೧೩. ಅಭಿಭೂತತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸುಣಾಥ ಞಾತಯೋ ಸಬ್ಬೇತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅಭಿಭೂತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ತಾದಿಸೇನ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸನ್ನಿಸ್ಸಯೇನ ಸಾಸನೇ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥರಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ತಸ್ಸ ಧಾತುಂ ಗಹೇತುಂ ಮಹಾಜನೇ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಕರೋನ್ತೇ ಸಯಂ ಸಬ್ಬಪಠಮಂ ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಚಿತಕಂ ನಿಬ್ಬಾಪೇಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಠಪುರನಗರೇ ರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅಭಿಭೂತೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತಿ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇ ಭಗವಾ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ತಂ ನಗರಂ ಪಾಪುಣಿ. ತತೋ ಸೋ ರಾಜಾ ‘‘ಭಗವಾ ಕಿರ ಮಮ ನಗರಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇಸಿ. ಭಗವಾ ಭುತ್ತಾವೀ ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಅಜ್ಝಾಸಯಾನುರೂಪಂ ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತೋಯೇವ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಲದ್ಧಪ್ಪಸಾದೋ ರಜ್ಜಂ ಪಹಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಸಚ್ಛಾಕಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೪೭.೧೧-೧೫) –

‘‘ದಯ್ಹಮಾನೇ ಸರೀರಮ್ಹಿ, ವೇಸ್ಸಭುಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ;

ಗನ್ಧೋದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಚಿತಂ ನಿಬ್ಬಾಪಯಿಂ ಅಹಂ.

‘‘ಏಕತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಚಿತಂ ನಿಬ್ಬಾಪಯಿಂ ಅಹಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಗನ್ಧೋದಕಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ವಿಮುತ್ತಿಸುಖೇನ ವಿಹರನ್ತೇ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಸ ಞಾತಕಾ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ನಾಗರಾ ಜಾನಪದಾತಿ ಸಬ್ಬೇ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಅಮ್ಹೇ ಅನಾಥೇ ಕತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಪರಿದೇವಿಂಸು. ಥೇರೋ ತೇ ಞಾತಿಪಮುಖೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಪರಿದೇವನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಅತ್ತನೋ ಪಬ್ಬಜ್ಜಕಾರಣವಿಭಾವನಮುಖೇನ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೋ –

೨೫೫. ‘‘ಸುಣಾಥ ಞಾತಯೋ ಸಬ್ಬೇ, ಯಾವನ್ತೇತ್ಥ ಸಮಾಗತಾ;

ಧಮ್ಮಂ ವೋ ದೇಸಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ.

೨೫೬. ‘‘ಆರಮ್ಭಥ ನಿಕ್ಕಮಥ, ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋ.

೨೫೭. ‘‘ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಹಸ್ಸತಿ;

ಪಹಾಯ ಜಾತಿಸಂಸಾರಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. – ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಸುಣಾಥಾತಿ ನಿಸಾಮೇಥ, ಇದಾನಿ ಮಯಾ ವುಚ್ಚಮಾನಂ ಓಹಿತಸೋತಾ ಸೋತದ್ವಾರಾನುಸಾರೇನ ಉಪಧಾರೇಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಞಾತಯೋತಿ ಞಾತೀ ಪಮುಖೇ ಕತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಆಲಪನಂ, ತೇನಾಹ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಯಾವನ್ತೇತ್ಥ ಸಮಾಗತಾ’’ತಿ, ಯಾವನ್ತೋ ಯತ್ತಕಾ ಏತ್ಥ ಸಮಾಗಮೇ, ಏತಿಸ್ಸಂ ವಾ ಮಮ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಸಮಾಗತಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಇದಾನಿ ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಸುಣಾಥಾ’’ತಿ ಸವನಾಣತ್ತಿಕವಚನಂ ಕತಂ, ತಂ ‘‘ಧಮ್ಮಂ ವೋ ದೇಸಯಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ‘‘ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ದೇಸೇತುಂ ಆರಭಿ. ತತ್ಥ ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನನ್ತಿ ಜಾತಿ ನಾಮೇಸಾ ಗಬ್ಭೋಕ್ಕನ್ತಿಮೂಲಕಾದಿಭೇದಸ್ಸ ಜರಾದಿಭೇದಸ್ಸ ಚ ಅನೇಕವಿಹಿತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅಧಿಟ್ಠಾನಭಾವತೋ ದುಕ್ಖಾ. ಸಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಪವತ್ತಮಾನಾ ಅತಿವಿಯ ದುಕ್ಖಾ.

ತಸ್ಸಾ ಪನ ಜಾತಿಯಾ ಸಮತಿಕ್ಕಮನತ್ಥಂ ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ ‘‘ಆರಮ್ಭಥಾ’’ತಿಆದಿ. ತತ್ಥ ಆರಮ್ಭಥಾತಿ ಆರಮ್ಭಧಾತುಸಙ್ಖಾತಂ ವೀರಿಯಂ ಕರೋಥ. ನಿಕ್ಕಮಥಾತಿ ಕೋಸಜ್ಜಪಕ್ಖತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾ ನಿಕ್ಕಮಧಾತುಸಙ್ಖಾತಂ ತದುತ್ತರಿಂ ವೀರಿಯಂ ಕರೋಥ. ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸೀಲಸಂವರೋ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಸು ಗುತ್ತದ್ವಾರತಾ ಭೋಜನೇ ಮತ್ತಞ್ಞುತಾ ಸತಿಸಮ್ಪಜಞ್ಞನ್ತಿ ಇಮೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಪತಿಟ್ಠಿತಾನಂ ಜಾಗರಿಯಾನುಯೋಗವಸೇನ ಆರಮ್ಭನಿಕ್ಕಮಧಾತುಯೋ ಸಮ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಭೂತಾ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಸಙ್ಖಾತೇ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾದಿಸಙ್ಖಾತೇ ವಾ ಭಗವತೋ ಸಾಸನೇ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹೋಥ. ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋತಿ ಏವಂ ಪಟಿಪಜ್ಜನ್ತಾ ಚ ತೇಧಾತುಇಸ್ಸರಸ್ಸ ಮಚ್ಚುರಾಜಸ್ಸ ವಸಂ ಸತ್ತೇ ನೇತೀತಿ ತಸ್ಸ ಸೇನಾಸಙ್ಖಾತಂ ಅಬಲಂ ದುಬ್ಬಲಂ ಯಥಾ ನಾಮ ಥಾಮಬಲೂಪಪನ್ನೋ ಕುಞ್ಜರೋ ನಳೇಹಿ ಕತಂ ಅಗಾರಂ ಖಣೇನೇವ ವಿದ್ಧಂಸೇತಿ, ಏವಮೇವ ಕಿಲೇಸಗಣಂ ಧುನಾಥ ವಿಧಮಥ ವಿದ್ಧಂಸೇಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ಪನ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ಉಸ್ಸಾಹಂ ಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಏಕಂಸಿಕೋ ಜಾತಿದುಕ್ಖಸ್ಸ ಸಮತಿಕ್ಕಮೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ತತಿಯಂ ಗಾಥಮಾಹ. ತಂ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಅಭಿಭೂತತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.