೩. ಪಲ್ಲಙ್ಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಪಲ್ಲಙ್ಕಸೇಟ್ಠೇ ಮಣಿಸೋಣ್ಣಚಿತ್ತೇತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಧೀತಾ ಕುಲಪದೇಸಾದಿನಾ ಸದಿಸಸ್ಸ ತತ್ಥೇವ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ, ಸಾ ಚ ಹೋತಿ ಅಕ್ಕೋಧನಾ ಸೀಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನಾ ಪತಿದೇವತಾ ಸಮಾದಿನ್ನಪಞ್ಚಸೀಲಾ, ಉಪೋಸಥೇ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪೋಸಥಸೀಲಾನಿ ಚ ರಕ್ಖತಿ. ಸಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಗನ್ತ್ವಾ –

೩೦೭. ‘‘ಪಲ್ಲಙ್ಕಸೇಟ್ಠೇ ಮಣಿಸೋಣ್ಣಚಿತ್ತೇ, ಪುಪ್ಫಾಭಿಕಿಣ್ಣೇ ಸಯನೇ ಉಳಾರೇ;

ತತ್ಥಚ್ಛಸಿ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಉಚ್ಚಾವಚಾ ಇದ್ಧಿ ವಿಕುಬ್ಬಮಾನಾ.

೩೦೮. ‘‘ಇಮಾ ಚ ತೇ ಅಚ್ಛರಾಯೋ ಸಮನ್ತತೋ, ನಚ್ಚನ್ತಿ ಗಾಯನ್ತಿ ಪಮೋದಯನ್ತಿ;

ದೇವಿದ್ಧಿಪತ್ತಾಸಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛಿ.

ಸಾಪಿಸ್ಸ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ –

೩೦೯. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ಅಡ್ಢೇ ಕುಲೇ ಸುಣಿಸಾ ಅಹೋಸಿಂ;

ಅಕ್ಕೋಧನಾ ಭತ್ತು ವಸಾನುವತ್ತಿನೀ, ಉಪೋಸಥೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಅಹೋಸಿಂ.

೩೧೦. ‘‘ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ದಹರಾ ಅಪಾಪಿಕಾ, ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಪತಿಮಾಭಿರಾಧಯಿಂ;

ದಿವಾ ಚ ರತ್ತೋ ಚ ಮನಾಪಚಾರಿನೀ, ಅಹಂ ಪುರೇ ಸೀಲವತೀ ಅಹೋಸಿಂ.

೩೧೧. ‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರತಾ ಅಚೋರಿಕಾ, ಸಂಸುದ್ಧಕಾಯಾ ಸುಚಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ;

ಅಮಜ್ಜಪಾ ನೋ ಚ ಮುಸಾ ಅಭಾಣಿಂ, ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಪರಿಪೂರಕಾರಿನೀ.

೩೧೨. ‘‘ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ, ಯಾ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಅಟ್ಠಮೀ;

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ, ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಅಹಂ.

೩೧೩. ‘‘ಅಟ್ಠಙ್ಗುಪೇತಂ ಅನುಧಮ್ಮಚಾರಿನೀ, ಉಪೋಸಥಂ ಪೀತಿಮನಾ ಉಪಾವಸಿಂ;

ಇಮಞ್ಚ ಅರಿಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗವರೇಹುಪೇತಂ, ಸಮಾದಿಯಿತ್ವಾ ಕುಸಲಂ ಸುಖುದ್ರಯಂ;

ಪತಿಮ್ಹಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ ವಸಾನುವತ್ತಿನೀ, ಅಹೋಸಿಂ ಪುಬ್ಬೇ ಸುಗತಸ್ಸ ಸಾವಿಕಾ.

೩೧೪. ‘‘ಏತಾದಿಸಂ ಕುಸಲಂ ಜೀವಲೋಕೇ, ಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ ವಿಸೇಸಭಾಗಿನೀ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ, ದೇವಿದ್ಧಿಪತ್ತಾ ಸುಗತಿಮ್ಹಿ ಆಗತಾ.

೩೧೫. ‘‘ವಿಮಾನಪಾಸಾದವರೇ ಮನೋರಮೇ, ಪರಿವಾರಿತಾ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಗಣೇನ;

ಸಯಂಪಭಾ ದೇವಗಣಾ ರಮೇನ್ತಿ ಮಂ, ದೀಘಾಯುಕಿಂ ದೇವವಿಮಾನಮಾಗತ’’ನ್ತಿ.

೩೦೭. ತತ್ಥ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸೇಟ್ಠೇತಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕವರೇ ಉತ್ತಮಪಲ್ಲಙ್ಕೇ. ತಂಯೇವಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಮಣಿಸೋಣ್ಣಚಿತ್ತೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ, ವಿವಿಧರತನರಂಸಿಜಾಲಸಮುಜ್ಜಲೇಹಿ ಮಣೀಹಿ ಚೇವ ಸುವಣ್ಣೇನ ಚ ವಿಚಿತ್ತೇ ‘‘ತತ್ಥಾ’’ತಿ ‘‘ಸಯನೇ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ಸಯಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನಭೂತೇ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸೇಟ್ಠೇ.

೩೦೮. ತೇತಿ ತುಯ್ಹಂ ಸಮನ್ತತೋ. ‘‘ಪಮೋದಯನ್ತೀ’’ತಿ ಪದಂ ಪನ ಅಪೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ತ’’ನ್ತಿ ವಿಭತ್ತಿ ವಿಪರಿಣಾಮೇತಬ್ಬಾ. ಪಮೋದಯನ್ತೀತಿ ವಾ ಪಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಪಮೋದನಂ ತುಯ್ಹಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೧೦. ದಹರಾ ಅಪಾಪಿಕಾತಿ ದಹರಾಪಿ ಅಪಾಪಿಕಾ. ‘‘ದಹರಾಸು ಪಾಪಿಕಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಸೋಯೇವತ್ಥೋ. ‘‘ದಹರಸ್ಸಾಪಾಪಿಕಾ’’ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ, ದಹರಸ್ಸ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಅಪಾಪಿಕಾ, ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಾನೇನ ಅನತಿಚರಿಯಾಯ ಚ ಭದ್ದಿಕಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ’’ತಿಆದಿ. ಅಭಿರಾಧಯಿನ್ತಿ ಆರಾಧೇಸಿಂ. ರತ್ತೋತಿ ರತ್ತಿಯಂ.

೩೧೧. ಅಚೋರಿಕಾತಿ ಚೋರಿಯರಹಿತಾ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ವಿರತಾ ಚ ಚೋರಿಯಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಥೇಯ್ಯತೋ ಚ ವಿರತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಂಸುದ್ಧಕಾಯಾತಿ ಪರಿಸುದ್ಧಕಾಯಕಮ್ಮನ್ತತಾಯ ಸಮ್ಮದೇವ ಸುದ್ಧಕಾಯಾ, ತತೋ ಏವ ಸುಚಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ ಸಾಮಿಕತೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾಸಮ್ಭವತೋ. ತಥಾ ಹಿ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಮಯಞ್ಚ ಭರಿಯಾ ನಾತಿಕ್ಕಮಾಮ,

ಅಮ್ಹೇಪಿ ಭರಿಯಾ ನಾತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ;

ಅಞ್ಞತ್ರ ತಾಹಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಾಮ,

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಅಮ್ಹಂ ದಹರಾ ನಿ ಮಿಯ್ಯರೇ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧೦.೯೭);

ಅಥ ವಾ ಸುಚಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀತಿ ಸುಚಿನೋ ಸುದ್ಧಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ಉಪೋಸಥಸೀಲಸ್ಸ, ಮಗ್ಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ವಾ ಅನುರೂಪಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ವಸೇನ ಸುಚಿಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ.

೩೧೩. ಅನುಧಮ್ಮಚಾರಿನೀತಿ ಅರಿಯಾನಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುಧಮ್ಮಂ ಚರಣಸೀಲಾ. ಇಮಞ್ಚ ಅನನ್ತರಂ ವುತ್ತಂ ನಿದ್ದೋಸತಾಯ ಅರಿಯಂ, ಅಟ್ಠಙ್ಗವರೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಉತ್ತಮಙ್ಗೇಹಿ ಅರಿಯತ್ತಾ ಏವ ವಾ ಅರಿಯಟ್ಠಙ್ಗವರೇಹಿ ಉಪೇತಂ ಆರೋಗ್ಯಟ್ಠೇನ ಅನವಜ್ಜಟ್ಠೇನ ಚ ಕುಸಲಂ ಸುಖವಿಪಾಕತಾಯ ಸುಖಾನಿಸಂಸತಾಯ ಚ ಸುಖುದ್ರಯಂ ಉಪಾವಸಿನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೧೪. ವಿಸೇಸಭಾಗಿನೀತಿ ವಿಸೇಸಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಿಭವಸ್ಸ ಭಾಗಿನೀ. ಸುಗತಿಮ್ಹಿ ಆಗತಾತಿ ಸುಗತಿಂ ಆಗತಾ ಉಪಗತಾ, ಸುಗತಿಮ್ಹಿ ವಾ ಸುಗತಿಯಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಂ ಆಗತಾ. ‘‘ಸುಗತಿಞ್ಹಿ ಆಗತಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ತತ್ಥ ಹೀತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ, ಹೇತುಅತ್ಥೋ ವಾ, ಯಸ್ಮಾ ಸುಗತಿಂ ಆಗತಾ, ತಸ್ಮಾ ವಿಸೇಸಭಾಗಿನೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೩೧೫. ವಿಮಾನಪಾಸಾದವರೇತಿ ವಿಮಾನೇಸು ಉತ್ತಮಪಾಸಾದೇ, ವಿಮಾನಸಙ್ಖಾತೇ ವಾ ಅಗ್ಗಪಾಸಾದೇ, ವಿಮಾನೇ ವಾ ವಿಗತಮಾನೇ ಅಪ್ಪಮಾಣೇ ಮಹನ್ತೇ ವರಪಾಸಾದೇ ಪರಿವಾರಿತಾ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಗಣೇನ ಸಯಂಪಭಾ ಪಮೋದಾಮಿ, ‘‘ಅಮ್ಹೀ’’ತಿ ವಾ ಪದಂ ಆನೇತ್ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ದೀಘಾಯುಕಿನ್ತಿ ಹೇಟ್ಠಿಮೇಹಿ ದೇವೇಹಿ ದೀಘತರಾಯುಕತಾಯ ತತ್ರೂಪಪನ್ನೇಹಿ ಅನಪ್ಪಾಯುಕತಾಯ ಚ ದೀಘಾಯುಕಿಂ ಮಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ದೇವವಿಮಾನಮಾಗತಂ ಉಪಗತಂ ದೇವಗಣಾ ರಮೇನ್ತೀತಿ ಯೋಜನಾ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಪಲ್ಲಙ್ಕವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.