೩. ಪಠಮರೂಪಾರಾಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೬. ತತಿಯೇ ರೂಪಸಮ್ಮುದಿತಾತಿ ರೂಪೇ ಸಮ್ಮುದಿತಾ ಪಮೋದಿತಾ. ದುಕ್ಖಾತಿ ದುಕ್ಖಿತಾ. ಸುಖೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನಸುಖೇನ ಸುಖಿತೋ. ಕೇವಲಾತಿ ಸಕಲಾ. ಯಾವತತ್ಥೀತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಯತ್ತಕಾ ಅತ್ಥೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏತೇ ವೋತಿ ಏತ್ಥ ವೋ-ಕಾರೋ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಪಚ್ಚನೀಕಮಿದಂ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬಲೋಕೇನ ಪಸ್ಸತನ್ತಿ ಯಂ ಇದಂ ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ದಸ್ಸನಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಲೋಕೇನ ಪಚ್ಚನೀಕಂ ಹೋತಿ ವಿರುದ್ಧಂ. ಲೋಕೋ ಹಿ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧೇ ನಿಚ್ಚಾ ಸುಖಾ ಅತ್ತಾ ಸುಭಾತಿ ಮಞ್ಞತಿ, ಪಣ್ಡಿತಾ ಅನಿಚ್ಚಾ ದುಕ್ಖಾ ಅನತ್ತಾ ಅಸುಭಾತಿ. ಸುಖತೋ ಆಹೂತಿ ಸುಖನ್ತಿ ಕಥೇನ್ತಿ. ಸುಖತೋ ವಿದೂತಿ ಸುಖನ್ತಿ ಜಾನನ್ತಿ. ಸಬ್ಬಮೇತಂ ನಿಬ್ಬಾನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ.

ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೇತ್ಥಾತಿ ಏತ್ಥ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹಾ. ಅವಿದ್ದಸೂತಿ ಬಾಲಾ. ಸಬ್ಬೇಪಿ ಹಿ ಛನ್ನವುತಿಪಾಸಣ್ಡಿನೋ ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಿನೋ ಹೋನ್ತಿ, ತೇ ಪನ ‘‘ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಾಮ ಇದ’’ನ್ತಿಪಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ. ನಿವುತಾನನ್ತಿ ಕಿಲೇಸನೀವರಣೇನ ನಿವುತಾನಂ ಪರಿಯೋನದ್ಧಾನಂ. ಅನ್ಧಕಾರೋ ಅಪಸ್ಸತನ್ತಿ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ಅನ್ಧಕಾರೋ ಹೋತಿ. ಕಿಂ ತಂ ಏವಂ ಹೋತಿ? ನಿಬ್ಬಾನಂ ವಾ ನಿಬ್ಬಾನದಸ್ಸನಂ ವಾ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾನಞ್ಹಿ ಬಾಲಾನಂ ನಿಬ್ಬಾನಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಾನದಸ್ಸನಮ್ಪಿ ಕಾಳಮೇಘಅವಚ್ಛಾದಿತಂ ವಿಯ ಚನ್ದಮಣ್ಡಲಂ ಕಟಾಹೇನ ಪಟಿಕುಜ್ಜಿತಪತ್ತೋ ವಿಯ ಚ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ತಮೋ ಚೇವ ಅನ್ಧಕಾರೋ ಚ ಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ.

ಸತಞ್ಚ ವಿವಟಂ ಹೋತಿ, ಆಲೋಕೋ ಪಸ್ಸತಾಮಿವಾತಿ ಸತಞ್ಚ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಪಞ್ಞಾದಸ್ಸನೇನ ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಆಲೋಕೋ ವಿಯ ವಿವಟಂ ಹೋತಿ. ಸನ್ತಿಕೇ ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ಮಗಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದಾತಿ ಯಂ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರೇ ಕೇಸೇ ವಾ ಲೋಮಾದೀಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರಕೋಟ್ಠಾಸಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅನನ್ತರಮೇವ ಅಧಿಗನ್ತಬ್ಬತೋ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಖನ್ಧಾನಂ ನಿರೋಧಮಗ್ಗತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಂ. ತಂ ಏವಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಮಾನಮ್ಪಿ ಮಗ್ಗಭೂತಾ ಜನಾ ಮಗ್ಗಾಮಗ್ಗಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಾ ಅಕೋವಿದಾ ನ ಜಾನನ್ತಿ.

ಮಾರಧೇಯ್ಯಾನುಪನ್ನೇಹೀತಿ ತೇಭೂಮಕವಟ್ಟಂ ಮಾರಸ್ಸ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಂ ಅನುಪನ್ನೇಹಿ. ಕೋ ನು ಅಞ್ಞತ್ರ ಅರಿಯೇಭೀತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅರಿಯೇ ಕೋ ನು ಅಞ್ಞೋ ನಿಬ್ಬಾನಪದಂ ಜಾನಿತುಂ ಅರಹತಿ. ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾಯ ಪರಿನಿಬ್ಬನ್ತೀತಿ ಅರಹತ್ತಪಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಮಾ ಜಾನಿತ್ವಾ ಅನನ್ತರಮೇವ ಅನಾಸವಾ ಹುತ್ವಾ ಕಿಲೇಸಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾಯ ಅನಾಸವಾ ಹುತ್ವಾ ಅನ್ತೇ ಖನ್ಧಪರಿನಿಬ್ಬಾನೇನ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ.