೪. ಇಸ್ಸತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೩೫. ಚತುತ್ಥಸ್ಸ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಕೋ ನಿಕ್ಖೇಪೋ. ಭಗವತೋ ಕಿರ ಪಠಮಬೋಧಿಯಂ ಮಹಾಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಉದಪಾದಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ. ತಿತ್ಥಿಯಾ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ ಹುತ್ವಾ ಕುಲೇಸು ಏವಂ ಕನ್ಥೇನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ – ‘‘ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಏವಮಾಹ, ‘ಮಯ್ಹಮೇವ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಮಯ್ಹಮೇವ ಸಾವಕಾನಂ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸಾವಕಾನಂ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಮಯ್ಹಮೇವ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ. ಮಯ್ಹಮೇವ ಸಾವಕಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ, ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸಾವಕಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲ’ನ್ತಿ. ಯುತ್ತಂ ನು ಖೋ ಸಯಮ್ಪಿ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರನಿಸ್ಸಿತೇನ ಪರೇಸಂ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರನಿಸ್ಸಿತಾನಂ ಚತುನ್ನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅನ್ತರಾಯಂ ಕಾತುಂ, ಅಯುತ್ತಂ ಕರೋತಿ ಅನನುಚ್ಛವಿಕ’’ನ್ತಿ. ಸಾ ಕಥಾ ಪತ್ಥರಮಾನಾ ರಾಜಕುಲಂ ಸಮ್ಪತ್ತಾ. ರಾಜಾ ಸುತ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಟ್ಠಾನಮೇತಂ ಯಂ ತಥಾಗತೋ ಪರೇಸಂ ಲಾಭನ್ತರಾಯಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಏತೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಅಲಾಭಾಯ ಅಯಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನ್ತಿ. ಸಚಾಹಂ ಇಧೇವ ಠತ್ವಾ ‘ಮಾ ಏವಂ ಅವೋಚುತ್ಥ, ನ ಸತ್ಥಾ ಏವಂ ಕಥೇತೀ’ತಿ ವದೇಯ್ಯಂ, ಏವಂ ಸಾ ಕಥಾ ನಿಜ್ಝತ್ತಿಂ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಇಮಸ್ಸ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸನ್ನಿಪತಿತಕಾಲೇಯೇವ ನಂ ನಿಜ್ಝಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏಕಂ ಛಣದಿವಸಂ ಆಗಮೇನ್ತೋ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ.

ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಮಹಾಛಣೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ‘‘ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಕಾಲೋ’’ತಿ ನಗರೇ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇಸಿ – ‘‘ಸದ್ಧಾ ವಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ವಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಾ ಗೇಹರಕ್ಖಕೇ ದಾರಕೇ ವಾ ಮಾತುಗಾಮೇ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಯೇ ವಿಹಾರಂ ನಾಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಪಞ್ಞಾಸಂ ದಣ್ಡೋ’’ತಿ. ಸಯಮ್ಪಿ ಪಾತೋವ ನ್ಹತ್ವಾ ಕತಪಾತರಾಸೋ ಸಬ್ಬಾಭರಣಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ ಮಹತಾ ಬಲಕಾಯೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಗವಾ ತುಮ್ಹೇ ಕಿರ ಏವಂ ವದಥ ‘ಮಯ್ಹಮೇವ ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ನ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸಾವಕಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲ’ನ್ತಿ ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ಅಯುತ್ತಂ, ಪಞ್ಹಮೇವ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಚ ಮೇ ಭಗವಾ ಅವಸಾನೇ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ವಾದಂ ಭಞ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಕತ್ಥ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ದಾನಂ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಆಹ. ಯತ್ಥಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಪುಗ್ಗಲೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಸೀದತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ದಾತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಸ ವಾ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ ರಾಜಾ ಯೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ವಚನಂ ಆರೋಚಿತಂ, ತೇ ಓಲೋಕೇಸಿ. ತೇ ರಞ್ಞಾ ಓಲೋಕಿತಮತ್ತಾವ ಮಙ್ಕುಭೂತಾ ಅಧೋಮುಖಾ ಪಾದಙ್ಗುಟ್ಠಕೇನ ಭೂಮಿಂ ಲೇಖಮಾನಾ ಅಟ್ಠಂಸು. ರಾಜಾ – ‘‘ಏಕಪದೇನೇವ, ಭನ್ತೇ, ಹತಾ ತಿತ್ಥಿಯಾ’’ತಿ ಮಹಾಜನಂ ಸಾವೇನ್ತೋ ಮಹಾಸದ್ದೇನ ಅಭಾಸಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಾಸಿತ್ವಾ – ‘‘ಭಗವಾ ಚಿತ್ತಂ ನಾಮ ನಿಗಣ್ಠಾಚೇಲಕಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾದೀಸು ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪಸೀದತಿ, ಕತ್ಥ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲ’’ನ್ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಞ್ಞಂ ಖೋ ಏತನ್ತಿ, ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಅಞ್ಞಂ ತಯಾ ಪಠಮಂ ಪುಚ್ಛಿತಂ, ಅಞ್ಞಂ ಪಚ್ಛಾ, ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಹಿ ಏತಂ, ಪಞ್ಹಾಕಥನಂ ಪನ ಮಯ್ಹಂ ಭಾರೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸೀಲವತೋ ಖೋತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಇಧ ತ್ಯಸ್ಸಾತಿ ಇಧ ತೇ ಅಸ್ಸ. ಸಮುಪಬ್ಯೂಳ್ಹೋತಿ ರಾಸಿಭೂತೋ. ಅಸಿಕ್ಖಿತೋತಿ ಧನುಸಿಪ್ಪೇ ಅಸಿಕ್ಖಿತೋ. ಅಕತಹತ್ಥೋತಿ ಮುಟ್ಠಿಬನ್ಧಾದಿವಸೇನ ಅಸಮ್ಪಾದಿತಹತ್ಥೋ. ಅಕತಯೋಗ್ಗೋತಿ ತಿಣಪುಞ್ಜಮತ್ತಿಕಾಪುಞ್ಜಾದೀಸು ಅಕತಪರಿಚಯೋ. ಅಕತೂಪಾಸನೋತಿ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾನಂ ಅದಸ್ಸಿತಸರಕ್ಖೇಪೋ. ಛಮ್ಭೀತಿ ಪವೇಧಿತಕಾಯೋ.

ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀನೋತಿಆದೀಸು ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ, ಅನಾಗಾಮಿಮಗ್ಗೇನ ಬ್ಯಾಪಾದೋ, ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗೇನೇವ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ತಥಾ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ, ತತಿಯೇನೇವ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಂ, ಪಠಮಮಗ್ಗೇನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಪಹೀನಾ ಹೋತಿ. ಅಸೇಕ್ಖೇನ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೇನಾತಿ ಅಸೇಕ್ಖಸ್ಸ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಸೇಕ್ಖೋ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧೋ ನಾಮ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ. ಏತ್ಥ ಚ ಪುರಿಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಪದೇಹಿ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಸೀಲಸಮಾಧಿಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಯೋ ಕಥಿತಾ. ವಿಮುತ್ತಿಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಞಾಣಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಲೋಕಿಯಮೇವ.

ಇಸ್ಸತ್ತನ್ತಿ ಉಸುಸಿಪ್ಪಂ. ಬಲವೀರಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಬಲಂ ನಾಮ ವಾಯೋಧಾತು, ವೀರಿಯಂ ಕಾಯಿಕಚೇತಸಿಕವೀರಿಯಮೇವ. ಭರೇತಿ ಭರೇಯ್ಯ. ನಾಸೂರಂ ಜಾತಿಪಚ್ಚಯಾತಿ, ‘‘ಅಯಂ ಜಾತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ ಏವಂ ಜಾತಿಕಾರಣಾ ಅಸೂರಂ ನ ಭರೇಯ್ಯ.

ಖನ್ತಿಸೋರಚ್ಚನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಖನ್ತೀತಿ ಅಧಿವಾಸನಖನ್ತಿ, ಸೋರಚ್ಚನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಾತಿ ಏತೇ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ. ಅಸ್ಸಮೇತಿ ಆವಸಥೇ. ವಿವನೇತಿ ಅರಞ್ಞಟ್ಠಾನೇ, ನಿರುದಕೇ ಅರಞ್ಞೇ ಚತುರಸ್ಸಪೋಕ್ಖರಣಿಆದೀನಿ ಕಾರಯೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ದುಗ್ಗೇತಿ ವಿಸಮಟ್ಠಾನೇ. ಸಙ್ಕಮನಾನೀತಿ ಪಣ್ಣಾಸಹತ್ಥಸಟ್ಠಿಹತ್ಥಾನಿ ಸಮೋಕಿಣ್ಣಪರಿಸುದ್ಧವಾಲಿಕಾನಿ ಸಙ್ಕಮನಾನಿ ಕರೇಯ್ಯ.

ಇದಾನಿ ಏತೇಸು ಅರಞ್ಞಸೇನಾಸನೇಸು ವಸನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ಅನ್ನಂ ಪಾನನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸೇನಾಸನಾನೀತಿ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ. ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನಾತಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ದೇನ್ತೋಪಿ ಸಕಙ್ಖೇನ ಕಿಲೇಸಮಲಿನೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಅದತ್ವಾ ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನೇವ ಚಿತ್ತೇನ ದದೇಯ್ಯ. ಥನಯನ್ತಿ ಗಜ್ಜನ್ತೋ. ಸತಕ್ಕಕೂತಿ ಸತಸಿಖರೋ, ಅನೇಕಕೂಟೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಭಿಸಙ್ಖಚ್ಚಾತಿ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಸಮೋಧಾನೇತ್ವಾ ರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ.

ಆಮೋದಮಾನೋತಿ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ. ಪಕಿರೇತೀತಿ ದಾನಗ್ಗೇ ವಿಚಿರತಿ, ಪಕಿರನ್ತೋ ವಿಯ ವಾ ದಾನಂ ದೇತಿ. ಪುಞ್ಞಧಾರಾತಿ ಅನೇಕದಾನಚೇತನಾಮಯಾ ಪುಞ್ಞಧಾರಾ. ದಾತಾರಂ ಅಭಿವಸ್ಸತೀತಿ ಯಥಾ ಆಕಾಸೇ ಸಮುಟ್ಠಿತಮೇಘತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ ಉದಕಧಾರಾ ಪಥವಿಂ ಸಿನೇಹಯನ್ತೀ ತೇಮೇನ್ತೀ ಕಿಲೇದಯನ್ತೀ ಅಭಿವಸ್ಸತಿ, ಏವಮೇವ ಅಯಮ್ಪಿ ದಾಯಕಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ಪುಞ್ಞಧಾರಾ ತಮೇವ ದಾತಾರಂ ಅನ್ತೋ ಸಿನೇಹೇತಿ ಪೂರೇತಿ ಅಭಿಸನ್ದೇತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ದಾತಾರಂ ಅಭಿವಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.