೧. ತೇವಿಜ್ಜವಚ್ಛಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೮೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ತೇವಿಜ್ಜವಚ್ಛಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಏಕಪುಣ್ಡರೀಕೇತಿ ಪುಣ್ಡರೀಕೋ ವುಚ್ಚತಿ ಸೇತಮ್ಬರುಕ್ಖೋ, ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಆರಾಮೇ ಏಕೋ ಪುಣ್ಡರೀಕೋ ಅತ್ಥೀತಿ ಏಕಪುಣ್ಡರೀಕೋ. ಏತದಹೋಸೀತಿ ತತ್ಥ ಪವಿಸಿತುಕಾಮತಾಯ ಅಹೋಸಿ. ಚಿರಸ್ಸಂ ಖೋ, ಭನ್ತೇತಿ ಪಕತಿಯಾ ಆಗತಪುಬ್ಬತಂ ಉಪಾದಾಯ. ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮನ್ತಿ ಇಧ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ ನಾಮ, ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅನುಧಮ್ಮೋ ನಾಮ. ಸೇಸಂ ಜೀವಕಸುತ್ತೇ (ಮ. ನಿ. ೨.೫೧ ಆದಯೋ) ವುತ್ತನಯಮೇವ. ನ ಮೇ ತೇತಿ ಅನನುಞ್ಞಾಯ ಠತ್ವಾ ಅನುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ‘‘ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಸಬ್ಬದಸ್ಸಾವೀ ಅಪರಿಸೇಸಂ ಞಾಣದಸ್ಸನಂ ಪಟಿಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಹಿ ಇದಂ ಅನುಜಾನಿತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ, – ‘‘ಚರತೋ ಚ ಮೇ…ಪೇ… ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ಪನ ನಾನುಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣೇನ ಹಿ ಆವಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಮಾ ಅನನುಞ್ಞಾಯ ಠತ್ವಾ ಅನುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪನ್ತೋ ಏವಮಾಹ.

೧೮೬. ಆಸವಾನಂ ಖಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಕಿಂ ಖೀಣಾನಂ ಆಸವಾನಂ ಪುನ ಖೇಪೇತಬ್ಬಾಭಾವಾ ಯಾವದೇವಾತಿ ನ ವುತ್ತಂ. ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಞಾಣೇನ ಚೇತ್ಥ ಭಗವಾ ಅತೀತಜಾನನಗುಣಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಞಾಣೇನ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಜಾನನಗುಣಂ, ಆಸವಕ್ಖಯಞಾಣೇನ ಲೋಕುತ್ತರಗುಣನ್ತಿ. ಇತಿ ಇಮಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ ಸಕಲಬುದ್ಧಗುಣೇ ಸಂಖಿಪಿತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ.

ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನನ್ತಿ ಗಿಹಿಬನ್ಧನಂ ಗಿಹಿಪರಿಕ್ಖಾರೇಸು ನಿಕನ್ತಿಂ. ನತ್ಥಿ ಖೋ ವಚ್ಛಾತಿ ಗಿಹಿಸಂಯೋಜನಂ ಅಪ್ಪಹಾಯ ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಕರೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಯೇಪಿ ಹಿ ಸನ್ತತಿಮಹಾಮತ್ತೋ ಉಗ್ಗಸೇನೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೋ ವೀತಸೋಕದಾರಕೋತಿ ಗಿಹಿಲಿಙ್ಗೇ ಠಿತಾವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತಾ, ತೇಪಿ ಮಗ್ಗೇನ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರೇಸು ನಿಕನ್ತಿಂ ಸುಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಪತ್ತಾ. ತಂ ಪತ್ವಾ ಪನ ನ ತೇನ ಲಿಙ್ಗೇನ ಅಟ್ಠಂಸು, ಗಿಹಿಲಿಙ್ಗಂ ನಾಮೇತಂ ಹೀನಂ, ಉತ್ತಮಗುಣಂ ಧಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಠಿತೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ತಂದಿವಸಮೇವ ಪಬ್ಬಜತಿ ವಾ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ ವಾ. ಭೂಮದೇವತಾ ಪನ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ನಿಲೀಯನೋಕಾಸಸ್ಸ ಅತ್ಥಿತಾಯ. ಸೇಸಕಾಮಭವೇ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಸೋತಾಪನ್ನಾದಯೋ ತಯೋ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ಕಾಮಾವಚರದೇವೇಸು ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಸಕದಾಗಾಮಿನೋ ಚ, ಅನಾಗಾಮಿಖೀಣಾಸವಾ ಪನೇತ್ಥ ನ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ತಞ್ಹಿ ಠಾನಂ ಲಳಿತಜನಸ್ಸ ಆವಾಸೋ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ತೇಸಂ ಪವಿವೇಕಾರಹಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಟ್ಠಾನಞ್ಚ. ಇತಿ ತತ್ಥ ಖೀಣಾಸವೋ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತಿ, ಅನಾಗಾಮೀ ಚವಿತ್ವಾ ಸುದ್ಧಾವಾಸೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ಕಾಮಾವಚರದೇವತೋ ಉಪರಿ ಪನ ಚತ್ತಾರೋಪಿ ಅರಿಯಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ.

ಸೋಪಾಸಿ ಕಮ್ಮವಾದೀತಿ ಸೋಪಿ ಕಮ್ಮವಾದೀ ಅಹೋಸಿ, ಕಿರಿಯಮ್ಪಿ ನ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ಥ. ತಞ್ಹಿ ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪಮತ್ಥಕೇ ಅತ್ತಾನಂಯೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಥೇತಿ. ತದಾ ಕಿರ ಮಹಾಸತ್ತೋ ಪಾಸಣ್ಡಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನತ್ಥಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ತಸ್ಸಪಿ ಪಾಸಣ್ಡಸ್ಸ ನಿಪ್ಫಲಭಾವಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಂ ನ ಹಾಪೇಸಿ, ಕಿರಿಯವಾದೀ ಹುತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ತೇವಿಜ್ಜವಚ್ಛಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.