೫. ಪಬ್ಬತೂಪಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೬. ಪಞ್ಚಮೇ ಮುದ್ಧಾವಸಿತ್ತಾನನ್ತಿ ಖತ್ತಿಯಾಭಿಸೇಕೇನ ಮುದ್ಧನಿ ಅವಸಿತ್ತಾನಂ ಕತಾಭಿಸೇಕಾನಂ. ಕಾಮಗೇಧಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾನನ್ತಿ ಕಾಮೇಸು ಗೇಧೇನ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾನಂ ಅಭಿಭೂತಾನಂ. ಜನಪದತ್ಥಾವರಿಯಪ್ಪತ್ತಾನನ್ತಿ ಜನಪದೇ ಥಿರಭಾವಪ್ಪತ್ತಾನಂ. ರಾಜಕರಣೀಯಾನೀತಿ ರಾಜಕಮ್ಮಾನಿ ರಾಜೂಹಿ ಕತ್ತಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾನಿ. ತೇಸು ಖ್ವಾಹನ್ತಿ ತೇಸು ಅಹಂ. ಉಸುಕ್ಕಮಾಪನ್ನೋತಿ ಬ್ಯಾಪಾರಂ ಆಪನ್ನೋ. ಏಸ ಕಿರ ರಾಜಾ ದಿವಸಸ್ಸ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನ್ತರಾಗಮನಾನಿ ಬಹೂನಿಪಿ ಹೋನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ನಿಬದ್ಧಂ ಗಚ್ಛತೋ ಬಲಕಾಯೋ ಮಹಾಪಿ ಹೋತಿ ಅಪ್ಪೋಪಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಪಞ್ಚಸತಾ ಚೋರಾ ಚಿನ್ತಯಿಂಸು – ‘‘ಅಯಂ ರಾಜಾ ಅವೇಲಾಯ ಅಪ್ಪೇನ ಬಲೇನ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರಜ್ಜಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಅನ್ಧವನೇ ನಿಲೀಯಿಂಸು. ರಾಜಾನೋ ಚ ನಾಮ ಮಹಾಪುಞ್ಞಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ತೇಸಂಯೇವ ಅಬ್ಭನ್ತರತೋ ಏಕೋ ಪುರಿಸೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ಮಹನ್ತಂ ಬಲಕಾಯಂ ಆದಾಯ ಅನ್ಧವನಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನ್ಧವನತೋ ಯಾವ ನಗರದ್ವಾರಾ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ಯಥಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಚಕ್ಖುಂ ಉಪನಿಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಆಸನ್ನಾನಿ ಸೂಲಾನಿ ರೋಪಾಪೇತ್ವಾ ಸೂಲೇಸು ಉತ್ತಾಸೇಸಿ. ಇದಂ ಸನ್ಧಾಯ ಏವಮಾಹ.

ಅಥ ಸತ್ಥಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಚಾಹಂ ವಕ್ಖಾಮಿ, ‘ಮಹಾರಾಜ, ಮಾದಿಸೇ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇ ಧುರವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೇ ತಯಾ ಏವರೂಪಂ ದಾರುಣಂ ಕಮ್ಮಂ ಕತಂ, ಅಯುತ್ತಂ ತೇ ಕತ’ನ್ತಿ, ಅಥಾಯಂ ರಾಜಾ ಮಙ್ಕು ಹುತ್ವಾ ಸನ್ಥಮ್ಭಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯ, ಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತಸ್ಸೇವ ಮೇ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಆರಭನ್ತೋ ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸೀತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸದ್ಧಾಯಿಕೋತಿ ಸದ್ಧಾತಬ್ಬೋ, ಯಸ್ಸ ತ್ವಂ ವಚನಂ ಸದ್ದಹಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಚಯಿಕೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ, ಯಸ್ಸ ವಚನಂ ಪತ್ತಿಯಾಯಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಬ್ಭಸಮನ್ತಿ ಆಕಾಸಸಮಂ. ನಿಪ್ಪೋಥೇನ್ತೋ ಆಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಥವಿತಲತೋ ಯಾವ ಅಕನಿಟ್ಠಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾ ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತೇ ಸಣ್ಹಕರಣೀಯಂ ತಿಣಚುಣ್ಣಂ ವಿಯ ಕರೋನ್ತೋ ಪಿಸನ್ತೋ ಆಗಚ್ಛತಿ.

ಅಞ್ಞತ್ರ ಧಮ್ಮಚರಿಯಾಯಾತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಚರಿಯಂ ಅಞ್ಞಂ ಕಾತಬ್ಬಂ ನತ್ಥಿ, ದಸಕುಸಲಕಮ್ಮಪಥಸಙ್ಖಾತಾ ಧಮ್ಮಚರಿಯಾವ ಕತ್ತಬ್ಬಾ, ಭನ್ತೇತಿ – ಸಮಚರಿಯಾದೀನಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಾನಿ. ಆರೋಚೇಮೀತಿ ಆಚಿಕ್ಖಾಮಿ. ಪಟಿವೇದಯಾಮೀತಿ ಜಾನಾಪೇಮಿ. ಅಧಿವತ್ತತೀತಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥರತಿ. ಹತ್ಥಿಯುದ್ಧಾನೀತಿ ನಾಳಾಗಿರಿಸದಿಸೇ ಹೇಮಕಪ್ಪನೇ ನಾಗೇ ಅಭಿರುಯ್ಹ ಯುಜ್ಝಿತಬ್ಬಯುದ್ಧಾನಿ. ಗತೀತಿ ನಿಪ್ಫತ್ತಿ. ವಿಸಯೋತಿ ಓಕಾಸೋ, ಸಮತ್ಥಭಾವೋ ವಾ. ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ತೇಹಿ ಜರಾಮರಣಂ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ. ಮನ್ತಿನೋ ಮಹಾಮತ್ತಾತಿ ಮನ್ತಸಮ್ಪನ್ನಾ ಮಹೋಸಧವಿಧುರಪಣ್ಡಿತಾದಿಸದಿಸಾ ಮಹಾಅಮಚ್ಚಾ. ಭೂಮಿಗತನ್ತಿ ಮಹಾಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಠಪಿತಂ. ವೇಹಾಸಟ್ಠನ್ತಿ ಚಮ್ಮಪಸಿಬ್ಬಕೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ತುಲಾಸಙ್ಘಾಟಾದೀಸು ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಚೇವ ನಿಯ್ಯುಹಾದೀಸು ಚ ಪೂರೇತ್ವಾ ಠಪಿತಂ. ಉಪಲಾಪೇತುನ್ತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಭಿನ್ದಿತುಂ. ಯಥಾ ದ್ವೇ ಜನಾ ಏಕೇನ ಮಗ್ಗೇನ ನ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಏವಂ ಕಾತುಂ.

ನಭಂ ಆಹಚ್ಚಾತಿ ಆಕಾಸಂ ಪೂರೇತ್ವಾ. ಏವಂ ಜರಾ ಚ ಮಚ್ಚು ಚಾತಿ ಇಧ ದ್ವೇಯೇವ ಪಬ್ಬತಾ ಗಹಿತಾ, ರಾಜೋವಾದೇ ಪನ ‘‘ಜರಾ ಆಗಚ್ಛತಿ ಸಬ್ಬಯೋಬ್ಬನಂ ವಿಲುಮ್ಪಮಾನಾ’’ತಿ ಏವಂ ಜರಾ ಮರಣಂ ಬ್ಯಾಧಿ ವಿಪತ್ತೀತಿ ಚತ್ತಾರೋಪೇತೇ ಆಗತಾವ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಹತ್ಥಿಯುದ್ಧಾದೀಹಿ ಜರಾಮರಣಂ ಜಿನಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ತಸ್ಮಾ. ಸದ್ಧಂ ನಿವೇಸಯೇತಿ ಸದ್ಧಂ ನಿವೇಸೇಯ್ಯ, ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಯ್ಯಾತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

ತತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

ಇತಿ ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ

ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಕೋಸಲಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.