೨. ಚಿತ್ತಲತಾವಗ್ಗೋ

೧. ದಾಸಿವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ದುತಿಯವಗ್ಗೇ ಅಪಿ ಸಕ್ಕೋವ ದೇವಿನ್ದೋತಿ ದಾಸಿವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪರಿಸಾಯ ವುಟ್ಠಿತಾಯ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾನಿ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ ತದನುಚ್ಛವಿಕಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇತ್ವಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಸೋ ‘‘ಮಯಾ, ಭನ್ತೇ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚತ್ತಾರಿ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾನಿ ಪಞ್ಞತ್ತಾನಿ. ಸ್ವೇ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಯ್ಯಾ ಮಮ ಗೇಹಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತೂ’’ತಿ ಭತ್ತುದ್ದೇಸಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಾಸಿಯಾ ತಮತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ತತ್ಥ ತಯಾ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾಯ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿ. ಪಕತಿಯಾವ ಸಾ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಾ ಪುಞ್ಞಕಾಮಾ ಸೀಲವತೀ, ತಸ್ಮಾ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಕಾಲಸ್ಸೇವ ಉಟ್ಠಾಯ ಪಣೀತಂ ಅನ್ನಪಾನಂ ಪಟಿಯಾದೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ನಿಸೀದನಟ್ಠಾನಂ ಸುಸಮ್ಮಟ್ಠಂ ಸುಪರಿಭಣ್ಡಕಂ ಕತ್ವಾ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಗತೇ ತತ್ಥ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಪುಪ್ಫಧೂಪದೀಪೇಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸತಿ.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಇತೋ ಜಾತಿಆದಿದುಕ್ಖತೋ ಪರಿಮುತ್ತಿ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸಾ ಸರಣಾನಿ ಚ ಪಞ್ಚ ಸೀಲಾನಿ ಚ ದತ್ವಾ ಕಾಯಸಭಾವಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಕೂಲಮನಸಿಕಾರೇ ನಿಯೋಜೇಸುಂ, ಅಪರೇ ಅನಿಚ್ಚತಾಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇಸುಂ. ಸಾ ಸೋಳಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖನ್ತೀ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕರೋನ್ತೀ ಏಕದಿವಸಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಸಪ್ಪಾಯಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಞಾಣಸ್ಸ ಚ ಪರಿಪಕ್ಕತ್ತಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿ. ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ವಲ್ಲಭಾ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸಾ ಸಟ್ಠಿತೂರಿಯಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಪರಿಚರಿಯಮಾನಾ ಅಚ್ಛರಾಸತಸಹಸ್ಸಪರಿವುತಾ ಮಹನ್ತಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ಪಮುದಾ ಮೋದಮಾನಾ ಸಪರಿವಾರಾ ಉಯ್ಯಾನಾದೀಸು ವಿಚರತಿ. ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ದಿಸ್ವಾ –

೧೫೭. ‘‘ಅಪಿ ಸಕ್ಕೋವ ದೇವಿನ್ದೋ, ರಮ್ಮೇ ಚಿತ್ತಲತಾವನೇ;

ಸಮನ್ತಾ ಅನುಪರಿಯಾಸಿ, ನಾರೀಗಣಪುರಕ್ಖತಾ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೧೫೮. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೫೯. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ,

ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ,

ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. – ಪುಚ್ಛಿ;

೧೬೦. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೬೧. ‘‘ಅಹಂ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ, ದಾಸೀ ಅಹೋಸಿಂ ಪರಪೇಸ್ಸಿಯಾ ಕುಲೇ.

೧೬೨. ‘‘ಉಪಾಸಿಕಾ ಚಕ್ಖುಮತೋ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ;

ತಸ್ಸಾ ಮೇ ನಿಕ್ಕಮೋ ಆಸಿ, ಸಾಸನೇ ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

೧೬೩. ‘‘ಕಾಮಂ ಭಿಜ್ಜತುಯಂ ಕಾಯೋ, ನೇವ ಅತ್ಥೇತ್ಥ ಸಣ್ಠನಂ;

ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ, ಮಗ್ಗೋ ಸೋವತ್ಥಿಕೋ ಸಿವೋ.

೧೬೪. ‘‘ಅಕಣ್ಟಕೋ ಅಗಹನೋ, ಉಜು ಸಬ್ಭಿ ಪವೇದಿತೋ;

ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಪಸ್ಸ, ಯಥಿದಂ ಪಾಪುಣಿತ್ಥಿಕಾ.

೧೬೫. ‘‘ಆಮನ್ತನಿಕಾ ರಞ್ಞೋಮ್ಹಿ, ಸಕ್ಕಸ್ಸ ವಸವತ್ತಿನೋ;

ಸಟ್ಠಿ ತೂರಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಟಿಬೋಧಂ ಕರೋನ್ತಿ ಮೇ.

೧೬೬. ‘‘ಆಲಮ್ಬೋ ಗಗ್ಗರೋ ಭೀಮೋ, ಸಾಧುವಾದೀ ಚ ಸಂಸಯೋ;

ಪೋಕ್ಖರೋ ಚ ಸುಫಸ್ಸೋ ಚ, ವೀಣಾಮೋಕ್ಖಾ ಚ ನಾರಿಯೋ.

೧೬೭. ‘‘ನನ್ದಾ ಚೇವ ಸುನನ್ದಾ ಚ, ಸೋಣದಿನ್ನಾ ಸುಚಿಮ್ಹಿತಾ;

ಅಲಮ್ಬುಸಾ ಮಿಸ್ಸಕೇಸೀ ಚ, ಪುಣ್ಡರೀಕಾತಿ ದಾರುಣೀ.

೧೬೮. ‘‘ಏಣೀಫಸ್ಸಾ ಸುಫಸ್ಸಾ ಚ, ಸುಭದ್ದಾ ಮುದುವಾದಿನೀ;

ಏತಾ ಚಞ್ಞಾ ಚ ಸೇಯ್ಯಾಸೇ, ಅಚ್ಛರಾನಂ ಪಬೋಧಿಕಾ.

೧೬೯. ‘‘ತಾ ಮಂ ಕಾಲೇನುಪಾಗನ್ತ್ವಾ, ಅಭಿಭಾಸನ್ತಿ ದೇವತಾ;

ಹನ್ದ ನಚ್ಚಾಮ ಗಾಯಾಮ, ಹನ್ದ ತಂ ರಮಯಾಮಸೇ.

೧೭೦. ‘‘ನಯಿದಂ ಅಕತಪುಞ್ಞಾನಂ, ಕತಪುಞ್ಞಾನಮೇವಿದಂ;

ಅಸೋಕಂ ನನ್ದನಂ ರಮ್ಮಂ, ತಿದಸಾನಂ ಮಹಾವನಂ.

೧೭೧. ‘‘ಸುಖಂ ಅಕತಪುಞ್ಞಾನಂ, ಇಧ ನತ್ಥಿ ಪರತ್ಥ ಚ;

ಸುಖಞ್ಚ ಕತಪುಞ್ಞಾನಂ, ಇಧ ಚೇವ ಪರತ್ಥ ಚ.

೧೭೨. ‘‘ತೇಸಂ ಸಹಬ್ಯಕಾಮಾನಂ, ಕತ್ತಬ್ಬಂ ಕುಸಲಂ ಬಹುಂ;

ಕತಪುಞ್ಞಾ ಹಿ ಮೋದನ್ತಿ, ಸಗ್ಗೇ ಭೋಗಸಮಙ್ಗಿನೋ’’ತಿ. – ದೇವತಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ;

೧೫೭. ತತ್ಥ ಅಪಿ ಸಕ್ಕೋವ ದೇವಿನ್ದೋತಿ ಅಪಿಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನಾಯಂ, ಇವಸದ್ದೋ ಇಕಾರಲೋಪಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತೋ ಉಪಮಾಯಂ, ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ನಾಮ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಕ್ಕಸಮಭಾವೋ ತಿಸ್ಸಾ ದೇವತಾಯ ಪರಿವಾರಸಮ್ಪತ್ತಿದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತೋ. ಕೇಚಿ ‘‘ಅಪೀತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ. ಚಿತ್ತಲತಾವನೇತಿ ಚಿತ್ತಾಯ ನಾಮ ದೇವಧೀತಾಯ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತೇ, ಚಿತ್ತಾನಂ ವಾ ವಿಚಿತ್ತಪುಪ್ಫಫಲಾದಿವಿಸೇಸಯುತ್ತಾನಂ ಸನ್ತಾನಕವಲ್ಲಿಆದೀನಂ ತತ್ಥ ಯೇಭುಯ್ಯತಾಯ ಚಿತ್ತಲತಾವನನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇ ದೇವುಯ್ಯಾನೇ.

೧೬೧. ಪರಪೇಸ್ಸಿಯಾತಿ ಪರೇಸಂ ಕುಲೇ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಕಿಚ್ಚೇ ಪೇಸನಿಯಾ, ಪರೇಸಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಕಾರೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೬೨. ತಸ್ಸಾ ಮೇ ನಿಕ್ಕಮೋ ಆಸಿ, ಸಾಸನೇ ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋತಿ ತಸ್ಸಾ ದಾಸಿಯಾಪಿ ಸಮಾನಾಯ ಪಞ್ಚಹಿ ಚಕ್ಖೂಹಿ ಚಕ್ಖುಮತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉಪಾಸಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಸೋಳಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಸೀಲಂ ರಕ್ಖನ್ತಿಯಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋನ್ತಿಯಾ ಮನಸಿಕಾರಾನುಭಾವೇನ ಮೇ ಮಯ್ಹಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೇ ಸತ್ತತಿಂಸಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತೇ ಇಟ್ಠಾದೀಸು ತಾದಿಲಕ್ಖಣಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಾದಿನೋ ಸತ್ಥು ಸಾಸನೇ ತಪ್ಪರಿಯಾಪನ್ನೋಯೇವ ಸಂಕಿಲೇಸಪಕ್ಖತೋ ನಿಕ್ಕಮನೇನ ‘‘ನಿಕ್ಕಮೋ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಆಸಿ ಅಹೋಸಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ.

೧೬೩-೪. ತಸ್ಸ ಪನ ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಭಾಗಸ್ಸ ಪವತ್ತಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಕಾಮಂ ಭಿಜ್ಜತುಯಂ ಕಾಯೋ, ನೇವ ಅತ್ಥೇತ್ಥ ಸಣ್ಠನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯದಿಪಿ ಮೇ ಅಯಂ ಕಾಯೋ ಭಿಜ್ಜತು ವಿನಸ್ಸತು, ತತ್ಥ ಕಿಞ್ಚಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಅಪೇಕ್ಖಂ ಅಕರೋನ್ತೀ ಏತ್ಥ ಏತಸ್ಮಿಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನುಯೋಗೇ ನೇವ ಅತ್ಥಿ, ಮೇ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಸಣ್ಠನಂ ಸಿಥಿಲೀಕರಣನ್ತಿ ವೀರಿಯಂ ಸಮುತ್ತೇಜೇನ್ತೀ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇಸಿನ್ತಿ.

ಇದಾನಿ ತಥಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಗುಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ –

‘‘ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ, ಮಗ್ಗೋ ಸೋವತ್ಥಿಕೋ ಸಿವೋ;

ಅಕಣ್ಟಕೋ ಅಗಹನೋ, ಉಜು ಸಬ್ಭಿ ಪವೇದಿತೋ;

ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಪಸ್ಸ, ಯಥಿದಂ ಪಾಪುಣಿತ್ಥಿಕಾ’’ತಿ. – ಆಹ;

ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯೋ ನಿಚ್ಚಸೀಲವಸೇನ ಸಮಾದಿನ್ನಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಸಿಕ್ಖಾಕೋಟ್ಠಾಸಾನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯಭಾವೇನ ಲದ್ಧತ್ತಾ ತೇಸಂ ಪರಿಪೂರಿತತ್ತಾ ಚ ಸಿಕ್ಖಾಪದಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಸಮ್ಬನ್ಧೀಭೂತೋ, ಯಸ್ಮಿಂ ಸನ್ತಾನೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಾಕಾರೇನ ಸೋತ್ಥಿಭಾವಸಮ್ಪಾದನತೋ ಸುನ್ದರತ್ಥಭಾವತೋ ಚ ಸೋವತ್ಥಿಕೋ ಸೋತ್ಥಿಕೋ, ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೇಹಿ ಅನುಪದ್ದುತತ್ತಾ ಖೇಮಪ್ಪತ್ತಿಹೇತುತಾಯ ಚ ಸಿವೋ, ರಾಗಕಣ್ಟಕಾದೀನಂ ಅಭಾವೇನ ಅಕಣ್ಟಕೋ, ಕಿಲೇಸದಿಟ್ಠಿದುಚ್ಚರಿತಗಹನಸಮುಚ್ಛೇದನತೋ ಅಗಹನೋ, ಸಬ್ಬಜಿಮ್ಹವಙ್ಕಕುಟಿಲಭಾವಾಪಗಮಹೇತುತಾಯ ಉಜು, ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೇಹಿ ಪಕಾಸಿತತ್ತಾ ಸಬ್ಭಿ ಪವೇದಿತೋ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ, ತಂ ಯಥಾ ಯೇನ ಉಪಾಯಭೂತೇನ ಇತ್ಥಿಕಾ ದ್ವಙ್ಗುಲಬಹಲಬುದ್ಧಿಕಾಪಿ ಸಮಾನಾ ಪಾಪುಣಿಂ, ತಸ್ಸ ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತವೀರಿಯಸ್ಸ ಇದಂ ಫಲಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಸಕ್ಕಂ ಆಲಪತಿ.

೧೬೫. ಆಮನ್ತನಿಕಾ ರಞ್ಞೋಮ್ಹಿ, ಸಕ್ಕಸ್ಸ ವಸವತ್ತಿನೋತಿ ಸಯಂವಸೀಭಾವೇನ ವತ್ತನತೋ, ದ್ವೀಸು ದೇವಲೋಕೇಸು ಅತ್ತನೋ ವಸಂ ಇಸ್ಸರಿಯಂ ವತ್ತೇತೀತಿ ವಾ ವಸವತ್ತೀ, ತಸ್ಸ ವಸವತ್ತಿನೋ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ದೇವರಞ್ಞೋ ಆಮನ್ತನಿಕಾ ಆಲಾಪಸಲ್ಲಾಪಯೋಗ್ಗಾ, ಕೀಳನಕಾಲೇ ವಾ ತೇನ ಆಮನ್ತೇತಬ್ಬಾ ಅಮ್ಹಿ, ನಿಕ್ಕಮಸ್ಸ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಫಲಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಆತತವಿತತಾದಿಭೇದೇನ ಪಞ್ಚ ತೂರಿಯಙ್ಗಾನಿ ದ್ವಾದಸಹಿ ಪಾಣಿಭಾಗೇಹಿ ಏಕತೋ ಪವಜ್ಜಮಾನಾನಿ ಸಟ್ಠಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಾನಿ ಪನ ಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾನಿ ಪಯಿರುಪಾಸನವಸೇನ ಉಪಟ್ಠಿತಾನಿ ಸನ್ಧಾಯಾಹ ‘‘ಸಟ್ಠಿ ತೂರಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಟಿಬೋಧಂ ಕರೋನ್ತಿ ಮೇ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಪಟಿಬೋಧನ್ತಿ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಾನಂ ಪಬೋಧನಂ.

೧೬೬-೮. ಆಲಮ್ಬೋತಿಆದಿ ತೂರಿಯವಾದಕಾನಂ ದೇವಪುತ್ತಾನಂ ಏಕದೇಸತೋ ನಾಮಗ್ಗಹಣನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ತೂರಿಯಾನಂ ಪನೇತಂ ನಾಮಗ್ಗಹಣಂ. ವೀಣಾಮೋಕ್ಖಾದಿಕಾ ದೇವಧೀತಾ. ಸುಚಿಮ್ಹಿತಾತಿ ಸುದ್ಧಮಿಹಿತಾ, ನಾಮಮೇವ ವಾ ಏತಂ. ಮುದುವಾದಿನೀತಿ ಮುದುನಾವ ವದತೀತಿ ಮುದುವಾದಿನೀ, ಮುದುಕಂ ಅತಿವಿಯ ವಾದನಸೀಲಾ, ನಾಮಮೇವ ವಾ. ಸೇಯ್ಯಾಸೇತಿ ಸೇಯ್ಯತರಾ. ಅಚ್ಛರಾನನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾಸು ಸಙ್ಗೀತೇ ಪಾಸಂಸತರಾ. ಪಬೋಧಿಕಾತಿ ಪಬೋಧನಕರಾ.

೧೬೯. ಕಾಲೇನಾತಿ ಯುತ್ತಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇನ. ಅಭಿಭಾಸನ್ತೀತಿ ಅಭಿಮುಖಾ, ಅಭಿರತಾ ವಾ ಹುತ್ವಾ ಭಾಸನ್ತಿ. ಯಥಾ ಚ ಭಾಸನ್ತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಹನ್ದ ನಚ್ಚಾಮ ಗಾಯಾಮ, ಹನ್ದ ತಂ ರಮಯಾಮಸೇ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೧೭೦. ಇದನ್ತಿ ಇದಂ ಮಯಾ ಲದ್ಧಟ್ಠಾನಂ. ಅಸೋಕನ್ತಿ ಇಟ್ಠಕನ್ತಪಿಯಮನಾಪಾನಂಯೇವ ರೂಪಾದೀನಂ ಸಮ್ಭವತೋ ವಿಸೋಕಂ. ತತೋ ಏವ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಪಮೋದಸಂವದ್ಧನತೋ ನನ್ದನಂ. ತಿದಸಾನಂ ಮಹಾವನನ್ತಿ ತಾವತಿಂಸದೇವಾನಂ ಮಹನ್ತಂ ಮಹನೀಯಞ್ಚ ಉಯ್ಯಾನಂ.

೧೭೧. ಏವರೂಪಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮವಸೇನೇವಾತಿ ಓದಿಸ್ಸಕನಯೇನ ವತ್ವಾ ಪನು ಅನೋದಿಸ್ಸಕನಯೇನ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ‘‘ಸುಖಂ ಅಕತಪುಞ್ಞಾನ’’ನ್ತಿ ಗಾಥಮಾಹ.

೧೭೨. ಪುನ ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಸ್ಸ ದಿಬ್ಬಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಪರೇಹಿ ಸಾಧಾರಣಕಾಮತಾವಸೇನ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೀ ‘‘ತೇಸಂ ಸಹಬ್ಯಕಾಮಾನ’’ನ್ತಿ ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ. ತೇಸನ್ತಿ ತಾವತಿಂಸದೇವಾನಂ. ಸಹಬ್ಯಕಾಮಾನನ್ತಿ ಸಹಭಾವಂ ಇಚ್ಛನ್ತೇಹಿ, ಕತ್ತುಅತ್ಥೇ ಹಿ ಇದಂ ಸಾಮಿವಚನಂ. ಸಹ ವಾತಿ ಪವತ್ತತೀತಿ ಸಹವೋ, ತಸ್ಸ ಭಾವೋ ಸಹಬ್ಯಂ ಯಥಾ ವೀರಸ್ಸ ಭಾವೋ ವೀರಿಯನ್ತಿ.

ಏವಂ ಥೇರೋ ದೇವತಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇ ಆವಿಕತೇ ತಸ್ಸಾ ಸಪರಿವಾರಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ದೇವಲೋಕತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ದೇಸನಾ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ದಾಸಿವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಲಖುಮಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಲಖುಮಾವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಕೇವಟ್ಟದ್ವಾರಂ ನಾಮ ಬಾರಾಣಸಿನಗರಸ್ಸ ಏಕಂ ದ್ವಾರಂ, ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ನಿವಿಟ್ಠಗಾಮೋಪಿ ‘‘ಕೇವಟ್ಟದ್ವಾರ’’ನ್ತ್ವೇವ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ತತ್ಥ ಲಖುಮಾ ನಾಮ ಏಕಾ ಇತ್ಥೀ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ ಬುದ್ಧಿಸಮ್ಪನ್ನಾ ತೇನ ದ್ವಾರೇನ ಪವಿಸನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹಂ ನೇತ್ವಾ ಕಟಚ್ಛುಭಿಕ್ಖಂ ದತ್ವಾ ತೇನೇವ ಪರಿಚಯೇನ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢಮಾನಾಯ ಆಸನಸಾಲಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಸನಂ ಉಪನೇತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತಿ. ಯಞ್ಚ ಓದನಕುಮ್ಮಾಸಡಾಕಾದಿ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹೇ ವಿಜ್ಜತಿ, ತಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇತಿ. ಸಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸರಣೇಸು ಚ ಸೀಲೇಸು ಚ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಸಮಾಹಿತಾ ಹುತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇನ್ತೀ ಉಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ಸಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಮಹತಿ ವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಅಚ್ಛರಾಸಹಸ್ಸಞ್ಚಸ್ಸಾ ಪರಿವಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ಪಮೋದಮಾನಾ ವಿಚರತಿ. ತಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನಾ’’ತಿಆದಿಗಾಥಾಹಿ ಪುಚ್ಛೀತಿ ಸಬ್ಬಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೭೩. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಯಾ ತ್ವಂ ತಿಟ್ಠಸಿ ದೇವತೇ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೧೭೪. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೭೫. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೭೬. ‘‘ಸಾ ದೇವತಾ ಅತ್ತಮನಾ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ;

ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠಾ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ’’.

೧೭೭. ‘‘ಕೇವಟ್ಟದ್ವಾರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಅಹು ಮಯ್ಹಂ ನಿವೇಸನಂ;

ತತ್ಥ ಸಞ್ಚರಮಾನಾನಂ, ಸಾವಕಾನಂ ಮಹೇಸಿನಂ.

೧೭೮. ‘‘ಓದನಂ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಡಾಕಂ, ಲೋಣಸೋವೀರಕಞ್ಚಹಂ;

ಅದಾಸಿಂ ಉಜುಭೂತೇಸು, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ.

೧೭೯. ‘‘ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ, ಯಾ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಅಟ್ಠಮೀ;

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಸುಸಮಾಗತಂ.

೧೮೦. ‘‘ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸಿಸ್ಸಂ, ಸದಾ ಸೀಲೇಸು ಸಂವುತಾ;

ಸಞ್ಞಮಾ ಸಂವಿಭಾಗಾ ಚ, ವಿಮಾನಂ ಆವಸಾಮಹಂ.

೧೮೧. ‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವಿರತಾ, ಮುಸಾವಾದಾ ಚ ಸಞ್ಞತಾ;

ಥೇಯ್ಯಾ ಚ ಅತಿಚಾರಾ ಚ, ಮಜ್ಜಪಾನಾ ಚ ಆರಕಾ.

೧೮೨. ‘‘ಪಞ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ರತಾ, ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನ ಕೋವಿದಾ;

ಉಪಾಸಿಕಾ ಚಕ್ಖುಮತೋ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.

೧೮೩. ‘‘ತೇನ ಮೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ…ಪೇ… ವಣ್ಣೋ ಚ ಮೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

ಮಮ ಚ, ಭನ್ತೇ, ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದೇಯ್ಯಾಸಿ ‘‘ಲಖುಮಾ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಾಸಿಕಾ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತೀ’’ತಿ. ಅನಚ್ಛರಿಯಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಮಂ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಸಾಮಞ್ಞಫಲೇ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯ. ತಂ ಭಗವಾ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲೇ ಬ್ಯಾಕಾಸೀತಿ.

೧೭೭. ತತ್ಥ ಕೇವಟ್ಟದ್ವಾರಾ ನಿಕ್ಖಮ್ಮಾತಿ ಕೇವಟ್ಟದ್ವಾರತೋ ನಿಕ್ಖಮನಟ್ಠಾನೇ.

೧೭೮. ಡಾಕನ್ತಿ ತಣ್ಡುಲೇಯ್ಯಕಾದಿಸಾಕಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ಲೋಣಸೋವೀರಕನ್ತಿ ಧಞ್ಞರಸಾದೀಹಿ ಬಹೂಹಿ ಸಮ್ಭಾರೇಹಿ ಸಮ್ಪಾದೇತಬ್ಬಂ ಏಕಂ ಪಾನಕಂ. ‘‘ಆಚಾಮಕಞ್ಜಿಕಲೋಣೂದಕ’’ನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ.

ಪುಚ್ಛಾವಿಸ್ಸಜ್ಜನಾವಸಾನೇ ಸಾ ಥೇರಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಸಕದಾಗಾಮಿಫಲಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತರಾವಿಧಾನೇ ವುತ್ತನಯಾನುಸಾರೇನ ಏವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಲಖುಮಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಆಚಾಮದಾಯಿಕಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಪಿಣ್ಡಾಯ ತೇ ಚರನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಆಚಾಮದಾಯಿಕಾವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಗಹೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಲಂ ಅಹಿವಾತರೋಗೇನ ಉಪದ್ದುತಂ ಅಹೋಸಿ. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬೇ ಜನಾ ಮತಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಇತ್ಥಿಂ. ಸಾ ಗೇಹಂ ಗೇಹಗತಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ ಧನಧಞ್ಞಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಮರಣಭಯಭೀತಾ ಭಿತ್ತಿಛಿದ್ದೇನ ಪಲಾತಾ ಅನಾಥಾ ಹುತ್ವಾ ಪರಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇ ವಸತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ ಕರುಣಾಯನ್ತಾ ಉಕ್ಖಲಿಆದೀಸು ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಯಾಗುಭತ್ತಆಚಾಮಾದಿಂ ತಸ್ಸಾ ದೇನ್ತಿ. ಸಾ ತಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತೋ ವುಟ್ಠಿತೋ ‘‘ಕಂ ನು ಖೋ ಅಹಂ ಅಜ್ಜ ಆಹಾರಪಟಿಗ್ಗಹಣೇನ ಅನುಗ್ಗಹೇಸ್ಸಾಮಿ, ದುಗ್ಗತಿತೋ ಚ ದುಕ್ಖತೋ ಚ ಮೋಚೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತೋ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ಆಸನ್ನಮರಣಂ ನಿರಯಸಂವತ್ತನಿಕಞ್ಚಸ್ಸಾ ಕಮ್ಮಂ ಕತೋಕಾಸಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಮಯಿ ಗತೇ ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಂ ಆಚಾಮಂ ದಸ್ಸತಿ, ತೇನೇವ ನಿಮ್ಮಾನರತಿದೇವಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ನಿರಯೂಪಪತ್ತಿತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಹನ್ದಾಹಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಸಗ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ನಿಪ್ಫಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ತಸ್ಸಾ ನಿವೇಸನಟ್ಠಾನಾಭಿಮುಖೋ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವಾನಮಿನ್ದೋ ಅಞ್ಞಾತಕವೇಸೇನ ಅನೇಕರಸಂ ಅನೇಕಸೂಪಬ್ಯಞ್ಜನಂ ದಿಬ್ಬಾಹಾರಂ ಉಪನೇಸಿ. ತಂ ಞತ್ವಾ ಥೇರೋ ‘‘ಕೋಸಿಯ, ತ್ವಂ ಕತಕುಸಲೋ, ಕಸ್ಮಾ ಏವಂ ಕರೋಸಿ, ಮಾ ದುಗ್ಗತಾನಂ ಕಪಣಾನಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಲುಮ್ಪೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪುರತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಸಾ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಥೇರೋ, ಇಮಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಖಾದನೀಯಂ ವಾ ಭೋಜನೀಯಂ ವಾ ಇಧ ನತ್ಥಿ, ಇದಞ್ಚ ಕಿಲಿಟ್ಠಭಾಜನಗತಂ ತಿಣಚುಣ್ಣರಜಾನುಕಿಣ್ಣಂ ಅಲೋಣಂ ಸೀತಲಂ ಅಪ್ಪರಸಂ ಆಚಾಮಕಞ್ಜಿಯಮತ್ತಂ ಏದಿಸಸ್ಸ ದಾತುಂ ನ ಉಸ್ಸಹಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಅತಿಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ಏಕಪದನಿಕ್ಖೇಪಮತ್ತಂ ಅಪಸಕ್ಕಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಗೇಹವಾಸಿನೋ ಮನುಸ್ಸಾ ಭಿಕ್ಖಂ ಉಪನೇಸುಂ, ಥೇರೋ ನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛತಿ. ಸಾ ದುಗ್ಗತಿತ್ಥೀ ‘‘ಮಮೇವ ಅನುಗ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಇಧಾಗತೋ, ಮಮ ಸನ್ತಕಮೇವ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಆದರಜಾತಾ ತಂ ಆಚಾಮಂ ಥೇರಸ್ಸ ಪತ್ತೇ ಆಕಿರಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸಾ ಪಸಾದಸಂವದ್ಧನತ್ಥಂ ಭುಞ್ಜನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ, ಮನುಸ್ಸಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸುಂ. ಥೇರೋ ತತ್ಥ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಂ ಆಚಾಮಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣೀ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ತಂ ದುಗ್ಗತಿತ್ಥಿಂ ‘‘ತ್ವಂ ಇತೋ ತತಿಯೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಮಮ ಮಾತಾ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗತೋ. ಸಾ ತೇನ ಥೇರೇ ಅತಿಪಸಾದಞ್ಚ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಠಮಯಾಮೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ನಿಮ್ಮಾನರತೀನಂ ದೇವಾನಂ ಸಹಬ್ಯತಂ ಉಪಪಜ್ಜಿ. ಅಥ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ಕಾಲಕತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಕತ್ಥ ನು ಖೋ ಉಪ್ಪನ್ನಾ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ತಾವತಿಂಸೇಸು ಅದಿಸ್ವಾ ರತ್ತಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –

೧೮೫. ‘‘ಪಿಣ್ಡಾಯ ತೇ ಚರನ್ತಸ್ಸ, ತುಣ್ಹೀಭೂತಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತೋ;

ದಲಿದ್ದಾ ಕಪಣಾ ನಾರೀ, ಪರಾಗಾರಂ ಅಪಸ್ಸಿತಾ.

೧೮೬. ‘‘ಯಾ ತೇ ಅದಾಸಿ ಆಚಾಮಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ;

ಸಾ ಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ಕಂ ನು ಸಾ ದಿಸತಂ ಗತಾ’’ತಿ. –

ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

೧೮೫. ತತ್ಥ ಪಿಣ್ಡಾಯಾತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತತ್ಥಾಯ. ತುಣ್ಹೀಭೂತಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತೋತಿ ಇದಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಣಾಕಾರದಸ್ಸನಂ, ಉದ್ದಿಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಲಿದ್ದಾತಿ ದುಗ್ಗತಾ. ಕಪಣಾತಿ ವರಾಕೀ. ‘‘ದಲಿದ್ದಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ತಸ್ಸಾ ಭೋಗಪಾರಿಜುಞ್ಞಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ‘‘ಕಪಣಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಞಾತಿಪಾರಿಜುಞ್ಞಂ. ಪರಾಗಾರಂ ಅಪಸ್ಸಿತಾತಿ ಪರಗೇಹಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ, ಪರೇಸಂ ಘರೇ ಬಹಿಪಿಟ್ಠಿಛದನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ವಸನ್ತೀ.

೧೮೬. ಕಂ ನು ಸಾ ದಿಸತಂ ಗತಾತಿ ಛಸು ಕಾಮದೇವಲೋಕೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜನವಸೇನ ಕಂ ನಾಮ ದಿಸಂ ಗತಾ. ಇತಿ ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಥೇರೇನ ತಥಾ ಕತಾನುಗ್ಗಹಾ ಉಳಾರಾಯ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಭಾಗಿನೀ, ನ ಚ ದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ದ್ವೀಸು ದೇವಲೋಕೇಸು ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ಸಂಸಯಾಪನ್ನೋ ಪುಚ್ಛತಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಥೇರೋ –

೧೮೭. ‘‘ಪಿಣ್ಡಾಯ ಮೇ ಚರನ್ತಸ್ಸ, ತುಣ್ಹೀಭೂತಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತೋ;

ದಲಿದ್ದಾ ಕಪಣಾ ನಾರೀ, ಪರಾಗಾರಂ ಅಪಸ್ಸಿತಾ.

೧೮೮. ‘‘ಯಾ ಮೇ ಅದಾಸಿ ಆಚಾಮಂ, ಪಸನ್ನಾ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ;

ಸಾ ಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ ಇತೋ ಚುತಾ.

೧೮೯. ‘‘ನಿಮ್ಮಾನರತಿನೋ ನಾಮ, ಸನ್ತಿ ದೇವಾ ಮಹಿದ್ಧಿಕಾ;

ತತ್ಥ ಸಾ ಸುಖಿತಾ ನಾರೀ, ಮೋದತಾಚಾಮದಾಯಿಕಾ’’ತಿ. –

ಪುಚ್ಛಿತನಿಯಾಮೇನೇವ ಪಟಿವಚನಂ ದೇನ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಟ್ಠಾನಂ ಕಥೇಸಿ.

೧೮೮. ತತ್ಥ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾತಿ ತತೋ ಮನುಸ್ಸದೋಭಗ್ಗಿಯತೋ ಪರಮಕಾರುಞ್ಞವುತ್ತಿತೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾ ಅಪಗತಾ.

೧೮೯. ಮೋದತಾಚಾಮದಾಯಿಕಾತಿ ಆಚಾಮಮತ್ತದಾಯಿಕಾ, ಸಾಪಿ ನಾಮ ಪಞ್ಚಮೇ ಕಾಮಸಗ್ಗೇ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಮೋದತಿ, ಪಸ್ಸ ತಾವ ಖೇತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಿಫಲನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಪುನ ಸಕ್ಕೋ ತಸ್ಸಾ ದಾನಸ್ಸ ಮಹಪ್ಫಲತಂ ಮಹಾನಿಸಂಸತಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ತಂ ಥೋಮೇನ್ತೋ –

೧೯೦. ‘‘ಅಹೋ ದಾನಂ ವರಾಕಿಯಾ, ಕಸ್ಸಪೇ ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಂ;

ಪರಾಭತೇನ ದಾನೇನ, ಇಜ್ಝಿತ್ಥ ವತ ದಕ್ಖಿಣಾ.

೧೯೧. ‘‘ಯಾ ಮಹೇಸಿತ್ತಂ ಕಾರೇಯ್ಯ, ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ರಾಜಿನೋ;

ನಾರೀ ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣೀ, ಭತ್ತು ಚಾನೋಮದಸ್ಸಿಕಾ;

ಏತಸ್ಸಾಚಾಮದಾನಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

೧೯೨. ‘‘ಸುತಂ ನಿಕ್ಖಾ ಸತಂ ಅಸ್ಸಾ, ಸತಂ ಅಸ್ಸತರೀರಥಾ;

ಸತಂ ಕಞ್ಞಾಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಮುತ್ತಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾ;

ಏತಸ್ಸಾಚಾಮದಾನಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘನ್ತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

೧೯೩. ‘‘ಸತಂ ಹೇಮವತಾ ನಾಗಾ, ಈಸಾದನ್ತಾ ಉರೂಳ್ಹವಾ;

ಸುವಣ್ಣಕಚ್ಛಾ ಮಿತಙ್ಗಾ, ಹೇಮಕಪ್ಪನವಾಸಸಾ;

ಏತಸ್ಸಾಚಾಮದಾನಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

೧೯೪. ‘‘ಚತುನ್ನಮಪಿ ದೀಪಾನಂ, ಇಸ್ಸರಂ ಯೋಧ ಕಾರಯೇ;

ಏತಸ್ಸಾಚಾಮದಾನಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿ’’ನ್ತಿ. – ಆಹ;

೧೯೦. ತತ್ಥ ಅಹೋತಿ ಅಚ್ಛರಿಯತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ. ವರಾಕಿಯಾತಿ ಕಪಣಿಯಾ. ಪರಾಭತೇನಾತಿ ಪರತೋ ಆನೀತೇನ, ಪರೇಸಂ ಘರತೋ ಉಚ್ಛಾಚರಿಯಾಯ ಲದ್ಧೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಾನೇನಾತಿ ದಾತಬ್ಬೇನ ಆಚಾಮಮತ್ತೇನ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇನ. ಇಜ್ಝಿತ್ಥ ವತ ದಕ್ಖಿಣಾತಿ ದಕ್ಖಿಣಾ ದಾನಂ ಅಹೋ ನಿಪ್ಫಜ್ಜಿತ್ಥ, ಅಹೋ ಮಹಪ್ಫಲಾ ಮಹಾಜುತಿಕಾ ಮಹಾವಿಪ್ಫಾರಾ ಅಹುವತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೯೧. ಇದಾನಿ ‘‘ಇತ್ಥಿರತನಾದೀನಿಪಿ ತಸ್ಸ ದಾನಸ್ಸ ಸತಭಾಗಮ್ಪಿ ಸಹಸ್ಸಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇನ್ತೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಯಾ ಮಹೇಸಿತ್ತಂ ಕಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಙ್ಗಕಲ್ಯಾಣೀತಿ ‘‘ನಾತಿದೀಘಾ ನಾತಿರಸ್ಸಾ ನಾತಿಕಿಸಾ ನಾತಿಥೂಲಾ ನಾತಿಕಾಳೀ ನಾಚ್ಚೋದಾತಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ ಮಾನುಸವಣ್ಣಂ ಅಪ್ಪತ್ತಾ ದಿಬ್ಬವಣ್ಣ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಅಙ್ಗೇಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ, ಸಬ್ಬೇಹಿ ವಾ ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗೇಹಿ ಕಲ್ಯಾಣೀ ಸೋಭನಾ ಸುನ್ದರಾ. ಭತ್ತು ಚಾನೋಮದಸ್ಸಿಕಾತಿ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಅಲಾಮಕದಸ್ಸನಾ ಸಾತಿಸಯಂ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಪಾಸಾದಿಕಾ. ಏತಸ್ಸಾಚಾಮದಾನಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘತಿ ಸೋಳಸಿನ್ತಿ ಏತಸ್ಸ ಏತಾಯ ದಿನ್ನಸ್ಸ ಆಚಾಮದಾನಸ್ಸ ಫಲಂ ಸೋಳಸಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಏಕಂ ಭಾಗಂ ಪುನ ಸೋಳಸಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ ಗಹಿತಭಾಗಸಙ್ಖಾತಂ ಸೋಳಸಿಂ ಕಲಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿರಞ್ಞೋ ಇತ್ಥಿರತನಭಾವೋಪಿ ನಾಗ್ಘತಿ ನಾನುಭೋತಿ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ಸುವಣ್ಣಸ್ಸ ಪಞ್ಚದಸಧರಣಂ ನಿಕ್ಖ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ‘‘ಸತಧರಣ’’ನ್ತಿ ಅಪರೇ.

೧೯೩. ಹೇಮವತಾತಿ ಹಿಮವತಿ ಜಾತಾ, ಹೇಮವತಜಾತಿಕಾ ವಾ. ತೇ ಹಿ ಮಹನ್ತಾ ಥಾಮಜವಸಮ್ಪನ್ನಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ. ಈಸಾದನ್ತಾತಿ ರಥೀಸಾಸದಿಸದನ್ತಾ, ಥೋಕಂಯೇವ ಅವನತದನ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇನ ವಿಸಾಲಕದಾಠೀಭಾವಂ ನಿವಾರೇತಿ. ಉರೂಳ್ಹವಾತಿ ಥಾಮಜವಪರಕ್ಕಮೇಹಿ ಬ್ರೂಹನ್ತೋ, ಮಹನ್ತಂ ಯುದ್ಧಕಿಚ್ಚಂ ವಹಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುವಣ್ಣಕಚ್ಛಾತಿ ಹೇಮಮಯಗೀವೇಯ್ಯಕಪಟಿಮುಕ್ಕಾ. ಕಚ್ಛಸೀಸೇನ ಹಿ ಸಬ್ಬಂ ಹತ್ಥಿಯೋಗ್ಗಂ ವದತಿ. ಹೇಮಕಪ್ಪನವಾಸಸಾತಿ ಸುವಣ್ಣಖಚಿತಗಜತ್ಥರಣಕಙ್ಕನಾದಿಹತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರಸಮ್ಪನ್ನಾ.

೧೯೪. ಚತುನ್ನಮಪಿ ದೀಪಾನಂ ಇಸ್ಸರನ್ತಿ ದ್ವಿಸಹಸ್ಸಪರಿತ್ತದೀಪಪರಿವಾರಾನಂ ಜಮ್ಬುದೀಪಾದೀನಂ ಚತುನ್ನಂ ಮಹಾದೀಪಾನಂ ಇಸ್ಸರಿಯಂ. ತೇನ ಸತ್ತರತನಸಮುಜ್ಜಲಂ ಸಕಲಂ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸಿರಿಂ ವದತಿ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಇಧ ಸಕ್ಕೇನ ದೇವರಾಜೇನ ಅತ್ತನಾ ಚ ವುತ್ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಆಚಾಮದಾಯಿಕಾವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಚಣ್ಡಾಲಿವಿಮಾನವಣ್ಣನಾ

ಚಣ್ಡಾಲಿ ವನ್ದ ಪಾದಾನೀತಿ ಚಣ್ಡಾಲಿವಿಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪಚ್ಚೂಸವೇಲಾಯಂ ಬುದ್ಧಾಚಿಣ್ಣಂ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ಲೋಕಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ಅದ್ದಸ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಗರೇ ಚಣ್ಡಾಲಾವಸಥೇ ವಸನ್ತಿಂ ಏಕಂ ಮಹಲ್ಲಿಕಂ ಚಣ್ಡಾಲಿಂ ಖೀಣಾಯುಕಂ, ನಿರಯಸಂವತ್ತನಿಕಞ್ಚಸ್ಸಾ ಕಮ್ಮಂ ಉಪಟ್ಠಿತಂ. ಸೋ ಮಹಾಕರುಣಾಯ ಸಮುಸ್ಸಾಹಿತಮಾನಸೋ ‘‘ಸಗ್ಗಸಂವತ್ತನಿಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ತೇನಸ್ಸಾ ನಿರಯೂಪಪತ್ತಿಂ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಜಗಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಸಾ ಚಣ್ಡಾಲೀ ದಣ್ಡಂ ಓಲುಬ್ಭ ನಗರತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೀ ಭಗವನ್ತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿಮುಖೀ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಭಗವಾಪಿ ತಸ್ಸಾ ಗಮನಂ ನಿವಾರೇನ್ತೋ ವಿಯ ಪುರತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಸತ್ಥು ಚಿತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಚ ಆಯುಪರಿಕ್ಖಯಂ ಭಗವತೋ ವನ್ದನಾಯ ತಂ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ –

೧೯೫. ‘‘ಚಣ್ಡಾಲಿ ವನ್ದ ಪಾದಾನಿ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ;

ತಮೇವ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ, ಅಟ್ಠಾಸಿ ಇಸಿಸತ್ತಮೋ.

೧೯೬. ‘‘ಅಭಿಪ್ಪಸಾದೇಹಿ ಮನಂ, ಅರಹನ್ತಮ್ಹಿ ತಾದಿನಿ;

ಖಿಪ್ಪಂ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ವನ್ದ, ಪರಿತ್ತಂ ತವ ಜೀವಿತ’’ನ್ತಿ. – ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ;

೧೯೫. ತತ್ಥ ಚಣ್ಡಾಲೀತಿ ಜಾತಿಆಗತೇನ ನಾಮೇನ ತಂ ಆಲಪತಿ. ವನ್ದಾತಿ ಅಭಿವಾದಯ. ಪಾದಾನೀತಿ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸರಣಾನಿ ಚರಣಾನಿ. ತಮೇವ ಅನುಕಮ್ಪಾಯಾತಿ ತಮೇವ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹನತ್ಥಂ, ಅಪಾಯೂಪಪತ್ತಿತೋ ನಿಸೇಧೇತ್ವಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾಪನತ್ಥನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಟ್ಠಾಸೀತಿ ನಗರಮ್ಪಿ ಅಪವಿಸಿತ್ವಾ ಠಿತೋ. ಇಸಿಸತ್ತಮೋತಿ ಲೋಕಿಯಸೇಕ್ಖಾಸೇಕ್ಖಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಇಸೀಹಿ ಉತ್ತಮೋ ಉಕ್ಕಟ್ಠತಮೋ, ಅಥ ವಾ ಬುದ್ಧಇಸೀನಂ ವಿಪಸ್ಸಿಆದೀನಂ ಸತ್ತಮೋತಿ ಇಸಿಸತ್ತಮೋ.

೧೯೬. ಅಭಿಪ್ಪಸಾದೇಹಿ ಮನನ್ತಿ ‘‘ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’’ತಿ ತವ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇಹಿ. ಅರಹನ್ತಮ್ಹಿ ತಾದಿನೀತಿ ಆರಕತ್ತಾ ಕಿಲೇಸಾನಂ, ತೇಸಂಯೇವ ಅರೀನಂ ಹತತ್ತಾ, ಸಂಸಾರಚಕ್ಕಸ್ಸ ಅರಾನಂ ಹತತ್ತಾ, ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅರಹತ್ತಾ, ಪಾಪಕರಣೇ ರಹಾಭಾವಾ ಚ ಅರಹನ್ತೇ, ಇಟ್ಠಾದೀಸು ತಾದಿಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ತಾದಿಮ್ಹಿ. ಖಿಪ್ಪಂ ಪಞ್ಜಲಿಕಾ ವನ್ದಾತಿ ಸೀಘಂಯೇವ ಪಗ್ಗಹಿತಅಞ್ಜಲಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ವನ್ದಸ್ಸು. ಕಸ್ಮಾತಿ ಚೇ? ಪರಿತ್ತಂ ತವ ಜೀವಿತನ್ತಿ, ಇದಾನೇವ ಭಿಜ್ಜನಸಭಾವತ್ತಾ ಪರಿತ್ತಂ ಅತಿಇತ್ತರಂ.

ಇತಿ ಥೇರೋ ಗಾಥಾದ್ವಯೇನ ಭಗವತೋ ಗುಣೇ ಪಕಿತ್ತೇನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವೇ ಠತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಚ ಖೀಣಾಯುಕತಾವಿಭಾವನೇನ ಸಂವೇಜೇನ್ತೋ ಸತ್ಥು ವನ್ದನಾಯ ನಿಯೋಜೇಸಿ. ಸಾ ಚ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಸತ್ಥರಿ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾವ ಹುತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಕತ್ವಾ ನಮಸ್ಸಮಾನಾ ಬುದ್ಧಗತಾಯ ಪೀತಿಯಾ ಏಕಗ್ಗಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಭಗವಾ ‘‘ಅಲಮೇತ್ತಕಮೇತಿಸ್ಸಾ ಸಗ್ಗೂಪಪತ್ತಿಯಾ’’ತಿ ನಗರಂ ಪಾವಿಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ನಂ ಏಕಾ ಭನ್ತಾ ಗಾವೀ ತರುಣವಚ್ಛಾ ತತೋ ಏವ ಅಭಿಧಾವನ್ತೀ ಸಿಙ್ಗೇನ ಪಹರಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ. ತಂ ಸಬ್ಬಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರಾ –

೧೯೭. ‘‘ಚೋದಿತಾ ಭಾವಿತತ್ತೇನ, ಸರೀರನ್ತಿಮಧಾರಿನಾ;

ಚಣ್ಡಾಲೀ ವನ್ದಿ ಪಾದಾನಿ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.

೧೯೮. ‘‘ತಮೇನಂ ಅವಧೀ ಗಾವೀ, ಚಣ್ಡಾಲಿಂ ಪಞ್ಜಲಿಂ ಠಿತಂ;

ನಮಸ್ಸಮಾನಂ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ಪಭಙ್ಕರ’’ನ್ತಿ. – ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹಂಸು;

೧೯೮. ತತ್ಥ ಪಞ್ಜಲಿಂ ಠಿತಂ ನಮಸ್ಸಮಾನಂ ಸಮ್ಬುದ್ಧನ್ತಿ ಗತೇಪಿ ಭಗವತಿ ಬುದ್ಧಾರಮ್ಮಣಾಯ ಪೀತಿಯಾ ಸಮಾಹಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಿಯ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ನಮಸ್ಸಮಾನಂ ಠಿತಂ. ಅನ್ಧಕಾರೇತಿ ಅವಿಜ್ಜನ್ಧಕಾರೇನ ಸಕಲೇನ ಕಿಲೇಸನ್ಧಕಾರೇನ ಚ ಅನ್ಧಕಾರೇ ಲೋಕೇ. ಪಭಙ್ಕರನ್ತಿ ಞಾಣೋಭಾಸಕರಂ.

ಸಾ ಚ ತತೋ ಚುತಾ ತಾವತಿಂಸೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಅಚ್ಛರಾನಂ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ಚಸ್ಸಾ ಪರಿವಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ತದಹೇವ ಚ ಸಾ ಸಹ ವಿಮಾನೇನ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಿಮಾನತೋ ಓತರಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿ. ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ –

೧೯೯. ‘‘ಖೀಣಾಸವಂ ವಿಗತರಜಂ ಅನೇಜಂ, ಏಕಂ ಅರಞ್ಞಮ್ಹಿ ರಹೋ ನಿಸಿನ್ನಂ;

ದೇವಿದ್ಧಿಪತ್ತಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ವನ್ದಾಮಿ ತಂ ವೀರ ಮಹಾನುಭಾವ’’ನ್ತಿ. –

ದೇವತಾ ಆಹ. ತಂ ಥೇರೋ ಪುಚ್ಛಿ –

೨೦೦. ‘‘ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾ ಜಲಿತಾ ಮಹಾಯಸಾ, ವಿಮಾನಮೋರುಯ್ಹ ಅನೇಕಚಿತ್ತಾ;

ಪರಿವಾರಿತಾ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಗಣೇನ, ಕಾ ತ್ವಂ ಸುಭೇ ದೇವತೇ ವನ್ದಸೇ ಮಮ’’ನ್ತಿ.

೨೦೦. ತತ್ಥ ಜಲಿತಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಪ್ಪಭಾಯ ವತ್ಥಾಭರಣಾದೀನಂ ಓಭಾಸೇನ ಚ ಜಲನ್ತೀ ಜೋತೇನ್ತೀ. ಮಹಾಯಸಾತಿ ಮಹಾಪರಿವಾರಾ. ವಿಮಾನಮೋರುಯ್ಹಾತಿ ವಿಮಾನತೋ ಓರುಯ್ಹ. ಅನೇಕಚಿತ್ತಾತಿ ಅನೇಕವಿಧಚಿತ್ತತಾಯುತ್ತಾ. ಸುಭೇತಿ ಸುಭಗುಣೇ. ಮಮನ್ತಿ ಮಂ.

ಏವಂ ಥೇರೇನ ಪುಚ್ಛಿತಾ ಪುನ ಸಾ –

೨೦೧. ‘‘ಅಹಂ ಭದ್ದನ್ತೇ ಚಣ್ಡಾಲೀ, ತಯಾ ವೀರೇನ ಪೇಸಿತಾ;

ವನ್ದಿಂ ಅರಹತೋ ಪಾದೇ, ಗೋತಮಸ್ಸ ಯಸಸ್ಸಿನೋ.

೨೦೨. ‘‘ಸಾಹಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಾದಾನಿ, ಚುತಾ ಚಣ್ಡಾಲಯೋನಿಯಾ;

ವಿಮಾನಂ ಸಬ್ಬತೋ ಭದ್ದಂ, ಉಪಪನ್ನಮ್ಹಿ ನನ್ದನೇ.