೪. ದುತಿಯಸತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೪. ಚತುತ್ಥೇ ಅನ್ಧೀಕತಾತಿ ಕಾಮಾ ನಾಮ ಅನನ್ಧಮ್ಪಿ ಅನ್ಧಂ ಕರೋನ್ತಿ.

ಯಥಾಹ –

‘‘ಲುದ್ಧೋ ಅತ್ಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಲುದ್ಧೋ ಧಮ್ಮಂ ನ ಪಸ್ಸತಿ;

ಅನ್ಧತಮಂ ತದಾ ಹೋತಿ, ಯಂ ಲೋಭೋ ಸಹತೇ ನರ’’ನ್ತಿ. (ಇತಿವು. ೮೮; ಮಹಾನಿ. ೫; ಚೂಳನಿ. ಖಗ್ಗವಿಸಾಣಸುತ್ತನಿದ್ದೇಸ ೧೨೮) –

ತಸ್ಮಾ ಕಾಮೇನ ಅನನ್ಧಾಪಿ ಅನ್ಧಾ ಕತಾತಿ ಅನ್ಧೀಕತಾ. ಸೇಸಂ ಅನನ್ತರಸುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ತತ್ಥ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪವತ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ದಿಸ್ವಾ ಭಗವತೋ ಆರೋಚಿತಾ, ಇಧ ಭಗವತಾ ಸಾಮಂಯೇವ ದಿಟ್ಠಾತಿ ಅಯಮೇವ ವಿಸೇಸೋ. ಸತ್ಥಾ ಸಾವತ್ಥಿತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಜೇತವನಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಅಚಿರವತಿಯಂ ನದಿಯಂ ಮಚ್ಛಬನ್ಧೇಹಿ ಓಡ್ಡಿತಂ ಕುಮಿನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖನ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇ ಬಹೂ ಮಚ್ಛೇ ಪಸ್ಸಿ, ತತೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಏಕಂ ಖೀರಪಕಂ ವಚ್ಛಂ ಗೋರವಂ ಕತ್ವಾ ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಥಞ್ಞಪಿಪಾಸಾಯ ಗೀವಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ ಮಾತು ಅನ್ತರಸತ್ಥಿಯಂ ಮುಖಂ ಉಪನೇನ್ತಂ ಪಸ್ಸಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತವರಬುದ್ಧಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪಚ್ಛಿಮಂ ವತ್ಥುದ್ವಯಂ ಪುರಿಮಸ್ಸ ಉಪಮಾನಭಾವೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಕಾಮನ್ಧಾತಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇಸು ಕಿಲೇಸಕಾಮೇನ ಅನ್ಧಾ ವಿಚಕ್ಖುಕಾ ಕತಾ. ಜಾಲಸಞ್ಛನ್ನಾತಿ ಸಕತ್ತಭಾವಪರತ್ತಭಾವೇಸು ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಾಯತನೇಸು, ತನ್ನಿಸ್ಸಿತೇಸು ಚ ಧಮ್ಮೇಸು ಅತೀತಾದಿವಸೇನ ಅನೇಕಭೇದಭಿನ್ನೇಸು ಹೇಟ್ಠುಪರಿಯವಸೇನ ಅಪರಾಪರಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅನ್ತೋಗಧಾನಂ ಅನತ್ಥಾವಹತೋ ಚ ಜಾಲಭೂತಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ಸುಖುಮಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಜಾಲೇನ ಪರಿವುತೋ ವಿಯ ಉದಕರಹದೋ ಸಞ್ಛನ್ನಾ ಪಲಿಗುಣ್ಠಿತಾ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟಾ. ತಣ್ಹಾಛದನಛಾದಿತಾತಿ ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಾತೇನ ಛದನೇನ ಸೇವಾಲಪಣಕೇನ ವಿಯ ಉದಕಂ ಛಾದಿತಾ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಾ ಪಿಹಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪದದ್ವಯೇನಾಪಿ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದನೀವರಣನಿವಾರಿತಕುಸಲಚಿತ್ತಾಚಾರತಂ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಪಮತ್ತಬನ್ಧುನಾ ಬದ್ಧಾತಿ ಕಿಲೇಸಮಾರೇನ ದೇವಪುತ್ತಮಾರೇನ ಚ ಬದ್ಧಾ. ಯದಗ್ಗೇನ ಹಿ ಕಿಲೇಸಮಾರೇನ ಬದ್ಧಾ, ತದಗ್ಗೇನ ದೇವಪುತ್ತಮಾರೇನಪಿ ಬದ್ಧಾ ನಾಮ ಹೋನ್ತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಚರೋ ಪಾಸೋ, ಯ್ವಾಯಂ ಚರತಿ ಮಾನಸೋ;

ತೇನ ತಂ ಬಾಧಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ನ ಮೇ ಸಮಣ ಮೋಕ್ಖಸೀ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೫೧; ಮಹಾವ. ೩೩);

ನಮುಚಿ ಕಣ್ಹೋ ಪಮತ್ತಬನ್ಧೂತಿ ತೀಣಿ ಮಾರಸ್ಸ ನಾಮಾನಿ. ದೇವಪುತ್ತಮಾರೋಪಿ ಹಿ ಕಿಲೇಸಮಾರೋ ವಿಯ ಅನತ್ಥೇನ ಪಮತ್ತೇ ಸತ್ತೇ ಬನ್ಧತೀತಿ ಪಮತ್ತಬನ್ಧು. ‘‘ಪಮತ್ತಾ ಬನ್ಧನೇ ಬದ್ಧಾ’’ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಬನ್ಧನೇತಿ ಕಾಮಗುಣಬನ್ಧನೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬದ್ಧಾತಿ ನಿಯಮಿತಾ. ಯಥಾ ಕಿಂ? ಮಚ್ಛಾವ ಕುಮಿನಾಮುಖೇ ಯಥಾ ನಾಮ ಮಚ್ಛಬನ್ಧಕೇನ ಓಡ್ಡಿತಸ್ಸ ಕುಮಿನಸ್ಸ ಮುಖೇ ಪವಿಟ್ಠಾ ಮಚ್ಛಾ ತೇನ ಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಮರಣಮನ್ವೇನ್ತಿ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ಏವಮೇವ ಮಾರೇನ ಓಡ್ಡಿತೇನ ಕಾಮಗುಣಬನ್ಧನೇನ ಬದ್ಧಾ ಇಮೇ ಸತ್ತಾ ಜರಾಮರಣಮನ್ವೇನ್ತಿ. ವಚ್ಛೋ ಖೀರಪಕೋವ ಮಾತರಂ ಯಥಾ ಖೀರಪಾಯೀ ತರುಣವಚ್ಛೋ ಅತ್ತನೋ ಮಾತರಂ ಅನ್ವೇತಿ ಅನುಗಚ್ಛತಿ, ನ ಅಞ್ಞಂ ಏವಂ ಮಾರಬನ್ಧನಬದ್ಧಾ ಸತ್ತಾ ಸಂಸಾರೇ ಪರಿಬ್ಭಮನ್ತಾ ಮರಣಮೇವ ಅನ್ವೇನ್ತಿ ಅನುಗಚ್ಛನ್ತಿ, ನ ಅಜರಂ ಅಮರಣಂ ನಿಬ್ಬಾನನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಚತುತ್ಥಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.