೮. ಸೋಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಯಂ ತಂ ಇಸೀಹಿ ಪತ್ತಬ್ಬನ್ತಿಆದಿಕಾ ಸೋಮಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಸಿಖಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಅರುಣರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಅಹೋಸೀತಿ ಸಬ್ಬಂ ಅತೀತವತ್ಥು ಅಭಯತ್ಥೇರಿಯಾ ವತ್ಥುಸದಿಸಂ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನವತ್ಥು ಪನ ಅಯಂ ಥೇರೀ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ತಸ್ಸಾ ಸೋಮಾತಿ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಸತ್ಥು ರಾಜಗಹಪವೇಸನೇ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕತಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೧.೭೧, ೮೦-೯೦) –

‘‘ನಗರೇ ಅರುಣವತಿಯಾ, ಅರುಣೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯೋ;

ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಅಹುಂ ಭರಿಯಾ, ವಾರಿತಂ ವಾರಯಾಮಹಂ.

‘‘ಯಾವತಾ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. –

ಸಬ್ಬಂ ಅಭಯತ್ಥೇರಿಯಾ ಅಪದಾನಸದಿಸಂ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತಿಸುಖೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೀ ಏಕದಿವಸಂ ದಿವಾವಿಹಾರತ್ಥಾಯ ಅನ್ಧವನಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಮಾರೋ ವಿವೇಕತೋ ವಿಚ್ಛೇದೇತುಕಾಮೋ ಅದಿಸ್ಸಮಾನುರೂಪೋ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ –

೬೦. ‘‘ಯಂ ತಂ ಇಸೀಹಿ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ಠಾನಂ ದುರಭಿಸಮ್ಭವಂ;

ನ ತಂ ದ್ವಙ್ಗುಲಪಞ್ಞಾಯ, ಸಕ್ಕಾ ಪಪ್ಪೋತುಮಿತ್ಥಿಯಾ’’ತಿ. – ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ;

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀನಂ ಏಸನಟ್ಠೇನ ‘‘ಇಸೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮೇಹಿ ಬುದ್ಧಾದೀಹಿ ಮಹಾಪಞ್ಞೇಹಿ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ತಂ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಪನ ದುರಭಿಸಮ್ಭವಂ ದುನ್ನಿಪ್ಫಾದನೀಯಂ. ಯಂ ತಂ ಅರಹತ್ತಸಙ್ಖಾತಂ ಪರಮಸ್ಸಾಸಟ್ಠಾನಂ, ನ ತಂ ದ್ವಙ್ಗುಲಪಞ್ಞಾಯ ನಿಹೀನಪಞ್ಞಾಯ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪಾಪುಣಿತುಂ ಸಕ್ಕಾ. ಇತ್ಥಿಯೋ ಹಿ ಸತ್ತಟ್ಠವಸ್ಸಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಓದನಂ ಪಚನ್ತಿಯೋ ಪಕ್ಕುಥಿತೇ ಉದಕೇ ತಣ್ಡುಲೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ಓದನಂ ಪಕ್ಕ’’ನ್ತಿ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ಪಕ್ಕುಥಿಯಮಾನೇ ಪನ ತಣ್ಡುಲೇ ದಬ್ಬಿಯಾ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ದ್ವೀಹಿ ಅಙ್ಗುಲೀಹಿ ಪೀಳೇತ್ವಾ ಜಾನನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ದ್ವಙ್ಗುಲಿಪಞ್ಞಾಯಾತಿ ವುತ್ತಾ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಥೇರೀ ಮಾರಂ ಅಪಸಾದೇನ್ತೀ –

೬೧. ‘‘ಇತ್ಥಿಭಾವೋ ನೋ ಕಿಂ ಕಯಿರಾ, ಚಿತ್ತಮ್ಹಿ ಸುಸಮಾಹಿತೇ;

ಞಾಣಮ್ಹಿ ವತ್ತಮಾನಮ್ಹಿ, ಸಮ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಪಸ್ಸತೋ.

೬೨. ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಹತಾ ನನ್ದೀ, ತಮೋಕ್ಖನ್ಧೋ ಪದಾಲಿತೋ;

ಏವಂ ಜಾನಾಹಿ ಪಾಪಿಮ, ನಿಹತೋ ತ್ವಮಸಿ ಅನ್ತಕಾ’’ತಿ. –

ಇತರಾ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಇತ್ಥಿಭಾವೋ ನೋ ಕಿಂ ಕಯಿರಾತಿ ಮಾತುಗಾಮಭಾವೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಿಂ ಕರೇಯ್ಯ, ಅರಹತ್ತಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಕೀದಿಸಂ ವಿಬನ್ಧಂ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯ. ಚಿತ್ತಮ್ಹಿ ಸುಸಮಾಹಿತೇತಿ ಚಿತ್ತೇ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಸಮಾಧಿನಾ ಸುಟ್ಠು ಸಮಾಹಿತೇ. ಞಾಣಮ್ಹಿ ವತ್ತಮಾನಮ್ಹೀತಿ ತತೋ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಞಾಣೇ ಪವತ್ತಮಾನೇ. ಸಮ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಪಸ್ಸತೋತಿ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಂ ಪರಿಞ್ಞಾದಿವಿಧಿನಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಪಸ್ಸತೋ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ – ಪಾಪಿಮ, ಇತ್ಥೀ ವಾ ಹೋತು ಪುರಿಸೋ ವಾ, ಅಗ್ಗಮಗ್ಗೇ ಅಧಿಗತೇ ಅರಹತ್ತಂ ಹತ್ಥಗತಮೇವಾತಿ.

ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ಅತ್ತನಾ ಅಧಿಗತಭಾವಂ ಉಜುಕಮೇವ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ‘‘ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಹತಾ ನನ್ದೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ಸಾ ವುತ್ತತ್ಥಾಯೇವ.

ಸೋಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ತಿಕನಿಪಾತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.