೨. ಚಾಲಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾನಾತಿಆದಿಕಾ ಚಾಲಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಮಗಧೇಸು ನಾಲಕಗಾಮೇ ರೂಪಸಾರಿಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ನಾಮಗ್ಗಹಣದಿವಸೇ ಚಾಲಾತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು, ತಸ್ಸಾ ಕನಿಟ್ಠಾಯ ಉಪಚಾಲಾತಿ, ಅಥ ತಸ್ಸಾ ಕನಿಟ್ಠಾಯ ಸೀಸೂಪಚಾಲಾತಿ. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠಭಗಿನಿಯೋ, ಇಮಾಸಂ ಪುತ್ತಾನಮ್ಪಿ ತಿಣ್ಣಂ ಇದಮೇವ ನಾಮಂ. ಯೇ ಸನ್ಧಾಯ ಥೇರಗಾಥಾಯ ‘‘ಚಾಲೇ ಉಪಚಾಲೇ ಸೀಸೂಪಚಾಲೇ’’ತಿ (ಥೇರಗಾ. ೪೨) ಆಗತಂ.

ಇಮಾ ಪನ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಭಗಿನಿಯೋ ‘‘ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿ ಪಬ್ಬಜೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ ಹಿ ನೂನ ಸೋ ಓರಕೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ನ ಸಾ ಓರಿಕಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ಯತ್ಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಅಯ್ಯೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತಾ ತಿಬ್ಬಚ್ಛನ್ದಾ ಅಸ್ಸುಮುಖಂ ರುದಮಾನಂ ಞಾತಿಪರಿಜನಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ಘಟೇನ್ತಿಯೋ ವಾಯಮನ್ತಿಯೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ನಿಬ್ಬಾನಸುಖೇನ ಫಲಸುಖೇನ ವಿಹರನ್ತಿ.

ತಾಸು ಚಾಲಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಏಕದಿವಸಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಅನ್ಧವನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಮಾರೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಾಮೇಹಿ ಉಪನೇಸಿ. ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ಸುತ್ತೇ ವುತ್ತಂ –

‘‘ಅಥ ಖೋ ಚಾಲಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತಾ ಯೇನ ಅನ್ಧವನಂ, ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ ದಿವಾವಿಹಾರಾಯ. ಅನ್ಧವನಂ ಅಜ್ಝೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಯೇನ ಚಾಲಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ, ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ, ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚಾಲಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಏತದವೋಚಾ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೬೭).

ಅನ್ಧವನಮ್ಹಿ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಮಾರೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯವಾಸತೋ ವಿಚ್ಛಿನ್ದಿತುಕಾಮೋ ‘‘ಕಂ ನು ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಾಸೀ’’ತಿಆದಿಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥು ಗುಣೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಭಾವಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕತಕಿಚ್ಚಭಾವವಿಭಾವನೇನ ತಸ್ಸ ವಿಸಯಾತಿಕ್ಕಮಂ ಪವೇದೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಾರೋ ದುಕ್ಖೀ ದುಮ್ಮನೋ ತತ್ಥೇವನ್ತರಧಾಯಿ. ಅಥ ಸಾ ಅತ್ತನಾ ಮಾರೇನ ಚ ಭಾಸಿತಾ ಗಾಥಾ ಉದಾನವಸೇನ ಕಥೇನ್ತೀ –

೧೮೨. ‘‘ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾನ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭಾವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಾ;

ಪಟಿವಿಜ್ಝಿ ಪದಂ ಸನ್ತಂ, ಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮಂ ಸುಖಂ.

೧೮೩. ‘‘ಕಂ ನು ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಾಸಿ, ಸಮಣೀ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ;

ನ ಚ ರೋಚೇಸಿ ಪಾಸಣ್ಡೇ, ಕಿಮಿದಂ ಚರಸಿ ಮೋಮುಹಾ.

೧೮೪. ‘‘ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪಾಸಣ್ಡಾ, ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಉಪನಿಸ್ಸಿತಾ;

ನ ತೇ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ನ ತೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕೋವಿದಾ.

೧೮೫. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಸಕ್ಯಕುಲೇ ಜಾತೋ, ಬುದ್ಧೋ ಅಪ್ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ;

ಸೋ ಮೇ ಧಮ್ಮಮದೇಸೇಸಿ, ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮಂ.

೧೮೬. ‘‘ದುಕ್ಖಂ ದುಕ್ಖಸಮುಪ್ಪಾದಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಅತಿಕ್ಕಮಂ;

ಅರಿಯಂ ಚಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ, ದುಕ್ಖೂಪಸಮಗಾಮಿನಂ.

೧೮೭. ‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ವಿಹರಿಂ ಸಾಸನೇ ರತಾ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.

೧೮೮. ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಹತಾ ನನ್ದೀ, ತಮೋಕ್ಖನ್ಧೋ ಪದಾಲಿತೋ;

ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಪಾಪಿಮ, ನಿಹತೋ ತ್ವಮಸಿ ಅನ್ತಕಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಸತಿಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾನಾತಿ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಭಾವನಾವಸೇನ ಕಾಯಾದೀಸು ಅಸುಭದುಕ್ಖಾನಿಚ್ಚಾನತ್ತವಸೇನ ಸತಿಂ ಸುಟ್ಠು ಉಪಟ್ಠಿತಂ ಕತ್ವಾ. ಭಿಕ್ಖುನೀತಿ ಅತ್ತಾನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಭಾವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಾತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಭಾವನಾಯ ಭಾವಿತಸದ್ಧಾದಿಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾ. ಪಟಿವಿಜ್ಝಿ ಪದಂ ಸನ್ತನ್ತಿ ಸನ್ತಂ ಪದಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಪಟಿವೇಧೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿ ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿ. ಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬಸಙ್ಖಾರಾನಂ ಉಪಸಮಹೇತುಭೂತಂ. ಸುಖನ್ತಿ ಅಚ್ಚನ್ತಸುಖಂ.

‘‘ಕಂ ನು ಉದ್ದಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ಗಾಥಾ ಮಾರೇನ ವುತ್ತಾ. ತತ್ರಾಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಬಹೂ ಸಮಯಾ ತೇಸಞ್ಚ ದೇಸೇತಾರೋ ಬಹೂ ಏವ ತಿತ್ಥಕರಾ, ತೇಸು ಕಂ ನು ಖೋ ತ್ವಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಾಸಿ ಮುಣ್ಡಿತಕೇಸಾ ಅಸಿ. ನ ಕೇವಲಂ ಮುಣ್ಡಾವ, ಅಥ ಖೋ ಕಾಸಾವಧಾರಣೇನ ಚ ಸಮಣೀ ವಿಯ ದಿಸ್ಸತಿ. ನ ಚ ರೋಚೇಸಿ ಪಾಸಣ್ಡೇತಿ ತಾಪಸಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾದೀನಂ ಆದಾಸಭೂತೇ ಪಾಸಣ್ಡೇ ತೇ ತೇ ಸಮಯನ್ತರೇ ನೇವ ರೋಚೇಸಿ. ಕಿಮಿದಂ ಚರಸಿ ಮೋಮುಹಾತಿ ಕಿಂ ನಾಮಿದಂ, ಯಂ ಪಾಸಣ್ಡವಿಹಿತಂ ಉಜುಂ ನಿಬ್ಬಾನಮಗ್ಗಂ ಪಹಾಯ ಅಜ್ಜ ಕಾಲಿಕಂ ಕುಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತೀ ಅತಿವಿಯ ಮೂಳ್ಹಾ ಚರಸಿ ಪರಿಬ್ಭಮಸೀತಿ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಥೇರೀ ಪಟಿವಚನದಾನಮುಖೇನ ತಂ ತಜ್ಜೇನ್ತೀ ‘‘ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಇತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಪಾಸಣ್ಡಾ ನಾಮ ಇತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನತೋ ಬಹಿದ್ಧಾ ಕುಟೀಸಕಬಹುಕಾರಾದಿಕಾ. ತೇ ಹಿ ಸತ್ತಾನಂ ತಣ್ಹಾಪಾಸಂ ದಿಟ್ಠಿಪಾಸಞ್ಚ ಡೇನ್ತಿ ಓಡ್ಡೇನ್ತೀತಿ ಪಾಸಣ್ಡಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಉಪನಿಸ್ಸಿತಾ’’ತಿ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಉಪೇಚ್ಚ ನಿಸ್ಸಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ ಆದಿಯಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಗ್ಗೇನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ, ತದಗ್ಗೇನ ಪಾಸಣ್ಡಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ. ನ ತೇ ಧಮ್ಮಂ ವಿಜಾನನ್ತೀತಿ ಯೇ ಪಾಸಣ್ಡಿನೋ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಗತಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾ ‘‘ಅಯಂ ಪವತ್ತಿ ಏವಂ ಪವತ್ತತೀ’’ತಿ ಪವತ್ತಿಧಮ್ಮಮ್ಪಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ. ನ ತೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕೋವಿದಾತಿ ‘‘ಅಯಂ ನಿವತ್ತಿ ಏವಂ ನಿವತ್ತತೀ’’ತಿ ನಿವತ್ತಿಧಮ್ಮಸ್ಸಾಪಿ ಅಕುಸಲಾ, ಪವತ್ತಿಧಮ್ಮಮಗ್ಗೇಪಿ ಹಿ ತೇ ಸಂಮೂಳ್ಹಾ, ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ನಿವತ್ತಿಧಮ್ಮೇತಿ.

ಏವಂ ಪಾಸಣ್ಡವಾದಾನಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕತಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಕಂ ನು ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಾಸೀತಿ ಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತುಂ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಸಕ್ಯಕುಲೇ ಜಾತೋ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾಸಂ ದಿಟ್ಠೀನಂ ಸಮತಿಕ್ಕಮನುಪಾಯಂ ದಿಟ್ಠಿಜಾಲವಿನಿವೇಠನಂ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಚಾಲಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.