೮. ಛನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೦. ಅಟ್ಠಮೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಛನ್ನೋತಿ ತಥಾಗತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕದಿವಸೇ ಜಾತೋ ಮಹಾಭಿನಿಕ್ಖಮನದಿವಸೇ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪುನ ಅಪರಭಾಗೇ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಬುದ್ಧೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಧಮ್ಮೋ’’ತಿ ಏವಂ ಮಕ್ಖೀ ಚೇವ ಪಳಾಸೀ ಚ ಹುತ್ವಾ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀನಂ ಫರುಸವಾಚಾಯ ಸಙ್ಘಟ್ಟನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಥೇರೋ. ಅವಾಪುರಣಂ ಆದಾಯಾತಿ ಕುಞ್ಚಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ. ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ಏಕಂ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತತೋ ಅಞ್ಞಂ, ತತೋ ಅಞ್ಞನ್ತಿ ಏವಂ ತೇನ ತೇನ ವಿಹಾರೇನ ತಂ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ. ಏತದವೋಚ ಓವದನ್ತು ಮನ್ತಿ ಕಸ್ಮಾ ಏವಂ ಮಹನ್ತೇನ ಉಸ್ಸಾಹೇನ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಏತಂ ಅವೋಚಾತಿ? ಉಪ್ಪನ್ನಸಂವೇಗತಾಯ. ತಸ್ಸ ಹಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಸತ್ಥರಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕತ್ಥೇರೇಹಿ ಪೇಸಿತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ದಿನ್ನೇ ಬ್ರಹ್ಮದಣ್ಡೇ ಸಞ್ಜಾತಪರಿಳಾಹೋ ವಿಸಞ್ಞೀಭೂತೋ ಪತಿತ್ವಾ ಪುನ ಸಞ್ಞಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವುಟ್ಠಾಯ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗತೋ, ಸೋ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಕಥೇಸಿ. ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ, ಸೋಪಿ ನ ಕಥೇಸೀತಿ ಏವಂ ಸಕಲವಿಹಾರಂ ವಿಚರಿತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಿನ್ನೋ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸಂವೇಗೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಏವಂ ಅವೋಚ.

ಸಬ್ಬೇ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾತಿ ಸಬ್ಬೇ ತೇಭೂಮಕಸಙ್ಖಾರಾ ಅನಿಚ್ಚಾ. ಸಬ್ಬೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನತ್ತಾತಿ ಸಬ್ಬೇ ಚತುಭೂಮಕಧಮ್ಮಾ ಅನತ್ತಾ. ಇತಿ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಥೇರಂ ಓವದನ್ತಾ ಅನಿಚ್ಚಲಕ್ಖಣಂ ಅನತ್ತಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ದ್ವೇವ ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಕಥೇತ್ವಾ ದುಕ್ಖಲಕ್ಖಣಂ ನ ಕಥಯಿಂಸು. ಕಸ್ಮಾ? ಏವಂ ಕಿರ ನೇಸಂ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ವಾದೀ ದುಕ್ಖಲಕ್ಖಣೇ ಪಞ್ಞಾಪಿಯಮಾನೇ ರೂಪಂ ದುಕ್ಖಂ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ದುಕ್ಖಂ, ಮಗ್ಗೋ ದುಕ್ಖೋ, ಫಲಂ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ‘ತುಮ್ಹೇ ದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಾಮಾ’ತಿ ಗಹಣಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಯಥಾ ಗಹಣಂ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಏವಂ ನಿದ್ದೋಸಮೇವಸ್ಸ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ದ್ವೇವ ಲಕ್ಖಣಾನಿ ಕಥಯಿಂಸು.

ಪರಿತಸ್ಸನಾ ಉಪಾದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ ಪರಿತಸ್ಸನಾ ಚ ಉಪಾದಾನಞ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಪಚ್ಚುದಾವತ್ತತಿ ಮಾನಸಂ, ಅಥ ಕೋ ಚರಹಿ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಯದಿ ರೂಪಾದೀಸು ಏಕೋಪಿ ಅನತ್ತಾ, ಅಥ ಕೋ ನಾಮ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ ಏವಂ ಪಟಿನಿವತ್ತತಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಮಾನಸ’’ನ್ತಿ. ಅಯಂ ಕಿರ ಥೇರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ಅಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ, ಸಾಸ್ಸ ದುಬ್ಬಲವಿಪಸ್ಸನಾ ಅತ್ತಗಾಹಂ ಪರಿಯಾದಾತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣನ್ತೀ ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಸುಞ್ಞತೋ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೇಸು ‘‘ಉಚ್ಛಿಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮಿ ವಿನಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚೇವ ಪರಿತಸ್ಸನಾಯ ಚ ಪಚ್ಚಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಚ ಅತ್ತಾನಂ ಪಾಪತೇ ಪಪತನ್ತಂ ವಿಯ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಪರಿತಸ್ಸನಾ ಉಪಾದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಪಚ್ಚುದಾವತ್ತತಿ ಮಾನಸಂ, ಅಥ ಕೋ ಚರಹಿ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಆಹ. ನ ಖೋ ಪನೇವಂ ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತೋ ಹೋತೀತಿ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಏವಂ ನ ಹೋತಿ. ತಾವತಿಕಾ ವಿಸ್ಸಟ್ಠೀತಿ ತತ್ತಕೋ ವಿಸ್ಸಾಸೋ. ಸಮ್ಮುಖಾ ಮೇತನ್ತಿ ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಕೀದಿಸಾ ನು ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಸಪ್ಪಾಯಾ’’ತಿ? ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ತೇಪಿಟಕಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಕಚ್ಚಾನಸುತ್ತಂ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೧೫) ಅದ್ದಸ ‘‘ಇದಂ ಆದಿತೋವ ದಿಟ್ಠಿವಿನಿವೇಠನಂ ಕತ್ವಾ ಮಜ್ಝೇ ಬುದ್ಧಬಲಂ ದೀಪೇತ್ವಾ ಸಣ್ಹಸುಖುಮಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಪಕಾಸಯಮಾನಂ ಗತಂ, ಇದಮಸ್ಸ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಮ್ಮುಖಾ ಮೇತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ಅಟ್ಠಮಂ.