೨. ಅಗ್ಗಿವಚ್ಛಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೮೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಅಗ್ಗಿವಚ್ಛಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ನ ಖೋ ಅಹನ್ತಿ ಪಠಮವಾರೇ ನಾಹಂ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಕೋತಿ ವದತಿ, ದುತಿಯೇ ನಾಹಂ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಕೋತಿ. ಏವಂ ಅನ್ತಾನನ್ತಿಕಾದಿವಸೇನ ಸಬ್ಬವಾರೇಸು ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತೀತಿ ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಏಕಚ್ಚಸಸ್ಸತವಾದೋ. ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತೀತಿ ಅಯಂ ಅಮರಾವಿಕ್ಖೇಪೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೧೮೯. ಸದುಕ್ಖನ್ತಿ ಕಿಲೇಸದುಕ್ಖೇನ ಚೇವ ವಿಪಾಕದುಕ್ಖೇನ ಚ ಸದುಕ್ಖಂ. ಸವಿಘಾತನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ದ್ವಿನ್ನಂ ವಸೇನ ಸಉಪಘಾತಕಂ. ಸಉಪಾಯಾಸನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ವಸೇನ ಸಉಪಾಯಾಸಂ. ಸಪರಿಳಾಹನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ವಸೇನ ಸಪರಿಳಾಹಂ.

ಕಿಞ್ಚಿ ದಿಟ್ಠಿಗತನ್ತಿ ಕಾಚಿ ಏಕಾ ದಿಟ್ಠಿಪಿ ರುಚ್ಚಿತ್ವಾ ಖಮಾಪೇತ್ವಾ ಗಹಿತಾ ಅತ್ಥೀತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಅಪನೀತನ್ತಿ ನೀಹಟಂ ಅಪವಿದ್ಧಂ. ದಿಟ್ಠನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ದಿಟ್ಠಂ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಖನ್ಧಾನಂ ಉದಯವಯಂ ಅದ್ದಸ, ತಸ್ಮಾ. ಸಬ್ಬಮಞ್ಞಿತಾನನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಿಣ್ಣಮ್ಪಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಮಾನಮಞ್ಞಿತಾನಂ. ಮಥಿತಾನನ್ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ವೇವಚನಂ. ಇದಾನಿ ತಾನಿ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಸಬ್ಬಅಹಂಕಾರ-ಮಮಂಕಾರ-ಮಾನಾನುಸಯಾನನ್ತಿ ಆಹ. ಏತ್ಥ ಹಿ ಅಹಂಕಾರೋ ದಿಟ್ಠಿ, ಮಮಂಕಾರೋ ತಣ್ಹಾ, ಮಾನಾನುಸಯೋ ಮಾನೋ. ಅನುಪಾದಾ ವಿಮುತ್ತೋತಿ ಚತೂಹಿ ಉಪಾದಾನೇಹಿ ಕಞ್ಚಿ ಧಮ್ಮಂ ಅನುಪಾದಿಯಿತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತೋ.

೧೯೦. ನ ಉಪೇತೀತಿ ನ ಯುಜ್ಜತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ನ ಉಪಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ಇದಂ ಅನುಜಾನಿತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಸೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಉಚ್ಛೇದಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ ಪನ ಸಸ್ಸತಮೇವ, ಉಪಪಜ್ಜತಿ ಚ ನ ಚ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ ಏಕಚ್ಚಸಸ್ಸತಂ, ನೇವ ಉಪಪಜ್ಜತಿ ನ ನ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ ಅಮರಾವಿಕ್ಖೇಪಂ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ – ‘‘ಅಯಂ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠೋ ಅನಾಲಮ್ಬೋ ಹೋತು, ಸುಖಪವೇಸನಟ್ಠಾನಂ ಮಾ ಲಭತೂ’’ತಿ ಅನನುಞ್ಞಾಯ ಠತ್ವಾ ಅನುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ. ಅಲನ್ತಿ ಸಮತ್ಥಂ ಪರಿಯತ್ತಂ. ಧಮ್ಮೋತಿ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಧಮ್ಮೋ. ಅಞ್ಞತ್ರಯೋಗೇನಾತಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪಯೋಗೇನ. ಅಞ್ಞತ್ರಾಚರಿಯಕೇನಾತಿ ಪಚ್ಚಯಾಕಾರಂ ಅಜಾನನ್ತಾನಂ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಆಚರಿಯಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ವಸನ್ತೇನ.

೧೯೧. ತೇನ ಹಿ ವಚ್ಛಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಸಮ್ಮೋಹಮಾಪಾದಿನ್ತಿ ವದಸಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂಯೇವೇತ್ಥ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ. ಅನಾಹಾರೋ ನಿಬ್ಬುತೋತಿ ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ನಿಬ್ಬುತೋ.

೧೯೨. ಯೇನ ರೂಪೇನಾತಿ ಯೇನ ರೂಪೇನ ಸತ್ತಸಙ್ಖಾತಂ ತಥಾಗತಂ ರೂಪೀತಿ ಪಞ್ಞಾಪೇಯ್ಯ. ಗಮ್ಭೀರೋತಿ ಗುಣಗಮ್ಭೀರೋ. ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯೋತಿ ಪಮಾಣಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯೋ. ದುಪ್ಪರಿಯೋಗಾಳ್ಹೋತಿ ದುಓಗಾಹೋ ದುಜ್ಜಾನೋ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋತಿ ಯಥಾ ಮಹಾಸಮುದ್ದೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯೋ ದುಜ್ಜಾನೋ, ಏವಮೇವ ಖೀಣಾಸವೋಪಿ. ತಂ ಆರಬ್ಭ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ನ ಯುಜ್ಜತಿ. ಕಥಂ? ಯಥಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತಂ ಅಗ್ಗಿಂ ಆರಬ್ಭ ಪುರತ್ಥಿಮಂ ದಿಸಂ ಗತೋತಿಆದಿ ಸಬ್ಬಂ ನ ಯುಜ್ಜತಿ, ಏವಂ.

ಅನಿಚ್ಚತಾತಿ ಅನಿಚ್ಚತಾಯ. ಸಾರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತನ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಸಾರೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಂ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಅಗ್ಗಿವಚ್ಛಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.