೧. ಭದ್ದಾಕಾಪಿಲಾನೀಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
ಚತುಕ್ಕನಿಪಾತೇ ಪುತ್ತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾಯಾದೋತಿಆದಿಕಾ ಭದ್ದಾಯ ಕಾಪಿಲಾನಿಯಾ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಸಾ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೀ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಧಿಕಾರಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಸಯಮ್ಪಿ ತಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಪತಿಕುಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕದಿವಸಂ ಅತ್ತನೋ ನನನ್ದಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತೀ ತಾಯ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇ ದಿನ್ನೇ ‘‘ಅಯಂ ಇಮಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಉಳಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಲಭಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಕಲಲಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ಗರಹಿ – ‘‘ಬಾಲೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ತೇ ಕಿಂ ಅಪರಜ್ಝೀ’’ತಿ? ಸಾ ತೇಸಂ ವಚನೇನ ಲಜ್ಜಮಾನಾ ಪುನ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಲಲಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಗನ್ಧಚುಣ್ಣೇನ ಉಬ್ಬಟ್ಟೇತ್ವಾ ಚತುಮಧುರಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ಆಸಿತ್ತೇನ ಪದುಮಗಬ್ಭವಣ್ಣೇನ ಸಪ್ಪಿನಾ ವಿಜ್ಜೋತಮಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಯಥಾ ಅಯಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಓಭಾಸಜಾತೋ, ಏವಂ ಓಭಾಸಜಾತಂ ಮೇ ಸರೀರಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಸಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೀ ಕಸ್ಸಪಬುದ್ಧಕಾಲೇ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಮಹಾವಿಭವಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿನೋ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಫಲೇನ ದುಗ್ಗನ್ಧಸರೀರಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಜಿಗುಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ ಹುತ್ವಾ ಸಂವೇಗಜಾತಾ ಅತ್ತನೋ ಆಭರಣೇಹಿ ಸುವಣ್ಣಿಟ್ಠಕಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಚೇತಿಯೇ ಪತಿಟ್ಠಪೇಸಿ, ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥೇನ ಚ ಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ. ತೇನಸ್ಸಾ ಸರೀರಂ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭವೇ ಸುಗನ್ಧಂ ಮನೋಹರಂ ಜಾತಂ. ಸಾ ಪತಿನೋ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ ಹುತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಕುಸಲಂ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತತ್ಥಾಪಿ ಯಾವಜೀವಂ ದಿಬ್ಬಸುಖಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ, ತತೋ ಚುತಾ ಬಾರಾಣಸಿರಞ್ಞೋ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ತತ್ಥ ದೇವಸಮ್ಪತ್ತಿಸದಿಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ಚಿರಕಾಲಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ, ತೇಸು ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇಸು ಸಂವೇಗಜಾತಾ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನೇ ವಸನ್ತೀ ಝಾನಾನಿ ಭಾವೇತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ಸಾಗಲನಗರೇ ಕೋಸಿಯಗೋತ್ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲಸ್ಸ ಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಮಹತಾ ಪರಿಹಾರೇನ ವಡ್ಢಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ಮಹಾತಿತ್ಥಗಾಮೇ ಪಿಪ್ಫಲಿಕುಮಾರಸ್ಸ ಗೇಹಂ ನೀತಾ. ತಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ಮಹನ್ತಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ಮಹನ್ತಞ್ಚ ಞಾತಿಪರಿವಟ್ಟಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜತ್ಥಾಯ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಾನಿ ತಿತ್ಥಿಯಾರಾಮೇ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಗೋತಮಿಯಾ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಉಪಸಮ್ಪದಞ್ಚ ಲಭಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೩.೨೪೪-೩೧೩) –
‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;
ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.
‘‘ತದಾಹು ಹಂಸವತಿಯಂ, ವಿದೇಹೋ ನಾಮ ನಾಮತೋ;
ಸೇಟ್ಠೀ ಪಹೂತರತನೋ, ತಸ್ಸ ಜಾಯಾ ಅಹೋಸಹಂ.
‘‘ಕದಾಚಿ ಸೋ ನರಾದಿಚ್ಚಂ, ಉಪೇಚ್ಚ ಸಪರಿಜ್ಜನೋ;
ಧಮ್ಮಮಸ್ಸೋಸಿ ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಭಯಪ್ಪಹಂ.
‘‘ಸಾವಕಂ ಧುತವಾದಾನಂ, ಅಗ್ಗಂ ಕಿತ್ತೇಸಿ ನಾಯಕೋ;
ಸುತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಿಕಂ ದಾನಂ, ದತ್ವಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.
‘‘ನಿಪಚ್ಚ ಸಿರಸಾ ಪಾದೇ, ತಂ ಠಾನಮಭಿಪತ್ಥಯಿಂ;
ಸ ಹಾಸಯನ್ತೋ ಪರಿಸಂ, ತದಾ ಹಿ ನರಪುಙ್ಗವೋ.
‘‘ಸೇಟ್ಠಿನೋ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ, ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಥ;
ಲಚ್ಛಸೇ ಪತ್ಥಿತಂ ಠಾನಂ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಹೋಹಿ ಪುತ್ತಕ.
‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;
ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.
‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದೋ, ಓರಸೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ;
ಕಸ್ಸಪೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಕೋ.
‘‘ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮುದಿತೋ ಹುತ್ವಾ, ಯಾವಜೀವಂ ತದಾ ಜಿನಂ;
ಮೇತ್ತಚಿತ್ತೋ ಪರಿಚರಿ, ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ವಿನಾಯಕಂ.
‘‘ಸಾಸನಂ ಜೋತಯಿತ್ವಾನ, ಸೋ ಮದ್ದಿತ್ವಾ ಕುತಿತ್ಥಿಯೇ;
ವೇನೇಯ್ಯಂ ವಿನಯಿತ್ವಾ ಚ, ನಿಬ್ಬುತೋ ಸೋ ಸಸಾವಕೋ.
‘‘ನಿಬ್ಬುತೇ ತಮ್ಹಿ ಲೋಕಗ್ಗೇ, ಪೂಜನತ್ಥಾಯ ಸತ್ಥುನೋ;
ಞಾತಿಮಿತ್ತೇ ಸಮಾನೇತ್ವಾ, ಸಹ ತೇಹಿ ಅಕಾರಯಿ.
‘‘ಸತ್ತಯೋಜನಿಕಂ ಥೂಪಂ, ಉಬ್ಬಿದ್ಧಂ ರತನಾಮಯಂ;
ಜಲನ್ತಂ ಸತರಂಸಿಂವ, ಸಾಲರಾಜಂವ ಫುಲ್ಲಿತಂ.
‘‘ಸತ್ತಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಾತಿಯೋ ತತ್ಥ ಕಾರಯಿ;
ನಳಗ್ಗೀ ವಿಯ ಜೋತನ್ತೀ, ರತನೇಹೇವ ಸತ್ತಹಿ.
‘‘ಗನ್ಧತೇಲೇನ ಪೂರೇತ್ವಾ, ದೀಪಾನುಜ್ಜಲಯೀ ತಹಿಂ;
ಪೂಜನತ್ಥಾಯ ಮಹೇಸಿಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಭೂತಾನುಕಮ್ಪಿನೋ.
‘‘ಸತ್ತಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪುಣ್ಣಕುಮ್ಭಾನಿ ಕಾರಯಿ;
ರತನೇಹೇವ ಪುಣ್ಣಾನಿ, ಪೂಜನತ್ಥಾಯ ಮಹೇಸಿನೋ.
‘‘ಮಜ್ಝೇ ಅಟ್ಠಟ್ಠಕುಮ್ಭೀನಂ, ಉಸ್ಸಿತಾ ಕಞ್ಚನಗ್ಘಿಯೋ;
ಅತಿರೋಚನ್ತಿ ವಣ್ಣೇನ, ಸರದೇವ ದಿವಾಕರೋ.
‘‘ಚತುದ್ವಾರೇಸು ಸೋಭನ್ತಿ, ತೋರಣಾ ರತನಾಮಯಾ;
ಉಸ್ಸಿತಾ ಫಲಕಾ ರಮ್ಮಾ, ಸೋಭನ್ತಿ ರತನಾಮಯಾ.
‘‘ವಿರೋಚನ್ತಿ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಾ, ಅವಟಂಸಾ ಸುನಿಮ್ಮಿತಾ;
ಉಸ್ಸಿತಾನಿ ಪಟಾಕಾನಿ, ರತನಾನಿ ವಿರೋಚರೇ.
‘‘ಸುರತ್ತಂ ಸುಕತಂ ಚಿತ್ತಂ, ಚೇತಿಯಂ ರತನಾಮಯಂ;
ಅತಿರೋಚತಿ ವಣ್ಣೇನ, ಸಸಞ್ಝೋವ ದಿವಾಕರೋ.
‘‘ಥೂಪಸ್ಸ ವೇದಿಯೋ ತಿಸ್ಸೋ, ಹರಿತಾಲೇನ ಪೂರಯಿ;
ಏಕಂ ಮನೋಸಿಲಾಯೇಕಂ, ಅಞ್ಜನೇನ ಚ ಏಕಿಕಂ.
‘‘ಪೂಜಂ ಏತಾದಿಸಂ ರಮ್ಮಂ, ಕಾರೇತ್ವಾ ವರವಾದಿನೋ;
ಅದಾಸಿ ದಾನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ಯಾವಜೀವಂ ಯಥಾಬಲಂ.
‘‘ಸಹಾವ ಸೇಟ್ಠಿನಾ ತೇನ, ತಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ;
ಯಾವಜೀವಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಸಹಾವ ಸುಗತಿಂ ಗತಾ.
‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋನುಭೋತ್ವಾನ, ದೇವತ್ತೇ ಅಥ ಮಾನುಸೇ;
ಛಾಯಾ ವಿಯ ಸರೀರೇನ, ಸಹ ತೇನೇವ ಸಂಸರಿಂ.
‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ವಿಪಸ್ಸೀ ನಾಮ ನಾಯಕೋ;
ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಚಾರುದಸ್ಸನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮವಿಪಸ್ಸಕೋ.
‘‘ತದಾಯಂ ಬನ್ಧುಪತಿಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಾಧುಸಮ್ಮತೋ;
ಅಡ್ಢೋ ಸನ್ತೋ ಗುಣೇನಾಪಿ, ಧನೇನ ಚ ಸುದುಗ್ಗತೋ.
‘‘ತದಾಪಿ ತಸ್ಸಾಹಂ ಆಸಿಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸಮಚೇತಸಾ;
ಕದಾಚಿ ಸೋ ದಿಜವರೋ, ಸಙ್ಗಮೇಸಿ ಮಹಾಮುನಿಂ.
‘‘ನಿಸಿನ್ನಂ ಜನಕಾಯಮ್ಹಿ, ದೇಸೇನ್ತಂ ಅಮತಂ ಪದಂ;
ಸುತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಪಮುದಿತೋ, ಅದಾಸಿ ಏಕಸಾಟಕಂ.
‘‘ಘರಮೇಕೇನ ವತ್ಥೇನ, ಗನ್ತ್ವಾನೇತಂ ಸ ಮಬ್ರವಿ;
ಅನುಮೋದ ಮಹಾಪುಞ್ಞಂ, ದಿನ್ನಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಟಕಂ.
‘‘ತದಾಹಂ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಕತ್ವಾ, ಅನುಮೋದಿಂ ಸುಪೀಣಿತಾ;
ಸುದಿನ್ನೋ ಸಾಟಕೋ ಸಾಮಿ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.
‘‘ಸುಖಿತೋ ಸಜ್ಜಿತೋ ಹುತ್ವಾ, ಸಂಸರನ್ತೋ ಭವಾಭವೇ;
ಬಾರಾಣಸಿಪುರೇ ರಮ್ಮೇ, ರಾಜಾ ಆಸಿ ಮಹೀಪತಿ.
‘‘ತದಾ ತಸ್ಸ ಮಹೇಸೀಹಂ, ಇತ್ಥಿಗುಮ್ಬಸ್ಸ ಉತ್ತಮಾ;
ತಸ್ಸಾತಿ ದಯಿತಾ ಆಸಿಂ, ಪುಬ್ಬಸ್ನೇಹೇನ ಭತ್ತುನೋ.
‘‘ಪಿಣ್ಡಾಯ ವಿಚರನ್ತೇ ತೇ, ಅಟ್ಠ ಪಚ್ಚೇಕನಾಯಕೇ;
ದಿಸ್ವಾ ಪಮುದಿತೋ ಹುತ್ವಾ, ದತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಂ ಮಹಾರಹಂ.
‘‘ಪುನೋ ನಿಮನ್ತಯಿತ್ವಾನ, ಕತ್ವಾ ರತನಮಣ್ಡಪಂ;
ಕಮ್ಮಾರೇಹಿ ಕತಂ ಪತ್ತಂ, ಸೋವಣ್ಣಂ ವತ ತತ್ತಕಂ.
‘‘ಸಮಾನೇತ್ವಾನ ತೇ ಸಬ್ಬೇ, ತೇಸಂ ದಾನಮದಾಸಿ ಸೋ;
ಸೋಣ್ಣಾಸನೇ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ, ಪಸನ್ನೋ ಸೇಹಿ ಪಾಣಿಭಿ.
‘‘ತಮ್ಪಿ ದಾನಂ ಸಹಾದಾಸಿಂ, ಕಾಸಿರಾಜೇನಹಂ ತದಾ;
ಪುನಾಹಂ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ, ಜಾತಾ ಕಾಸಿಕಗಾಮಕೇ.
‘‘ಕುಟುಮ್ಬಿಕಕುಲೇ ಫೀತೇ, ಸುಖಿತೋ ಸೋ ಸಭಾತುಕೋ;
ಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ಭಾತುನೋ ಜಾಯಾ, ಅಹೋಸಿಂ ಸುಪತಿಬ್ಬತಾ.
‘‘ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಕನಿಯಸ್ಸ ಮಮ ಭತ್ತುನೋ;
ಭಾಗನ್ನಂ ತಸ್ಸ ದತ್ವಾನ, ಆಗತೇ ತಮ್ಹಿ ಪಾವದಿಂ.
‘‘ನಾಭಿನನ್ದಿತ್ಥ ಸೋ ದಾನಂ, ತತೋ ತಸ್ಸ ಅದಾಸಹಂ;
ಉಖಾ ಆನಿಯ ತಂ ಅನ್ನಂ, ಪುನೋ ತಸ್ಸೇವ ಸೋ ಅದಾ.
‘‘ತದನ್ನಂ ಛಡ್ಡಯಿತ್ವಾನ, ದುಟ್ಠಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸಹಂ ತದಾ;
ಪತ್ತಂ ಕಲಲಪುಣ್ಣಂ ತಂ, ಅದಾಸಿಂ ತಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.
‘‘ದಾನೇ ಚ ಗಹಣೇ ಚೇವ, ಅಪಚೇ ಪದುಸೇಪಿ ಚ;
ಸಮಚಿತ್ತಮುಖಂ ದಿಸ್ವಾ, ತದಾಹಂ ಸಂವಿಜಿಂ ಭುಸಂ.
‘‘ಪುನೋ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಸೋಧಯಿತ್ವಾ ಸುಗನ್ಧಿನಾ,
ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಪೂರೇತ್ವಾ, ಸಘತಂ ಸಕ್ಕರಂ ಅದಂ.
‘‘ಯತ್ಥ ಯತ್ಥೂಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ಸುರೂಪಾ ಹೋಮಿ ದಾನತೋ;
ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಪಕಾರೇನ, ದುಗ್ಗನ್ಧಾ ವದನೇನ ಚ.
‘‘ಪುನ ಕಸ್ಸಪವೀರಸ್ಸ, ನಿಧಾಯನ್ತಮ್ಹಿ ಚೇತಿಯೇ;
ಸೋವಣ್ಣಂ ಇಟ್ಠಕಂ ವರಂ, ಅದಾಸಿಂ ಮುದಿತಾ ಅಹಂ.
‘‘ಚತುಜ್ಜಾತೇನ ಗನ್ಧೇನ, ನಿಚಯಿತ್ವಾ ತಮಿಟ್ಠಕಂ;
ಮುತ್ತಾ ದುಗ್ಗನ್ಧದೋಸಮ್ಹಾ, ಸಬ್ಬಙ್ಗಸುಸಮಾಗತಾ.
‘‘ಸತ್ತ ಪಾತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ, ರತನೇಹೇವ ಸತ್ತಹಿ;
ಕಾರೇತ್ವಾ ಘತಪೂರಾನಿ, ವಟ್ಟೀನಿ ಚ ಸಹಸ್ಸಸೋ.
‘‘ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪದೀಪೇತ್ವಾ, ಠಪಯಿಂ ಸತ್ತಪನ್ತಿಯೋ;
ಪೂಜನತ್ಥಂ ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ, ವಿಪ್ಪಸನ್ನೇನ ಚೇತಸಾ.
‘‘ತದಾಪಿ ತಮ್ಹಿ ಪುಞ್ಞಮ್ಹಿ, ಭಾಗಿನೀಯಿ ವಿಸೇಸತೋ;
ಪುನ ಕಾಸೀಸು ಸಞ್ಜಾತೋ, ಸುಮಿತ್ತಾ ಇತಿ ವಿಸ್ಸುತೋ.
‘‘ತಸ್ಸಾಹಂ ಭರಿಯಾ ಆಸಿಂ, ಸುಖಿತಾ ಸಜ್ಜಿತಾ ಪಿಯಾ;
ತದಾ ಪಚ್ಚೇಕಮುನಿನೋ, ಅದಾಸಿಂ ಘನವೇಠನಂ.
‘‘ತಸ್ಸಾಪಿ ಭಾಗಿನೀ ಆಸಿಂ, ಮೋದಿತ್ವಾ ದಾನಮುತ್ತಮಂ;
ಪುನಾಪಿ ಕಾಸಿರಟ್ಠಮ್ಹಿ, ಜಾತೋ ಕೋಲಿಯಜಾತಿಯಾ.
‘‘ತದಾ ಕೋಲಿಯಪುತ್ತಾನಂ, ಸತೇಹಿ ಸಹ ಪಞ್ಚಹಿ;
ಪಞ್ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ, ಸತಾನಿ ಸಮುಪಟ್ಠಹಿ.
‘‘ತೇಮಾಸಂ ತಪ್ಪಯಿತ್ವಾನ, ಅದಾಸಿ ಚ ತಿಚೀವರೇ;
ಜಾಯಾ ತಸ್ಸ ತದಾ ಆಸಿಂ, ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಪಥಾನುಗಾ.
‘‘ತತೋ ಚುತೋ ಅಹು ರಾಜಾ, ನನ್ದೋ ನಾಮ ಮಹಾಯಸೋ;
ತಸ್ಸಾಪಿ ಮಹೇಸೀ ಆಸಿಂ, ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಿನೀ.
‘‘ತದಾ ರಾಜಾ ಭವಿತ್ವಾನ, ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತೋ ಮಹೀಪತಿ;
ಪದುಮವತೀಪುತ್ತಾನಂ, ಪಚ್ಚೇಕಮುನಿನಂ ತದಾ.
‘‘ಸತಾನಿ ಪಞ್ಚನೂನಾನಿ, ಯಾವಜೀವಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂ;
ರಾಜುಯ್ಯಾನೇ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ, ನಿಬ್ಬುತಾನಿ ಚ ಪೂಜಯಿಂ.
‘‘ಚೇತಿಯಾನಿ ಚ ಕಾರೇತ್ವಾ, ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಭೋ ಮಯಂ;
ಭಾವೇತ್ವಾ ಅಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯೋ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಅಗಮ್ಹಸೇ.
‘‘ತತೋ ಚುತೋ ಮಹಾತಿತ್ಥೇ, ಸುಜಾತೋ ಪಿಪ್ಫಲಾಯನೋ;
ಮಾತಾ ಸುಮನದೇವೀತಿ, ಕೋಸಿಗೋತ್ತೋ ದಿಜೋ ಪಿತಾ.
‘‘ಅಹಂ ಮದ್ದೇ ಜನಪದೇ, ಸಾಕಲಾಯ ಪುರುತ್ತಮೇ;
ಕಪ್ಪಿಲಸ್ಸ ದಿಜಸ್ಸಾಸಿಂ, ಧೀತಾ ಮಾತಾ ಸುಚೀಮತಿ.
‘‘ಘರಕಞ್ಚನಬಿಮ್ಬೇನ, ನಿಮ್ಮಿನಿತ್ವಾನ ಮಂ ಪಿತಾ;
ಅದಾ ಕಸ್ಸಪಧೀರಸ್ಸ, ಕಾಮೇಹಿ ವಜ್ಜಿತಸ್ಸಮಂ.
‘‘ಕದಾಚಿ ಸೋ ಕಾರುಣಿಕೋ, ಗನ್ತ್ವಾ ಕಮ್ಮನ್ತಪೇಕ್ಖಕೋ;
ಕಾಕಾದಿಕೇಹಿ ಖಜ್ಜನ್ತೇ, ಪಾಣೇ ದಿಸ್ವಾನ ಸಂವಿಜಿ.
‘‘ಘರೇವಾಹಂ ತಿಲೇ ಜಾತೇ, ದಿಸ್ವಾನಾತಪತಾಪನೇ;
ಕಿಮೀ ಕಾಕೇಹಿ ಖಜ್ಜನ್ತೇ, ಸಂವೇಗಮಲಭಿಂ ತದಾ.
‘‘ತದಾ ಸೋ ಪಬ್ಬಜೀ ಧೀರೋ, ಅಹಂ ತಮನುಪಬ್ಬಜಿಂ;
ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಾನಿ ನಿವಸಿಂ, ಪರಿಬ್ಬಾಜವತೇ ಅಹಂ.
‘‘ಯದಾ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಆಸಿ, ಗೋತಮೀ ಜಿನಪೋಸಿಕಾ;
ತದಾಹಂ ತಮುಪಗನ್ತ್ವಾ, ಬುದ್ಧೇನ ಅನುಸಾಸಿತಾ.
‘‘ನ ಚಿರೇನೇವ ಕಾಲೇನ, ಅರಹತ್ತಮಪಾಪುಣಿಂ;
ಅಹೋ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತತ್ತಂ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಸಿರೀಮತೋ.
‘‘ಸುತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾಯಾದೋ, ಕಸ್ಸಪೋ ಸುಸಮಾಹಿತೋ;
ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಯೋ ವೇದಿ, ಸಗ್ಗಾಪಾಯಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ.
‘‘ಅಥೋ ಜಾತಿಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ಅಭಿಞ್ಞಾವೋಸಿತೋ ಮುನಿ;
ಏತಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ, ತೇವಿಜ್ಜೋ ಹೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ.
‘‘ತಥೇವ ಭದ್ದಾಕಾಪಿಲಾನೀ, ತೇವಿಜ್ಜಾ ಮಚ್ಚುಹಾಯಿನೀ;
ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜಿತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹನಂ.
‘‘ದಿಸ್ವಾ ಆದೀನವಂ ಲೋಕೇ, ಉಭೋ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಮಯಂ;
ತ್ಯಮ್ಹ ಖೀಣಾಸವಾ ದನ್ತಾ, ಸೀತಿಭೂತಾಮ್ಹ ನಿಬ್ಬುತಾ.
‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೩.೨೪೪-೩೧೩);
ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಞಾಣೇ ಚಿಣ್ಣವಸೀ ಅಹೋಸಿ. ತತ್ಥ ಸಾತಿಸಯಂ ಕತಾಧಿಕಾರತ್ತಾ ಅಪರಭಾಗೇ ತಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ಅರಿಯಗಣಮಜ್ಝೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಠಾನನ್ತರೇಸು ಠಪೇನ್ತೋ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗುಣಾಭಿತ್ಥವನಪುಬ್ಬಕಂ ಅತ್ತನೋ ಕತಕಿಚ್ಚತಾದಿವಿಭಾವನಮುಖೇನ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇನ್ತೀ –
೬೩. ‘‘ಪುತ್ತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾಯಾದೋ, ಕಸ್ಸಪೋ ಸುಸಮಾಹಿತೋ;
ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಯೋವೇದಿ, ಸಗ್ಗಾಪಾಯಞ್ಚ ಪಸ್ಸತಿ.
೬೪. ‘‘ಅಥೋ ಜಾತಿಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋ, ಅಭಿಞ್ಞಾವೋಸಿತೋ ಮುನಿ;
ಏತಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ, ತೇವಿಜ್ಜೋ ಹೋತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ.
೬೫. ‘‘ತಥೇವ ಭದ್ದಾಕಾಪಿಲಾನೀ, ತೇವಿಜ್ಜಾ ಮಚ್ಚುಹಾಯಿನೀ;
ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹನಂ.
೬೬. ‘‘ದಿಸ್ವಾ ಆದೀನವಂ ಲೋಕೇ, ಉಭೋ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಮಯಂ;
ತ್ಯಮ್ಹ ಖೀಣಾಸವಾ ದನ್ತಾ, ಸೀತಿಭೂತಾಮ್ಹ ನಿಬ್ಬುತಾ’’ತಿ. –
ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.
ತತ್ಥ ಪುತ್ತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದಾಯಾದೋತಿ ಬುದ್ಧಾನುಬುದ್ಧಭಾವತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅನುಜಾತಸುತೋ ತತೋ ಏವ ತಸ್ಸ ದಾಯಭೂತಸ್ಸ ನವಲೋಕುತ್ತರಧಮ್ಮಸ್ಸ ಆದಾನೇನ ದಾಯಾದೋ ಕಸ್ಸಪೋ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರೇಹಿ ಸಮಾಧೀಹಿ ಸುಟ್ಠು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತತಾಯ ಸುಸಮಾಹಿತೋ. ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಯೋವೇದೀತಿ ಯೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅತ್ತನೋ ಪರೇಸಞ್ಚ ನಿವುತ್ಥಕ್ಖನ್ಧಸನ್ತಾನಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಾನುಸ್ಸತಿಞಾಣೇನ ಪಾಕಟಂ ಕತ್ವಾ ಅವೇದಿ ಅಞ್ಞಾಸಿ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿ. ಸಗ್ಗಾಪಾಯಞ್ಚ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಛಬ್ಬೀಸತಿದೇವಲೋಕಭೇದಂ ಸಗ್ಗಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಂ ಅಪಾಯಞ್ಚ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುನಾ ಹತ್ಥತಲೇ ಆಮಲಕಂ ವಿಯ ಪಸ್ಸತಿ.
ಅಥೋ ಜಾತಿಕ್ಖಯಂ ಪತ್ತೋತಿ ತತೋ ಪರಂ ಜಾತಿಕ್ಖಯಸಙ್ಖಾತಂ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ. ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಅಭಿವಿಸಿಟ್ಠೇನ ಞಾಣೇನ ಅಭಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಜಾನಿತ್ವಾ ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ ಪರಿಜಾನಿತ್ವಾ, ಪಹಾತಬ್ಬಂ ಪಹಾಯ, ಸಚ್ಛಿಕಾತಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ವೋಸಿತೋ ನಿಟ್ಠಂ ಪತ್ತೋ ಕತಕಿಚ್ಚೋ. ಆಸವಕ್ಖಯಪಞ್ಞಾಸಙ್ಖಾತಂ ಮೋನಂ ಪತ್ತತ್ತಾ ಮುನಿ.
ತಥೇವ ಭದ್ದಾಕಾಪಿಲಾನೀತಿ ಯಥಾ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಏತಾಹಿ ಯಥಾವುತ್ತಾಹಿ ತೀಹಿ ವಿಜ್ಜಾಹಿ ತೇವಿಜ್ಜೋ ಮಚ್ಚುಹಾಯೀ ಚ, ತಥೇವ ಭದ್ದಾಕಾಪಿಲಾನೀ ತೇವಿಜ್ಜಾ ಮಚ್ಚುಹಾಯಿನೀತಿ. ತತೋ ಏವ ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹನನ್ತಿ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಪರಂ ವಿಯ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ.