೧೦. ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೧೧. ದಸಮೇ ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕಾತಿ ತೇ ಕಿರ ಕಮ್ಮವಾದಿನೋ ಅಹೇಸುಂ, ತಸ್ಮಾ ದಾನಾದೀನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತೇ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸಾದೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಮ್ಹಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಿನೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಾಮ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಠತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥಾರಾನಂ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಗಾಥಾಹಿ ಕಥಯಿಂಸು. ತತ್ಥ ಛಿನ್ದಿತಮಾರಿತೇತಿ ಛಿನ್ದಿತೇ ಚ ಮಾರಿತೇ ಚ. ಹತಜಾನೀಸೂತಿ ಪೋಥನೇ ಚ ಧನಜಾನೀಸು ಚ. ಪುಞ್ಞಂ ವಾ ಪನಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ನ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಪುಞ್ಞಾಪುಞ್ಞಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥೀತಿ ವದತಿ. ಸ ವೇ ವಿಸ್ಸಾಸಮಾಚಿಕ್ಖೀತಿ ಸೋ – ‘‘ಏವಂ ಕತಪಾಪಾನಮ್ಪಿ ಕತಪುಞ್ಞಾನಮ್ಪಿ ವಿಪಾಕೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಸತ್ತಾನಂ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಅವಸ್ಸಯಂ ಪತಿಟ್ಠಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ತಸ್ಮಾ ಮಾನನಂ ವನ್ದನಂ ಪೂಜನಂ ಅರಹತೀತಿ ವದತಿ.

ತಪೋಜಿಗುಚ್ಛಾಯಾತಿ ಕಾಯಕಿಲಮಥತಪೇನ ಪಾಪಜಿಗುಚ್ಛನೇನ. ಸುಸಂವುತತ್ತೋತಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪಿಹಿತೋ ವಾ. ಜೇಗುಚ್ಛೀತಿ ತಪೇನ ಪಾಪಜಿಗುಚ್ಛಕೋ. ನಿಪಕೋತಿ ಪಣ್ಡಿತೋ. ಚಾತುಯಾಮಸುಸಂವುತೋತಿ ಚಾತುಯಾಮೇನ ಸುಸಂವುತೋ. ಚಾತುಯಾಮೋ ನಾಮ ಸಬ್ಬವಾರಿವಾರಿತೋ ಚ ಹೋತಿ ಸಬ್ಬವಾರಿಯುತ್ತೋ ಚ ಸಬ್ಬವಾರಿಧುತೋ ಚ ಸಬ್ಬವಾರಿಫುಟೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬವಾರಿವಾರಿತೋತಿ ವಾರಿತಸಬ್ಬಉದಕೋ, ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಸಬ್ಬಸೀತೋದಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೋ ಕಿರ ಸೀತೋದಕೇ ಸತ್ತಸಞ್ಞೀ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ನ ವಲಞ್ಜೇತಿ. ಸಬ್ಬವಾರಿಯುತ್ತೋತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಪಾಪವಾರಣೇನ ಯುತೋ. ಸಬ್ಬವಾರಿಧುತೋತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಪಾಪವಾರಣೇನ ಧುತಪಾಪೋ. ಸಬ್ಬವಾರಿಫುಟೋತಿ ಸಬ್ಬೇನ ಪಾಪವಾರಣೇನ ಫುಟ್ಠೋ. ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಞ್ಚ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಂ ‘‘ದಿಟ್ಠಂ ಮೇ’’ತಿ ಸುತಂ ‘‘ಸುತಂ ಮೇ’’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ, ನ ನಿಗುಹನ್ತೋ. ನ ಹಿ ನೂನ ಕಿಬ್ಬಿಸೀತಿ ಏವರೂಪೋ ಸತ್ಥಾ ಕಿಬ್ಬಿಸಕಾರಕೋ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ.

ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯೇತಿ ಸೋ ಕಿರ ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯಾನಂಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ, ತಸ್ಮಾ ತೇ ಆರಬ್ಭ ವದತಿ. ಪಕುಧಕೋ ಕಾತಿಯಾನೋತಿ ಪಕುಧೋ ಕಚ್ಚಾಯನೋ. ನಿಗಣ್ಠೋತಿ ನಾಟಪುತ್ತೋ. ಮಕ್ಖಲಿಪೂರಣಾಸೇತಿ ಮಕ್ಖಲಿ ಚ ಪೂರಣೋ ಚ. ಸಾಮಞ್ಞಪ್ಪತ್ತಾತಿ ಸಮಣಧಮ್ಮೇ ಕೋಟಿಪ್ಪತ್ತಾ. ನ ಹಿ ನೂನ ತೇತಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೇಹಿ ನ ದೂರೇ, ತೇಯೇವ ಲೋಕೇ ಸಪ್ಪುರಿಸಾತಿ ವದತಿ. ಪಚ್ಚಭಾಸೀತಿ ‘‘ಅಯಂ ಆಕೋಟಕೋ ಇಮೇಸಂ ನಗ್ಗನಿಸ್ಸಿರಿಕಾನಂ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಠತ್ವಾ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇತೀತಿ ತೇಸಂ ಅವಣ್ಣಂ ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪತಿಅಭಾಸೀತಿ.

ತತ್ಥ ಸಹಾಚರಿತೇನಾತಿ ಸಹ ಚರಿತಮತ್ತೇನ. ಛವೋ ಸಿಗಾಲೋತಿ ಲಾಮಕೋ ಕಾಲಸಿಗಾಲೋ. ಕೋತ್ಥುಕೋತಿ ತಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಸಙ್ಕಸ್ಸರಾಚಾರೋತಿ ಆಸಙ್ಕಿತಸಮಾಚಾರೋ. ನ ಸತಂ ಸರಿಕ್ಖೋತಿ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಸದಿಸೋ ನ ಹೋತಿ, ಕಿಂ ತ್ವಂ ಕಾಲಸಿಗಾಲಸದಿಸೇ ತಿತ್ಥಿಯೇ ಸೀಹೇ ಕರೋಸೀತಿ?

ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಅಯಂ ಏವರೂಪಾನಂ ಸತ್ಥಾರಾನಂ ಅವಣ್ಣಂ ಕಥೇತಿ, ತೇನೇವ ನಂ ಮುಖೇನ ವಣ್ಣಂ ಕಥಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸರೀರೇ ಅನುಆವಿಸಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ, ಏವಂ ಅನ್ವಾವಿಸಿತ್ವಾ. ಆಯುತ್ತಾತಿ ತಪೋಜಿಗುಚ್ಛನೇ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಾ. ಪಾಲಯಂ ಪವಿವೇಕಿಯನ್ತಿ ಪವಿವೇಕಂ ಪಾಲಯನ್ತಾ. ತೇ ಕಿರ ‘‘ನ್ಹಾಪಿತಪವಿವೇಕಂ ಪಾಲೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಯಂ ಕೇಸೇ ಲುಞ್ಚನ್ತಿ. ‘‘ಚೀವರಪವಿವೇಕಂ ಪಾತೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ನಗ್ಗಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ‘‘ಪಿಣ್ಡಪಾತಪವಿವೇಕಂ ಪಾಲೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸುನಖಾ ವಿಯ ಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಭುಞ್ಜನ್ತಿ ಹತ್ಥೇಸು ವಾ. ‘‘ಸೇನಾಸನಪವಿವೇಕಂ ಪಾಲೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಕಣ್ಟಕಸೇಯ್ಯಾದೀನಿ ಕಪ್ಪೇನ್ತಿ. ರೂಪೇ ನಿವಿಟ್ಠಾತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ರೂಪೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ದೇವಲೋಕಾಭಿನನ್ದಿನೋತಿ ದೇವಲೋಕಪತ್ಥನಕಾಮಾ. ಮಾತಿಯಾತಿ ಮಚ್ಚಾ, ತೇ ವೇ ಮಚ್ಚಾ ಪರಲೋಕತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಮಾ ಅನುಸಾಸನ್ತೀತಿ ವದತಿ.

ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಅಯಂ ಪಠಮಂ ಏತೇಸಂ ಅವಣ್ಣಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇತಿ, ಕೋ ನು ಖೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಜಾನಿತ್ವಾವ. ಯೇ ಚನ್ತಲಿಕ್ಖಸ್ಮಿಂ ಪಭಾಸವಣ್ಣಾತಿ ಯೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಚನ್ದೋಭಾಸಸೂರಿಯೋಭಾಸಸಞ್ಝಾರಾಗಇನ್ದಧನುತಾರಕರೂಪಾನಂ ಪಭಾಸವಣ್ಣಾ. ಸಬ್ಬೇವ ತೇ ತೇತಿ ಸಬ್ಬೇವ ತೇ ತಯಾ. ನಮುಚೀತಿ ಮಾರಂ ಆಲಪತಿ. ಆಮಿಸಂವ ಮಚ್ಛಾನಂ ವಧಾಯ ಖಿತ್ತಾತಿ ಯಥಾ ಮಚ್ಛಾನಂ ವಧತ್ಥಾಯ ಬಳಿಸಲಗ್ಗಂ ಆಮಿಸಂ ಖಿಪತಿ, ಏವಂ ತಯಾ ಪಸಂಸಮಾನೇನ ಏತೇ ರೂಪಾ ಸತ್ತಾನಂ ವಧಾಯ ಖಿತ್ತಾತಿ ವದತಿ.

ಮಾಣವಗಾಮಿಯೋತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ದೇವಪುತ್ತೋ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾಕೋ. ರಾಜಗಹೀಯಾನನ್ತಿ ರಾಜಗಹಪಬ್ಬತಾನಂ. ಸೇತೋತಿ ಕೇಲಾಸೋ. ಅಘಗಾಮಿನನ್ತಿ ಆಕಾಸಗಾಮೀನಂ. ಉದಧಿನನ್ತಿ ಉದಕನಿಧಾನಾನಂ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ರಾಜಗಹೀಯಾನಂ ಪಬ್ಬತಾನಂ ವಿಪುಲೋ ಸೇಟ್ಠೋ, ಹಿಮವನ್ತಪಬ್ಬತಾನಂ ಕೇಲಾಸೋ, ಆಕಾಸಗಾಮೀನಂ ಆದಿಚ್ಚೋ, ಉದಕನಿಧಾನಾನಂ ಸಮುದ್ದೋ, ನಕ್ಖತ್ತಾನಂ ಚನ್ದೋ, ಏವಂ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಬುದ್ಧೋ ಸೇಟ್ಠೋತಿ. ದಸಮಂ.

ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.

ಇತಿ ಸಾರತ್ಥಪ್ಪಕಾಸಿನಿಯಾ

ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ದೇವಪುತ್ತಸಂಯುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.