೧. ಉತ್ತರಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸತ್ತಕನಿಪಾತೇ ಮುಸಲಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾನಾತಿ ಉತ್ತರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ, ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಮ್ಭಾವಿತಕುಸಲಮೂಲಾ ಸಮುಪಚಿತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ಪರಿಪಕ್ಕವಿಮುತ್ತಿಪರಿಪಾಚನೀಯಧಮ್ಮಾ ಹುತ್ವಾ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಉತ್ತರಾತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ಥೇರೀ ತಸ್ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ. ಸಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಸಂಸಾರೇ ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನಾ ಹುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚ ಕತಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಭಾವನಮನುಯುಞ್ಜನ್ತೀ ಉಪನಿಸ್ಸಯಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತತ್ತಾ ಚ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೧೭೫. ‘‘ಮುಸಲಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಧಞ್ಞಂ ಕೋಟ್ಟೇನ್ತಿ ಮಾಣವಾ;

ಪುತ್ತದಾರಾನಿ ಪೋಸೇನ್ತಾ, ಧನಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ ಮಾಣವಾ.

೧೭೬. ‘‘ಘಟೇಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ, ಯಂ ಕತ್ವಾ ನಾನುತಪ್ಪತಿ;

ಖಿಪ್ಪಂ ಪಾದಾನಿ ಧೋವಿತ್ವಾ, ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಥ.

೧೭೭. ‘‘ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾನ, ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ;

ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಥ ಸಙ್ಖಾರೇ, ಪರತೋ ನೋ ಚ ಅತ್ತತೋ.

೧೭೮. ‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಪಟಾಚಾರಾನುಸಾಸನಿಂ;

ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲಯಿತ್ವಾನ, ಏಕಮನ್ತೇ ಉಪಾವಿಸಿಂ.

೧೭೯. ‘‘ರತ್ತಿಯಾ ಪುರಿಮೇ ಯಾಮೇ, ಪುಬ್ಬಜಾತಿಮನುಸ್ಸರಿಂ;

ರತ್ತಿಯಾ ಮಜ್ಝಿಮೇ ಯಾಮೇ, ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಂ ವಿಸೋಧಯಿಂ.

೧೮೦. ‘‘ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಯಾಮೇ, ತಮೋಕ್ಖನ್ಧಂ ಪದಾಲಯಿಂ;

ತೇವಿಜ್ಜಾ ಅಥ ವುಟ್ಠಾಸಿಂ, ಕತಾ ತೇ ಅನುಸಾಸನೀ.

೧೮೧. ‘‘ಸಕ್ಕಂವ ದೇವಾ ತಿದಸಾ, ಸಙ್ಗಾಮೇ ಅಪರಾಜಿತಂ;

ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ವಿಹಸ್ಸಾಮಿ, ತೇವಿಜ್ಜಾಮ್ಹಿ ಅನಾಸವಾ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾನಾತಿ ಭಾವನಾಚಿತ್ತಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನೇ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ. ಕಥಂ? ಏಕಗ್ಗಂ ಸುಸಮಾಹಿತಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಥಾತಿ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಅವೇಕ್ಖಥ, ಸಙ್ಖಾರೇ ಅನಿಚ್ಚಾತಿಪಿ, ದುಕ್ಖಾತಿಪಿ, ಅನತ್ತಾತಿಪಿ ಲಕ್ಖಣತ್ತಯಂ ವಿಪಸ್ಸಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಞ್ಚ ಓವಾದಕಾಲೇ ಅತ್ತನೋ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಥೇರಿಯಾದೀನಂ ಓವಾದಸ್ಸ ಅನುವಾದವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಪಟಾಚಾರಾನುಸಾಸನಿನ್ತಿ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಅನುಸಿಟ್ಠಿಂ. ‘‘ಪಟಾಚಾರಾಯ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿಪಿ ವಾ ಪಾಠೋ.

ಅಥ ವುಟ್ಠಾಸಿನ್ತಿ ತೇವಿಜ್ಜಾಭಾವಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪಚ್ಛಾ ಆಸನತೋ ವುಟ್ಠಾಸಿಂ. ಅಯಮ್ಪಿ ಥೇರೀ ಏಕದಿವಸಂ ಪಟಾಚಾರಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಆಭುಜಿತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ‘‘ನ ತಾವಿಮಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮಿ, ಯಾವ ಮೇ ನ ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ನಿಚ್ಛಯಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಮಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾ, ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಪರಿವಾರಂ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಏಕೂನವೀಸತಿಯಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಣಾಞಾಣಾಯ ಪವತ್ತಾಯ ‘‘ಇದಾನಿಮ್ಹಿ ಕತಕಿಚ್ಚಾ’’ತಿ ಸೋಮನಸ್ಸಜಾತಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಉದಾನೇತ್ವಾ ಪಾದೇ ಪಸಾರೇಸಿ ಅರುಣುಗ್ಗಮನವೇಲಾಯಂ. ತತೋ ಸಮ್ಮದೇವ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚುದಾಹಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಕತಾ ತೇ ಅನುಸಾಸನೀ’’ತಿಆದಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಉತ್ತರಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.