೧೦. ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೬೦. ದಸಮೇ ಯಾವಕೀವನ್ತಿ ಯತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ. ಯತೋತಿ ಯದಾ, ಯತೋ ಪಟ್ಠಾಯ, ಯಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇತಿ ವಾ ಅತ್ಥೋ. ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದಾತಿ, ಆನನ್ದ, ತಥಾಗತೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ತಥಾಗತಸ್ಸ ತಥಾಗತಸಾವಕಾನಂಯೇವ ಚ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಅಭಿವಡ್ಢತಿ, ತಿತ್ಥಿಯಾ ಪನ ನಿತ್ತೇಜಾ ವಿಹತಪ್ಪಭಾ ಪಹೀನಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಯಂ ತಯಾ ವುತ್ತಂ, ಏತಂ ಏವಂ, ನ ಏತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಥಾಭಾವೋ. ಚಕ್ಕವತ್ತಿನೋ ಹಿ ಚಕ್ಕರತನಸ್ಸ ಪಾತುಭಾವೇನ ಲೋಕೋ ಚಕ್ಕರತನಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನಂ ನ ಪವತ್ತೇತಿ, ಚಕ್ಕರತನಮೇವ ಪನ ಸಬ್ಬೋ ಲೋಕೋ ಸಬ್ಬಭಾವೇಹಿ ಸಕ್ಕರೋತಿ ಗರುಂ ಕರೋತಿ ಮಾನೇತಿ ಪೂಜೇತಿ. ಇತಿ ವಟ್ಟಾನುಸಾರಿಪುಞ್ಞಮತ್ತನಿಸ್ಸನ್ದಸ್ಸಪಿ ತಾವ ಮಹನ್ತೋ ಆನುಭಾವೋ, ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ವಿವಟ್ಟಾನುಸಾರಿಪುಞ್ಞಫಲೂಪತ್ಥಮ್ಭಸ್ಸ ಅನನ್ತಾಪರಿಮೇಯ್ಯಗುಣಗಣಾಧಾರಸ್ಸ ಬುದ್ಧರತನಸ್ಸ ಧಮ್ಮರತನಸ್ಸ ಸಙ್ಘರತನಸ್ಸ ಚಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

ಭಗವಾ ಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ವಾ ಪವತ್ತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಲೋಕೇ ಏಕಸಟ್ಠಿಯಾ ಅರಹನ್ತೇಸು ಜಾತೇಸು ಸಟ್ಠಿ ಅರಹನ್ತೇ ಜನಪದಚಾರಿಕಾಯ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಉರುವೇಲಂ ಪತ್ವಾ ಉರುವೇಲಕಸ್ಸಪಪ್ಪಮುಖೇ ಸಹಸ್ಸಜಟಿಲೇ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪರಿವುತೋ ಲಟ್ಠಿವನುಯ್ಯಾನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಪ್ಪಮುಖಾನಂ ಅಙ್ಗಮಗಧವಾಸೀನಂ ದ್ವಾದಸ ನಹುತಾನಿ ಸಾಸನೇ ಓತಾರೇತ್ವಾ ಯದಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹಾಸಿ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಭಗವತೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಯಥಾ ಯಥಾ ಉಪರೂಪರಿ ಉಳಾರಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಅಭಿವಡ್ಢತಿ, ತಥಾ ತಥಾ ಸಬ್ಬತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ ಪರಿಹಾಯಿ ಏವ.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭಗವತೋ ಚ ಅರಿಯಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ತಿತ್ಥಿಯಾನ’’ನ್ತಿ ತೇಸಂ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಆವಜ್ಜೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ನೇಸಂ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ದುಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯೇವ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ‘‘ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೇ ನಾಮ ಪುಞ್ಞೂಪನಿಸ್ಸಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾನುಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಉಕ್ಕಂಸಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೇ ಭಗವತಿ, ಅರಿಯಸಙ್ಘೇ ಚ ಧರನ್ತೇ ಕಥಂ ಇಮೇ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಏವಂ ದುಪ್ಪಟಿಪನ್ನಾ ಅಕತಪುಞ್ಞಾ ವರಾಕಾ ಲಾಭಿನೋ ಸಕ್ಕತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಹಾನಿಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಾರುಞ್ಞಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಅಥ ಅತ್ತನೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕಂ ‘‘ಯಾವಕೀವಞ್ಚ, ಭನ್ತೇ’’ತಿಆದಿನಾ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ಚ ತಂ, ‘‘ಆನನ್ದ, ತಯಾ ಮಿಚ್ಛಾ ಪರಿವಿತಕ್ಕಿತ’’ನ್ತಿ ಅವತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಾಲಿಙ್ಗಸದಿಸಂ ಗೀವಂ ಉನ್ನಾಮೇತ್ವಾ ಸುಪುಪ್ಫಿತಸತಪತ್ತಸಸ್ಸಿರಿಕಂ ಮಹಾಮುಖಂ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನತರಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಆನನ್ದಾ’’ತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತ್ವಾ ‘‘ಯಾವಕೀವಞ್ಚಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಪಚ್ಚನುಮೋದಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ…ಪೇ… ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಚಾ’’ತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ತಸ್ಸಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಯಂ ಅತೀತೇಪಿ ಮಯಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಏಕಚ್ಚೇ ನೀಚಜನಾ ಸಮ್ಮಾನಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಮಮ ಉಪ್ಪಾದತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ ಅಹೇಸುನ್ತಿ ಬಾವೇರುಜಾತಕಂ (ಜಾ. ೧.೪.೧೫೩ ಆದಯೋ) ಕಥೇಸಿ.

ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಾನಂ ತಾವ ಸಕ್ಕಾರಸಮ್ಮಾನೋ ಯಾವ ನ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಪನ ಉಪ್ಪಾದತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತೇ ಹತಲಾಭಸಕ್ಕಾರಾ ನಿಪ್ಪಭಾ ನಿತ್ತೇಜಾವ ಹೋನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ದುಕ್ಖತೋ ಚ ನ ಮುಚ್ಚನ್ತೀತಿ ಏತಮತ್ಥಂ ಸಬ್ಬಾಕಾರತೋ ವಿದಿತ್ವಾ ತದತ್ಥದೀಪನಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಓಭಾಸತಿ ತಾವ ಸೋ ಕಿಮೀತಿ ಸೋ ಖಜ್ಜೂಪನಕಕಿಮಿ ತಾವದೇವ ಓಭಾಸತಿ ಜೋತತಿ ದಿಬ್ಬತಿ. ಯಾವ ನ ಉನ್ನಮತೇ ಪಭಙ್ಕರೋತಿ ತೀಸುಪಿ ಮಹಾದೀಪೇಸು ಏಕಕ್ಖಣೇ ಆಲೋಕಕರಣೇನ ‘‘ಪಭಙ್ಕರೋ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ಸೂರಿಯೋ ಯಾವ ನ ಉಗ್ಗಮತಿ ನ ಉದೇತಿ. ಅನುಗ್ಗತೇ ಹಿ ಸೂರಿಯೇ ಲದ್ಧೋಕಾಸಾ ಖಜ್ಜೂಪನಕಾ ವಿಪರಿವತ್ತಮಾನಾಪಿ ಕಣ್ಟಕಫಲಸದಿಸಾ ತಮಸಿ ವಿಜ್ಜೋತನ್ತಿ. ಸ ವೇರೋಚನಮ್ಹಿ ಉಗ್ಗತೇ, ಹತಪ್ಪಭೋ ಹೋತಿ ನ ಚಾಪಿ ಭಾಸತೀತಿ ಸಮನ್ತತೋ ಅನ್ಧಕಾರಂ ವಿಧಮಿತ್ವಾ ಕಿರಣಸಹಸ್ಸೇನ ವಿರೋಚನಸಭಾವತಾಯ ವೇರೋಚನನಾಮಕೇ ಆದಿಚ್ಚೇ ಉಟ್ಠಿತೇ ಸೋ ಖಜ್ಜೂಪನಕೋ ಹತಪ್ಪಭೋ ನಿತ್ತೇಜೋ ಕಾಳಕೋ ಹೋತಿ, ರತ್ತನ್ಧಕಾರೇ ವಿಯ ನ ಭಾಸತಿ ನ ದಿಬ್ಬತಿ.

ಏವಂ ಓಭಾಸಿತಮೇವ ತಕ್ಕಿಕಾನನ್ತಿ ಯಥಾ ತೇನ ಖಜ್ಜೂಪನಕೇನ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನತೋ ಪುರೇಯೇವ ಓಭಾಸಿತಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ತಕ್ಕೇತ್ವಾ ವಿತಕ್ಕೇತ್ವಾ ಪರಿಕಪ್ಪನಮತ್ತೇನ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಗಹಣತೋ ‘‘ತಕ್ಕಿಕಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ಓಭಾಸಿತಂ ಅತ್ತನೋ ಸಮಯತೇಜೇನ ದೀಪೇತ್ವಾ ಅಧಿಟ್ಠಿತಂ ತಾವ, ಯಾವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಲೋಕೇ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ನ ತಕ್ಕಿಕಾ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ ನ ಚಾಪಿ ಸಾವಕಾತಿ ಯದಾ ಪನ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತದಾ ದಿಟ್ಠಿಗತಿಕಾ ನ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ ನ ಸೋಭನ್ತಿ, ನ ಚಾಪಿ ತೇಸಂ ಸಾವಕಾ ಸೋಭನ್ತಿ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ವಿಹತಸೋಭಾ ರತ್ತಿಖಿತ್ತಾ ವಿಯ ಸರಾ ನ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತೇವ. ಅಥ ವಾ ಯಾವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ ಲೋಕೇ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತಾವದೇವ ತಕ್ಕಿಕಾನಂ ಓಭಾಸಿತಂ ಅತ್ತನೋ ಸಮಯೇನ ಜೋತನಂ ಬಾಲಲಾಪನಂ, ನ ತತೋ ಪರಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಯಸ್ಮಾ ನ ತಕ್ಕಿಕಾ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ, ನ ಚಾಪಿ ಸಾವಕಾ. ತೇ ಹಿ ದುರಕ್ಖಾತಧಮ್ಮವಿನಯಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿರಹಿತಾ ನ ಸಂಸಾರತೋ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಾಸನತ್ತಾ. ತೇನಾಹ ‘‘ದುದ್ದಿಟ್ಠೀ ನ ದುಕ್ಖಾ ಪಮುಚ್ಚರೇ’’ತಿ. ತಕ್ಕಿಕಾ ಹಿ ಅಯಾಥಾವಲದ್ಧಿಕತಾಯ ದುದ್ದಿಟ್ಠಿನೋ ಮಿಚ್ಛಾಭಿನಿವಿಟ್ಠದಿಟ್ಠಿಕಾ ವಿಪರೀತದಸ್ಸನಾ ತಂ ದಿಟ್ಠಿಂ ಅನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸಂಸಾರದುಕ್ಖತೋ ನ ಕದಾಚಿಪಿ ಮುಚ್ಚನ್ತೀತಿ.

ದಸಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ನಿಟ್ಠಿತಾ ಚ ಜಚ್ಚನ್ಧವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ.