೧೦. ಸುಸಿಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೦. ದಸಮೇ ಗರುಕತೋತಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಪಾಸಾಣಚ್ಛತ್ತಂ ವಿಯ ಚಿತ್ತೇನ ಗರುಕತೋ. ಮಾನಿತೋತಿ ಮನೇನ ಪಿಯಾಯಿತೋ. ಪೂಜಿತೋತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯಪೂಜಾಯ ಪೂಜಿತೋ. ಅಪಚಿತೋತಿ ನೀಚವುತ್ತಿಕರಣೇನ ಅಪಚಿತೋ. ಸತ್ಥಾರಞ್ಹಿ ದಿಸ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ಓತರನ್ತಿ ಮಗ್ಗಂ ದೇನ್ತಿ, ಅಂಸಕೂಟತೋ ಸಾಟಕಂ ಅಪನೇನ್ತಿ, ಆಸನತೋ ವುಟ್ಠಹನ್ತಿ ವನ್ದನ್ತಿ. ಏವಂ ಸೋ ತೇಹಿ ಅಪಚಿತೋ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಸುಸಿಮೋತಿ ಏವಂನಾಮಕೋ ವೇದಙ್ಗೇಸು ಕುಸಲೋ ಪಣ್ಡಿತಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ. ಏಹಿ ತ್ವನ್ತಿ ತೇಸಂ ಕಿರ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ನ ಜಾತಿಗೋತ್ತಾದೀನಿ ಆಗಮ್ಮ ಲಾಭಗ್ಗಪ್ಪತ್ತೋ ಜಾತೋ, ಕವಿಸೇಟ್ಠೋ ಪನೇಸ ಉತ್ತಮಕವಿತಾಯ ಸಾವಕಾನಂ ಗನ್ಥಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ತಂ ತೇ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ಉಪನಿಸಿನ್ನಕಥಮ್ಪಿ ಅನುಮೋದನಮ್ಪಿ ಸರಭಞ್ಞಮ್ಪೀತಿ ಏವಮಾದೀನಿ ಕಥೇನ್ತಿ, ತೇ ತೇಸಂ ಪಸನ್ನಾ ಲಾಭಂ ಉಪಸಂಹರನ್ತಿ. ಸಚೇ ಮಯಂ ಯಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಜಾನಾತಿ, ತತೋ ಥೋಕಂ ಜಾನೇಯ್ಯಾಮ, ಅತ್ತನೋ ಸಮಯಂ ತತ್ಥ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಮಯಮ್ಪಿ ಉಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ಕಥೇಯ್ಯಾಮ, ತತೋ ಏತೇಹಿ ಲಾಭಿತರಾ ಭವೇಯ್ಯಾಮ. ಕೋ ನು ಖೋ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತೇ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಸುಸಿಮೋ ಪಟಿಬಲೋ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು.

ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ? ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ, ‘‘ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಹಂ ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಖಿಪ್ಪಂ ಲದ್ಧುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ? ತತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಗರು ತೇಜುಸ್ಸದೋ ನಿಯಮಮನುಯುತ್ತೋ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಅಕಾಲೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ, ಅಞ್ಞೇಪಿ ಬಹೂ ಖತ್ತಿಯಾದಯೋ ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಿ, ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಸಮಯೇ ನ ಸಕ್ಕಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ. ಸಾವಕೇಸುಪಿಸ್ಸ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಮಹಾಪಞ್ಞೋ ವಿಪಸ್ಸನಾಲಕ್ಖಣಮ್ಹಿ ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪಿತೋ, ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಸಮಾಧಿಲಕ್ಖಣಸ್ಮಿಂ ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪಿತೋ, ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಧುತಙ್ಗಧರೇಸು ಅನುರುದ್ಧೋ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕೇಸು, ಪುಣ್ಣೋ ಮನ್ತಾಣಿಪುತ್ತೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೇಸು, ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರೋ ವಿನಯಧರೇಸು ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪಿತೋ, ಅಯಂ ಪನ ಆನನ್ದೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ತಿಪಿಟಕಧರೋ, ಸತ್ಥಾಪಿಸ್ಸ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಕಥಿತಂ ಧಮ್ಮಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಕಥೇತಿ, ಪಞ್ಚಸು ಠಾನೇಸು ಏತದಗ್ಗೇ ಠಪಿತೋ, ಅಟ್ಠನ್ನಂ ವರಾನಂ ಲಾಭೀ, ಚತೂಹಿ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ತಸ್ಸ ಸಮೀಪಂ ಗತೋ ಖಿಪ್ಪಂ ಧಮ್ಮಂ ಲದ್ಧುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಸಯಂ ಅಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ? ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ತಿತ್ಥಿಯಸಮಯೇ ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ‘ಅಹಂ ಸತ್ಥಾ’ತಿ ಪಟಿಜಾನನ್ತೋ ಚರತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಾಸನಸ್ಸ ಅಲಾಭಾಯಪಿ ಪರಿಸಕ್ಕೇಯ್ಯ. ನ ಖೋ ಪನಸ್ಸಾಹಂ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಆಜಾನಾಮಿ, ಸತ್ಥಾ ಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಂ ಆದಾಯ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನಹಾನನ್ದ, ಸುಸಿಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಥಾತಿ ಸತ್ಥಾ ಕಿರ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ತಿತ್ಥಿಯಸಮಯೇ ‘ಅಹಂ ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ಸತ್ಥಾ’ತಿ ಪಟಿಜಾನಮಾನೋ ಚರತಿ, ‘ಇಧ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಿತುಂ ಇಚ್ಛಾಮೀ’ತಿ ಕಿರ ವದತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ ಮಯಿ ಪಸನ್ನೋ, ಉದಾಹು ಮಯ್ಹಂ ಸಾವಕೇಸು, ಉದಾಹು ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಾಯ ಪಸನ್ನೋ’’ತಿ? ಅಥಸ್ಸ ಏಕಟ್ಠಾನೇಪಿ ಪಸಾದಾಭಾವಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ಅಯಂ ಮಮ ಸಾಸನೇ ಧಮ್ಮಂ ಥೇನೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಬ್ಬಜತಿ. ಇತಿಸ್ಸ ಆಗಮನಂ ಅಪರಿಸುದ್ಧಂ; ನಿಪ್ಫತ್ತಿ ನು ಖೋ ಕೀದಿಸಾ’’ತಿ? ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘ಧಮ್ಮಂ ಥೇನೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಪಬ್ಬಜತಿ, ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಪನ ಘಟೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ತೇನಹಾನನ್ದ, ಸುಸಿಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ.

ಅಞ್ಞಾ ಬ್ಯಾಕತಾ ಹೋತೀತಿ ತೇ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೇಮಾಸಂ ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅನ್ತೋತೇಮಾಸೇ ಘಟೇನ್ತಾ ವಾಯಮನ್ತಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸು. ತೇ ‘‘ಪಟಿಲದ್ಧಗುಣಂ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಪವಾರಿತಪವಾರಣಾ ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಸಾಮೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಲದ್ಧಗುಣಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಅಞ್ಞಾತಿ ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಬ್ಯಾಕತಾತಿ ಆರೋಚಿತಾ. ಅಸ್ಸೋಸೀತಿ ಸೋ ಕಿರ ಓಹಿತಸೋತೋ ಹುತ್ವಾ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ ತಂ ತಂ ಕಥಂ ಸುಣಿತುಕಾಮೋ. ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ? ತಂ ಕಿರಸ್ಸ ಪವತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಞ್ಞಾ ನಾಮ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಪರಮಪ್ಪಮಾಣಂ ಸಾರಭೂತಾ ಆಚರಿಯಮುಟ್ಠಿ ಮಞ್ಞೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ನಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ.

ಅನೇಕವಿಹಿತನ್ತಿ ಅನೇಕವಿಧಂ. ಇದ್ಧಿವಿಧನ್ತಿ ಇದ್ಧಿಕೋಟ್ಠಾಸಂ. ಆವಿಭಾವಂ ತಿರೋಭಾವನ್ತಿ ಆವಿಭಾವಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಿರೋಭಾವಂ, ತಿರೋಭಾವಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆವಿಭಾವಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋಥಾತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ತಿರೋಕುಟ್ಟನ್ತಿ ಪರಕುಟ್ಟಂ. ಇತರಪದದ್ವಯೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಿಮುಜ್ಜನ್ತಿ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಞ್ಚ ನಿಮುಜ್ಜನಞ್ಚ. ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನಾತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕಬನ್ಧನೇನ. ಕಮಥಾತಿ ನಿಸೀದಿತುಂ ವಾ ಗನ್ತುಂ ವಾ ಸಕ್ಕೋಥಾತಿ ಪುಚ್ಛತಿ? ಪಕ್ಖೀ ಸಕುಣೋತಿ ಪಕ್ಖಯುತ್ತೋ ಸಕುಣೋ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ, ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪನ ಇಮಸ್ಸ ಇದ್ಧಿವಿಧಸ್ಸ, ಇತೋ ಪರೇಸಂ ದಿಬ್ಬಸೋತಾದೀನಞ್ಚ ವಣ್ಣನಾನಯೋ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುತ್ತನಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ.

ಸನ್ತಾ ವಿಮೋಕ್ಖಾತಿ ಅಙ್ಗಸನ್ತತಾಯ ಚೇವ ಆರಮ್ಮಣಸನ್ತತಾಯ ಚ ಸನ್ತಾ ಆರುಪ್ಪವಿಮೋಕ್ಖಾ. ಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾತಿ ನಾಮಕಾಯೇನ ಫುಸಿತ್ವಾ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ. ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಾ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋತಿ, ಆವುಸೋ, ಮಯಂ ನಿಜ್ಝಾನಕಾ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಾ ಪಞ್ಞಾಮತ್ತೇನೇವ ವಿಮುತ್ತಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಆಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ ವಾ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ ಸುಸಿಮ, ನ ವಾ ತ್ವಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹಂಸು? ಏವಂ ಕಿರ ನೇಸಂ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಮಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಥೇತುಂ ನ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮ, ದಸಬಲಂ ಪನ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಕಙ್ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಞಾಣನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣಂ, ತಂ ಪಠಮತರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ನಿಬ್ಬಾನೇ ಞಾಣನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಚಿಣ್ಣನ್ತೇ ಪವತ್ತಮಗ್ಗಞಾಣಂ, ತಂ ಪಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಏವಮಾಹ.

ಆಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ ವಾತಿಆದಿ ಕಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ? ವಿನಾಪಿ ಸಮಾಧಿಂ ಏವಂ ಞಾಣುಪ್ಪತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ. ಇದಞ್ಹಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಸುಸಿಮ, ಮಗ್ಗೋ ವಾ ಫಲಂ ವಾ ನ ಸಮಾಧಿನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ನ ಸಮಾಧಿಆನಿಸಂಸೋ, ನ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ನಿಪ್ಫತ್ತಿ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಪನೇಸೋ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಆನಿಸಂಸೋ, ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ನಿಪ್ಫತ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ ವಾ ತ್ವಂ, ನ ವಾ ತ್ವಂ ಜಾನೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಥ ಖೋ ಧಮ್ಮಟ್ಠಿತಿಞಾಣಂ ಪುಬ್ಬೇ, ಪಚ್ಛಾ ನಿಬ್ಬಾನೇ ಞಾಣನ್ತಿ.

ಇದಾನಿಸ್ಸ ಪಟಿವೇಧಭಬ್ಬತಂ ಞತ್ವಾ ತೇಪರಿವಟ್ಟಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಸುಸಿಮ? ರೂಪಂ ನಿಚ್ಚಂ ವಾ ಅನಿಚ್ಚಂ ವಾತಿಆದಿಮಾಹ? ತೇ ಪರಿವಟ್ಟದೇಸನಾವಸಾನೇ ಪನ ಥೇರೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ. ಇದಾನಿಸ್ಸ ಅನುಯೋಗಂ ಆರೋಪೇನ್ತೋ ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾ ಜರಾಮರಣನ್ತಿ, ಸುಸಿಮ, ಪಸ್ಸಸೀತಿಆದಿಮಾಹ. ಅಪಿ ಪನ ತ್ವಂ, ಸುಸಿಮಾತಿ ಇದಂ ಕಸ್ಮಾ ಆರಭಿ? ನಿಜ್ಝಾನಕಾನಂ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾಕಟಕರಣತ್ಥಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ – ನ ಕೇವಲಂ ತ್ವಮೇವ ನಿಜ್ಝಾನಕೋ ಸುಕ್ಖವಿಪಸ್ಸಕೋ, ಏತೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವರೂಪಾಯೇವಾತಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಮಹಾವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ.