೨. ಸಿವಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅನಿಚ್ಚಾನಿ ಗಹಕಾನೀತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಿವಕತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಪತ್ತಂ ಆದಾಯ ಕುಮ್ಮಾಸಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಸಿವಕೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ವಿಜ್ಜಾಸಿಪ್ಪೇಸು ನಿಪ್ಫತ್ತಿಂ ಗತೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೬.೧೧೭-೧೨೧) –

‘‘ಏಸನಾಯ ಚರನ್ತಸ್ಸ, ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಮಹೇಸಿನೋ;

ರಿತ್ತಕಂ ಪತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಪೂರಯಿಂ ಅಹಂ.

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಭಿಕ್ಖಮದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಕುಮ್ಮಾಸಸ್ಸ ಇದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ –

೧೮೩. ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾನಿ ಗಹಕಾನಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನಂ;

ಗಹಕಾರಂ ಗವೇಸನ್ತೋ, ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ.

೧೮೪. ‘‘ಗಹಕಾರಕ ದಿಟ್ಠೋಸಿ, ಪುನ ಗೇಹಂ ನ ಕಾಹಸಿ;

ಸಬ್ಬಾ ತೇ ಫಾಸುಕಾ ಭಗ್ಗಾ, ಥೂಣಿಕಾ ಚ ವಿದಾಲಿತಾ;

ವಿಮರಿಯಾದಿಕತಂ ಚಿತ್ತಂ, ಇಧೇವ ವಿಧಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. – ಗಾಥಾದ್ವಯಂ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಅನಿಚ್ಚಾನಿ ಗಹಕಾನಿ, ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪುನಪ್ಪುನನ್ತಿ ತಸ್ಮಿಂ ತಸ್ಮಿಂ ಭವೇ ಪುನಪ್ಪುನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಮಾನಾನಿ ಗಹಕಾನಿ ಅತ್ತಭಾವಗೇಹಾನಿ ನ ನಿಬ್ಬಾನಿ ಅನವಟ್ಠಿತಾನಿ ಇತ್ತರಾನಿ ಪರಿತ್ತಕಾಲಾನಿ. ಗಹಕಾರಂ ಗವೇಸನ್ತೋತಿ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಗೇಹಸ್ಸ ಕಾರಕಂ ತಣ್ಹಾವಡ್ಢಕಿಂ ಪರಿಯೇಸನ್ತೋ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ಅನುವಿಚರಿನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನನ್ತಿ ಇದಂ ಗಹಕಾರಕಗವೇಸನಸ್ಸ ಕಾರಣವಚನಂ. ಯಸ್ಮಾ ಜರಾಬ್ಯಾಧಿಮರಣಮಿಸ್ಸತಾಯ ಜಾತಿ ನಾಮೇಸಾ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ದುಕ್ಖಾ, ನ ಚ ಸಾ ತಸ್ಮಿಂ ಅದಿಟ್ಠೇ ನಿವತ್ತತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಗವೇಸನ್ತೋ ವಿಚರಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಗಹಕಾರಕ ದಿಟ್ಠೋಸೀತಿ ಇದಾನಿ ಪನ ಯೇನ ಸೋ ಸಕ್ಕಾ ದಟ್ಠುಂ, ತೇನ ಅರಿಯಮಗ್ಗಞಾಣಚಕ್ಖುನಾ ಗಹಕಾರಕ ದಿಟ್ಠೋ ಅಸಿ. ಪುನ ಗೇಹನ್ತಿ ಪುನ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಂಸಾರವಟ್ಟೇ ಅತ್ತಭಾವಸಙ್ಖಾತಂ ಮಮ ಗೇಹಂ ನ ಕಾಹಸಿ ನ ಕರಿಸ್ಸಸಿ. ಸಬ್ಬಾ ತೇ ಫಾಸುಕಾ ಭಗ್ಗಾತಿ ತವ ಸಬ್ಬಾ ಅನವಸೇಸಕಿಲೇಸಫಾಸುಕಾ ಮಯಾ ಭಗ್ಗಾ. ಥೂಣಿಕಾ ಚ ವಿದಾಲಿತಾತಿ ಇದಾನಿ ತಯಾ ಕಾತಬ್ಬಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವಗೇಹಸ್ಸ ಅವಿಜ್ಜಾಸಙ್ಖಾತಾ ಕಣ್ಣಿಕಾ ಚ ಭಿನ್ನಾ. ವಿಮರಿಯಾದಿಕತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಮಮ ಚಿತ್ತಂ ವಿಗತನ್ತಂ ಕತಂ, ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಿಧಮ್ಮತಂ ಆಪಾದಿತಂ. ತತೋ ಏವ ಇಧೇವ ವಿಧಮಿಸ್ಸತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಭವೇ ವಿದ್ಧಂಸಿಸ್ಸತಿ, ಚರಿಮಕಚಿತ್ತನಿರೋಧೇನ ನಿರುಜ್ಝಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸಿವಕತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.