೩. ಗಿಞ್ಜಕಾವಸಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೯೭. ತತಿಯೇ ಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇತಿ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಧಾತೂತಿ ದೀಪೇತಿ. ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾತಿ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಞ್ಞಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ವಿತಕ್ಕೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ. ಇಧಾಪಿ ‘‘ಕಚ್ಚಾನೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತಸ್ಸ ಓಕಾಸದಾನತ್ಥಂ ಏತ್ತಾವತಾವ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಸೂತಿ ಛಸು ಸತ್ಥಾರೇಸು. ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾತಿ ಮಯಮಸ್ಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾತಿ. ಕಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಕಿಸ್ಮಿಂ ಸತಿ ಹೋತೀತಿ? ಸತ್ಥಾರಾನಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಸು ತೇಸು ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಏತೇತಿ ಏವಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾನಮ್ಪಿ ದಿಟ್ಠಿಂ ಪುಚ್ಛತಿಯೇವ.
ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ತೇಸಂ ಅವಿಜ್ಜಾಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಾ ದಿಟ್ಠಿ ಹೋತಿ, ಅವಿಜ್ಜಾಧಾತು ಚ ನಾಮ ಮಹತೀ ಧಾತು, ತಸ್ಮಾ ಮಹತಿಂ ಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಸ್ಸಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿಂ ದೀಪೇನ್ತೋ ಮಹತೀ ಖೋ ಏಸಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಹೀನಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚಾತಿ ಹೀನಂ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ. ಪಣಿಧೀತಿ ಚಿತ್ತಟ್ಠಪನಂ. ಸಾ ಪನೇಸಾ ಇತ್ಥಿಭಾವಂ ವಾ ಮಕ್ಕಟಾದಿತಿರಚ್ಛಾನಭಾವಂ ವಾ ಪತ್ಥೇನ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಹೀನೋ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಯಸ್ಸೇತೇ ಹೀನಾ ಧಮ್ಮಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋಪಿ ಹೀನೋ ನಾಮ. ಹೀನಾ ವಾಚಾತಿ ಯಾ ತಸ್ಸ ವಾಚಾ, ಸಾಪಿ ಹೀನಾ. ಹೀನಂ ಆಚಿಕ್ಖತೀತಿ ಸೋ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋಪಿ ಹೀನಮೇವ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ದೇಸೇನ್ತೋಪಿ ಹೀನಮೇವ ದೇಸೇತೀತಿ ಸಬ್ಬಪದಾನಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾನಿ. ಉಪಪತ್ತೀತಿ ದ್ವೇ ಉಪಪತ್ತಿಯೋ ಪಟಿಲಾಭೋ ಚ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಚ. ನಿಬ್ಬತ್ತಿ ಹೀನಕುಲಾದಿವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಪಟಿಲಾಭೋ ಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಕ್ಖಣೇ ಹೀನತ್ತಿಕವಸೇನ. ಕಥಂ? ತಸ್ಸ ಹಿ ಪಞ್ಚಸು ನೀಚಕುಲೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಹೀನಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ವೇಸ್ಸಸುದ್ದಕುಲೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಮಜ್ಝಿಮಾ, ಖತ್ತಿಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಪಣೀತಾ. ದ್ವಾದಸಾಕುಸಲಚಿತ್ತುಪ್ಪಾದಾನಂ ಪನ ಪಟಿಲಾಭತೋ ಹೀನೋ ಪಟಿಲಾಭೋ, ತೇಭೂಮಕಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭತೋ ಮಜ್ಝಿಮೋ, ನವಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಾನಂ ಪಟಿಲಾಭತೋ ಪಣೀತೋ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಠಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಯೇವ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾತಿ. ತತಿಯಂ.