೬. ಚೂಳಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ನದನ್ತಿ ಮೋರಾ ಸುಸಿಖಾ ಸುಪೇಖುಣಾತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಚೂಳಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಇತೋ ಏಕತಿಂಸೇ ಕಪ್ಪೇ ಸಿಖಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಛತ್ತಪಣ್ಣಿಫಲಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಚೂಳಕೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಧನಪಾಲದಮನೇ ಸತ್ಥರಿ ಲದ್ಧಪ್ಪಸಾದೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಇನ್ದಸಾಲಗುಹಾಯಂ ವಸತಿ, ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಗುಹಾದ್ವಾರೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಮಗಧಕ್ಖೇತ್ತಂ ಓಲೋಕೇಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಪಾವುಸಕಾಲಮೇಘೋ ಗಮ್ಭೀರಮಧುರನಿಗ್ಘೋಸೋ ಸತಪಟಲಸಹಸ್ಸಪಟಲೋ ಅಞ್ಜನ ಸಿಖರಸನ್ನಿಕಾಸೋ ನಭಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಪವಸ್ಸತಿ, ಮಯೂರಸಙ್ಘಾ ಚ ಮೇಘಗಜ್ಜಿತಂ ಸುತ್ವಾ ಹಟ್ಠತುಟ್ಠಾ ಕೇಕಾಸದ್ದಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪದೇಸೇ ನಚ್ಚನ್ತಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಥೇರಸ್ಸಪಿ ಆವಾಸಗಬ್ಭೇ ಮೇಘವಾತಫಸ್ಸೇಹಿ ಅಪಗತಧಮ್ಮತ್ತಾ ಪಸ್ಸದ್ಧಕರಜಕಾಯೇ ಕಲ್ಲತಂ ಪತ್ತೇ ಉತುಸಪ್ಪಾಯಲಾಭೇನ ಚಿತ್ತಂ ಏಕಗ್ಗಂ ಅಹೋಸಿ, ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನವೀಥಿಂ ಓತರಿ, ಸೋ ತಂ ಞತ್ವಾ ಕಾಲಸಮ್ಪದಾದಿಕಿತ್ತನಮುಖೇನ ಅತ್ತಾನಂ ಭಾವನಾಯ ಉಸ್ಸಾಹೇನ್ತೋ –

೨೧೧. ‘‘ನದನ್ತಿ ಮೋರಾ ಸುಸಿಖಾ ಸುಪೇಖುಣಾ, ಸುನೀಲಗೀವಾ ಸುಮುಖಾ ಸುಗಜ್ಜಿನೋ;

ಸುಸದ್ದಲಾ ಚಾಪಿ ಮಹಾಮಹೀ ಅಯಂ, ಸುಬ್ಯಾಪಿತಮ್ಬು ಸುವಲಾಹಕಂ ನಭಂ.

೨೧೨. ‘‘ಸುಕಲ್ಲರೂಪೋ ಸುಮನಸ್ಸ ಝಾಯತಂ, ಸುನಿಕ್ಕಮೋ ಸಾಧು ಸುಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಸುಸುಕ್ಕಸುಕ್ಕಂ ನಿಪುಣಂ ಸುದುದ್ದಸಂ, ಫುಸಾಹಿ ತಂ ಉತ್ತಮಮಚ್ಚುತಂ ಪದ’’ನ್ತಿ. –

ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ನದನ್ತಿ ಮೋರಾ ಸುಸಿಖಾ ಸುಪೇಖುಣಾ, ಸುನೀಲಗೀವಾ ಸುಮುಖಾ ಸುಗಜ್ಜಿನೋತಿ ಏತೇ ಮತ್ಥಕೇ ಉಟ್ಠಿತಾಹಿ ಸುನ್ದರಾಹಿ ಸಿಖಾಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಸುಸಿಖಾ, ನಾನಾವಣ್ಣೇಹಿ ಅನೇಕೇಹಿ ಸೋಭನೇಹಿ ಭದ್ದಕಪಿಞ್ಛೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಸುಪೇಖುಣಾ, ರಾಜೀವವಣ್ಣಸಙ್ಕಾಸಾಯ ಸುನ್ದರಾಯ ನೀಲವಣ್ಣಾಯ ಗೀವಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಸುನೀಲಗೀವಾ, ಸುನ್ದರಮುಖತಾಯ ಸುಮುಖಾ, ಮನುಞ್ಞವಾದಿತಾಯ ಸುಗಜ್ಜಿನೋ, ಮೋರಾ ಸಿಖಣ್ಡಿನೋ ಛಜ್ಜಸಂವಾದೀ ಕೇಕಾಸದ್ದಂ ಮುಞ್ಚನ್ತಾ ನದನ್ತಿ ರವನ್ತಿ. ಸುಸದ್ದಲಾ ಚಾಪಿ ಮಹಾಮಹೀ ಅಯನ್ತಿ ಅಯಞ್ಚ ಮಹಾಪಥವೀ ಸುಸದ್ದಲಾ ಸುನ್ದರಹರಿತತಿಣಾ. ಸುಬ್ಯಾಪಿತಮ್ಬೂತಿ ಅಭಿನವವುಟ್ಠಿಯಾ ತಹಂ ತಹಂ ವಿಸ್ಸನ್ದಮಾನಸಲಿಲತಾಯ ಸುಟ್ಠು ಬ್ಯಾಪಿತಜಲಾ ವಿತತಜಲಾ. ‘‘ಸುಸುಕ್ಕತಮ್ಬೂ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸುವಿಸುದ್ಧಜಲಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುವಲಾಹಕಂ ನಭನ್ತಿ ಇದಞ್ಚ ನಭಂ ಆಕಾಸಂ ನೀಲುಪ್ಪಲದಲಸನ್ನಿಭೇಹಿ ಸಮನ್ತತೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ಠಿತೇಹಿ ಸುನ್ದರೇಹಿ ವಲಾಹಕೇಹಿ ಮೇಘೇಹಿ ಸುವಲಾಹಕಂ.

ಸುಕಲ್ಲರೂಪೋ ಸುಮನಸ್ಸ ಝಾಯತನ್ತಿ ಇದಾನಿ ಉತುಸಪ್ಪಾಯಲಾಭೇನ ಸುಟ್ಠು ಕಲ್ಲರೂಪೋ ಕಮ್ಮನಿಯಸಭಾವೋ ತ್ವಂ, ನೀವರಣೇಹಿ ಅನಜ್ಝಾರೂಳ್ಹಚಿತ್ತತಾಯ ಸುನ್ದರಮನಸ್ಸ ಯೋಗಾವಚರಸ್ಸ ಯಂ ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನವಸೇನ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನವಸೇನ ಚ ಝಾಯತಂ. ಸುನಿಕ್ಕಮೋ…ಪೇ… ಅಚ್ಚುತಂ ಪದನ್ತಿ ಏವಂ ಝಾಯನ್ತೋ ಚ ಸಾಧು ಸುಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಸುನ್ದರನಿಕ್ಕಮೋ ಹುತ್ವಾ ಸುಪರಿಸುದ್ಧಸೀಲತಾಯ ಸುಸುಕ್ಕಂ, ವಿಸುದ್ಧಸಭಾವತಾಯ ಸಬ್ಬಸ್ಸಪಿ ಸಂಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಗೋಚರಭಾವಾನುಪಗಮನತೋ ಸುಕ್ಕಂ, ನಿಪುಣಞಾಣಗೋಚರತಾಯ ನಿಪುಣಂ, ಪರಮಗಮ್ಭೀರತಾಯ ಸುದುದ್ದಸಂ, ಪಣೀತಭಾವೇನ ಸೇಟ್ಠಭಾವೇನ ಚ ಉತ್ತಮಂ, ನಿಚ್ಚಸಭಾವತಾಯ ಅಚ್ಚುತಂ ಪದಂ ತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಫುಸಾಹಿ ಅತ್ತಪಚ್ಚಕ್ಖಕರಣೇನ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಚ್ಛಿಕರೋಹೀತಿ.

ಏವಂ ಥೇರೋ ಅತ್ತಾನಂ ಓವದನ್ತೋವ ಉತುಸಪ್ಪಾಯಲಾಭೇನ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೩೯.೩೭-೪೨) –

‘‘ಕಣಿಕಾರಂವ ಜಲಿತಂ, ಪುಣ್ಣಮಾಯೇವ ಚನ್ದಿಮಂ;

ಜಲನ್ತಂ ದೀಪರುಕ್ಖಂವ, ಅದ್ದಸಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ.

‘‘ಕದಲಿಫಲಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ, ಅದಾಸಿಂ ಸತ್ಥುನೋ ಅಹಂ;

ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಸುಮನೋ, ವನ್ದಿತ್ವಾನ ಅಪಕ್ಕಮಿಂ.

‘‘ಏಕತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಫಲಮದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಥೇರೋ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪೀತಿಸೋಮನಸ್ಸಜಾತೋ ‘‘ನದನ್ತಿ ಮೋರಾ’’ತಿಆದಿನಾ ತಾಯೇವ ಗಾಥಾ ಪಚ್ಚುದಾಹಾಸಿ. ತೇನಸ್ಸ ಇದಮೇವ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಚೂಳಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.