೬. ಸೋಣದಿನ್ನಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಸೋಣದಿನ್ನಾವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ನಾಳನ್ದಾಯಂ ಸೋಣದಿನ್ನಾ ನಾಮ ಏಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೀ ಸುವಿಸುದ್ಧನಿಚ್ಚಸೀಲಾ ಅಟ್ಠಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಂ ಉಪೋಸಥಮ್ಪಿ ಉಪವಸತಿ. ಸಾ ಧಮ್ಮಸವನಸಪ್ಪಾಯಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಚತುಸಚ್ಚಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಪರಿಬ್ರೂಹನ್ತೀ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಅಞ್ಞತರೇನ ರೋಗೇನ ಫುಟ್ಠಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ –

೨೧೭. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಯಾ ತ್ವಂ ತಿಟ್ಠಸಿ ದೇವತೇ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೨೧೮. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೨೧೯. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. –

ಇಮಾಹಿ ತೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ.

೨೨೦. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೨೨೧-೨೨೬. ‘‘ಸೋಣದಿನ್ನಾತಿ ಮಂ ಅಞ್ಞಂಸು…ಪೇ… ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.

೨೨೭. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ… ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. –

ದೇವತಾ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಸೋಣದಿನ್ನಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೭.ಉಪೋಸಥಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಉಪೋಸಥಾವಿಮಾನಂ. ಇಧ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಸಾಕೇತೇ ಉಪೋಸಥಾ ನಾಮ ಏಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ, ಸೇಸಂ ಅನನ್ತರವಿಮಾನಸದಿಸಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೨೨೯-೨೩೧. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ…ಪೇ…

ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೨೩೨. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ…ಪೇ… ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೨೩೩-೨೩೮. ‘‘ಉಪೋಸಥಾತಿ ಮಂ ಅಞ್ಞಂಸು, ಸಾಕೇತಾಯಂ ಉಪಾಸಿಕಾ…ಪೇ…

ಉಪಾಸಿಕಾ ಚಕ್ಖುಮತೋ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.

೨೩೯. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ…

ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. –

ದೇವತಾ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಪುನ ಅತ್ತನೋ ಏಕಂ ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ –

೨೪೧. ‘‘ಅಭಿಕ್ಖಣಂ ನನ್ದನಂ ಸುತ್ವಾ, ಛನ್ದೋ ಮೇ ಉದಪಜ್ಜಥ;

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿಧಾಯ, ಉಪಪನ್ನಾಮ್ಹಿ ನನ್ದನಂ.

೨೪೨. ‘‘ನಾಕಾಸಿಂ ಸತ್ಥು ವಚನಂ, ಬುದ್ಧಸ್ಸಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನೋ;

ಹೀನೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಣಿಧಾಯ, ಸಾಮ್ಹಿ ಪಚ್ಛಾನುತಾಪಿನೀ’’ತಿ. – ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

೨೩೩. ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥಾತಿ ಮಂ ಅಞ್ಞಂಸೂತಿ ‘‘ಉಪೋಸಥಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ನಾಮೇನ ಮಂ ಮನುಸ್ಸಾ ಜಾನಿಂಸು. ಸಾಕೇತಾಯನ್ತಿ ಸಾಕೇತನಗರೇ.

೨೪೧. ಅಭಿಕ್ಖಣನ್ತಿ ಅಭಿಣ್ಹಂ. ನನ್ದನಂ ಸುತ್ವಾತಿ ‘‘ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನನ್ದನವನಂ ನಾಮ ಏದಿಸಞ್ಚ ಏದಿಸಞ್ಚಾ’’ತಿ ತತ್ಥ ನಾನಾವಿಧಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಸುತ್ವಾ. ಛನ್ದೋತಿ ತನ್ನಿಬ್ಬತ್ತಕಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಾರಣಭೂತೋ ಕುಸಲಚ್ಛನ್ದೋ, ತತ್ರೂಪಪತ್ತಿಯಾ ಪತ್ಥನಾಭೂತೋ ತಣ್ಹಾಛನ್ದೋ ವಾ. ಉದಪಜ್ಜಥಾತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ಥ. ತತ್ಥಾತಿ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ, ನನ್ದನಾಪದೇಸೇನಪಿ ಹಿ ತಂ ದೇವಲೋಕಂ ವದತಿ. ಉಪಪನ್ನಾಮ್ಹೀತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಅಮ್ಹಿ.

೨೪೨. ನಾಕಾಸಿಂ ಸತ್ಥು ವಚನನ್ತಿ ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮ್ಪಿ ಭವಂ ವಣ್ಣೇಮೀ’’ತಿಆದಿನಾ (ಅ. ನಿ. ೧.೩೨೦-೩೨೧) ಸತ್ಥಾರಾ ವುತ್ತವಚನಂ ನ ಕರಿಂ, ಭವೇಸು ಛನ್ದರಾಗಂ ನ ಪಜಹಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಆದಿಚ್ಚೋ ಗೋತಮಗೋತ್ತೋ, ಭಗವಾಪಿ ಗೋತಮಗೋತ್ತೋತಿ ಸಗೋತ್ತತಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನೋ’’ತಿ. ಅಥ ವಾ ಆದಿಚ್ಚಸ್ಸ ಬನ್ಧು ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧು, ಭಗವಾ. ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತಸ್ಸ ಅರಿಯಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಜಾತತ್ತಾ ಆದಿಚ್ಚೋ ವಾ ಬನ್ಧು ಏತಸ್ಸ ಓರಸಪುತ್ತಭಾವತೋತಿ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧು, ಭಗವಾ. ತಥಾ ಹಿ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಯೋ ಅನ್ಧಕಾರೇ ತಮಸೀ ಪಭಙ್ಕರೋ, ವೇರೋಚನೋ ಮಣ್ಡಲೀ ಉಗ್ಗತೇಜೋ;

ಮಾ ರಾಹು ಗಿಲೀ ಚರಮನ್ತಲಿಕ್ಖೇ, ಪಜಂ ಮಮಂ ರಾಹು ಪಮುಞ್ಚ ಸೂರಿಯ’’ನ್ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೯೧);

ಹೀನೇತಿ ಲಾಮಕೇ. ಅತ್ತನೋ ಭವಾಭಿರತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಸಾಮ್ಹೀತಿ ಸಾ ಅಮ್ಹಿ.

ಏವಂ ತಾಯ ದೇವತಾಯ ಭವಾಭಿರತಿನಿಮಿತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೇ ಪವೇದಿತೇ ಥೇರೋ ಭವಸ್ಸ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾಯುಭಾವವಿಭಾವನಮುಖೇನ ಆಯತಿಂ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೇ ಠತ್ವಾ ವಟ್ಟದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮತಿಕ್ಕಮೋ ಕಾತುಂ ಸುಕರೋ, ಸಬ್ಬಸೋ ಖೀಣಾಸವಭಾವೋ ನಾಮ ಮಹಾನಿಸಂಸೋತಿ ಚ ಸಮಸ್ಸಾಸೇತುಂ –

೨೪೩. ‘‘ಕೀವ ಚಿರಂ ವಿಮಾನಮ್ಹಿ, ಇಧ ವಚ್ಛಸುಪೋಸಥೇ;

ದೇವತೇ ಪುಚ್ಛಿತಾಚಿಕ್ಖ, ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ಆಯುನೋ’’ತಿ. –

ಗಾಥಮಾಹ. ಪುನ ಸಾ –

೨೪೪. ‘‘ಸಟ್ಠಿ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ತಿಸ್ಸೋ ಚ ವಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ;

ಇಧ ಠತ್ವಾ ಮಹಾಮುನಿ, ಇತೋ ಚುತಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ;

ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಸಹಬ್ಯತ’’ನ್ತಿ. – ಆಹ;

ಪುನ ಥೇರೋ –

೨೪೫. ‘‘ಮಾ ತ್ವಂ ಉಪೋಸಥೇ ಭಾಯಿ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೇನಾಸಿ ಬ್ಯಾಕತಾ;

ಸೋತಾಪನ್ನಾ ವಿಸೇಸಯಿ, ಪಹೀನಾ ತವ ದುಗ್ಗತೀ’’ತಿ. –

ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ.

೨೪೩-೪. ತತ್ಥ ಕೀವ ಚಿರನ್ತಿ ಕಿತ್ತಕಂ ಅದ್ಧಾನಂ. ಇಧಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ದೇವಲೋಕೇ, ಇಧ ವಾ ವಿಮಾನಸ್ಮಿಂ. ಆಯು ನೋತಿ ಆಯು, ನೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಆಯುನೋ ವಾ ಚಿರಾಚಿರಭಾವಂ, ಅಥ ವಾ ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ಆಯುನೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹಾಮುನೀತಿ ಥೇರಂ ಆಲಪತಿ.

೨೪೫. ಮಾ ತ್ವಂ ಉಪೋಸಥೇ ಭಾಯೀತಿ ಭದ್ದೇ ಉಪೋಸಥೇ ತ್ವಂ ಮಾ ಭಾಯಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಯಸ್ಮಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧೇನಾಸಿ ಬ್ಯಾಕತಾ. ಕಿನ್ತಿ? ಸೋತಾಪನ್ನಾ ವಿಸೇಸಯೀತಿ. ಮಗ್ಗಫಲಸಞ್ಞಿತಂ ವಿಸೇಸಂ ಯಾತಾ ಅಧಿಗತಾ, ತಸ್ಮಾ ಪಹೀನಾ ತವ ಸಬ್ಬಾಪಿ ದುಗ್ಗತೀತಿ ಇಮಮ್ಪಿ ವಿಸೇಸಂ ಯಾತಾತಿ ವಿಸೇಸಯಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಉಪೋಸಥಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.