೫. ಜೀವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ ಜೀವಕಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಅಮ್ಬವನೇತಿ ಏತ್ಥ ಜೀವತೀತಿ ಜೀವಕೋ. ಕುಮಾರೇನ ಭತೋತಿ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ. ಯಥಾಹ ‘‘ಕಿಂ ಏತಂ ಭಣೇ ಕಾಕೇಹಿ ಸಮ್ಪರಿಕಿಣ್ಣನ್ತಿ? ದಾರಕೋ ದೇವಾತಿ. ಜೀವತಿ ಭಣೇತಿ? ಜೀವತಿ ದೇವಾತಿ. ತೇನ ಹಿ ಭಣೇ ತಂ ದಾರಕಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತೇಪುರಂ ನೇತ್ವಾ ಧಾತೀನಂ ದೇಥ ಪೋಸೇತುನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಜೀವತೀತಿ ಜೀವಕೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು, ಕುಮಾರೇನ ಪೋಸಾಪಿತೋತಿ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೩೨೮). ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ. ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪನ ಜೀವಕವತ್ಥು ಖನ್ಧಕೇ ಆಗತಮೇವ. ವಿನಿಚ್ಛಯಕಥಾಪಿಸ್ಸ ಸಮನ್ತಪಾಸಾದಿಕಾಯ ವಿನಯಟ್ಠಕಥಾಯ ವುತ್ತಾ.

ಅಯಂ ಪನ ಜೀವಕೋ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಭಗವತೋ ದೋಸಾಭಿಸನ್ನಂ ಕಾಯಂ ವಿರೇಚೇತ್ವಾ ಸೀವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ದತ್ವಾ ವತ್ಥಾನುಮೋದನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಯಾ ದಿವಸಸ್ಸ ದ್ವತ್ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಇದಞ್ಚ ವೇಳುವನಂ ಅತಿದೂರೇ, ಮಯ್ಹಂ ಉಯ್ಯಾನಂ ಅಮ್ಬವನಂ ಆಸನ್ನತರಂ, ಯಂನೂನಾಹಮೇತ್ಥ ಭಗವತೋ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಅಮ್ಬವನೇ ರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಲೇಣಕುಟಿಮಣ್ಡಪಾದೀನಿ ಸಮ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಅಮ್ಬವನಂ ಅಟ್ಠಾರಸಹತ್ಥುಬ್ಬೇಧೇನ ತಮ್ಬಪಟ್ಟವಣ್ಣೇನ ಪಾಕಾರೇನ ಪರಿಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಚೀವರಭತ್ತೇನ ಸನ್ತಪ್ಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ನಿಯ್ಯಾತೇಸಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಜೀವಕಸ್ಸ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚಸ್ಸ ಅಮ್ಬವನೇ’’ತಿ.

ಆರಭನ್ತೀತಿ ಘಾತೇನ್ತಿ. ಉದ್ದಿಸ್ಸಕತನ್ತಿ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಕತಂ. ಪಟಿಚ್ಚಕಮ್ಮನ್ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಕತಂ. ಅಥ ವಾ ಪಟಿಚ್ಚಕಮ್ಮನ್ತಿ ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ, ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಕಮ್ಮಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ಮಂಸಂ ‘‘ಪಟಿಚ್ಚಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ ಯೋ ಏವರೂಪಂ ಮಂಸಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಸೋಪಿ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ದಾಯಾದೋ ಹೋತಿ, ವಧಕಸ್ಸ ವಿಯ ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಾಣಘಾತಕಮ್ಮಂ ಹೋತೀತಿ ತೇಸಂ ಲದ್ಧಿ. ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೀತಿ ಭಗವತಾ ವುತ್ತಕಾರಣಸ್ಸ ಅನುಕಾರಣಂ ಕಥೇನ್ತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಕಾರಣಂ ನಾಮ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಮಚ್ಛಮಂಸಪರಿಭೋಗೋ, ಅನುಕಾರಣಂ ನಾಮ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ತಥಾ ಬ್ಯಾಕರಣಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಭಗವಾ ಉದ್ದಿಸ್ಸಕತಂ ನ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ನೇವ ತಂ ಕಾರಣಂ ಹೋತಿ, ನ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ತಥಾ ಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅನುಕಾರಣಂ. ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋ ವಾದಾನುವಾದೋತಿ ಪರೇಹಿ ವುತ್ತಕಾರಣೇನ ಸಕಾರಣೋ ಹುತ್ವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಾದೋ ವಾ ಅನುವಾದೋ ವಾ ವಿಞ್ಞೂಹಿ ಗರಹಿತಬ್ಬಕಾರಣಂ ಕೋಚಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಪಿ ಕಿಂ ನ ಆಗಚ್ಛತಿ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಕಿಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನಪಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ವಾದೇ ಗಾರಯ್ಹಂ ಕಾರಣಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತೀತಿ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ.

೫೨. ಠಾನೇಹೀತಿ ಕಾರಣೇಹಿ. ದಿಟ್ಠಾದೀಸು ದಿಟ್ಠಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಮಿಗಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ಗಯ್ಹಮಾನಂ ದಿಟ್ಠಂ. ಸುತಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಮಿಗಮಚ್ಛೇ ವಧಿತ್ವಾ ಗಹಿತನ್ತಿ ಸುತಂ. ಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ನಾಮ ದಿಟ್ಠಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ತದುಭಯವಿಮುತ್ತಪರಿಸಙ್ಕಿತನ್ತಿ ತಿವಿಧಂ ಹೋತಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಕವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಇಧ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸೇ ಜಾಲವಾಗುರಾದಿಹತ್ಥೇ ಗಾಮತೋ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇ ಅರಞ್ಞೇ ವಾ ವಿಚರನ್ತೇ. ದುತಿಯದಿವಸೇ ಚ ನೇಸಂ ತಂ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಸಮಚ್ಛಮಂಸಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅಭಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ತೇನ ದಿಟ್ಠೇನ ಪರಿಸಙ್ಕನ್ತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನು ಖೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕತ’’ನ್ತಿ, ಇದಂ ದಿಟ್ಠಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ನಾಮ, ಏತಂ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಂ ಏವಂ ಅಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ತಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ರಾಜಯುತ್ತಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ಕತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಕಪ್ಪತಿ.

ನ ಹೇವ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಪಿಚ ಸುಣನ್ತಿ ‘‘ಮನುಸ್ಸಾ ಕಿರ ಜಾಲವಾಗುರಾದಿಹತ್ಥಾ ಗಾಮತೋ ವಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ ಅರಞ್ಞೇ ವಾ ವಿಚರನ್ತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯದಿವಸೇ ಚ ನೇಸಂ ತಂ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಸಮಚ್ಛಮಂಸಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅಭಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ತೇನ ಸುತೇನ ಪರಿಸಙ್ಕನ್ತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನು ಖೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕತ’’ನ್ತಿ, ಇದಂ ಸುತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ನಾಮ, ಏತಂ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಂ ಏವಂ ಅಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ತಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ರಾಜಯುತ್ತಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ಕತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಕಪ್ಪತಿ.

ನ ಹೇವ ಖೋ ಪನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಸುಣನ್ತಿ, ಅಪಿಚ ತೇಸಂ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಮಚ್ಛಮಂಸಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅಭಿಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ ಅಭಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ಪರಿಸಙ್ಕನ್ತಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನು ಖೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕತ’’ನ್ತಿ, ಇದಂ ತದುಭಯವಿಮುತ್ತಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ನಾಮ. ಏತಮ್ಪಿ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಯಂ ಏವಂ ಅಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ, ತಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತೇ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ನ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನಯಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ರಾಜಯುತ್ತಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಾ ಕತಂ, ಪವತ್ತಮಂಸಂ ವಾ ಕತಂ, ಕಪ್ಪಿಯಮೇವ ಲಭಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಪಾದಿತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ಕಪ್ಪತಿ.

ಮತಾನಂ ಪೇತಕಿಚ್ಚತ್ಥಾಯ ಮಙ್ಗಲಾದೀನಂ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ಕತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಯಂ ಯಞ್ಹಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂಯೇವ ಅತ್ಥಾಯ ಅಕತಂ, ಯತ್ಥ ಚ ನಿಬ್ಬೇಮತಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಕಪ್ಪತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕತಂ ಹೋತಿ, ತೇ ಚ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಭಾವಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇ ಜಾನನ್ತಿ. ಯೇ ಜಾನನ್ತಿ, ತೇಸಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಇತರೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ತೇಯೇವ ಜಾನನ್ತಿ, ತೇಸಂಯೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ. ತೇಪಿ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಂ’’ತಿ ಜಾನನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಪಿ ‘‘ಏತೇಸಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕತ’’ನ್ತಿ ಜಾನನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ತಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಬ್ಬೇ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ವಟ್ಟತಿ. ಪಞ್ಚಸು ಹಿ ಸಹಧಮ್ಮಿಕೇಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ವಾ ಅತ್ಥಾಯ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕತಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ನ ಕಪ್ಪತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಾಣಂ ವಧಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ದೇತಿ, ಸೋ ಚೇ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕತಭಾವಂ ಜಾನಂಯೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದೇತಿ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾಯ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ. ಕಸ್ಸಾಪತ್ತೀತಿ? ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಯಞ್ಹಿ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕತಂ, ತಸ್ಸ ಅಭುತ್ತತಾಯ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಇತರಸ್ಸ ಅಜಾನನತಾಯ. ಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಸ್ಸ ಹಿ ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಆಪತ್ತಿ ನತ್ಥಿ. ಉದ್ದಿಸ್ಸಕತಞ್ಚ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಭುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ಞತ್ವಾ ಆಪತ್ತಿದೇಸನಾಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಂ ಪನ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಭುತ್ತೇನ ಪಚ್ಛಾ ಞತ್ವಾಪಿ ಆಪತ್ತಿ ದೇಸೇತಬ್ಬಾ. ಉದ್ದಿಸ್ಸಕತಞ್ಹಿ ಞತ್ವಾ ಭುಞ್ಜತೋವ ಆಪತ್ತಿ, ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಂ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಭುತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ತಸ್ಮಾ ಆಪತ್ತಿಭೀರುಕೇನ ರೂಪಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇನ್ತೇನಾಪಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಮಂಸಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ಪರಿಭೋಗಕಾಲೇ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾವ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಕಸ್ಮಾ? ದುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯತ್ತಾ. ಅಚ್ಛಮಂಸಞ್ಹಿ ಸೂಕರಮಂಸಸದಿಸಂ ಹೋತಿ, ದೀಪಿಮಂಸಾದೀನಿ ಚ ಮಿಗಮಂಸಸದಿಸಾನಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಗಹಣಮೇವ ವಟ್ಟತೀತಿ ವದನ್ತಿ.

ಅದಿಟ್ಠನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಧಿತ್ವಾ ಗಯ್ಹಮಾನಂ ಅದಿಟ್ಠಂ. ಅಸುತನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅತ್ಥಾಯ ವಧಿತ್ವಾ ಗಹಿತನ್ತಿ ಅಸುತಂ. ಅಪರಿಸಙ್ಕಿತನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಪರಿಸಙ್ಕಿತಾದಿವಸೇನ ಅಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ. ಪರಿಭೋಗನ್ತಿ ವದಾಮೀತಿ ಇಮೇಹಿ ತೀಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ತಿಕೋಟಿಪರಿಸುದ್ಧಂ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೋ ಅರಞ್ಞೇ ಜಾತಸೂಪೇಯ್ಯಸಾಕಪರಿಭೋಗಸದಿಸೋ ಹೋತಿ, ತಥಾರೂಪಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದೋಸೋ ವಾ ವಜ್ಜಂ ವಾ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ ವದಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೫೩. ಇದಾನಿ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಪರಿಭೋಗೇ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿನೋಪಿ ಅನವಜ್ಜತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಇಧ, ಜೀವಕ, ಭಿಕ್ಖೂತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅನಿಯಮೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ವುತ್ತಂ, ಅಥ ಖೋ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ಏತಂ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಭಗವತಾ ಹಿ ಮಹಾವಚ್ಛಗೋತ್ತಸುತ್ತೇ, ಚಙ್ಕೀಸುತ್ತೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇತಿ ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಅತ್ತಾನಂಯೇವ ಸನ್ಧಾಯ ದೇಸನಾ ಕತಾ. ಪಣೀತೇನ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇನಾತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಅನಙ್ಗಣಸುತ್ತೇ ಯೋ ಕೋಚಿ ಮಹಗ್ಘೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಪಣೀತಪಿಣ್ಡಪಾತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ, ಇಧ ಪನ ಮಂಸೂಪಸೇಚನೋವ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಅಗಥಿತೋತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಅಗಥಿತೋ. ಅಮುಚ್ಛಿತೋತಿ ತಣ್ಹಾಮುಚ್ಛನಾಯ ಅಮುಚ್ಛಿತೋ. ಅನಜ್ಝೋಪನ್ನೋತಿ ನ ಅಧಿಓಪನ್ನೋ, ಸಬ್ಬಂ ಆಲುಮ್ಪಿತ್ವಾ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನೇವ ಗಿಲಿತುಕಾಮೋ ಕಾಕೋ ವಿಯ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆದೀನವದಸ್ಸಾವೀತಿ ಏಕರತ್ತಿವಾಸೇನ ಉದರಪಟಲಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ನವಹಿ ವಣಮುಖೇಹಿ ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸತೀತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಆದೀನವಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋ. ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞೋ ಪರಿಭುಞ್ಜತೀತಿ ಇದಮತ್ಥಮಾಹಾರಪರಿಭೋಗೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ. ಅತ್ತಬ್ಯಾಬಾಧಾಯ ವಾ ಚೇತೇತೀತಿ ಅತ್ತದುಕ್ಖಾಯ ವಾ ಚಿತೇತಿ. ಸುತಮೇತನ್ತಿ ಸುತಂ ಮಯಾ ಏತಂ ಪುಬ್ಬೇ, ಏತಂ ಮಯ್ಹಂ ಸವನಮತ್ತಮೇವಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಚೇ ಖೋ ತೇ, ಜೀವಕ, ಇದಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತನ್ತಿ, ಜೀವಕ, ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮುನಾ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನಪ್ಪಹಾನೇನ ಬ್ಯಾಪಾದಾದಯೋ ಪಹೀನಾ, ತೇನ ಸೋ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರೀ ಮಯ್ಹಂ ಸಮುಚ್ಛೇದಪ್ಪಹಾನೇನ, ಸಚೇ ತೇ ಇದಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ತವ ಇದಂ ವಚನಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೋ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ.

೫೪. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಸೇಸಬ್ರಹ್ಮವಿಹಾರವಸೇನಾಪಿ ಉತ್ತರಿ ದೇಸನಂ ವಡ್ಢೇನ್ತೋ ‘‘ಇಧ, ಜೀವಕ, ಭಿಕ್ಖೂ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

೫೫. ಯೋ ಖೋ ಜೀವಕಾತಿ ಅಯಂ ಪಾಟಿಏಕ್ಕೋ ಅನುಸನ್ಧಿ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಠಾನೇ ಭಗವಾ ದ್ವಾರಂ ಥಕೇತಿ, ಸತ್ತಾನುದ್ದಯಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಸಚೇ ಹಿ ಕಸ್ಸಚಿ ಏವಮಸ್ಸ ‘‘ಏಕಂ ರಸಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದತ್ವಾ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ ಸಗ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭನ್ತಿ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕತ್ವಾ ಪರಂ ಮಾರೇತ್ವಾಪಿ ರಸಪಿಣ್ಡಪಾತೋವ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ, ತಂ ಪಟಿಸೇಧೇನ್ತೋ ‘‘ಯೋ ಖೋ, ಜೀವಕ, ತಥಾಗತಂ ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಇಮಿನಾ ಪಠಮೇನ ಠಾನೇನಾತಿ ಇಮಿನಾ ಆಣತ್ತಿಮತ್ತೇನೇವ ತಾವ ಪಠಮೇನ ಕಾರಣೇನ. ಗಲಪ್ಪವೇಧಕೇನಾತಿ ಯೋತ್ತೇನ ಗಲೇ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಕಡ್ಢಿತೋ ಗಲೇನ ಪವೇಧೇನ್ತೇನ. ಆರಭಿಯಮಾನೋತಿ ಮಾರಿಯಮಾನೋ. ಅಕಪ್ಪಿಯೇನ ಆಸಾದೇತೀತಿ ಅಚ್ಛಮಂಸಂ ಸೂಕರಮಂಸನ್ತಿ, ದೀಪಿಮಂಸಂ ವಾ ಮಿಗಮಂಸನ್ತಿ ಖಾದಾಪೇತ್ವಾ – ‘‘ತ್ವಂ ಕಿಂ ಸಮಣೋ ನಾಮ, ಅಕಪ್ಪಿಯಮಂಸಂ ತೇ ಖಾದಿತ’’ನ್ತಿ ಘಟ್ಟೇತಿ. ಯೇ ಪನ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾದೀಸು ವಾ ಬ್ಯಾಧಿನಿಗ್ಗಹಣತ್ಥಂ ವಾ ‘‘ಅಚ್ಛಮಂಸಂ ನಾಮ ಸೂಕರಮಂಸಸದಿಸಂ, ದೀಪಿಮಂಸಂ ಮಿಗಮಂಸಸದಿಸ’’ನ್ತಿ ಜಾನನ್ತಾ ‘‘ಸೂಕರಮಂಸಂ ಇದಂ, ಮಿಗಮಂಸಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಹಿತಜ್ಝಾಸಯೇನ ಖಾದಾಪೇನ್ತಿ, ನ ತೇ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ತೇಸಞ್ಹಿ ಬಹುಪುಞ್ಞಮೇವ ಹೋತಿ. ಏಸಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವನ್ತಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚಾತಿ ಅಯಂ ಆಗತಫಲೋ ವಿಞ್ಞಾತಸಾಸನೋ ದಿಟ್ಠಸಚ್ಚೋ ಅರಿಯಸಾವಕೋ. ಇಮಂ ಪನ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಓಗಾಹನ್ತೋ ಪಸಾದಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಾಯ ಥುತಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪಪಞ್ಚಸೂದನಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯಟ್ಠಕಥಾಯ

ಜೀವಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.