೯. ಉದಪಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೯. ನವಮೇ ಮಲ್ಲೇಸೂತಿ ಮಲ್ಲಾ ನಾಮ ಜಾನಪದಿನೋ ರಾಜಕುಮಾರಾ, ತೇಸಂ ನಿವಾಸೋ ಏಕೋಪಿ ಜನಪದೋ ರುಳ್ಹೀವಸೇನ ‘‘ಮಲ್ಲಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ತೇಸು ಮಲ್ಲೇಸು, ಯಂ ಲೋಕೇ ‘‘ಮಲ್ಲೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಮಾಲೇಸೂ’’ತಿ ಪಠನ್ತಿ. ಚಾರಿಯಂ ಚರಮಾನೋತಿ ಅತುರಿತಚಾರಿಕಾವಸೇನ ಮಹಾಮಣ್ಡಲಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ. ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾತಿ ಅಪರಿಚ್ಛೇದಗುಣೇನ ಮಹನ್ತೇನ ಸಮಣಗಣೇನ. ತದಾ ಹಿ ಭಗವತೋ ಮಹಾಭಿಕ್ಖುಪರಿವಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ಥೂಣಂ ನಾಮ ಮಲ್ಲಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋತಿ ಪುರತ್ಥಿಮದಕ್ಖಿಣಾಯ ದಿಸಾಯ ಮಜ್ಝಿಮದೇಸಸ್ಸ ಅವಧಿಟ್ಠಾನೇ ಮಲ್ಲದೇಸೇ ಥೂಣನಾಮಕೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಬಹುಲತಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಾಮೋ. ತದವಸರೀತಿ ತಂ ಅವಸರಿ, ಥೂಣಗಾಮಮಗ್ಗಂ ಪಾಪುಣೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸ್ಸೋಸುನ್ತಿ ಸುಣಿಂಸು, ಸೋತದ್ವಾರಸಮ್ಪತ್ತವಚನನಿಗ್ಘೋಸಾನುಸಾರೇನ ಜಾನಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖೋತಿ ಪದಪೂರಣೇ, ಅವಧಾರಣತ್ಥೇ ವಾ ನಿಪಾತೋ. ತತ್ಥ ಅವಧಾರಣತ್ಥೇನ ಅಸ್ಸೋಸುಂಯೇವ, ನ ತೇಸಂ ಸವನನ್ತರಾಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪದಪೂರಣೇನ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನಸಿಲಿಟ್ಠತ್ತಮತ್ತಮೇವ. ಥೂಣೇಯ್ಯಕಾತಿ ಥೂಣಗಾಮವಾಸಿನೋ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾತಿ ಏತ್ಥ ಬ್ರಹ್ಮಂ ಅಣನ್ತೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ, ಮನ್ತೇ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಮೇವ ಹಿ ಜಾತಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ನಿಬ್ಬಚನಂ, ಅರಿಯಾ ಪನ ಬಾಹಿತಪಾಪತ್ತಾ ‘‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಗಹಪತಿಕಾತಿ ಖತ್ತಿಯಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸನ್ತಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ವಿಸೇಸತೋ ವೇಸ್ಸಾ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚ ಗಹಪತಿಕಾ ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ.

ಇದಾನಿ ಯಮತ್ಥಂ ತೇ ಅಸ್ಸೋಸುಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಮಣೋ ಖಲು, ಭೋ, ಗೋತಮೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಸಮಿತಪಾಪತ್ತಾ ‘‘ಸಮಣೋ’’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಸಮಿತಾಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದಿ (ಮ. ನಿ. ೧.೪೩೪). ಭಗವಾ ಚ ಅನುತ್ತರೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಸಬ್ಬಸೋ ಸಮಿತಪಾಪೋ. ತೇನಸ್ಸ ಯಥಾಭುಚ್ಚಗುಣಾಧಿಗತಮೇತಂ ನಾಮಂ, ಯದಿದಂ ಸಮಣೋತಿ. ಖಲೂತಿ ಅನುಸ್ಸವತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ. ಭೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಜಾತಿಕಾನಂ ಜಾತಿಸಮುದಾಗತಂ ಆಲಪನಮತ್ತಂ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ‘‘ಭೋವಾದಿ ನಾಮ ಸೋ ಹೋತಿ, ಸಚೇ ಹೋತಿ ಸಕಿಞ್ಚನೋ’’ತಿ (ಧ. ಪ. ೩೯೬). ಗೋತಮೋತಿ ಗೋತ್ತವಸೇನ ಭಗವತೋ ಪರಿಕಿತ್ತನಂ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಮಣೋ ಖಲು, ಭೋ, ಗೋತಮೋ’’ತಿ ಸಮಣೋ ಕಿರ, ಭೋ, ಗೋತಮಗೋತ್ತೋತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋತಿ ಇದಂ ಪನ ಭಗವತೋ ಉಚ್ಚಾಕುಲಪರಿದೀಪನಂ. ಸಕ್ಯಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋತಿ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತಭಾವಪರಿದೀಪನಂ. ಕೇನಚಿ ಪಾರಿಜುಞ್ಞೇನ ಅನಭಿಭೂತೋ ಅಪರಿಕ್ಖೀಣಂಯೇವ ತಂ ಕುಲಂ ಪಹಾಯ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಾಧಿಗಮಸದ್ಧಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಉದಪಾನಂ ತಿಣಸ್ಸ ಚ ಭುಸಸ್ಸ ಚ ಯಾವ ಮುಖತೋ ಪೂರೇಸುನ್ತಿ ಪಾನೀಯಕೂಪಂ ತಿಣೇನ ಚ ಭುಸೇನ ಚ ಮುಖಪ್ಪಮಾಣೇನ ವಡ್ಢೇಸುಂ, ತಿಣಾದೀನಿ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಕೂಪಂ ಪಿದಹಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತಸ್ಸ ಕಿರ ಗಾಮಸ್ಸ ಬಹಿ ಭಗವತೋ ಆಗಮನಮಗ್ಗೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಪರಿಭೋಗಭೂತೋ ಏಕೋ ಉದಪಾನೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಾನಿ ಕೂಪತಳಾಕಾದೀನಿ ಉದಕಟ್ಠಾನಾನಿ ತದಾ ವಿಸುಕ್ಖಾನಿ ನಿರುದಕಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ಅಥ ಥೂಣೇಯ್ಯಕಾ ರತನತ್ತಯೇ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಮಚ್ಛೇರಪಕತಾ ಭಗವತೋ ಆಗಮನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಸಸಾವಕೋ ಇಮಂ ಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವೀಹತೀಹಂ ವಸೇಯ್ಯ, ಸಬ್ಬಂ ಇಮಂ ಜನಂ ಅತ್ತನೋ ವಚನೇ ಠಪೇಯ್ಯ, ತತೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಧಮ್ಮೋ ಪತಿಟ್ಠಂ ನ ಲಭೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ತತ್ಥ ಭಗವತೋ ಅವಾಸಾಯ ಪರಿಸಕ್ಕನ್ತಾ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಉದಕಂ ನತ್ಥಿ, ಅಮುಂ ಉದಪಾನಂ ಅಪರಿಭೋಗಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮ, ಏವಂ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಸಸಾವಕೋ ಇಮಂ ಗಾಮಂ ನ ಪವಿಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಮ್ಮನ್ತಯಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇ ಗಾಮವಾಸಿನೋ ಸತ್ತಾಹಸ್ಸ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚಾಟಿಆದೀನಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ಉದಪಾನಂ ತಿಣೇನ ಚ ಭುಸೇನ ಚ ಪಿದಹಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಉದಪಾನಂ ತಿಣಸ್ಸ ಚ ಭುಸಸ್ಸ ಚ ಯಾವ ಮುಖತೋ ಪೂರೇಸುಂ, ‘ಮಾ ತೇ ಮುಣ್ಡಕಾ ಸಮಣಕಾ ಪಾನೀಯಂ ಅಪಂಸೂ’’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಮುಣ್ಡಕಾ ಸಮಣಕಾತಿ ಮುಣ್ಡೇ ‘‘ಮುಣ್ಡಾ’’ತಿ ಸಮಣೇ ‘‘ಸಮಣಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟೇಯ್ಯ, ತೇ ಪನ ಖುಂಸನಾಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಹೀಳೇನ್ತಾ ಏವಮಾಹಂಸು. ಮಾತಿ ಪಟಿಸೇಧೇ, ಮಾ ಅಪಂಸು ಮಾ ಪಿವಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮಾತಿ ಮಗ್ಗತೋ ಅಪಸಕ್ಕಿತ್ವಾ. ಏತಮ್ಹಾತಿ ಯೋ ಉದಪಾನೋ ತೇಹಿ ತಥಾ ಕತೋ, ತಮೇವ ನಿದ್ದಿಸನ್ತೋ ಆಹ. ಕಿಂ ಪನ ಭಗವಾ ತೇಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಅನಾವಜ್ಜಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಏತಮ್ಹಾ ಉದಪಾನಾ ಪಾನೀಯಂ ಆಹರಾ’’ತಿ, ಉದಾಹು ಆವಜ್ಜಿತ್ವಾ ಜಾನನ್ತೋತಿ? ಜಾನನ್ತೋ ಏವ ಭಗವಾ ಅತ್ತನೋ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ತೇ ದಮೇತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಿಸೇವನೇ ಕಾತುಂ ಏವಮಾಹ, ನ ಪಾನೀಯಂ ಪಾತುಕಾಮೋ. ತೇನೇವೇತ್ಥ ಮಹಾಪರಿನಿಬ್ಬಾನಸುತ್ತೇ ವಿಯ ‘‘ಪಿಪಾಸಿತೋಸ್ಮೀ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೧೯೧) ನ ವುತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಪನ ಸತ್ಥು ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಥೂಣೇಯ್ಯಕೇಹಿ ಕತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಸೋ, ಭನ್ತೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಇದಾನೀತಿ ಅಧುನಾ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಗಮನವೇಲಾಯಮೇವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏಸೋ, ಭನ್ತೇ, ಉದಪಾನೋತಿ ಪಠನ್ತಿ. ಥೇರೋ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತತಿಯವಾರೇ ‘‘ನ ಖೋ ತಥಾಗತಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಚ್ಚನೀಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಕಾರಣಂ ದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ದೀಘದಸ್ಸಿನಾ’’ತಿ ಮಹಾರಾಜದತ್ತಿಯಂ ಭಗವತೋ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಉದಪಾನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಥೇರೇ ಉದಪಾನೇ ಉದಕಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಹುತ್ವಾ ಉತ್ತರಿತ್ವಾ ಸಮನ್ತತೋ ಸನ್ದತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಿಣಂ ಭುಸಞ್ಚ ಉಪ್ಲವಿತ್ವಾ ಸಯಮೇವ ಅಪಗಚ್ಛಿ. ತೇನ ಚ ಸನ್ದಮಾನೇನ ಸಲಿಲೇನ ಉಪರೂಪರಿ ವಡ್ಢನ್ತೇನ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಸಬ್ಬೇವ ಪೋಕ್ಖರಣೀಆದಯೋ ಜಲಾಸಯಾ ವಿಸುಕ್ಖಾ ಪರಿಪೂರಿಂಸು, ತಥಾ ಪರಿಖಾಕುಸುಬ್ಭನಿನ್ನಾದೀನಿ ಚ. ಸಬ್ಬೋ ಗಾಮಪ್ಪದೇಸೋ ಮಹೋಘೇನ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟೋ ಮಹಾವಸ್ಸಕಾಲೇ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಕುಮುದುಪ್ಪಲಪದುಮಪುಣ್ಡರೀಕಾದೀನಿ ಜಲಜಪುಪ್ಫಾನಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಉಬ್ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಕಸಮಾನಾನಿ ಉದಕಂ ಸಞ್ಛಾದಿಂಸು. ಸರೇಸು ಹಂಸಕೋಞ್ಚಚಕ್ಕವಾಕಕಾರಣ್ಡವಬಕಾದಯಾ ಏ ಉದಕಸಕುಣಿಕಾ ವಸ್ಸಮಾನಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿಚರಿಂಸು. ಥೂಣೇಯ್ಯಕಾ ತಂ ಮಹೋಘಂ ತಥಾ ಉತ್ತರನ್ತಂ ಸಮನ್ತತೋ ವೀಚಿತರಙ್ಗಸಮಾಕುಲಂ ಪರಿಯನ್ತತೋ ಸಮುಟ್ಠಹಮಾನಂ ರುಚಿರಂ ಫೇಣಬುಬ್ಬುಳಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಚಿತ್ತಜಾತಾ ಏವಂ ಸಮ್ಮನ್ತೇಸುಂ ‘‘ಮಯಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಉದಕುಪಚ್ಛೇದಂ ಕಾತುಂ ವಾಯಮಿಮ್ಹಾ, ಅಯಂ ಪನ ಮಹೋಘೋ ತಸ್ಸ ಆಗಮನಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಏವಂ ಅಭಿವಡ್ಢತಿ, ನಿಸ್ಸಂಸಯಂ ಖೋ ಅಯಂ ತಸ್ಸ ಇದ್ಧಾನುಭಾವೋ. ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಹಿ ಸೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ. ಠಾನಂ ಖೋ ಪನೇತಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಯಥಾ ಯಂ ಮಹೋಘೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಗಾಮಮ್ಪಿ ಓತ್ಥರೇಯ್ಯ. ಹನ್ದ ಮಯಂ ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಯಿರುಪಾಸಿತ್ವಾ ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇನ್ತಾ ಖಮಾಪೇಯ್ಯಾಮಾ’’ತಿ.

ತೇ ಸಬ್ಬೇವ ಏಕಜ್ಝಾಸಯಾ ಹುತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸಙ್ಘೀ ಗಣೀಭೂತಾ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಿಂಸು, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇಸುಂ, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ನಿಸೀದಿಂಸು, ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಸಾವೇಸುಂ. ಏವಂ ಪನ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇವ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ‘‘ಇಧ ಮಯಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಭೋತೋ ಚೇವ ಗೋತಮಸ್ಸ ಗೋತಮಸಾವಕಾನಞ್ಚ ಉದಕಪ್ಪಟಿಸೇಧಂ ಕಾರಯಿಮ್ಹ, ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ಉದಪಾನೇ ತಿಣಞ್ಚ ಭುಸಞ್ಚ ಪಕ್ಖಿಪಿಮ್ಹ. ಸೋ ಪನ ಉದಪಾನೋ ಅಚೇತನೋಪಿ ಸಮಾನೋ ಸಚೇತನೋ ವಿಯ ಭೋತೋ ಗುಣಂ ಜಾನನ್ತೋ ವಿಯ ಸಯಮೇವ ಸಬ್ಬಂ ತಿಣಂ ಭುಸಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸುವಿಸುದ್ಧೋ ಜಾತೋ, ಸಬ್ಬೋಪಿ ಚೇತ್ಥ ನಿನ್ನಪ್ಪದೇಸೋ ಮಹತಾ ಉದಕೋಘೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ರಮಣೀಯೋವ ಜಾತೋ, ಉದಕೂಪಜೀವಿನೋ ಸತ್ತಾ ಪರಿತುಟ್ಠಾ. ಮಯಂ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾಪಿ ಸಮಾನಾ ಭೋತೋ ಗುಣೇ ನ ಜಾನಿಮ್ಹ, ಯೇ ಮಯಂ ಏವಂ ಅಕರಿಮ್ಹ, ಸಾಧು ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ತಥಾ ಕರೋತು, ಯಥಾಯಂ ಮಹೋಘೋ ಇಮಂ ಗಾಮಂ ನ ಓತ್ಥರೇಯ್ಯ, ಅಚ್ಚಯೋ ನೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ, ತಂ ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಅಚ್ಚಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತು ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ ಅಚ್ಚಯಂ ದೇಸೇಸುಂ. ಭಗವಾಪಿ ‘‘ತಗ್ಘ ತುಮ್ಹೇ ಅಚ್ಚಯೋ ಅಚ್ಚಗಮಾ ಯಥಾಬಾಲಂ, ತಂ ವೋ ಮಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮ ಆಯತಿಂ ಸಂವರಾಯಾ’’ತಿ ತೇಸಂ ಅಚ್ಚಯಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತತಂ ಞತ್ವಾ ಉತ್ತರಿ ಅಜ್ಝಾಸಯಾನುರೂಪಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ತೇ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಸರಣಾದೀಸು ಪತಿಟ್ಠಿತಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ತೇಸಂ ಪನ ಆಗಮನತೋ ಪುರೇತರಂಯೇವ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭುತಚಿತ್ತಜಾತೋ ಪತ್ತೇನ ಪಾನೀಯಂ ಆದಾಯ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಮುಖತೋ ಓವಮಿತ್ವಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತಿಣಾದಿಂ ಮುಖೇನ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ. ವಿಸ್ಸನ್ದನ್ತೋ ಮಞ್ಞೇತಿ ಪುಬ್ಬೇ ದೀಘರಜ್ಜುಕೇನ ಉದಪಾನೇನ ಉಸ್ಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಉದಕೋಘೋ ಭಗವತೋ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಗತಕಾಲೇ ಮುಖೇನ ವಿಸ್ಸನ್ದನ್ತೋ ವಿಯ ಸಮತಿತ್ತಿಕೋ ಕಾಕಪೇಯ್ಯೋ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಇದಞ್ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಗತಕಾಲೇ ಉದಕಪ್ಪವತ್ತಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತತೋ ಪರಂ ಪನ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಸಕಲಂ ನಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಉದಕೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ಅಯಂ ಪನಿದ್ಧಿ ನ ಬುದ್ಧಾನಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನೇನ, ನಾಪಿ ದೇವಾನುಭಾವೇನ, ಅಥ ಖೋ ಭಗವತೋ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನ ಪರಿತ್ತದೇಸನತ್ಥಂ ರಾಜಗಹತೋ ವೇಸಾಲಿಗಮನೇ ವಿಯ. ಕೇಚಿ ಪನ ‘‘ಥೂಣೇಯ್ಯಕಾನಂ ಭಗವತಿ ಪಸಾದಜನನತ್ಥಂ ತೇಸಂ ಅತ್ಥಕಾಮಾಹಿ ದೇವತಾಹಿ ಕತ’’ನ್ತಿ. ಅಪರೇ ‘‘ಉದಪಾನಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವಸನಕನಾಗರಾಜಾ ಏವಮಕಾಸೀ’’ತಿ. ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಕಾರಣಂ, ಯಥಾ ಭಗವತೋ ಪುಞ್ಞಾನುಭಾವೇನಯೇವ ತಥಾ ಉದಕುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪರಿದೀಪಿತತ್ತಾ.

ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಅಧಿಟ್ಠಾನೇನ ವಿನಾ ಅತ್ತನಾ ಇಚ್ಛಿತನಿಪ್ಫತ್ತಿಸಙ್ಖಾತಂ ಅತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ ತದತ್ಥದೀಪನಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಕಿಂ ಕಯಿರಾ ಉದಪಾನೇನ, ಆಪಾ ಚೇ ಸಬ್ಬದಾ ಸಿಯುನ್ತಿ ಯಸ್ಸ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಚ ಆಪಾ ಚೇ ಯದಿ ಸಿಯುಂ ಯದಿ ಉಪಲಬ್ಭೇಯ್ಯುಂ ಯದಿ ಆಕಙ್ಖಾಮತ್ತಪಟಿಬದ್ಧೋ, ತೇಸಂ ಲಾಭೋ, ತೇನ ಉದಪಾನೇನ ಕಿಂ ಕಯಿರಾ ಕಿಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಕಿಂ ಪಯೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಣ್ಹಾಯ ಮೂಲತೋ ಛೇತ್ವಾ, ಕಿಸ್ಸ ಪರಿಯೇಸನಂ ಚರೇತಿ ಯಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ವಿನಿಬದ್ಧಾ ಸತ್ತಾ ಅಕತಪುಞ್ಞಾ ಹುತ್ವಾ ಇಚ್ಛಿತಾಲಾಭದುಕ್ಖೇನ ವಿಹಞ್ಞನ್ತಿ, ತಸ್ಸಾ ತಣ್ಹಾಯ ಮೂಲಂ, ಮೂಲೇ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ಮಾದಿಸೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧೋ ಕಿಸ್ಸ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಪಾನೀಯಪರಿಯೇಸನಂ, ಅಞ್ಞಂ ವಾ ಪಚ್ಚಯಪರಿಯೇಸನಂ ಚರೇಯ್ಯ. ‘‘ಮೂಲತೋ ಛೇತ್ತಾ’’ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ, ತಣ್ಹಾಯ ಮೂಲಂ ಮೂಲೇಯೇವ ವಾ ಛೇದಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ಮೂಲತೋ ಛೇತ್ತಾತಿ ಮೂಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ಛೇದಕೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯೋ ಬೋಧಿಯಾ ಮೂಲಭೂತಮಹಾಪಣಿಧಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಪರಿಮಿತಂ ಸಕಲಂ ಪುಞ್ಞಸಮ್ಭಾರಂ ಅತ್ತನೋ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಲೋಕಹಿತತ್ಥಮೇವ ಪರಿಣಾಮನವಸೇನ ಪರಿಪೂರೇನ್ತೋ ಮೂಲತೋ ಪಭುತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಛೇತ್ತಾ, ಸೋ ತಣ್ಹಾಹೇತುಕಸ್ಸ ಇಚ್ಛಿತಾಲಾಭಸ್ಸ ಅಭಾವತೋ ಕಿಸ್ಸ ಕೇನ ಕಾರಣೇನ ಉದಕಪರಿಯೇಸನಂ ಚರೇಯ್ಯ, ಇಮೇ ಪನ ಥೂಣೇಯ್ಯಕಾ ಅನ್ಧಬಾಲಾ ಇಮಂ ಕಾರಣಂ ಅಜಾನನ್ತಾ ಏವಮಕಂಸೂತಿ.

ನವಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.