೮. ಕಚ್ಚಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೬೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಯಂ ಅಜ್ಝತ್ತಸದ್ದೋ ‘‘ಛ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಿ ಆಯತನಾನೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೩೦೪) ಅಜ್ಝತ್ತಜ್ಝತ್ತೇ ಆಗತೋ. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಾ ಧಮ್ಮಾ (ಧ. ಸ. ತಿಕಮಾತಿಕಾ ೨೦), ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವಾ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸೀ’’ತಿಆದೀಸು (ದೀ. ನಿ. ೨.೩೭೩-೩೭೪) ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತೇ. ‘‘ಸಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಅಮನಸಿಕಾರಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೧೮೭) ವಿಸಯಜ್ಝತ್ತೇ, ಇಸ್ಸರಿಯಟ್ಠಾನೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿ ಹಿ ಬುದ್ಧಾನಂ ಇಸ್ಸರಿಯಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ. ‘‘ತೇನಾನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಸಮಾಧಿನಿಮಿತ್ತೇ ಅಜ್ಝತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೩.೧೮೮) ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತೇ. ಇಧಾಪಿ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತೇಯೇವ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ತಸ್ಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತನ್ತಿ ಗೋಚರಜ್ಝತ್ತಭೂತೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾರಮ್ಮಣೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪರಿಮುಖನ್ತಿ ಅಭಿಮುಖಂ. ಸೂಪಟ್ಠಿತಾಯಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಉಪಟ್ಠಿತಾಯ ಕಾಯಗತಾಯ ಸತಿಯಾ. ಸತಿಸೀಸೇನ ಚೇತ್ಥ ಝಾನಂ ವುತ್ತಂ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾಸತಿಪಟ್ಠಾನವಸೇನ ಪಟಿಲದ್ಧಂ ಉಳಾರಂ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ’’ತಿ.
ಅಯಞ್ಹಿ ಥೇರೋ ಭಗವತಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಏಕದಿವಸಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪ್ಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ವತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ನಾನಾಸಮಾಪತ್ತೀಹಿ ದಿವಸಭಾಗಂ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ವಿಹಾರಮಜ್ಝಂ ಓತರಿತ್ವಾ ಭಗವತಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ‘‘ಅಕಾಲೋ ತಾವ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತು’’ನ್ತಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಅವಿದೂರೇ, ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಕಾಲಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಸತ್ಥಾ ತಂ ತಥಾನಿಸಿನ್ನಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋಯೇವ ಪಸ್ಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನೋ…ಪೇ… ಸೂಪಟ್ಠಿತಾಯಾ’’ತಿ.
ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಭಾವನಾವಸೇನ ಅಧಿಗತಂ ಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಮಾಪಜ್ಜನಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ ತದತ್ಥದೀಪನಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.
ತತ್ಥ ಯಸ್ಸ ಸಿಯಾ ಸಬ್ಬದಾ ಸತಿ, ಸತತಂ ಕಾಯಗತಾ ಉಪಟ್ಠಿತಾತಿ ಯಸ್ಸ ಆರದ್ಧವಿಪಸ್ಸಕಸ್ಸ ಏಕದಿವಸಂ ಛ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಕಾಲೇ ನಾಮರೂಪಭೇದೇನ ದುವಿಧೇಪಿ ಕಾಯೇ ಗತಾ ಕಾಯಾರಮ್ಮಣಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಕ್ಖನ್ಧಾನಂ ಅನಿಚ್ಚಾದಿಸಮ್ಮಸನವಸೇನ ಸತತಂ ನಿರನ್ತರಂ ಸಾತಚ್ಚಾಭಿಯೋಗವಸೇನ ಸತಿ ಉಪಟ್ಠಿತಾ ಸಿಯಾ.
ಅಯಂ ಕಿರಾಯಸ್ಮಾ ಪಠಮಂ ಕಾಯಗತಾಸತಿಕಮ್ಮಟ್ಠಾನವಸೇನ ಝಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ತಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾಸತಿಪಟ್ಠಾನಮುಖೇನ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇಪಿ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ತಮೇವ ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವುಟ್ಠಾಯ ತಥೇವ ಚ ವಿಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ. ಸ್ವಾಯಂ ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ, ತಂ ವಿಧಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಯಸ್ಸ ಸಿಯಾ ಸಬ್ಬದಾ ಸತಿ, ಸತತಂ ಕಾಯಗತಾ ಉಪಟ್ಠಿತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಉಪಟ್ಠಾನಾಕಾರಂ ವಿಭಾವೇತುಂ ‘‘ನೋ ಚಸ್ಸ ನೋ ಚ ಮೇ ಸಿಯಾ, ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಚ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹ.
ತಸ್ಸತ್ಥೋ ದ್ವಿಧಾ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ಸಮ್ಮಸನತೋ ಪುಬ್ಬಭಾಗವಸೇನ ಸಮ್ಮಸನಕಾಲವಸೇನ ಚಾತಿ. ತೇಸು ಪುಬ್ಬಭಾಗವಸೇನ ತಾವ ನೋ ಚಸ್ಸ ನೋ ಚ ಮೇ ಸಿಯಾತಿ ಅತೀತಕಾಲೇ ಮಮ ಕಿಲೇಸಕಮ್ಮಂ ನೋ ಚಸ್ಸ ನ ಭವೇಯ್ಯ ಚೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಕಾಲೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಭಾವೋ ನೋ ಚ ಮೇ ಸಿಯಾ ನ ಮೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಮೇ ಅತೀತೇ ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸಾ ಅಹೇಸುಂ, ತಸ್ಮಾ ತಂನಿಮಿತ್ತೋ ಏತರಹಿ ಅಯಂ ಮೇ ಅತ್ತಭಾವೋ ಪವತ್ತತಿ. ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಚ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಪಟಿಪಕ್ಖಾಧಿಗಮೇನ ಕಿಲೇಸಕಮ್ಮಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ ಮೇ, ಆಯತಿಂ ವಿಪಾಕವಟ್ಟಂ ನ ಚ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಮೇ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತೀತಿ. ಏವಂ ಕಾಲತ್ತಯೇ ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸಹೇತುಕಂ ಇದಂ ಮಯ್ಹಂ ಅತ್ತಭಾವಸಙ್ಖಾತಂ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಂ, ನ ಇಸ್ಸರಾದಿಹೇತುಕಂ, ಯಥಾ ಚ ಮಯ್ಹಂ, ಏವಂ ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನನ್ತಿ ಸಪ್ಪಚ್ಚಯನಾಮರೂಪದಸ್ಸನಂ ಪಕಾಸಿತಂ ಹೋತಿ.
ಸಮ್ಮಸನಕಾಲವಸೇನ ಪನ ನೋ ಚಸ್ಸ ನೋ ಚ ಮೇ ಸಿಯಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಇದಂ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಂ ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವಟ್ಠೇನ ಅನಿಚ್ಚಂ, ಅಭಿಣ್ಹಪಟಿಪೀಳನಟ್ಠೇನ ದುಕ್ಖಂ, ಅವಸವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಅನತ್ತಾ, ಏವಂ ಯದಿ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ನಾಮ ನಾಪಿ ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕವಿನಿಮುತ್ತೋ ಕೋಚಿ ನೋ ಚಸ್ಸ ನೋ ಚ ಸಿಯಾ ನ ಭವೇಯ್ಯ, ಏವಂ, ಭನ್ತೇ, ನೋ ಚ ಮೇ ಸಿಯಾ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ನಾಮ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಭವೇಯ್ಯ. ನ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ತನಿ ಅತ್ತನಿಯೇ ಭವಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಚಿದಂ ನಾಮರೂಪಂ ಏತರಹಿ ಚ ಅತೀತೇ ಚ ಅತ್ತತ್ತನಿಯಂ ಸುಞ್ಞಂ, ಏವಂ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅನಾಗತೇಪಿ ಖನ್ಧವಿನಿಮುತ್ತೋ ಅತ್ತಾ ನಾಮ ನ ಕೋಚಿ ನ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ನ ಪವತ್ತಿಸ್ಸತಿ, ತತೋ ಏವ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಲಿಬೋಧಟ್ಠಾನಿಯಂ ನ ಮೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಯತಿಮ್ಪಿ ಅತ್ತನಿಯಂ ನಾಮ ನ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಇಮಿನಾ ತೀಸು ಕಾಲೇಸು ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ ಗಹೇತಬ್ಬಸ್ಸ ಚ ಅಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತೇನ ಚತುಕ್ಕೋಟಿಕಾ ಸುಞ್ಞತಾ ಪಕಾಸಿತಾ ಹೋತಿ.
ಅನುಪುಬ್ಬವಿಹಾರಿ ತತ್ಥ ಸೋತಿ ಏವಂ ತೀಸುಪಿ ಕಾಲೇಸು ಅತ್ತತ್ತನಿಯಂ ಸುಞ್ಞತಂ ತತ್ಥ ಸಙ್ಖಾರಗತೇ ಅನುಪಸ್ಸನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉದಯಬ್ಬಯಞಾಣಾದಿವಿಪಸ್ಸನಾಞಾಣೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೇಸು ಅನುಪುಬ್ಬವಿಪಸ್ಸನಾವಿಹಾರವಸೇನ ಅನುಪುಬ್ಬವಿಹಾರೀ ಸಮಾನೋ. ಕಾಲೇನೇವ ತರೇ ವಿಸತ್ತಿಕನ್ತಿ ಸೋ ಏವಂ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಠಿತೋ ಯೋಗಾವಚರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಪರಿಪಾಕಗತಕಾಲೇನ ವುಟ್ಠಾನಗಾಮಿನಿಯಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಮಗ್ಗೇನ ಘಟಿತಕಾಲೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಕಾಲೇನ ಸಕಲಸ್ಸ ಭವತ್ತಯಸ್ಸ ಸಂತನನತೋ ವಿಸತ್ತಿಕಾಸಙ್ಖಾತಂ ತಣ್ಹಂ ತರೇಯ್ಯ, ವಿತರಿತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಪರತೀರೇ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ಇತಿ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಾಪದೇಸೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನಸ್ಸ ಅರಹತ್ತುಪ್ಪತ್ತಿದೀಪನಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.
ಅಟ್ಠಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.