವಿವೇಕೇನ ಗಣಸಙ್ಗಣಿಕಂ, ಚಿತ್ತವಿವೇಕೇನ ಕಿಲೇಸಸಙ್ಗಣಿಕಂ, ಉಪಧಿವಿವೇಕೇನ ಸಬ್ಬಾಕುಸಲಂ ವಿಜ್ಝತಿ. ತೇನಸ್ಸೇತಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ‘‘ಆವುಧ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಿತಿಕ್ಖಾತಿ ದುರುತ್ತಾನಂ ದುರಾಗತಾನಂ ವಚನಪಥಾನಂ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಖನ್ತಿ. ಚಮ್ಮಸನ್ನಾಹೋತಿ ಸನ್ನದ್ಧಚಮ್ಮೋ. ಯಥಾ ಹಿ ರಥೇ ಠಿತೋ ರಥಿಕೋ ಪಟಿಮುಕ್ಕಚಮ್ಮೋ ಆಗತಾಗತೇ ಸರೇ ಖಮತಿ, ನ ನಂ ತೇ ವಿಜ್ಝನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಧಿವಾಸನಕ್ಖನ್ತಿಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಗತಾಗತೇ ವಚನಪಥೇ ಖಮತಿ, ನ ನಂ ತೇ ವಿಜ್ಝನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ತಿತಿಕ್ಖಾ ಚಮ್ಮಸನ್ನಾಹೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾಯ ವತ್ತತೀತಿ ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಖೇಮಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಾಯ ವತ್ತತಿ, ನಿಬ್ಬಾನಾಭಿಮುಖೋ ಗಚ್ಛತಿಯೇವ, ನ ತಿಟ್ಠತಿ ನ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏತದತ್ತನಿ ಸಮ್ಭೂತನ್ತಿ ಏತಂ ಮಗ್ಗಯಾನಂ ಅತ್ತನೋ ಪುರಿಸಕಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಲದ್ಧತ್ತಾ ಅತ್ತನಿ ಸಮ್ಭೂತಂ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಬ್ರಹ್ಮಯಾನಂ ಅನುತ್ತರನ್ತಿ ಅಸದಿಸಂ ಸೇಟ್ಠಯಾನಂ. ನಿಯ್ಯನ್ತಿ ಧೀರಾ ಲೋಕಮ್ಹಾತಿ ಯೇಸಂ ಏತಂ ಯಾನಂ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಧೀರಾ ಪಣ್ಡಿತಪುರಿಸಾ ಲೋಕಮ್ಹಾ ನಿಯ್ಯನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅಞ್ಞದತ್ಥೂತಿ ಏಕಂಸೇನ. ಜಯಂ ಜಯನ್ತಿ ರಾಗಾದಯೋ ಸಪತ್ತೇ ಜಿನನ್ತಾ ಜಿನನ್ತಾ.

೫-೬. ಕಿಮತ್ಥಿಯಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೫-೬. ಪಞ್ಚಮೇ ಅಯಮೇವಾತಿ ಏವಸದ್ದೋ ನಿಯಮತ್ಥೋ. ತೇನ ಅಞ್ಞಂ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಞ್ಚೇವ ಮಿಸ್ಸಕಮಗ್ಗೋ ಚ ಕಥಿತೋ. ಛಟ್ಠಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

೭. ದುತಿಯಅಞ್ಞತರಭಿಕ್ಖುಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭. ಸತ್ತಮೇ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಖೋ ಏತಂ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿವಚನನ್ತಿ ಅಸಙ್ಖತಾಯ ಅಮತಾಯ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತುಯಾ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಆಸವಾನಂ ಖಯೋ ತೇನ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಅಪಿಚ ತೇನ ರಾಗಾದಿವಿನಯೇನ ಆಸವಾನಂ ಖಯೋತಿಪಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಆಸವಕ್ಖಯೋ ನಾಮ ಅರಹತ್ತಂ, ಅರಹತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಏತಂ ರಾಗವಿನಯೋತಿಆದಿ ನಾಮಮೇವಾತಿ ದೀಪೇತಿ. ಏತದವೋಚಾತಿ ‘‘ಸತ್ಥಾರಾ ನಿಬ್ಬಾನಧಾತೂತಿ ವದನ್ತೇನ ಅಮತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಕಥಿತಂ, ಮಗ್ಗೋ ಪನಸ್ಸ ನ ಕಥಿತೋ. ತಂ ಕಥಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅನುಸನ್ಧಿಕುಸಲತಾಯ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಏತಂ ಅವೋಚ.

೮. ವಿಭಙ್ಗಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಕತಮಾ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠೀತಿ ಏಕೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಮಗ್ಗಂ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ಪುನ ಅಪರೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ವಿಭಜಿತುಕಾಮೋ ಇದಂ ದೇಸನಂ ಆರಭಿ. ತತ್ಥ ದುಕ್ಖೇ ಞಾಣನ್ತಿ ಸವನಸಮ್ಮಸನಪಟಿವೇಧಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣವಸೇನ ಚತೂಹಾಕಾರೇಹಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಞಾಣಂ. ಸಮುದಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೇಸೇಸು ಪನ ದ್ವೀಸು ಸಮ್ಮಸನಸ್ಸ ಅಭಾವಾ ತಿವಿಧಮೇವ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಮೇತಂ ‘‘ದುಕ್ಖೇ ಞಾಣ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಚತುಸಚ್ಚಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸಿತಂ.

ತತ್ಥ ಪುರಿಮಾನಿ ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ ವಟ್ಟಂ, ಪಚ್ಛಿಮಾನಿ ವಿವಟ್ಟಂ. ತೇಸು ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಟ್ಟೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ, ವಿವಟ್ಟೇ ನತ್ಥಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ. ಪುರಿಮಾನಿ ಹಿ ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ ‘‘ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ದುಕ್ಖಂ, ತಣ್ಹಾ ಸಮುದಯೋ’’ತಿ ಏವಂ ಸಙ್ಖೇಪೇನ ಚ, ‘‘ಕತಮೇ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ರೂಪಕ್ಖನ್ಧೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಚ ಆಚರಿಯಸನ್ತಿಕೇ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವಾಚಾಯ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತೋ ಯೋಗಾವಚರೋ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ಇತರೇಸು ಪನ ದ್ವೀಸು ಸಚ್ಚೇಸು – ‘‘ನಿರೋಧಸಚ್ಚಂ ಇಟ್ಠಂ ಕನ್ತಂ ಮನಾಪಂ, ಮಗ್ಗಸಚ್ಚಂ ಇಟ್ಠಂ ಕನ್ತಂ ಮನಾಪ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಸವನೇನೇವ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಕರೋನ್ತೋ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ಏಕಪಟಿವೇಧೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ, ಏಕಾಭಿಸಮಯೇನ ಅಭಿಸಮೇತಿ. ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಞ್ಞಾಪಟಿವೇಧೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ, ಸಮುದಯಂ ಪಹಾನಪಟಿವೇಧೇನ, ನಿರೋಧಂ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಪಟಿವೇಧೇನ, ಮಗ್ಗಂ ಭಾವನಾಪಟಿವೇಧೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ. ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಞ್ಞಾಭಿಸಮಯೇನ…ಪೇ… ಮಗ್ಗಂ ಭಾವನಾಭಿಸಮಯೇನ ಅಭಿಸಮೇತಿ.

ಏವಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ದ್ವೀಸು ಸಚ್ಚೇಸು ಉಗ್ಗಹಪರಿಪುಚ್ಛಾಸವನಧಾರಣಸಮ್ಮಸನಪಟಿವೇಧೋ ಹೋತಿ, ದ್ವೀಸು ಸವನಪಟಿವೇಧೋಯೇವ. ಅಪರಭಾಗೇ ತೀಸು ಕಿಚ್ಚತೋ ಪಟಿವೇಧೋ ಹೋತಿ, ನಿರೋಧೇ ಆರಮ್ಮಣಪಟಿವೇಧೋ. ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ ಪನ ಪತ್ತಸಚ್ಚಸ್ಸ ಹೋತಿ. ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪುಬ್ಬೇ ಪರಿಗ್ಗಹತೋ – ‘‘ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಜಾನಾಮಿ, ಸಮುದಯಂ ಪಜಹಾಮಿ, ನಿರೋಧಂ ಸಚ್ಛಿಕರೋಮಿ, ಮಗ್ಗಂ ಭಾವೇಮೀ’’ತಿ ಆಭೋಗಸಮನ್ನಾಹಾರಮನಸಿಕಾರಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಗ್ಗಹತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹೋತಿ. ಅಪರಭಾಗೇ ಪನ ದುಕ್ಖಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಮೇವ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮಗ್ಗೋ ಭಾವಿತೋವ ಹೋತಿ.

ತತ್ಥ ದ್ವೇ ಸಚ್ಚಾನಿ ದುದ್ದಸತ್ತಾ ಗಮ್ಭೀರಾನಿ, ದ್ವೇ ಗಮ್ಭೀರತ್ತಾ ದುದ್ದಸಾನಿ. ದುಕ್ಖಸಚ್ಚಞ್ಹಿ ಉಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪಾಕಟಂ, ಖಾಣುಕಣ್ಟಕಪಹಾರಾದೀಸು ‘‘ಅಹೋ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬತಮ್ಪಿ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಸಮುದಯಮ್ಪಿ ಖಾದಿತುಕಾಮತಾಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮತಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪಾಕಟಂ. ಲಕ್ಖಣಪಟಿವೇಧತೋ ಪನ ಉಭಯಮ್ಪಿ ಗಮ್ಭೀರಂ. ಇತಿ ತಾನಿ ದುದ್ದಸತ್ತಾ ಗಮ್ಭೀರಾನಿ. ಇತರೇಸಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಪಯೋಗೋ ಭವಗ್ಗಗ್ಗಹಣತ್ಥಂ ಹತ್ಥಪಸಾರಣಂ ವಿಯ ಅವೀಚಿಫುಸನತ್ಥಂ ಪಾದಪಸಾರಣಂ ವಿಯ ಸತಧಾ ಭಿನ್ನಸ್ಸ ವಾಲಸ್ಸ ಕೋಟಿಯಾ ಕೋಟಿಂ ಪಟಿಪಾದನಂ ವಿಯ ಚ ಹೋತಿ. ಇತಿ ತಾನಿ ಗಮ್ಭೀರತ್ತಾ ದುದ್ದಸಾನಿ. ಏವಂ ದುದ್ದಸತ್ತಾ ಗಮ್ಭೀರೇಸು ಗಮ್ಭೀರತ್ತಾ ಚ ದುದ್ದಸೇಸು ಚತೂಸು ಸಚ್ಚೇಸು ಉಗ್ಗಹಾದಿವಸೇನ ಇದಂ ‘‘ದುಕ್ಖೇ ಞಾಣ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪಟಿವೇಧಕ್ಖಣೇ ಪನ ಏಕಮೇವ ತಂ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ.

ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಾದೀಸು ಕಾಮಪಚ್ಚನೀಕಟ್ಠೇನ ಕಾಮತೋ ನಿಸ್ಸಟಭಾವೇನ ವಾ, ಕಾಮಂ ಸಮ್ಮಸನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನೋತಿ ವಾ, ಕಾಮಪದಘಾತಂ ಕಾಮವೂಪಸಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋತಿ ವಾ, ಕಾಮವಿವಿತ್ತನ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋತಿ ವಾ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ. ಸೇಸಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಬ್ಬೇಪಿ ಚ ತೇ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಯೋ ಕಾಮಬ್ಯಾಪಾದವಿಹಿಂಸಾವಿರಮಣಸಞ್ಞಾನಂ ನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸು ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಅಕುಸಲಸಙ್ಕಪ್ಪಸ್ಸ ಪದಚ್ಛೇದತೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನೋ ಏಕೋವ ಕುಸಲಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ನಾಮ.

ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣೀಆದಯೋಪಿ ಮುಸಾವಾದಾದೀಹಿ ವಿರಮಣಸಞ್ಞಾನಂ ನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ಅಕುಸಲದುಸ್ಸೀಲ್ಯಚೇತನಾಯ ಪದಚ್ಛೇದತೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನಾ ಏಕಾವ ಕುಸಲವೇರಮಣೀ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ನಾಮ.

ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀ ಆದಯೋಪಿ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾದೀಹಿ ವಿರಮಣಸಞ್ಞಾನಂ ನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸು ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ಅಕುಸಲದುಸ್ಸೀಲ್ಯಚೇತನಾಯ ಅಕಿರಿಯತೋ ಪದಚ್ಛೇದತೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನಾ ಏಕಾವ ಕುಸಲವೇರಮಣೀ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ನಾಮ.

ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವನ್ತಿ ಖಾದನೀಯಭೋಜನೀಯಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಪವತ್ತಿತಂ ಕಾಯವಚೀದುಚ್ಚರಿತಂ. ಪಹಾಯಾತಿ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ. ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೇನಾತಿ ಬುದ್ಧಪಸತ್ಥೇನ ಆಜೀವೇನ. ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇತೀತಿ ಜೀವಿತವುತ್ತಿಂ ಪವತ್ತೇತಿ. ಸಮ್ಮಾಜೀವೋಪಿ ಕುಹನಾದೀಹಿ ವಿರಮಣಸಞ್ಞಾನಂ ನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ. ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸುಯೇವ ಸತ್ತಸು ಠಾನೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಾಯ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವದುಸ್ಸೀಲ್ಯಚೇತನಾಯ ಪದಚ್ಛೇದತೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನಾ ಏಕಾವ ಕುಸಲವೇರಮಣೀ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ನಾಮ.

ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನನ್ತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ತಥಾರೂಪೇ ವಾ ಆರಮ್ಮಣೇ ಅತ್ತನೋ ನ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಂ, ಪರಸ್ಸ ಪನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ – ‘‘ಅಹೋ ವತ ಮೇ ಏವರೂಪಾ ಪಾಪಕಾ ಧಮ್ಮಾ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯು’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಾಪಕಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ. ಛನ್ದನ್ತಿ ತೇಸಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದಕಪಟಿಪತ್ತಿಸಾಧಕಂ ವೀರಿಯಚ್ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ. ವಾಯಮತೀತಿ ವಾಯಾಮಂ ಕರೋತಿ. ವೀರಿಯಂ ಆರಭತೀತಿ ವೀರಿಯಂ ಪವತ್ತೇತಿ. ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ವೀರಿಯೇನ ಚಿತ್ತಂ ಪಗ್ಗಹಿತಂ ಕರೋತಿ. ಪದಹತೀತಿ ‘‘ಕಾಮಂ ತಚೋ ಚ ನ್ಹಾರು ಚ ಅಟ್ಠಿ ಚ ಅವಸಿಸ್ಸತೂ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೨.೧೮೪) ಪಧಾನಂ ಪವತ್ತೇತಿ. ಉಪ್ಪನ್ನಾನನ್ತಿ ಸಮುದಾಚಾರವಸೇನ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪನ್ನಪುಬ್ಬಾನಂ. ಇದಾನಿ ತಾದಿಸೇ ನ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ತೇಸಂ ಪಹಾನಾಯ ಛನ್ದಂ ಜನೇತಿ.

ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಕುಸಲಾನನ್ತಿ ಅಪಟಿಲದ್ಧಾನಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀನಂ. ಉಪ್ಪನ್ನಾನನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ಪಟಿಲದ್ಧಾನಂ. ಠಿತಿಯಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಪಬನ್ಧವಸೇನ ಠಿತತ್ಥಂ. ಅಸಮ್ಮೋಸಾಯಾತಿ ಅವಿನಾಸತ್ಥಂ. ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯಾತಿ ಉಪರಿಭಾವಾಯ. ವೇಪುಲ್ಲಾಯಾತಿ ವಿಪುಲಭಾವಾಯ. ಪಾರಿಪೂರಿಯಾತಿ ಭಾವನಾಯ ಪರಿಪೂರಣತ್ಥಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಾನಂ ಅಕುಸಲಾನಂ ಅನುಪ್ಪಾದನಾದಿಚಿತ್ತನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ. ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸುಯೇವ ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು ಕಿಚ್ಚಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನಂ ಏಕಮೇವ ಕುಸಲವೀರಿಯಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ನಾಮ.

ಸಮ್ಮಾಸತಿಪಿ ಕಾಯಾದಿಪರಿಗ್ಗಾಹಕಚಿತ್ತಾನಂ ನಾನತ್ತಾ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ನಾನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ಪನ ಇಮೇಸು ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು ಕಿಚ್ಚಸಾಧನವಸೇನ ಮಗ್ಗಙ್ಗಂ ಪೂರಯಮಾನಾ ಏಕಾ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಸಮ್ಮಾಸತಿ ನಾಮ.

ಝಾನಾದೀನಿ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇಪಿ ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇಪಿ ನಾನಾ, ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಸಮಾಪತ್ತಿವಸೇನ ನಾನಾ, ಮಗ್ಗಕ್ಖಣೇ ನಾನಾಮಗ್ಗವಸೇನ. ಏಕಸ್ಸ ಹಿ ಪಠಮಮಗ್ಗೋ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕೋ ಹೋತಿ, ದುತಿಯಮಗ್ಗಾದಯೋಪಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕಾ ವಾ ದುತಿಯಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಜ್ಝಾನಿಕಾ ವಾ. ಏಕಸ್ಸ ಪಠಮಮಗ್ಗೋ ದುತಿಯಾದೀನಂ ಅಞ್ಞತರಜ್ಝಾನಿಕೋ ಹೋತಿ, ದುತಿಯಾದಯೋಪಿ ದುತಿಯಾದೀನಂ ಅಞ್ಞತರಜ್ಝಾನಿಕಾ ವಾ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕಾ ವಾ. ಏವಂ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಮಗ್ಗಾ ಝಾನವಸೇನ ಸದಿಸಾ ವಾ ಅಸದಿಸಾ ವಾ ಏಕಚ್ಚಸದಿಸಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಅಯಂ ಪನಸ್ಸ ವಿಸೇಸೋ ಪಾದಕಜ್ಝಾನನಿಯಮೇನ ಹೋತಿ. ಪಾದಕಜ್ಝಾನನಿಯಮೇನ ಹಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನಲಾಭಿನೋ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾ ವುಟ್ಠಾಯ ವಿಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಮಗ್ಗೋ ಪಠಮಜ್ಝಾನಿಕೋ ಹೋತಿ, ಮಗ್ಗಙ್ಗಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಿ ಪನೇತ್ಥ ಪರಿಪುಣ್ಣಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ದುತಿಯಜ್ಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ವಿಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ದುತಿಯಜ್ಝಾನಿಕೋ ಹೋತಿ, ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನಿ ಪನೇತ್ಥ ಸತ್ತ ಹೋನ್ತಿ. ತತಿಯಜ್ಝಾನತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ವಿಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನೋ ತತಿಯಜ್ಝಾನಿಕೋ, ಮಗ್ಗಙ್ಗಾನಿ ಪನೇತ್ಥ ಸತ್ತ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾನಿ ಛ ಹೋನ್ತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಾ.

ಆರುಪ್ಪೇ ಚತುಕ್ಕಪಞ್ಚಕಜ್ಝಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಞ್ಚ ಲೋಕುತ್ತರಂ, ನೋ ಲೋಕಿಯನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಕಥನ್ತಿ? ಏತ್ಥಾಪಿ ಪಠಮಜ್ಝಾನಾದೀಸು ಯತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಅರೂಪಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಭಾವೇತ್ವಾ ಸೋ ಆರುಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತಂಝಾನಿಕಾವಸ್ಸ ತತ್ಥ ತಯೋ ಮಗ್ಗಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಏವಂ ಪಾದಕಜ್ಝಾನಮೇವ ನಿಯಮೇತಿ. ಕೇಚಿ ಪನ ಥೇರಾ – ‘‘ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಆರಮ್ಮಣಭೂತಾ ಖನ್ಧಾ ನಿಯಮೇನ್ತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಕೇಚಿ ‘‘ಪುಗ್ಗಲಜ್ಝಾಸಯೋ ನಿಯಮೇತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಕೇಚಿ ‘‘ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀವಿಪಸ್ಸನಾ ನಿಯಮೇತೀ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ತೇಸಂ ವಾದವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನೀವಿಪಸ್ಸನಾಧಿಕಾರೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧೀತಿ ಅಯಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಲೋಕಿಯೋ, ಅಪರಭಾಗೇ ಲೋಕುತ್ತರೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೯. ಸೂಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯. ನವಮೇ ಮಿಚ್ಛಾಪಣಿಹಿತನ್ತಿ ಸೂಕಂ ನಾಮ ಉದ್ಧಗ್ಗಂ ಕತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ಹತ್ಥಂ ವಾ ಪಾದಂ ವಾ ಭಿನ್ದತಿ, ತಥಾ ಅಟ್ಠಪಿತಂ ಪನ ಮಿಚ್ಛಾಪಣಿಹಿತಂ ನಾಮ. ಮಿಚ್ಛಾಪಣಿಹಿತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾತಿ ಮಿಚ್ಛಾಠಪಿತಾಯ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಪಞ್ಞಾಯ. ಅವಿಜ್ಜಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸತೀತಿ ಚತುಸಚ್ಚಪಟಿಚ್ಛಾದಕಂ ಅವಿಜ್ಜಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸತಿ. ವಿಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತೀತಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗವಿಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸತಿ. ಮಿಚ್ಛಾಪಣಿಹಿತತ್ತಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಯಾತಿ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಪಞ್ಞಾಯ ಚೇವ ಮಗ್ಗಭಾವನಾಯ ಚ ಮಿಚ್ಛಾ ಠಪಿತತ್ತಾ, ಅಪ್ಪವತ್ತಿತತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಞಾಣಂ ಮಗ್ಗನಿಸ್ಸಿತಂ ಕತ್ವಾ ಮಿಸ್ಸಕಮಗ್ಗೋ ಕಥಿತೋ.

೧೦. ನನ್ದಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೦. ದಸಮೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋತಿ ಛನ್ನಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಅವಿಜ್ಜಾವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.