೧೧. ನ್ಹಾತಕಮುನಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ವಾತರೋಗಾಭಿನೀತೋತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ನ್ಹಾತಕಮುನಿಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ವಿಜ್ಜಾಟ್ಠಾನಾದೀಸು ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಗತೋ ನ್ಹಾತಕಲಕ್ಖಣಯೋಗೇನ ನ್ಹಾತಕೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿತ್ಥ. ಸೋ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ತಿಯೋಜನಪ್ಪಮಾಣೇ ಠಾನೇ ಅರಞ್ಞಾಯತನೇ ನೀವಾರೇಹಿ ಯಾಪೇನ್ತೋ ಅಗ್ಗಿಂ ಪರಿಚಾರಯಮಾನೋ ವಸತಿ. ತಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಘಟೇ ವಿಯ ಪದೀಪಂ ಹದಯಬ್ಭನ್ತರೇ ಪಜ್ಜಲನ್ತಂ ಅರಹತ್ತೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಸ್ಸಮಪದಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠೋ ಅತ್ತನೋ ಉಪಕಪ್ಪನನಿಯಾಮೇನ ಆಹಾರಂ ಉಪನೇಸಿ. ತಂ ಭಗವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ. ಏವಂ ತಯೋ ದಿವಸೇ ದತ್ವಾ ಚತುತ್ಥದಿವಸೇ ‘‘ಭಗವಾ ತುಮ್ಹೇ ಪರಮಸುಖುಮಾಲಾ, ಕಥಂ ಇಮಿನಾ ಆಹಾರೇನ ಯಾಪೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಅರಿಯಸನ್ತೋಸಗುಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ತಾಪಸೋ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋತಾಪನ್ನೋ ಹುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಭಗವಾ ತಂ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಗತೋ. ಸೋ ಪನ ತತ್ಥೇವ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಪರಭಾಗೇ ವಾತಾಬಾಧೇನ ಉಪದ್ದುತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಮುಖೇನ ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ –

೪೩೫. ‘‘ವಾತರೋಗಾಭಿನೀತೋ ತ್ವಂ, ವಿಹರಂ ಕಾನನೇ ವನೇ;

ಪವಿದ್ಧಗೋಚರೇ ಲೂಖೇ, ಕಥಂ ಭಿಕ್ಖು ಕರಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ. – ಗಾಥಮಾಹ; ಅಥ ಥೇರೋ –

೪೩೬. ‘‘ಪೀತಿಸುಖೇನ ವಿಪುಲೇನ, ಫರಿತ್ವಾನ ಸಮುಸ್ಸಯಂ;

ಲೂಖಮ್ಪಿ ಅಭಿಸಮ್ಭೋನ್ತೋ, ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಿ ಕಾನನೇ.

೪೩೭. ‘‘ಭಾವೇನ್ತೋ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಬಲಾನಿ ಚ;

ಝಾನಸೋಖುಮ್ಮಸಮ್ಪನ್ನೋ, ವಿಹರಿಸ್ಸಂ ಅನಾಸವೋ.

೪೩೮. ‘‘ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಂ ಕಿಲೇಸೇಹಿ, ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಂ ಅನಾವಿಲಂ;

ಅಭಿಣ್ಹಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖನ್ತೋ, ವಿಹರಿಸ್ಸಂ ಅನಾಸವೋ.

೪೩೯. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ, ಯೇ ಮೇ ವಿಜ್ಜಿಂಸು ಆಸವಾ;

ಸಬ್ಬೇ ಅಸೇಸಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ, ನ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜರೇ ಪುನ.

೪೪೦. ‘‘ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಾ ಪರಿಞ್ಞಾತಾ, ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಛಿನ್ನಮೂಲಕಾ;

ದುಕ್ಖಕ್ಖಯೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾಹಿ ಸೇಸಗಾಥಾಹಿ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರಂ ಸತ್ಥು ಪವೇದೇಸಿ.

ತತ್ಥ ಝಾನಸೋಖುಮ್ಮಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಝಾನಸುಖುಮಭಾವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಝಾನಸುಖುಮಂ ನಾಮ ಅರೂಪಜ್ಝಾನಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಟ್ಠಸಮಾಪತ್ತಿಲಾಭಿಮ್ಹೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತಿತಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಪರೇ ಪನಾಹು – ‘‘ಸೋಖುಮ್ಮನ್ತಿ ಅಗ್ಗಮಗ್ಗಫಲೇಸು ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ತತೋ ಝಾನಗ್ಗಹಣೇನ ಅತ್ತನೋ ಉಭತೋಭಾಗವಿಮುತ್ತಿತಂ ವಿಭಾವೇತೀ’’ತಿ. ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಂ ಕಿಲೇಸೇಹೀತಿ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಿವಿಮುತ್ತಿಯಾ ಸಬ್ಬಕಿಲೇಸೇಹಿ ವಿಮುತ್ತಂ, ತತೋ ಏವ ಸುದ್ಧಚಿತ್ತಂ, ಅನಾವಿಲಸಙ್ಕಪ್ಪತಾಯ ಅನಾವಿಲಂ, ತೀಹಿಪಿ ಪದೇಹಿ ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತಮೇವ ವದತಿ. ಸೇಸಂ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಇಮಮೇವ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ನ್ಹಾತಕಮುನಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.