೩. ಉಪವಾಣತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅರಹಂ ಸುಗತೋತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪವಾಣತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಂ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ದಲಿದ್ದಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಭಗವತಿ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ತಸ್ಸ ಧಾತುಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸದೇವನಾಗಗರುಳಕುಮ್ಭಣ್ಡಯಕ್ಖಗನ್ಧಬ್ಬೇಹಿ ಸತ್ತರತನಮಯೇ ಸತ್ತಯೋಜನಿಕೇ ಥೂಪೇ ಕತೇ ತತ್ಥ ಸುಧೋತಂ ಅತ್ತನೋ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ವೇಳಗ್ಗೇ ಆಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಧಜಂ ಕತ್ವಾ ಪೂಜಂ ಅಕಾಸಿ. ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಭಿಸಮ್ಮತಕೋ ನಾಮ ಯಕ್ಖಸೇನಾಪತಿ ದೇವೇಹಿ ಚೇತಿಯಪೂಜಾರಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಠಪಿತೋ ಅದಿಸ್ಸಮಾನಕಾಯೋ ಆಕಾಸೇ ಧಾರೇನ್ತೋ ಚೇತಿಯಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಉಪವಾಣೋತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಜೇತವನಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಛಳಭಿಞ್ಞೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೬.೧೨೨-೧೭೮) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನ ಪಾರಗೂ;

ಜಲಿತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಕ್ಖನ್ಧೋವ, ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ.

‘‘ಮಹಾಜನಾ ಸಮಾಗಮ್ಮ, ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತಥಾಗತಂ;

ಚಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾನ ಸುಗತಂ, ಸರೀರಂ ಅಭಿರೋಪಯುಂ.

‘‘ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾನ, ಧಾತುಂ ತತ್ಥ ಸಮಾನಯುಂ;

ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಸಬ್ಬೇ, ಬುದ್ಧಥೂಪಂ ಅಕಂಸು ತೇ.

‘‘ಪಠಮಾ ಕಞ್ಚನಮಯಾ, ದುತಿಯಾ ಚ ಮಣಿಮಯಾ;

ತತಿಯಾ ರೂಪಿಯಮಯಾ, ಚತುತ್ಥೀ ಫಲಿಕಾಮಯಾ.

‘‘ತತ್ಥ ಪಞ್ಚಮಿಕಾ ಚೇವ, ಲೋಹಿತಙ್ಕಮಯಾ ಅಹು;

ಛಟ್ಠಾ ಮಸಾರಗಲ್ಲಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಂ ರತನಮಯೂಪರಿ.

‘‘ಜಙ್ಘಾ ಮಣಿಮಯಾ ಆಸಿ, ವೇದಿಕಾ ರತನಾಮಯಾ;

ಸಬ್ಬಸೋಣ್ಣಮಯೋ ಥೂಪೋ, ಉದ್ಧಂ ಯೋಜನಮುಗ್ಗತೋ.

‘‘ದೇವಾ ತತ್ಥ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

‘‘ಧಾತು ಆವೇಣಿಕಾ ನತ್ಥಿ, ಸರೀರಂ ಏಕಪಿಣ್ಡಿತಂ;

ಇಮಮ್ಹಿ ಬುದ್ಧಥೂಪಮ್ಹಿ, ಕಸ್ಸಾಮ ಕಞ್ಚುಕಂ ಮಯಂ.

‘‘ದೇವಾ ಸತ್ತಹಿ ರತ್ನೇಹಿ, ಅಞ್ಞಂ ವಡ್ಢೇಸುಂ ಯೋಜನಂ;

ಥೂಪೋ ದ್ವಿಯೋಜನುಬ್ಬೇಧೋ, ತಿಮಿರಂ ಬ್ಯಪಹನ್ತಿ ಸೋ.

‘‘ನಾಗಾ ತತ್ಥ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮನುಸ್ಸಾ ಚೇವ ದೇವಾ ಚ, ಬುದ್ಧಥೂಪಂ ಅಕಂಸು ತೇ.

‘‘ಮಾ ನೋ ಪಮತ್ತಾ ಅಸ್ಸುಮ್ಹ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸದೇವಕಾ;

ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

‘‘ಇನ್ದನೀಲಂ ಮಹಾನೀಲಂ, ಅಥೋ ಜೋತಿರಸಂ ಮಣಿಂ;

ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ, ಬುದ್ಧಥೂಪಂ ಅಛಾದಯುಂ.

‘‘ಸಬ್ಬಂ ಮಣಿಮಯಂ ಆಸಿ, ಯಾವತಾ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ;

ತಿಯೋಜನಸಮುಬ್ಬೇಧಂ, ಆಲೋಕಕರಣಂ ತದಾ.

‘‘ಗರುಳಾ ಚ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವನಾಗಾ ಚ, ಬುದ್ಧಪೂಜಂ ಅಕಂಸು ತೇ.

‘‘ಮಾ ನೋ ಪಮತ್ತಾ ಅಸ್ಸುಮ್ಹ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸದೇವಕಾ;

ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

‘‘ಸಬ್ಬಂ ಮಣಿಮಯಂ ಥೂಪಂ, ಅಕರುಂ ತೇ ಚ ಕಞ್ಚುಕಂ;

ಯೋಜನಂ ತೇಪಿ ವಡ್ಢೇಸುಂ, ಆಯತಂ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ.

‘‘ಚತುಯೋಜನಮುಬ್ಬೇಧೋ, ಬುದ್ಧಥೂಪೋ ವಿರೋಚತಿ;

ಓಭಾಸೇತಿ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಸತರಂಸೀವ ಉಗ್ಗತೋ.

‘‘ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾ ಚ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮನುಸ್ಸಾ ಚೇವ ದೇವಾ ಚ, ನಾಗಾ ಚ ಗರುಳಾ ತಥಾ.

‘‘ಪಚ್ಚೇಕಂ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ, ಅಕಂಸು ಥೂಪಮುತ್ತಮಂ;

ಮಾ ನೋ ಪಮತ್ತಾ ಅಸ್ಸುಮ್ಹ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸದೇವಕಾ.

‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ರತನೇಹಿ ಛಾದೇಸ್ಸಾಮ, ಆಯತಂ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ.

‘‘ಯೋಜನಂ ತೇಪಿ ವಡ್ಢೇಸುಂ, ಆಯತಂ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ;

ಪಞ್ಚಯೋಜನಮುಬ್ಬೇಧೋ, ಥೂಪೋ ಓಭಾಸತೇ ತದಾ.

‘‘ಯಕ್ಖಾ ತತ್ಥ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮನುಸ್ಸಾ ದೇವನಾಗಾ ಚ, ಗರುಳಾ ಚ ಕುಮ್ಭಣ್ಡಕಾ.

‘‘ಪಚ್ಚೇಕಂ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ, ಅಕಂಸು ಥೂಪಮುತ್ತಮಂ;

ಮಾ ನೋ ಪಮತ್ತಾ ಅಸ್ಸುಮ್ಹ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಸದೇವಕಾ.

‘‘ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಫಲಿಕಾ ಛಾದಯಿಸ್ಸಾಮ, ಆಯತಂ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ.

‘‘ಯೋಜನಂ ತೇಪಿ ವಡ್ಢೇಸುಂ, ಆಯತಂ ಬುದ್ಧಚೇತಿಯಂ;

ಛಯೋಜನಿಕಮುಬ್ಬೇಧೋ, ಥೂಪೋ ಓಭಾಸತೇ ತದಾ.

‘‘ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಚ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏಕತೋ ಮನ್ತಯುಂ ತದಾ;

ಮನುಜಾ ದೇವತಾ ನಾಗಾ, ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾ ಗರುಳಾ ತಥಾ.

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಅಕಂಸು ಬುದ್ಧಥೂಪಂ, ಮಯಮೇತ್ಥ ಅಕಾರಕಾ;

ಮಯಮ್ಪಿ ಥೂಪಂ ಕಸ್ಸಾಮ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

‘‘ವೇದಿಯೋ ಸತ್ತ ಕತ್ವಾನ, ಧಜಂ ಛತ್ತಂ ಅಕಂಸು ತೇ;

ಸಬ್ಬಸೋಣ್ಣಮಯಂ ಥೂಪಂ, ಗನ್ಧಬ್ಬಾ ಕಾರಯುಂ ತದಾ.

‘‘ಸತ್ತಯೋಜನಮುಬ್ಬೇಧೋ, ಥೂಪೋ ಓಭಾಸತೇ ತದಾ;

ರತ್ತಿನ್ದಿವಾ ನ ಞಾಯನ್ತಿ, ಆಲೋಕೋ ಹೋತಿ ಸಬ್ಬದಾ.

‘‘ಅಭಿಭೋನ್ತಿ ನ ತಸ್ಸಾಭಾ, ಚನ್ದಸೂರಾ ಸತಾರಕಾ;

ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಸತೇ, ಪದೀಪೋಪಿ ನ ಪಜ್ಜಲಿ.

‘‘ತೇನ ಕಾಲೇನ ಯೇ ಕೇಚಿ, ಥೂಪಂ ಪೂಜೇನ್ತಿ ಮಾನುಸಾ;

ನ ತೇ ಥೂಪಂ ಆರುಹನ್ತಿ, ಅಮ್ಬರೇ ಉಕ್ಖಿಪನ್ತಿ ತೇ.

‘‘ದೇವೇಹಿ ಠಪಿತೋ ಯಕ್ಖೋ, ಅಭಿಸಮ್ಮತನಾಮಕೋ;

ಧಜಂ ವಾ ಪುಪ್ಫದಾಮಂ ವಾ, ಅಭಿರೋಪೇತಿ ಉತ್ತರಿಂ.

‘‘ನ ತೇ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ತಂ ಯಕ್ಖಂ, ದಾಮಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ ಗಚ್ಛತೋ;

ಏವಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ, ಸಬ್ಬೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಸುಗ್ಗತಿಂ.

‘‘ವಿರುದ್ಧಾ ಯೇ ಪಾವಚನೇ, ಪಸನ್ನಾ ಯೇ ಚ ಸಾಸನೇ;

ಪಾಟಿಹೀರಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಾ, ಥೂಪಂ ಪೂಜೇನ್ತಿ ಮಾನುಸಾ.

‘‘ನಗರೇ ಹಂಸವತಿಯಾ, ಅಹೋಸಿಂ ಭತಕೋ ತದಾ;

ಆಮೋದಿತಂ ಜನಂ ದಿಸ್ವಾ, ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಹಂ ತದಾ.

‘‘ಉಳಾರೋ ಭಗವಾ ನೇಸೋ, ಯಸ್ಸ ಧಾತುಘರೇ ದಿಸಂ;

ಇಮಾ ಚ ಜನತಾ ತುಟ್ಠಾ, ಕಾರಂ ಕುಬ್ಬಂ ನ ತಪ್ಪರೇ.

‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಕಾರಂ ಕಸ್ಸಾಮಿ, ಲೋಕನಾಥಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದೋ, ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಅನಾಗತೇ.

‘‘ಸುಧೋತಂ ರಜಕೇನಾಹಂ, ಉತ್ತರೇಯ್ಯಂ ಪಟಂ ಮಮ;

ವೇಳಗ್ಗೇ ಆಲಗ್ಗೇತ್ವಾನ, ಧಜಂ ಉಕ್ಖಿಪಿಮಮ್ಬರೇ.

‘‘ಅಭಿಸಮ್ಮತಕೋ ಗಯ್ಹ, ಅಮ್ಬರೇ ಹಾಸಿ ಮೇ ಧಜಂ;

ವಾತೇರಿತಂ ಧಜಂ ದಿಸ್ವಾ, ಭಿಯ್ಯೋ ಹಾಸಂ ಜನೇಸಹಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ, ಸಮಣಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಂ;

ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ, ವಿಪಾಕಂ ಪುಚ್ಛಹಂ ಧಜೇ.

‘‘ಸೋ ಮೇ ಕಥೇಸಿ ಆನನ್ದೀ, ಪೀತಿಸಞ್ಜನನಂ ಮಮ;

ತಸ್ಸ ಧಜಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ, ಅನುಭೋಸ್ಸಸಿ ಸಬ್ಬದಾ.

‘‘ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸರಥಾಪತ್ತೀ, ಸೇನಾ ಚ ಚತುರಙ್ಗಿನೀ;

ಪರಿವಾರೇಸ್ಸನ್ತಿ ತಂ ನಿಚ್ಚಂ, ಧಜದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಸಟ್ಠಿತೂರಿಯಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಭೇರಿಯೋ ಸಮಲಙ್ಕತಾ;

ಪರಿವಾರೇಸ್ಸನ್ತಿ ತಂ ನಿಚ್ಚಂ, ಧಜದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಛಳಸೀತಿ ಸಹಸ್ಸಾನಿ, ನಾರಿಯೋ ಸಮಲಙ್ಕತಾ;

ವಿಚಿತ್ತವತ್ಥಾಭರಣಾ, ಆಮುಕ್ಕಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾ.

‘‘ಅಳಾರಪಮ್ಹಾ ಹಸುಲಾ, ಸುಸಞ್ಞಾ ತನುಮಜ್ಝಿಮಾ;

ಪರಿವಾರೇಸ್ಸನ್ತಿ ತಂ ನಿಚ್ಚಂ, ಧಜದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ತಿಂಸಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಾನಿ, ದೇವಲೋಕೇ ರಮಿಸ್ಸಸಿ;

ಅಸೀತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ದೇವಿನ್ದೋ, ದೇವರಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಸಹಸ್ಸಕ್ಖತ್ತುಂ ರಾಜಾ ಚ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ;

ಪದೇಸರಜ್ಜಂ ವಿಪುಲಂ, ಗಣನಾತೋ ಅಸಙ್ಖಿಯಂ.

‘‘ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ದೇವಲೋಕಾ ಚವಿತ್ವಾನ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಸಞ್ಞುತ್ತೋ, ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಭವಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಅಸೀತಿಕೋಟಿಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ, ದಾಸೇ ಕಮ್ಮಕರೇ ಬಹೂ;

ಗೋತಮಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸಿ.

‘‘ಆರಾಧಯಿತ್ವಾ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಗೋತಮಂ ಸಕ್ಯಪುಙ್ಗವಂ;

ಉಪವಾಣೋತಿ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸಸಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಕೋ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸೇ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಫಲಂ ದಸ್ಸೇಸಿ ಮೇ ಇಧ;

ಸುಮುತ್ತೋ ಸರವೇಗೋವ, ಕಿಲೇಸೇ ಝಾಪಯಿಂ ಮಮ.

‘‘ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಸನ್ತಸ್ಸ, ಚಾತುದ್ದೀಪಿಸ್ಸರಸ್ಸ ಮೇ;

ತೀಣಿ ಯೋಜನಾನಿ ಸಾಮನ್ತಾ, ಉಸ್ಸೀಯನ್ತಿ ಧಜಾ ಸದಾ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಕಮ್ಮಮಕರಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಧಜದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಉಪವಾಣೋ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಭಗವತೋ ವಾತಾಬಾಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಗಿಹಿಸಹಾಯೋ ದೇವಹಿತೋ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಟಿವಸತಿ. ಸೋ ಥೇರಂ ಚತೂಹಿ ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ಪವೇದೇಸಿ. ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಉಪವಾಣೋ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಉಪಗಚ್ಛಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಕೇನಚಿ ಅಞ್ಞೇನ ಪಯೋಜನೇನ ಥೇರೋ ಆಗತೋ’’ತಿ ಞತ್ವಾ, ‘‘ವದೇಯ್ಯಾಥ, ಭನ್ತೇ, ಕೇನತ್ಥೋ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ಪಯೋಜನಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –

೧೮೫. ‘‘ಅರಹಂ ಸುಗತೋ ಲೋಕೇ, ವಾತೇಹಾಬಾಧಿಕೋ ಮುನಿ;

ಸಚೇ ಉಣ್ಹೋದಕಂ ಅತ್ಥಿ, ಮುನಿನೋ ದೇಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.

೧೮೬. ‘‘ಪೂಜಿತೋ ಪೂಜನೇಯ್ಯಾನಂ, ಸಕ್ಕರೇಯ್ಯಾನ ಸಕ್ಕತೋ;

ಅಪಚಿತೋಪಚೇಯ್ಯಾನಂ, ತಸ್ಸ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಹಾತವೇ’’ತಿ. – ಗಾಥಾದ್ವಯಂ ಅಭಾಸಿ;

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಪೂಜನೇಯ್ಯಾನಂ ಪೂಜೇತಬ್ಬೇಹಿ ಸಕ್ಕಾದೀಹಿ ದೇವೇಹಿ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮಾದೀಹಿ ಚ ಬ್ರಹ್ಮೇಹಿ ಪೂಜಿತೋ, ಸಕ್ಕರೇಯ್ಯಾನಂ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬೇಹಿ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಕೋಸಲರಾಜಾದೀಹಿ ಸಕ್ಕತೋ, ಅಪಚೇಯ್ಯಾನಂ ಅಪಚಾಯಿತಬ್ಬೇಹಿ ಮಹೇಸೀಹಿ ಖೀಣಾಸವೇಹಿ ಅಪಚಿತೋ, ಕಿಲೇಸೇಹಿ ಆರಕತ್ತಾದಿನಾ ಅರಹಂ, ಸೋಭನಗಮನಾದಿನಾ ಸುಗತೋ ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಮುನಿ ಮಯ್ಹಂ ಸತ್ಥಾ ದೇವದೇವೋ ಸಕ್ಕಾನಂ ಅತಿಸಕ್ಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂ ಅತಿಬ್ರಹ್ಮಾ, ಸೋ ದಾನಿ ವಾತೇಹಿ ವಾತಹೇತು ವಾತಕ್ಖೋಭನಿಮಿತ್ತಂ ಆಬಾಧಿಕೋ ಜಾತೋ. ಸಚೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಉಣ್ಹೋದಕಂ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಸ ವಾತಾಬಾಧವೂಪಸಮನತ್ಥಂ ತಂ ಹಾತವೇ ಉಪನೇತುಂ ಇಚ್ಛಾಮೀತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಉಣ್ಹೋದಕಂ ತದನುರೂಪಂ ವಾತಾರಹಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಭಗವತೋ ಉಪನಾಮೇಸಿ. ತೇನ ಚ ಸತ್ಥು ರೋಗೋ ವೂಪಸಮಿ. ತಸ್ಸ ಭಗವಾ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸೀತಿ.

ಉಪವಾಣತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.