೧. ಪಠಮವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಕಸ್ಸಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೨. ದೇವಪುತ್ತಸಂಯುತ್ತಸ್ಸ ಪಠಮೇ ದೇವಪುತ್ತೋತಿ ದೇವಾನಞ್ಹಿ ಅಙ್ಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಪುರಿಸಾ ದೇವಪುತ್ತಾ ನಾಮ, ಇತ್ಥಿಯೋ ದೇವಧೀತರೋ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ನಾಮವಸೇನ ಅಪಾಕಟಾವ ‘‘ಅಞ್ಞತರಾ ದೇವತಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಪಾಕಟೋ ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ದೇವಪುತ್ತೋ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಹೇಟ್ಠಾ ‘‘ಅಞ್ಞತರಾ ದೇವತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಧ ‘‘ದೇವಪುತ್ತೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನುಸಾಸನ್ತಿ ಅನುಸಿಟ್ಠಿಂ. ಅಯಂ ಕಿರ ದೇವಪುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಸಮ್ಬೋಧಿತೋ ಸತ್ತಮೇ ವಸ್ಸೇ ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ಕತ್ವಾ ತಿದಸಪುರೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗಮ್ಮ ಅಭಿಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೇನ ಝಾನವಿಭಙ್ಗೇ – ‘‘ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಸಮಞ್ಞಾಯ ಭಿಕ್ಖು, ಪಟಿಞ್ಞಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿ (ವಿಭ. ೫೧೦). ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನಿದ್ದೇಸಂ ಕಥಿಯಮಾನಂ ಅಸ್ಸೋಸಿ. ‘‘ಏವಂ ವಿತಕ್ಕೇಥ, ಮಾ ಏವಂ ವಿತಕ್ಕಯಿತ್ಥ, ಏವಂ ಮನಸಿಕರೋಥ, ಮಾ ಏವಂ ಮನಸಾಕತ್ಥ. ಇದಂ ಪಜಹಥ, ಇದಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ (ಪಾರಾ. ೧೯). ಏವರೂಪಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖುಓವಾದಂ ಭಿಕ್ಖುಅನುಸಾಸನಂ ನ ಅಸ್ಸೋಸಿ. ಸೋ ತಂ ಸನ್ಧಾಯ – ‘‘ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಗವಾ ಪಕಾಸೇಸಿ, ನೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಸಾಸ’’ನ್ತಿ ಆಹ.

ತೇನ ಹೀತಿ ಯಸ್ಮಾ ಮಯಾ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅನುಸಿಟ್ಠಿ ನ ಪಕಾಸಿತಾತಿ ವದಸಿ, ತಸ್ಮಾ. ತಞ್ಞೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಭಾತೂತಿ ತುಯ್ಹೇವೇಸಾ ಅನುಸಿಟ್ಠಿಪಕಾಸನಾ ಉಪಟ್ಠಾತೂತಿ. ಯೋ ಹಿ ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ನ ಚ ಸಕ್ಕೋತಿ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿತ್ವಾ ಕಥೇತುಂ. ಯೋ ವಾ ನ ಕಥೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಸಕ್ಕೋತಿ ಪನ ಕಥೇತುಂ. ಯೋ ವಾ ನೇವ ಕಥೇತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಕಥೇತುಂ ನ ಚ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಭಗವಾ ಪಞ್ಹಂ ಭಾರಂ ನ ಕರೋತಿ. ಅಯಂ ಪನ ದೇವಪುತ್ತೋ ಕಥೇತುಕಾಮೋ ಚೇವ, ಸಕ್ಕೋತಿ ಚ ಕಥೇತುಂ. ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸೇವ ಭಾರಂ ಕರೋನ್ತೋ ಭಗವಾ ಏವಮಾಹ. ಸೋಪಿ ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಸುಭಾಸಿತಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖೇಥಾತಿ ಸುಭಾಸಿತಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಚತುಸಚ್ಚನಿಸ್ಸಿತಂ ದಸಕಥಾವತ್ಥುನಿಸ್ಸಿತಂ ಸತ್ತತಿಂಸಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯನಿಸ್ಸಿತಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ವಚೀಸುಚರಿತಮೇವ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ಸಮಣೂಪಾಸನಸ್ಸ ಚಾತಿ ಸಮಣೇಹಿ ಉಪಾಸಿತಬ್ಬಂ ಸಮಣೂಪಾಸನಂ ನಾಮ ಅಟ್ಠತಿಂಸಭೇದಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ, ತಮ್ಪಿ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ ಭಾವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬಹುಸ್ಸುತಾನಂ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಉಪಾಸನಮ್ಪಿ ಸಮಣೂಪಾಸನಂ. ತಮ್ಪಿ ‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಕುಸಲ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಪಞ್ಹಪುಚ್ಛನೇನ ಪಞ್ಞಾವುದ್ಧತ್ಥಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ಚಿತ್ತವೂಪಸಮಸ್ಸ ಚಾತಿ ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿವಸೇನ ಚಿತ್ತವೂಪಸಮಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ಇತಿ ದೇವಪುತ್ತೇನ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಕಥಿತಾ ಹೋನ್ತಿ. ಪುರಿಮಪದೇನ ಹಿ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ ಕಥಿತಾ, ದುತಿಯಪದೇನ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ, ಚಿತ್ತವೂಪಸಮೇನ ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾತಿ ಏವಂ ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ಸಕಲಮ್ಪಿ ಸಾಸನಂ ಪಕಾಸಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಕಸ್ಸಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೩. ದುತಿಯೇ ಝಾಯೀತಿ ದ್ವೀಹಿ ಝಾನೇಹಿ ಝಾಯೀ. ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋತಿ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ. ಹದಯಸ್ಸಾನುಪತ್ತಿನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಂ. ಲೋಕಸ್ಸಾತಿ ಸಙ್ಖಾರಲೋಕಸ್ಸ. ಅನಿಸ್ಸಿತೋತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ, ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಯೋ ವಾ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ. ತದಾನಿಸಂಸೋತಿ ಅರಹತ್ತಾನಿಸಂಸೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಅರಹತ್ತಾನಿಸಂಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಝಾಯೀ ಭವೇಯ್ಯ, ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ ಭವೇಯ್ಯ, ಲೋಕಸ್ಸ ಉದಯಬ್ಬಯಂ ಞತ್ವಾ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ ಭವೇಯ್ಯ. ತನ್ತಿಧಮ್ಮೋ ಪನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ ಪುಬ್ಬಭಾಗೋತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩-೪. ಮಾಘಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೮೪. ತತಿಯೇ ಮಾಘೋತಿ ಸಕ್ಕಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ಸ್ವೇವ ವತ್ತೇನ ಅಞ್ಞೇ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ದೇವಿಸ್ಸರಿಯಂ ಪತ್ತೋತಿ ವತ್ರಭೂ, ವತ್ರನಾಮಕಂ ವಾ ಅಸುರಂ ಅಭಿಭವತೀತಿ ವತ್ರಭೂ. ತತಿಯಂ.

೮೫. ಚತುತ್ಥಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ದಾಮಲಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೬. ಪಞ್ಚಮೇ ನ ತೇನಾಸೀಸತೇ ಭವನ್ತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭವಂ ನ ಪತ್ಥೇತಿ. ಆಯತಪಗ್ಗಹೋ ನಾಮೇಸ ದೇವಪುತ್ತೋ, ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚವೋಸಾನಂ ನತ್ಥಿ. ಖೀಣಾಸವೇನ ಹಿ ಆದಿತೋ ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ವೀರಿಯಂ ಕತಂ, ಅಪರಭಾಗೇ ಮಯಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತನ್ತಿ ಮಾ ತುಣ್ಹೀ ಭವತು, ತಥೇವ ವೀರಿಯಂ ದಳ್ಹಂ ಕರೋತು ಪರಕ್ಕಮತೂತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಏವಮಾಹ.

ಅಥ ಭಗವಾ ‘‘ಅಯಂ ದೇವಪುತ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚವೋಸಾನಂ ಅಕಥೇನ್ತೋ ಮಮ ಸಾಸನಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಕಥೇತಿ, ಕಿಚ್ಚವೋಸಾನಮಸ್ಸ ಕಥೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ನತ್ಥಿ ಕಿಚ್ಚನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತೀಸು ಕಿರ ಪಿಟಕೇಸು ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಅಸಂಕಿಣ್ಣಾ. ಭಗವತಾ ಹಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ವೀರಿಯಸ್ಸ ದೋಸೋ ನಾಮ ದಸ್ಸಿತೋ ನತ್ಥಿ. ಇಧ ಪನ ಇಮಂ ದೇವಪುತ್ತಂ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ‘‘ಖೀಣಾಸವೇನ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಆಸವಕ್ಖಯತ್ಥಾಯ ಅರಞ್ಞೇ ವಸನ್ತೇನ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆದಾಯ ವೀರಿಯಂ ಕತಂ, ಅಪರಭಾಗೇ ಸಚೇ ಇಚ್ಛತಿ, ಕರೋತು, ನೋ ಚೇ ಇಚ್ಛತಿ, ಯಥಾಸುಖಂ ವಿಹರತೂ’’ತಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ಕಿಚ್ಚವೋಸಾನದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಏವಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗಾಧನ್ತಿ ಪತಿಟ್ಠಂ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಕಾಮದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೭. ಛಟ್ಠೇ ದುಕ್ಕರನ್ತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ದೇವಪುತ್ತೋ ಪುಬ್ಬಯೋಗಾವಚರೋ ಬಹಲಕಿಲೇಸತಾಯ ಸಪ್ಪಯೋಗೇನ ಕಿಲೇಸೇ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇನ್ತೋ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೂಪನಿಸ್ಸಯಮನ್ದತಾಯ ಅರಿಯಭೂಮಿಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾವ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ಸೋ ‘‘ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದುಕ್ಕರಭಾವಂ ಆರೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಏವಮಾಹ. ತತ್ಥ ದುಕ್ಕರನ್ತಿ ದಸಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ…ಪೇ… ಸಟ್ಠಿಪಿ ಯದೇತಂ ಏಕನ್ತಪರಿಸುದ್ಧಸ್ಸ ಸಮಣಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣಂ ನಾಮ, ತಂ ದುಕ್ಕರಂ. ಸೇಖಾತಿ ಸತ್ತ ಸೇಖಾ. ಸೀಲಸಮಾಹಿತಾತಿ ಸೀಲೇನ ಸಮಾಹಿತಾ ಸಮುಪೇತಾ. ಠಿತತ್ತಾತಿ ಪತಿಟ್ಠಿತಸಭಾವಾ. ಏವಂ ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಉಪರಿಪಞ್ಹಸಮುಟ್ಠಾಪನತ್ಥಂ ಅನಗಾರಿಯುಪೇತಸ್ಸಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಅನಗಾರಿಯುಪೇತಸ್ಸಾತಿ ಅನಗಾರಿಯಂ ನಿಗ್ಗೇಹಭಾವಂ ಉಪೇತಸ್ಸ. ಸತ್ತಭೂಮಿಕೇಪಿ ಹಿ ಪಾಸಾದೇ ವಸನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ವುಡ್ಢತರೇನ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಇದಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ನಿಕ್ಖಮತೇವ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅನಗಾರಿಯುಪೇತೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತುಟ್ಠೀತಿ ಚತುಪಚ್ಚಯಸನ್ತೋಸೋ. ಭಾವನಾಯಾತಿ ಚಿತ್ತವೂಪಸಮಭಾವನಾಯ.

ತೇ ಛೇತ್ವಾ ಮಚ್ಚುನೋ ಜಾಲನ್ತಿ ಯೇ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ ಇನ್ದ್ರಿಯೂಪಸಮೇ ರತಾ, ತೇ ದುಸ್ಸಮಾದಹಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹನ್ತಿ. ಯೇ ಚ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತಾ, ತೇ ಚತುಪಚ್ಚಯಸನ್ತೋಸಂ ಪೂರೇನ್ತಾ ನ ಕಿಲಮನ್ತಿ. ಯೇ ಸನ್ತುಟ್ಠಾ, ತೇ ಸೀಲಂ ಪೂರೇನ್ತಾ ನ ಕಿಲಮನ್ತಿ. ಯೇ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಸತ್ತ ಸೇಖಾ, ತೇ ಅರಿಯಾ ಮಚ್ಚುನೋ ಜಾಲಸಙ್ಖಾತಂ ಕಿಲೇಸಜಾಲಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ದುಗ್ಗಮೋತಿ ‘‘ಸಚ್ಚಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಯೇ ಇನ್ದ್ರಿಯೂಪಸಮೇ ರತಾ, ತೇ ದುಸ್ಸಮಾದಹಂ ಸಮಾದಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಯೇ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ತೇ ಮಚ್ಚುನೋ ಜಾಲಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ’’. ಕಿಂ ನ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸನ್ತಿ? ಅಯಂ ಪನ ದುಗ್ಗಮೋ ಭಗವಾ ವಿಸಮೋ ಮಗ್ಗೋತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ ನೇವ ದುಗ್ಗಮೋ ನ ವಿಸಮೋ, ಪುಬ್ಬಭಾಗಪಟಿಪದಾಯ ಪನಸ್ಸ ಬಹೂ ಪರಿಸ್ಸಯಾ ಹೋನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ವುತ್ತೋ. ಅವಂಸಿರಾತಿ ಞಾಣಸಿರೇನ ಅಧೋಸಿರಾ ಹುತ್ವಾ ಪಪತನ್ತಿ. ಅರಿಯಮಗ್ಗಂ ಆರೋಹಿತುಂ ಅಸಮತ್ಥತಾಯೇವ ಚ ತೇ ಅನರಿಯಮಗ್ಗೇ ಪಪತನ್ತೀತಿ ಚ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಅರಿಯಾನಂ ಸಮೋ ಮಗ್ಗೋತಿ ಸ್ವೇವ ಮಗ್ಗೋ ಅರಿಯಾನಂ ಸಮೋ ಹೋತಿ. ವಿಸಮೇ ಸಮಾತಿ ವಿಸಮೇಪಿ ಸತ್ತಕಾಯೇ ಸಮಾಯೇವ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪಞ್ಚಾಲಚಣ್ಡಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೮. ಸತ್ತಮೇ ಸಮ್ಬಾಧೇತಿ ನೀವರಣಸಮ್ಬಾಧಂ ಕಾಮಗುಣಸಮ್ಬಾಧನ್ತಿ ದ್ವೇ ಸಮ್ಬಾಧಾ. ತೇಸು ಇಧ ನೀವರಣಸಮ್ಬಾಧಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ. ಓಕಾಸನ್ತಿ ಝಾನಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ಪಟಿಲೀನನಿಸಭೋತಿ ಪಟಿಲೀನಸೇಟ್ಠೋ. ಪಟಿಲೀನೋ ನಾಮ ಪಹೀನಮಾನೋ ವುಚ್ಚತಿ. ಯಥಾಹ – ‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಲೀನೋ ಹೋತಿ. ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಸ್ಮಿಮಾನೋ ಪಹೀನೋ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತೋ ಅನಭಾವಂಕತೋ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೪.೩೮; ಮಹಾನಿ. ೮೭). ಪಚ್ಚಲತ್ಥಂಸೂತಿ ಪಟಿಲಭಿಂಸು. ಸಮ್ಮಾ ತೇತಿ ಯೇ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ ಸತಿಂ ಪಟಿಲಭಿಂಸು, ತೇ ಲೋಕುತ್ತರಸಮಾಧಿನಾಪಿ ಸುಸಮಾಹಿತಾತಿ ಮಿಸ್ಸಕಜ್ಝಾನಂ ಕಥಿತಂ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ತಾಯನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೯. ಅಟ್ಠಮೇ ಪುರಾಣತಿತ್ಥಕರೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ತಿತ್ಥಕರೋ. ಏತ್ಥ ಚ ತಿತ್ಥಂ ನಾಮ ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ತಿತ್ಥಕರೋ ನಾಮ ತಾಸಂ ಉಪ್ಪಾದಕೋ ಸತ್ಥಾ. ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ ನನ್ದೋ, ವಚ್ಛೋ, ಕಿಸೋ, ಸಂಕಿಚ್ಚೋ. ಪುರಾಣಾದಯೋ ಪನ ತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಮ. ಅಯಂ ಪನ ದಿಟ್ಠಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಕಥಂ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋತಿ? ಕಮ್ಮವಾದಿತಾಯ. ಏಸ ಕಿರ ಉಪೋಸಥಭತ್ತಾದೀನಿ ಅದಾಸಿ, ಅನಾಥಾನಂ ವತ್ತಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ, ಪತಿಸ್ಸಯೇ ಅಕಾಸಿ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಖಣಾಪೇಸಿ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಬಹುಂ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ಸಾಸನಸ್ಸ ಪನ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಭಾವಂ ಜಾನಾತಿ. ಸೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಸನಾನುಚ್ಛವಿಕಾ ವೀರಿಯಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ಗಾಥಾ ವಕ್ಖಾಮೀತಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಛಿನ್ದ ಸೋತನ್ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಛಿನ್ದಾತಿ ಅನಿಯಮಿತಆಣತ್ತಿ. ಸೋತನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಸೋತಂ. ಪರಕ್ಕಮ್ಮಾತಿ ಪರಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಂ ಕತ್ವಾ. ಕಾಮೇತಿ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇಪಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇಪಿ. ಪನುದಾತಿ ನೀಹರ. ಏಕತ್ತನ್ತಿ ಝಾನಂ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಕಾಮೇ ಅಜಹಿತ್ವಾ ಮುನಿ ಝಾನಂ ನ ಉಪಪಜ್ಜತಿ, ನ ಪಟಿಲಭತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಯಿರಾ ಚೇ ಕಯಿರಾಥೇನನ್ತಿ ಯದಿ ವೀರಿಯಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಕರೇಯ್ಯಾಥ, ತಂ ವೀರಿಯಂ ನ ಓಸಕ್ಕೇಯ್ಯ. ದಳ್ಹಮೇನಂ ಪರಕ್ಕಮೇತಿ ದಳ್ಹಂ ಏನಂ ಕರೇಯ್ಯ. ಸಿಥಿಲೋ ಹಿ ಪರಿಬ್ಬಾಜೋತಿ ಸಿಥಿಲಗಹಿತಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ. ಭಿಯ್ಯೋ ಆಕಿರತೇ ರಜನ್ತಿ ಅತಿರೇಕಂ ಉಪರಿ ಕಿಲೇಸರಜಂ ಆಕಿರತಿ. ಅಕತಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ದುಕ್ಕಟಂ ಅಕತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ. ಯಂ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ನ ಕೇವಲಂ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತ್ವಾ ಕತಸಾಮಞ್ಞಮೇವ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಥಿಲಂ ಕತಂ ಏವರೂಪಮೇವ ಹೋತಿ. ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠನ್ತಿ ದುಕ್ಕರಕಾರಿಕವತಂ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಹಿ ಸಾಸನೇ ಪಚ್ಚಯಹೇತು ಸಮಾದಿನ್ನಧುತಙ್ಗವತಂ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಮೇವ. ಸಙ್ಕಸ್ಸರನ್ತಿ ಸಙ್ಕಾಯ ಸರಿತಂ, ‘‘ಇದಮ್ಪಿ ಇಮಿನಾ ಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇದಮ್ಪಿ ಇಮಿನಾ’’ತಿ ಏವಂ ಆಸಙ್ಕಿತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ಆದಿಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಿಕಾತಿ ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಆದಿಭೂತಾ ಪುಬ್ಬಪಧಾನಭೂತಾ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಚನ್ದಿಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೦. ನವಮೇ ಚನ್ದಿಮಾತಿ ಚನ್ದವಿಮಾನವಾಸೀ ದೇವಪುತ್ತೋ. ಸಬ್ಬಧೀತಿ ಸಬ್ಬೇಸು ಖನ್ಧಆಯತನಾದೀಸು. ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಕಾತಿ ತುಯ್ಹಮ್ಪಿ ಏತಸ್ಸಪಿ ತಾದಿಸಾ ಏವ. ಸನ್ತರಮಾನೋವಾತಿ ತುರಿತೋ ವಿಯ. ಪಮುಞ್ಚಸೀತಿ ಅತೀತತ್ಥೇ ವತ್ತಮಾನವಚನಂ. ನವಮಂ.

೧೦. ಸೂರಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೧. ದಸಮೇ ಸೂರಿಯೋತಿ ಸೂರಿಯವಿಮಾನವಾಸೀ ದೇವಪುತ್ತೋ. ಅನ್ಧಕಾರೇತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣುಪ್ಪತ್ತಿನಿವಾರಣೇನ ಅನ್ಧಭಾವಕರಣೇ. ವಿರೋಚತೀತಿ ವೇರೋಚನೋ. ಮಣ್ಡಲೀತಿ ಮಣ್ಡಲಸಣ್ಠಾನೋ. ಮಾ, ರಾಹು, ಗಿಲೀ ಚರಮನ್ತಲಿಕ್ಖೇತಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಚರಂ ಸೂರಿಯಂ, ರಾಹು, ಮಾ ಗಿಲೀತಿ ವದತಿ. ಕಿಂ ಪನೇಸ ತಂ ಗಿಲತೀತಿ? ಆಮ, ಗಿಲತಿ. ರಾಹುಸ್ಸ ಹಿ ಅತ್ತಭಾವೋ ಮಹಾ, ಉಚ್ಚತ್ತನೇನ ಅಟ್ಠಯೋಜನಸತಾಧಿಕಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಯೋಜನಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಬಾಹನ್ತರಮಸ್ಸ ದ್ವಾದಸಯೋಜನಸತಾನಿ, ಬಹಲತ್ತೇನ ಛ ಯೋಜನಸತಾನಿ, ಸೀಸಂ ನವ ಯೋಜನಸತಂ, ನಲಾಟಂ ತಿಯೋಜನಸತಂ, ಭಮುಕನ್ತರಂ ಪಣ್ಣಾಸಯೋಜನಂ, ಮುಖಂ ದ್ವಿಯೋಜನಸತಂ, ಘಾನಂ ತಿಯೋಜನಸತಂ, ಮುಖಾಧಾನಂ ತಿಯೋಜನಸತಗಮ್ಭೀರಂ ಹತ್ಥತಲಪಾದತಲಾನಿ ಪುಥುಲತೋ ದ್ವಿಯೋಜನಸತಾನಿ. ಅಙ್ಗುಲಿಪಬ್ಬಾನಿ ಪಣ್ಣಾಸ ಯೋಜನಾನಿ. ಸೋ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ ವಿರೋಚಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ ಇಸ್ಸಾಪಕತೋ ತೇಸಂ ಗಮನವೀಥಿಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಮುಖಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಚನ್ದವಿಮಾನಂ ಸೂರಿಯವಿಮಾನಂ ವಾ ತಿಯೋಜನಸತಿಕೇ ಮಹಾನರಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ವಿಮಾನೇ ಅಧಿವತ್ಥಾ ದೇವತಾ ಮರಣಭಯತಜ್ಜಿತಾ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ವಿರವನ್ತಿ. ಸೋ ಪನ ವಿಮಾನಂ ಕದಾಚಿ ಹತ್ಥೇನ ಛಾದೇತಿ, ಕದಾಚಿ ಹನುಕಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಪಕ್ಖಿಪತಿ, ಕದಾಚಿ ಜಿವ್ಹಾಯ ಪರಿಮಜ್ಜತಿ, ಕದಾಚಿ ಅವಗಣ್ಡಕಾರಕಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ವಿಯ ಕಪೋಲನ್ತರೇ ಠಪೇತಿ. ವೇಗಂ ಪನ ವಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸಚೇ ವಾರೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಗಣ್ಡಕಂ ಕತ್ವಾ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಮತ್ಥಕಂ ತಸ್ಸ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮೇಯ್ಯ, ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ವಾ ನಂ ಓನಮೇಯ್ಯ. ತಸ್ಮಾ ವಿಮಾನೇನ ಸಹೇವ ಗಚ್ಛತಿ. ಪಜಂ ಮಮನ್ತಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ಕಿರ ದ್ವೇಪಿ ದೇವಪುತ್ತಾ ಮಹಾಸಮಯಸುತ್ತಕಥನದಿವಸೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪತ್ತಾ. ತೇನ ಭಗವಾ ‘‘ಪಜಂ ಮಮ’’ನ್ತಿ ಆಹ, ಪುತ್ತೋ ಮಮ ಏಸೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಸಮಂ.

ಪಠಮೋ ವಗ್ಗೋ.