೩. ಚಾಪಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ
ಲಟ್ಠಿಹತ್ಥೋ ಪುರೇ ಆಸೀತಿಆದಿಕಾ ಚಾಪಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ, ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಉಪಚಿತಕುಸಲಮೂಲಾ ಸಮ್ಭತವಿಮೋಕ್ಖಸಮ್ಭಾರಾ ಹುತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವಙ್ಗಹಾರಜನಪದೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಮಿಗಲುದ್ದಕಗಾಮೇ ಜೇಟ್ಠಕಮಿಗಲುದ್ದಕಸ್ಸ ಧೀತಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಚಾಪಾತಿಸ್ಸಾ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಉಪಕೋ ಆಜೀವಕೋ ಬೋಧಿಮಣ್ಡತೋ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇತುಂ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಸತ್ಥಾರಾ ಸಮಾಗತೋ ‘‘ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾನಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಛವಿವಣ್ಣೋ ಪರಿಯೋದಾತೋ, ಕಂಸಿ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಕೋ ವಾ ತೇ ಸತ್ಥಾ, ಕಸ್ಸ ವಾ ತ್ವಂ ಧಮ್ಮಂ ರೋಚೇಸೀ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೧; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೫) ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ –
‘‘ಸಬ್ಬಾಭಿಭೂ ಸಬ್ಬವಿದೂಹಮಸ್ಮಿ, ಸಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನೂಪಲಿತ್ತೋ;
ಸಬ್ಬಞ್ಜಹೋ ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತೋ, ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಕಮುದ್ದಿಸೇಯ್ಯಂ. (ಧ. ಪ. ೩೫೩; ಮಹಾವ. ೧೧; ಕಥಾ. ೪೦೫; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೫);
‘‘ನ ಮೇ ಆಚರಿಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಸದಿಸೋ ಮೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;
ಸದೇವಕಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ನತ್ಥಿ ಮೇ ಪಟಿಪುಗ್ಗಲೋ.
‘‘ಅಹಞ್ಹಿ ಅರಹಾ ಲೋಕೇ, ಅಹಂ ಸತ್ಥಾ ಅನುತ್ತರೋ;
ಏಕೋಮ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಸೀತಿಭೂತೋಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬುತೋ.
‘‘ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಪವತ್ತೇತುಂ, ಗಚ್ಛಾಮಿ ಕಾಸಿನಂ ಪುರಂ;
ಅನ್ಧೀಭೂತಸ್ಮಿಂ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ, ಆಹಞ್ಛಂ ಅಮತದುನ್ದುಭಿ’’ನ್ತಿ. (ಮಹಾವ. ೧೧; ಕಥಾ. ೪೦೫; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೫) –
ಸತ್ಥಾರಾ ಅತ್ತನೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞುಬುದ್ಧಭಾವೇ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಪವತ್ತನೇ ಚ ಪವೇದಿತೇ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಸೋ ‘‘ಹುಪೇಯ್ಯಪಾವುಸೋ, ಅರಹಸಿ ಅನನ್ತಜಿನೋ’’ತಿ (ಮಹಾವ. ೧೧; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೫) ವತ್ವಾ ಉಮ್ಮಗ್ಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ ವಙ್ಗಹಾರಜನಪದಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಏಕಂ ಮಿಗಲುದ್ದಕಗಾಮಕಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಾಸಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ. ತಂ ತತ್ಥ ಜೇಟ್ಠಕಮಿಗಲುದ್ದಕೋ ಉಪಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ದೂರಂ ಮಿಗವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅರಹನ್ತೇ ಮಾ ಪಮಜ್ಜೀ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಧೀತರಂ ಚಾಪಂ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪುತ್ತಭಾತುಕೇಹಿ. ಸಾ ಚಸ್ಸ ಧೀತಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಹೋತಿ ದಸ್ಸನೀಯಾ.
ಅಥ ಖೋ ಉಪಕೋ ಆಜೀವಕೋ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವೇಲಾಯಂ ಮಿಗಲುದ್ದಕಸ್ಸ ಘರಂ ಗತೋ ಪರಿವಿಸಿತುಂ ಉಪಗತಂ ಚಾಪಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಗೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಭುಞ್ಜಿತುಮ್ಪಿ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಭಾಜನೇನ ಭತ್ತಂ ಆದಾಯ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ಏಕಮನ್ತೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಚಾಪಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ, ಜೀವಾಮಿ, ನೋ ಚೇ, ಮರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನಿರಾಹಾರೋ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಮಿಗಲುದ್ದಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಧೀತರಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಿಂ ಮಯ್ಹಂ ಅರಹನ್ತೇ ನ ಪಮಜ್ಜೀ’’ತಿ? ಸಾ ‘‘ಏಕದಿವಸಮೇವ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪುನ ನಾಗತಪುಬ್ಬೋ’’ತಿ ಆಹ. ಮಿಗಲುದ್ದಕೋ ಚ ತಾವದೇವಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಫಾಸುಕ’’ನ್ತಿ ಪಾದೇ ಪರಿಮಜ್ಜನ್ತೋ ಪುಚ್ಛಿ. ಉಪಕೋ ನಿತ್ಥುನನ್ತೋ ಪರಿವತ್ತತಿಯೇವ. ಸೋ ‘‘ವದಥ, ಭನ್ತೇ, ಯಂ ಮಯಾ ಸಕ್ಕಾ ಕಾತುಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಉಪಕೋ ಏಕೇನ ಪರಿಯಾಯೇನ ಅತ್ತನೋ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ‘‘ಇತರೋ ಜಾನಾಸಿ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಪ್ಪ’’ನ್ತಿ. ‘‘ನ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನ, ಭನ್ತೇ, ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಪ್ಪಂ ಅಜಾನನ್ತೇನ ಸಕ್ಕಾ ಘರಂ ಆವಸಿತು’’ನ್ತಿ. ಸೋ ಆಹ – ‘‘ನಾಹಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಸಿಪ್ಪಂ ಜಾನಾಮಿ, ಅಪಿಚ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಮಂಸಹಾರಕೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ, ಮಂಸಞ್ಚ ವಿಕ್ಕಿಣಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಮಾಗವಿಕೋ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಏತದೇವ ರುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಉತ್ತರಸಾಟಕಂ ದತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಹಾಯಕಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಕತಿಪಾಹಂ ವಸಾಪೇತ್ವಾ ತಾದಿಸೇ ದಿವಸೇ ಘರಂ ಆನೇತ್ವಾ ಧೀತರಂ ಅದಾಸಿ.
ಅಥ ಕಾಲೇ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ತೇಸಂ ಸಂವಾಸಮನ್ವಾಯ ಪುತ್ತೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸುಭದ್ದೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ಚಾಪಾ ತಸ್ಸ ರೋದನಕಾಲೇ ‘‘ಉಪಕಸ್ಸ ಪುತ್ತ, ಆಜೀವಕಸ್ಸ ಪುತ್ತ, ಮಂಸಹಾರಕಸ್ಸ ಪುತ್ತ, ಮಾ ರೋದಿ ಮಾ ರೋದೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಪುತ್ತತೋಸನಗೀತೇನ ಉಪಕಂ ಉಪ್ಪಣ್ಡೇಸಿ. ಸೋ ‘‘ಮಾ ತ್ವಂ ಚಾಪೇ ಮಂ ‘ಅನಾಥೋ’ತಿ ಮಞ್ಞಿ, ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಸಹಾಯೋ ಅನನ್ತಜಿನೋ ನಾಮ, ತಸ್ಸಾಹಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಚಾಪಾ ‘‘ಏವಮಯಂ ಅಟ್ಟೀಯತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ತಥಾ ಕಥೇಸಿಯೇವ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ತಾಯ ತಥಾ ವುತ್ತೋ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗನ್ತುಮಾರದ್ಧೋ. ತಾಯ ತಂ ತಂ ವತ್ವಾ ಅನುನೀಯಮಾನೋಪಿ ಸಞ್ಞತ್ತಿಂ ಅನಾಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪಚ್ಛಿಮದಿಸಾಭಿಮುಖೋ ಪಕ್ಕಾಮಿ.
ಭಗವಾ ಚ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ – ‘‘ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಜ ‘ಕುಹಿಂ ಅನನ್ತಜಿನೋ’ತಿ ಇಧಾಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛತಿ, ತಂ ಮಮ ಸನ್ತಿಕಂ ಪೇಸೇಥಾ’’ತಿ. ಉಪಕೋಪಿ ‘‘ಕುಹಿಂ ಅನನ್ತಜಿನೋ ವಸತೀ’’ತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ಅನನ್ತಜಿನೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ನಯಿಂಸು. ಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಜಾನಾಥ ಮಂ ಭಗವಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಆಮ, ಜಾನಾಮಿ, ಕುಹಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ವಸೀ’’ತಿ? ‘‘ವಙ್ಗಹಾರಜನಪದೇ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ಉಪಕ, ಇದಾನಿ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಜಾತೋ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಣಾಪೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಇಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಾವನಂ ಅನುಯುಞ್ಜನ್ತೋ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅನಾಗಾಮಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಅವಿಹೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ನಿಬ್ಬತ್ತಕ್ಖಣೇಯೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅವಿಹೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಮತ್ತಾ ಸತ್ತ ಜನಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಅಯಂ ಅಞ್ಞತರೋ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –
‘‘ಅವಿಹಂ ಉಪಪನ್ನಾಸೇ, ವಿಮುತ್ತಾ ಸತ್ತ ಭಿಕ್ಖವೋ;
ರಾಗದೋಸಪರಿಕ್ಖೀಣಾ, ತಿಣ್ಣಾ ಲೋಕೇ ವಿಸತ್ತಿಕಂ.
‘‘ಉಪಕೋಪಲಗಣ್ಡೋ ಚ, ಪಕ್ಕುಸಾತಿ ಚ ತೇ ತಯೋ;
ಭದ್ದಿಯೋ ಖಣ್ಡದೇವೋ ಚ, ಬಾಹುರಗ್ಗಿ ಚ ಸಿಙ್ಗಿಯೋ;
ತೇ ಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ದಿಬ್ಬಯೋಗಂ ಉಪಚ್ಚಗು’’ನ್ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೦೫);
ಉಪಕೇ ಪನ ಪಕ್ಕನ್ತೇ ನಿಬ್ಬಿನ್ದಹದಯಾ ಚಾಪಾ ದಾರಕಂ ಅಯ್ಯಕಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ಉಪಕೇನ ಗತಮಗ್ಗಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ಮಗ್ಗಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ, ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ಉಪಕೇನ ಅತ್ತನಾ ಚ ಕಥಿತಗಾಥಾಯೋ ಉದಾನವಸೇನ ಏಕಜ್ಝಂ ಕತ್ವಾ –
೨೯೨. ‘‘ಲಟ್ಠಿಹತ್ಥೋ ಪುರೇ ಆಸಿ, ಸೋ ದಾನಿ ಮಿಗಲುದ್ದಕೋ;
ಆಸಾಯ ಪಲಿಪಾ ಘೋರಾ, ನಾಸಕ್ಖಿ ಪಾರಮೇತವೇ.
೨೯೩. ‘‘ಸುಮತ್ತಂ ಮಂ ಮಞ್ಞಮಾನಾ, ಚಾಪಿ ಪುತ್ತಮತೋಸಯಿ;
ಚಾಪಾಯ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಂ ಪುನೋಪಹಂ.
೨೯೪. ‘‘ಮಾ ಮೇ ಕುಜ್ಝಿ ಮಹಾವೀರ, ಮಾ ಮೇ ಕುಜ್ಝಿ ಮಹಾಮುನಿ;
ನ ಹಿ ಕೋಧಪರೇತಸ್ಸ, ಸುದ್ಧಿ ಅತ್ಥಿ ಕುತೋ ತಪೋ.
೨೯೫. ‘‘ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸಞ್ಚ ನಾಳಾತೋ, ಕೋಧ ನಾಳಾಯ ವಚ್ಛತಿ;
ಬನ್ಧನ್ತೀ ಇತ್ಥಿರೂಪೇನ, ಸಮಣೇ ಧಮ್ಮಜೀವಿನೋ.
೨೯೬. ‘‘ಏಹಿ ಕಾಳ ನಿವತ್ತಸ್ಸು, ಭುಞ್ಜ ಕಾಮೇ ಯಥಾ ಪುರೇ;
ಅಹಞ್ಚ ತೇ ವಸೀಕತಾ, ಯೇ ಚ ಮೇ ಸನ್ತಿ ಞಾತಕಾ.
೨೯೭. ‘‘ಏತ್ತೋ ಚಾಪೇ ಚತುಬ್ಭಾಗಂ, ಯಥಾ ಭಾಸಸಿ ತ್ವಞ್ಚ ಮೇ;
ತಯಿ ರತ್ತಸ್ಸ ಪೋಸಸ್ಸ, ಉಳಾರಂ ವತ ತಂ ಸಿಯಾ.
೨೯೮. ‘‘ಕಾಳಙ್ಗಿನಿಂವ ತಕ್ಕಾರಿಂ, ಪುಪ್ಫಿತಂ ಗಿರಿಮುದ್ಧನಿ;
ಫುಲ್ಲಂ ದಾಲಿಮಲಟ್ಠಿಂವ, ಅನ್ತೋದೀಪೇವ ಪಾಟಲಿಂ.
೨೯೯. ‘‘ಹರಿಚನ್ದನಲಿತ್ತಙ್ಗಿಂ, ಕಾಸಿಕುತ್ತಮಧಾರಿನಿಂ;
ತಂ ಮಂ ರೂಪವತಿಂ ಸನ್ತಿಂ, ಕಸ್ಸ ಓಹಾಯಂ ಗಚ್ಛಸಿ.
೩೦೦. ‘‘ಸಾಕುನ್ತಿಕೋವ ಸಕುಣಿಂ, ಯಥಾ ಬನ್ಧಿತುಮಿಚ್ಛತಿ;
ಆಹರಿಮೇನ ರೂಪೇನ, ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಬಾಧಯಿಸ್ಸಸಿ.
೩೦೧. ‘‘ಇಮಞ್ಚ ಮೇ ಪುತ್ತಫಲಂ, ಕಾಳ ಉಪ್ಪಾದಿತಂ ತಯಾ;
ತಂ ಮಂ ಪುತ್ತವತಿಂ ಸನ್ತಿಂ, ಕಸ್ಸ ಓಹಾಯ ಗಚ್ಛಸಿ.
೩೦೨. ‘‘ಜಹನ್ತಿ ಪುತ್ತೇ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ತತೋ ಞಾತೀ ತತೋ ಧನಂ;
ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ಮಹಾವೀರಾ, ನಾಗೋ ಛೇತ್ವಾವ ಬನ್ಧನಂ.
೩೦೩. ‘‘ಇದಾನಿ ತೇ ಇಮಂ ಪುತ್ತಂ, ದಣ್ಡೇನ ಛುರಿಕಾಯ ವಾ;
ಭೂಮಿಯಂ ವಾ ನಿಸುಮ್ಭಿಸ್ಸಂ, ಪುತ್ತಸೋಕಾ ನ ಗಚ್ಛಸಿ.
೩೦೪. ‘‘ಸಚೇ ಪುತ್ತಂ ಸಿಙ್ಗಾಲಾನಂ, ಕುಕ್ಕುರಾನಂ ಪದಾಹಿಸಿ;
ನ ಮಂ ಪುತ್ತಕತ್ತೇ ಜಮ್ಮಿ, ಪುನರಾವತ್ತಯಿಸ್ಸಸಿ.
೩೦೫. ‘‘ಹನ್ದ ಖೋ ದಾನಿ ಭದ್ದನ್ತೇ, ಕುಹಿಂ ಕಾಳ ಗಮಿಸ್ಸಸಿ;
ಕತಮಂ ಗಾಮನಿಗಮಂ, ನಗರಂ ರಾಜಧಾನಿಯೋ.
೩೦೬. ‘‘ಅಹುಮ್ಹ ಪುಬ್ಬೇ ಗಣಿನೋ, ಅಸ್ಸಮಣಾ ಸಮಣಮಾನಿನೋ;
ಗಾಮೇನ ಗಾಮಂ ವಿಚರಿಮ್ಹ, ನಗರೇ ರಾಜಧಾನಿಯೋ.
೩೦೭. ‘‘ಏಸೋ ಹಿ ಭಗವಾ ಬುದ್ಧೋ, ನದಿಂ ನೇರಞ್ಜರಂ ಪತಿ;
ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಪ್ಪಹಾನಾಯ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಪಾಣಿನಂ;
ತಸ್ಸಾಹಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛಂ, ಸೋ ಮೇ ಸತ್ಥಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ.
೩೦೮. ‘‘ವನ್ದನಂ ದಾನಿ ಮೇ ವಜ್ಜಾಸಿ, ಲೋಕನಾಥಂ ಅನುತ್ತರಂ;
ಪದಕ್ಖಿಣಞ್ಚ ಕತ್ವಾನ, ಆದಿಸೇಯ್ಯಾಸಿ ದಕ್ಖಿಣಂ.
೩೦೯. ‘‘ಏತಂ ಖೋ ಲಬ್ಭಮಮ್ಹೇಹಿ, ಯಥಾ ಭಾಸಸಿ ತ್ವಞ್ಚ ಮೇ;
ವನ್ದನಂ ದಾನಿ ತೇ ವಜ್ಜಂ, ಲೋಕನಾಥಂ ಅನುತ್ತರಂ;
ಪದಕ್ಖಿಣಞ್ಚ ಕತ್ವಾನ, ಆದಿಸಿಸ್ಸಾಮಿ ದಕ್ಖಿಣಂ.
೩೧೦. ‘‘ತತೋ ಚ ಕಾಳೋ ಪಕ್ಕಾಮಿ, ನದಿಂ ನೇರಞ್ಜರಂ ಪತಿ;
ಸೋ ಅದ್ದಸಾಸಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ದೇಸೇನ್ತಂ ಅಮತಂ ಪದಂ.
೩೧೧. ‘‘ದುಕ್ಖಂ ದುಕ್ಖಸಮುಪ್ಪಾದಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ಅತಿಕ್ಕಮಂ;
ಅರಿಯಂ ಚಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ, ದುಕ್ಖೂಪಸಮಗಾಮಿನಂ.
೩೧೨. ‘‘ತಸ್ಸ ಪಾದಾನಿ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ಕತ್ವಾನ ನಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ;
ಚಾಪಾಯ ಆದಿಸಿತ್ವಾನ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ;
ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. –
ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.
ತತ್ಥ ಲಟ್ಠಿಹತ್ಥೋತಿ ದಣ್ಡಹತ್ಥೋ. ಪುರೇತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಕಾಲೇ ಚಣ್ಡಗೋಣಕುಕ್ಕುರಾದೀನಂ ಪರಿಹರಣತ್ಥಂ ದಣ್ಡಂ ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರಣಕೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ದಾನಿ ಮಿಗಲುದ್ದಕೋತಿ ಸೋ ಇದಾನಿ ಮಿಗಲುದ್ದೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಭೋಗಸಂವಾಸೇಹಿ ಮಿಗಲುದ್ದೋ ಮಾಗವಿಕೋ ಜಾತೋ. ಆಸಾಯಾತಿ ತಣ್ಹಾಯ. ‘‘ಆಸಯಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಅಜ್ಝಾಸಯಹೇತೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಲಿಪಾತಿ ಕಾಮಪಙ್ಕತೋ ದಿಟ್ಠಿಪಙ್ಕತೋ ಚ. ಘೋರಾತಿ ಅವಿದಿತವಿಪುಲಾನತ್ಥಾವಹತ್ತಾ ದಾರುಣತೋ ಘೋರಾ. ನಾಸಕ್ಖಿ ಪಾರಮೇತವೇತಿ ತಸ್ಸೇವ ಪಲಿಪಸ್ಸ ಪಾರಭೂತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಏತುಂ ಗನ್ತುಂ ನ ಅಸಕ್ಖಿ, ನ ಅಭಿಸಮ್ಭುನೀತಿ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ಉಪಕೋ ವದತಿ.
ಸುಮತ್ತಂ ಮಂ ಮಞ್ಞಮಾನಾತಿ ಅತ್ತನಿ ಸುಟ್ಠು ಮತ್ತಂ ಮದಪ್ಪತ್ತಂ ಕಾಮಗೇಧವಸೇನ ಲಗ್ಗಂ ಪಮತ್ತಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಮಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖನ್ತೀ. ಚಾಪಾ ಪುತ್ತಮತೋಸಯೀತಿ ಮಿಗಲುದ್ದಸ್ಸ ಧೀತಾ ಚಾಪಾ ‘‘ಆಜೀವಕಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಮಂ ಘಟ್ಟೇನ್ತೀ ಪುತ್ತಂ ತೋಸೇಸಿ ಕೇಳಾಯಸಿ. ‘‘ಸುಪತಿ ಮಂ ಮಞ್ಞಮಾನಾ’’ತಿ ಚ ಪಠನ್ತಿ, ಸುಪತೀತಿ ಮಂ ಮಞ್ಞಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚಾಪಾಯ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾತಿ ಚಾಪಾಯ ತಯಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಿಲೇಸಬನ್ಧನಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ. ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಂ ಪುನೋಪಹನ್ತಿ ಪುನ ದುತಿಯವಾರಮ್ಪಿ ಅಹಂ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮಿ.
ಇದಾನಿ ತಸ್ಸಾ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಅತ್ಥೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ಸುತ್ವಾ ಚಾಪಾ ಖಮಾಪೇನ್ತೀ ‘‘ಮಾ ಮೇ ಕುಜ್ಝೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಮಾ ಮೇ ಕುಜ್ಝೀತಿ ಕೇಳಿಕರಣಮತ್ತೇನ ಮಾ ಮಯ್ಹಂ ಕುಜ್ಝಿ. ಮಹಾವೀರ, ಮಹಾಮುನೀತಿ ಉಪಕಂ ಆಲಪತಿ. ತಞ್ಹಿ ಸಾ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಇದಾನಿಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋತಿ ಕತ್ವಾ ಖನ್ತಿಞ್ಚ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತೀ ‘‘ಮಹಾಮುನೀ’’ತಿ ಆಹ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ನ ಹಿ ಕೋಧಪರೇತಸ್ಸ, ಸುದ್ಧಿ ಅತ್ಥಿ ಕುತೋ ತಪೋ’’ತಿ, ತ್ವಂ ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಅಸಹನ್ತೋ ಕಥಂ ಚಿತ್ತಂ ದಮೇಸ್ಸಸಿ, ಕಥಂ ವಾ ತಪಂ ಚರಿಸ್ಸಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ಅಥ ನಾಳಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಜೀವಿತುಕಾಮೋಸೀತಿ ಚಾಪಾಯ ವುತ್ತೋ ಆಹ – ‘‘ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸಞ್ಚ ನಾಳಾತೋ, ಕೋಧ ನಾಳಾಯ ವಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಕೋ ಇಧ ನಾಳಾಯ ವಸಿಸ್ಸತಿ, ನಾಳಾತೋವ ಅಹಂ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮೇವ. ಸೋ ಹಿ ತಸ್ಸ ಜಾತಗಾಮೋ, ತತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿ. ಸೋ ಚ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಬೋಧಿಮಣ್ಡಸ್ಸ ಆಸನ್ನಪದೇಸೇ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಬನ್ಧನ್ತೀ ಇತ್ಥಿರೂಪೇನ, ಸಮಣೇ ಧಮ್ಮಜೀವಿನೋತಿ ಚಾಪೇ ತ್ವಂ ಧಮ್ಮೇನ ಜೀವನ್ತೇ ಧಮ್ಮಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಅತ್ತನೋ ಇತ್ಥಿರೂಪೇನ ಇತ್ಥಿಕುತ್ತಾಕಪ್ಪೇಹಿ ಬನ್ಧನ್ತೀ ತಿಟ್ಠಸಿ. ಯೇನಾಹಂ ಇದಾನಿ ಏದಿಸೋ ಜಾತೋ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪರಿಚ್ಚಜಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಚಾಪಾ ತಂ ನಿವತ್ತೇತುಕಾಮಾ ‘‘ಏಹಿ, ಕಾಳಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಕಾಳವಣ್ಣತಾಯ, ಕಾಳ, ಉಪಕ, ಏಹಿ ನಿವತ್ತಸ್ಸು ಮಾ ಪಕ್ಕಮಿ, ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಕಾಮೇ ಪರಿಭುಞ್ಜ, ಅಹಞ್ಚ ಯೇ ಚ ಮೇ ಸನ್ತಿ ಞಾತಕಾ, ತೇ ಸಬ್ಬೇವ ತುಯ್ಹಂ ಮಾ ಪಕ್ಕಮಿತುಕಾಮತಾಯ ವಸೀಕತಾ ವಸವತ್ತಿನೋ ಕತಾತಿ.
ತಂ ಸುತ್ವಾ ಉಪಕೋ ‘‘ಏತ್ತೋ ಚಾಪೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಚಾಪೇತಿ ಚಾಪೇ. ಚಾಪಸದಿಸಅಙ್ಗಲಟ್ಠಿತಾಯ ಹಿ ಸಾ, ಚಾಪಾತಿ ನಾಮಂ ಲಭಿ, ತಸ್ಮಾ, ಚಾಪಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತ್ವಂ ಚಾಪೇ, ಯಥಾ ಭಾಸಸಿ, ಇದಾನಿ ಯಾದಿಸಂ ಕಥೇಸಿ, ಇತೋ ಚತುಬ್ಭಾಗಮೇವ ಪಿಯಸಮುದಾಚಾರಂ ಕರೇಯ್ಯಾಸಿ. ತಯಿ ರತ್ತಸ್ಸ ರಾಗಾಭಿಭೂತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಉಳಾರಂ ವತ ತಂ ಸಿಯಾ, ಅಹಂ ಪನೇತರಹಿ ತಯಿ ಕಾಮೇಸು ಚ ವಿರತ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಚಾಪಾಯ ವಚನೇ ನ ತಿಟ್ಠಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.
ಪುನ, ಚಾಪಾ, ಅತ್ತನಿ ತಸ್ಸ ಆಸತ್ತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಕಾಮಾ ‘‘ಕಾಳಙ್ಗಿನಿ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ, ಕಾಳಾತಿ ತಸ್ಸಾಲಪನಂ. ಅಙ್ಗಿನಿನ್ತಿ ಅಙ್ಗಲಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಂ. ಇವಾತಿ ಉಪಮಾಯ ನಿಪಾತೋ. ತಕ್ಕಾರಿಂ ಪುಪ್ಫಿತಂ ಗಿರಿಮುದ್ಧನೀತಿ ಪಬ್ಬತಮುದ್ಧನಿ ಠಿತಂ ಸುಪುಪ್ಫಿತದಾಲಿಮಲಟ್ಠಿಂ ವಿಯ. ‘‘ಉಕ್ಕಾಗಾರಿ’’ನ್ತಿ ಚ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ, ಅಙ್ಗತ್ಥಿಲಟ್ಠಿಂ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಿರಿಮುದ್ಧನೀತಿ ಚ ಇದಂ ಕೇನಚಿ ಅನುಪಹತಸೋಭತಾದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ಕೇಚಿ ‘‘ಕಾಲಿಙ್ಗಿನಿ’’ನ್ತಿ ಪಾಠಂ ವತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಣ್ಡಲತಾಸದಿಸನ್ತಿ ಅತ್ಥಂ ವದನ್ತಿ. ಫುಲ್ಲಂ ದಾಲಿಮಲಟ್ಠಿಂವಾತಿ ಪುಪ್ಫಿತಂ ಬೀಜಪೂರಲತಂ ವಿಯ. ಅನ್ತೋದೀಪೇವ ಪಾಟಲಿನ್ತಿ ದೀಪಕಬ್ಭನ್ತರೇ ಪುಪ್ಫಿತಪಾಟಲಿರುಕ್ಖಂ ವಿಯ, ದೀಪಗ್ಗಹಣಞ್ಚೇತ್ಥ ಸೋಭಾಪಾಟಿಹಾರಿಯದಸ್ಸನತ್ಥಮೇವ.
ಹರಿಚನ್ದನಲಿತ್ತಙ್ಗಿನ್ತಿ ಲೋಹಿತಚನ್ದನೇನ ಅನುಲಿತ್ತಸಬ್ಬಙ್ಗಿಂ. ಕಾಸಿಕುತ್ತಮಧಾರಿನಿನ್ತಿ ಉತ್ತಮಕಾಸಿಕವತ್ಥಧರಂ. ತಂ ಮನ್ತಿ ತಾದಿಸಂ ಮಂ. ರೂಪವತಿಂ ಸನ್ತಿನ್ತಿ ರೂಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಮಾನಂ. ಕಸ್ಸ ಓಹಾಯ ಗಚ್ಛಸೀತಿ ಕಸ್ಸ ನಾಮ ಸತ್ತಸ್ಸ, ಕಸ್ಸ ವಾ ಹೇತುನೋ, ಕೇನ ಕಾರಣೇನ, ಓಹಾಯ ಪಹಾಯ ಪರಿಚ್ಚಜಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛಸಿ.
ಇತೋ ಪರಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ವಚನಪಟಿವಚನಗಾಥಾವ ಠಪೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ. ತತ್ಥ ಸಾಕುನ್ತಿಕೋವಾತಿ ಸಕುಣಲುದ್ದೋ ವಿಯ. ಆಹರಿಮೇನ ರೂಪೇನಾತಿ ಕೇಸಮಣ್ಡನಾದಿನಾ ಸರೀರಜಗ್ಗನೇನ ಚೇವ ವತ್ಥಾಭರಣಾದಿನಾ ಚ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರಿಕೇನ ರೂಪೇನ ವಣ್ಣೇನ ಕಿತ್ತಿಮೇನ ಚಾತುರಿಯೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನ ಮಂ ತ್ವಂ ಬಾಧಯಿಸ್ಸಸೀತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಇದಾನಿ ಮಂ ತ್ವಂ ನ ಬಾಧಿತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ.
ಪುತ್ತಫಲನ್ತಿ ಪುತ್ತಸಙ್ಖಾತಂ ಫಲಂ ಪುತ್ತಪಸವೋ.
ಸಪ್ಪಞ್ಞಾತಿ ಪಞ್ಞವನ್ತೋ, ಸಂಸಾರೇ ಆದೀನವವಿಭಾವಿನಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇ ಹಿ ಅಪ್ಪಂ ವಾ ಮಹನ್ತಂ ವಾ ಞಾತಿಪರಿವಟ್ಟಂ ಭೋಗಕ್ಖನ್ಧಂ ವಾ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ಮಹಾವೀರಾ, ನಾಗೋ ಛೇತ್ವಾವ ಬನ್ಧನ’’ನ್ತಿ, ಅಯಬನ್ಧನಂ ವಿಯ ಹತ್ಥಿನಾಗೋ ಗಿಹಿಬನ್ಧನಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಮಹಾವೀರಿಯಾವ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ನ ನಿಹೀನವೀರಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದಣ್ಡೇನಾತಿ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ದಣ್ಡೇನ. ಛುರಿಕಾಯಾತಿ ಖುರೇನ. ಭೂಮಿಯಂ ವಾ ನಿಸುಮ್ಭಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪಥವಿಯಂ ಪಾತೇತ್ವಾ ಪೋಥನವಿಜ್ಝನಾದಿನಾ ವಿಬಾಧಿಸ್ಸಾಮಿ. ಪುತ್ತಸೋಕಾ ನ ಗಚ್ಛಸೀತಿ ಪುತ್ತಸೋಕನಿಮಿತ್ತಂ ನ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಸಿ.
ಪದಾಹಿಸೀತಿ ದಸ್ಸಸಿ. ಪುತ್ತಕತ್ತೇತಿ ಪುತ್ತಕಾರಣಾ. ಜಮ್ಮೀತಿ ತಸ್ಸಾ ಆಲಪನಂ, ಲಾಮಕೇತಿ ಅತ್ಥೋ.
ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ಗಮನಂ ಅನುಜಾನಿತ್ವಾ ಗಮನಟ್ಠಾನಂ ಜಾನಿತುಂ ‘‘ಹನ್ದ ಖೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ.
ಇತರೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಹಂ ಅನಿಯ್ಯಾನಿಕಂ ಸಾಸನಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ಅಟ್ಠಾಸಿಂ, ಇದಾನಿ ಪನ ನಿಯ್ಯಾನಿಕೇ ಅನನ್ತಜಿನಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಠಾತುಕಾಮೋ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಅಹುಮ್ಹಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗಣಿನೋತಿ ಗಣಧರಾ. ಅಸ್ಸಮಣಾತಿ ನ ಸಮಿತಪಾಪಾ. ಸಮಣಮಾನಿನೋತಿ ಸಮಿತಪಾಪಾತಿ ಏವಂ ಸಞ್ಞಿನೋ. ವಿಚರಿಮ್ಹಾತಿ ಪೂರಣಾದೀಸು ಅತ್ತಾನಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ವದತಿ.
ನೇರಞ್ಜರಂ ಪತೀತಿ ನೇರಞ್ಜರಾಯ ನದಿಯಾ ಸಮೀಪೇ ತಸ್ಸಾ ತೀರೇ. ಬುದ್ಧೋತಿ ಅಭಿಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ತೋ, ಅಭಿಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಪತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಭಗವಾ ತತ್ಥೇವ ವಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವದತಿ.
ವನ್ದನಂ ದಾನಿ ಮೇ ವಜ್ಜಾಸೀತಿ ಮಮ ವನ್ದನಂ ವದೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಮ ವಚನೇನ ಲೋಕನಾಥಂ ಅನುತ್ತರಂ ವದೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪದಕ್ಖಿಣಞ್ಚ ಕತ್ವಾನ, ಆದಿಸೇಯ್ಯಾಸಿ ದಕ್ಖಿಣನ್ತಿ ಬುದ್ಧಂ ಭಗವನ್ತಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಚತೂಸು ಠಾನೇಸು ವನ್ದಿತ್ವಾ, ತತೋ ಪುಞ್ಞತೋ ಮಯ್ಹಂ ಪತ್ತಿದಾನಂ ದೇನ್ತೋ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಆದಿಸೇಯ್ಯಾಸಿ ಬುದ್ಧಗುಣಾನಂ ಸುತಪುಬ್ಬತ್ತಾ ಹೇತುಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಚ ಏವಂ ವದತಿ.
ಏತಂ ಖೋ ಲಬ್ಭಮಮ್ಹೇಹೀತಿ ಏತಂ ಪದಕ್ಖಿಣಕರಣಂ ಪುಞ್ಞಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ತವ ದಾತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ನ ನಿವತ್ತನಂ, ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಕಾಮೂಪಭೋಗೋ ಚ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ತೇ ವಜ್ಜನ್ತಿ ತವ ವನ್ದನಂ ವಜ್ಜಂ ವಕ್ಖಾಮಿ.
ಸೋತಿ ಕಾಳೋ, ಅದ್ದಸಾಸೀತಿ ಅದ್ದಕ್ಖಿ.
ಸತ್ಥುದೇಸನಾಯಂ ಸಚ್ಚಕಥಾಯ ಪಧಾನತ್ತಾ ತಬ್ಬಿನಿಮುತ್ತಾಯ ಅಭಾವತೋ ‘‘ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ, ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.
ಚಾಪಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.