೫. ವಡ್ಢತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸಾಧೂ ಹೀತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಡ್ಢತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಭಾರುಕಚ್ಛನಗರೇ ಗಹಪತಿಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಡ್ಢೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ವಡ್ಢತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ಸಂಸಾರೇ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗಾ ಪುತ್ತಂ ಞಾತೀನಂ ನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೀ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಪುತ್ತಮ್ಪಿ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಂ ವೇಳುದನ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಾಜೇಸಿ. ಸೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಗನ್ಥಧುರಂ ವಹನ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ‘‘ಏಕಕೋ ಸನ್ತರುತ್ತರೋವ ಮಾತರಂ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಾತಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಏಕಕೋ ಸನ್ತರುತ್ತರೋವ ಇಧಾಗತೋ’’ತಿ ಚೋದೇಸಿ. ಸೋ ಮಾತರಾ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ‘‘ಅಯುತ್ತಂ ಮಯಾ ಕತ’’ನ್ತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಸಂವೇಗೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಿಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಮಾತು ಓವಾದಸಮ್ಪತ್ತಿಪಕಾಸನಮುಖೇನ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ –

೩೩೫. ‘‘ಸಾಧೂ ಹಿ ಕಿರ ಮೇ ಮಾತಾ, ಪತೋದಂ ಉಪದಂಸಯಿ;

ಯಸ್ಸಾಹಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಅನುಸಿಟ್ಠೋ ಜನೇತ್ತಿಯಾ;

ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪಹಿತತ್ತೋ, ಪತ್ತೋ ಸಮ್ಬೋಧಿಮುತ್ತಮಂ.

೩೩೬. ‘‘ಅರಹಾ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋಮ್ಹಿ, ತೇವಿಜ್ಜೋ ಅಮತದ್ದಸೋ;

ಜೇತ್ವಾ ನಮುಚಿನೋ ಸೇನಂ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ.

೩೩೭. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ಚ, ಯೇ ಮೇ ವಿಜ್ಜಿಂಸು ಆಸವಾ;

ಸಬ್ಬೇ ಅಸೇಸಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ, ನ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜರೇ ಪುನ.

೩೩೮. ‘‘ವಿಸಾರದಾ ಖೋ ಭಗಿನೀ, ಏವಮತ್ಥಂ ಅಭಾಸಯಿ;

ಅಪಿಹಾ ನೂನ ಮಯಿಪಿ, ವನಥೋ ತೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

೩೩೯. ‘‘ಪರಿಯನ್ತಕತಂ ದುಕ್ಖಂ, ಅನ್ತಿಮೋಯಂ ಸಮುಸ್ಸಯೋ;

ಜಾತಿಮರಣಸಂಸಾರೋ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ. – ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಸಾಧೂ ಹಿ ಕಿರ ಮೇ ಮಾತಾ, ಪತೋದಂ ಉಪದಂಸಯೀತಿ ಸಾಧು ವತ ಮಾತಾ ಮಯ್ಹಂ ಓವಾದಸಙ್ಖಾತಂ ಪತೋದಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ತೇನ ಮೇ ವೀರಿಯಂ ಉತ್ತೇಜೇನ್ತೀ ಉತ್ತಮಙ್ಗೇ ಪಞ್ಞಾಸೀಸೇ ವಿಜ್ಝಿ. ಯಸ್ಸಾತಿ ಯಸ್ಸಾ ಮೇ ಮಾತುಯಾ. ಸಮ್ಬೋಧಿನ್ತಿ ಅರಹತ್ತಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಯೋಜನಾ – ಜನೇತ್ತಿಯಾ ಮೇ ಅನುಸಿಟ್ಠೋ ಯಸ್ಸಾ ಅನುಸಾಸನೀಭೂತಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಅಹಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಉತ್ತಮಂ ಅಗ್ಗಫಲಂ ಸಮ್ಬೋಧಿಂ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ.

ತತೋ ಏವ ಆರಕತ್ತಾ ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಅರಹಾ ಪುಞ್ಞಕ್ಖೇತ್ತತಾಯ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ದಕ್ಖಿಣಾರಹೋ ಅಮ್ಹಿ. ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಞಾಣಾದಿವಿಜ್ಜಾತ್ತಯಸ್ಸ ಅಧಿಗತತ್ತಾ ತೇವಿಜ್ಜೋ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಸಚ್ಛಿಕತತ್ತಾ ಅಮತದ್ದಸೋ ನಮುಚಿನೋ ಮಾರಸ್ಸ ಸೇನಂ ಕಿಲೇಸವಾಹಿನಿಂ ಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಸೇನಾಯ ಜಿನಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಜಿತತ್ತಾಯೇವ ಅನಾಸವೋ ಸುಖಂ ವಿಹರಾಮೀತಿ.

ಇದಾನಿ ‘‘ಅನಾಸವೋ’’ತಿ ವುತ್ತಮತ್ಥಂ ಪಾಕಟತರಂ ಕಾತುಂ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚಾ’’ ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅಜ್ಝತ್ತವತ್ಥುಕಾ ಚ ಬಹಿದ್ಧಾ ಬಹಿದ್ಧವತ್ಥುಕಾ ಚ ಆಸವಾ ಯೇ ಮಯ್ಹಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗಾಧಿಗಮತೋ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಜ್ಜಿಂಸು ಉಪಲಬ್ಭಿಂಸು, ತೇ ಸಬ್ಬೇ ಅನವಸೇಸಾ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪಹೀನಾ ಪುನ ದಾನಿ ಕದಾಚಿಪಿ ನ ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿಯೇವಾತಿ.

ಇದಾನಿ ಮಾತು ವಚನಂ ಅಙ್ಕುಸಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಗತತ್ತಾ ಮಾತರಂ ಥೋಮೇನ್ತೋ ‘‘ವಿಸಾರದಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ವಿಸಾರದಾ ಖೋತಿ ಏಕಂಸೇನ ವಿಗತಸಾರಜ್ಜಾ. ಏವಂ ಮಾತು ಅತ್ತನೋ ಚ ಅರಹತ್ತಾಧಿಗಮೇನ ಸತ್ಥು ಓರಸಪುತ್ತಭಾವಂ ಉಲ್ಲಪೇನ್ತೋ ಮಾತರಂ ‘‘ಭಗಿನೀ’’ತಿ ಆಹ. ಏತಮತ್ಥಂ ಅಭಾಸಯೀತಿ ಏತಂ ಮಮ ಓವಾದಭೂತಂ ಅತ್ಥಂ ಅಭಣಿ. ಏವಂ ಪನ ಮಂ ಓವದನ್ತೀ ನ ಕೇವಲಂ ವಿಸಾರದಾ ಏವ, ಅಥ ಖೋ ಅಪಿಹಾ ನೂನ ಮಯಿಪಿ ತವ ಪುತ್ತಕೇಪಿ ಅಪಿಹಾ ಅಸನ್ಥವಾ ಮಞ್ಞೇ, ಕಿಂ ವಾ ಏತೇನ ಪರಿಕಪ್ಪನೇನ? ವನಥೋ ತೇ ನ ವಿಜ್ಜತಿ ಅವಿಜ್ಜಾದಿಕೋ ವನಥೋ ತವ ಸನ್ತಾನೇ ನತ್ಥೇವ, ಯಾ ಮಂ ಭವಕ್ಖಯೇ ನಿಯೋಜೇಸೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಇದಾನಿ ‘‘ತಯಾ ನಿಯೋಜಿತಾಕಾರೇನೇವ ಮಯಾ ಪಟಿಪನ್ನ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪರಿಯನ್ತಕತ’’ನ್ತಿ ಓಸಾನಗಾಥಮಾಹ, ತಸ್ಸತ್ಥೋ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೋವ.

ವಡ್ಢತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.