೩. ತೇಲಕಾನಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಚಿರರತ್ತಂ ವತಾತಾಪೀತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ತೇಲಕಾನಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸತ್ಥು ಅಭಿಜಾತಿತೋ ಪುರೇತರಂಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತೇಲಕಾನೀತಿ ಲದ್ಧನಾಮೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಹೇತುಸಮ್ಪನ್ನತಾಯ ಕಾಮೇ ಜಿಗುಚ್ಛನ್ತೋ ಘರಾವಾಸಂ ಪಹಾಯ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿವಟ್ಟಜ್ಝಾಸಯೋ ‘‘ಕೋ ಸೋ ಪಾರಙ್ಗತೋ ಲೋಕೇ’’ತಿಆದಿನಾ ವಿಮೋಕ್ಖಪರಿಯೇಸನಂ ಚರಮಾನೋ ತೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ತೇ ನ ಸಮ್ಪಾಯನ್ತಿ. ಸೋ ತೇನ ಅನಾರಾಧಿತಚಿತ್ತೋ ವಿಚರತಿ. ಅಥ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ಲೋಕಹಿತಂ ಕರೋನ್ತೇ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಅತ್ತನಾ ಅಧಿಗತವಿಸೇಸಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ತದನುಸಾರೇನ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ –

೭೪೭. ‘‘ಚಿರರತ್ತಂ ವತಾತಾಪೀ, ಧಮ್ಮಂ ಅನುವಿಚಿನ್ತಯಂ;

ಸಮಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಾಲತ್ಥಂ, ಪುಚ್ಛಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ.

೭೪೮. ‘‘ಕೋ ಸೋ ಪಾರಙ್ಗತೋ ಲೋಕೇ, ಕೋ ಪತ್ತೋ ಅಮತೋಗಧಂ;

ಕಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಮಿ, ಪರಮತ್ಥವಿಜಾನನಂ.

೭೪೯. ‘‘ಅನ್ತೋವಙ್ಕಗತೋ ಆಸಿ, ಮಚ್ಛೋವ ಘಸಮಾಮಿಸಂ;

ಬದ್ಧೋ ಮಹಿನ್ದಪಾಸೇನ, ವೇಪಚಿತ್ಯಸುರೋ ಯಥಾ.

೭೫೦. ‘‘ಅಞ್ಛಾಮಿ ನಂ ನ ಮುಞ್ಚಾಮಿ, ಅಸ್ಮಾ ಸೋಕಪರಿದ್ದವಾ;

ಕೋ ಮೇ ಬನ್ಧಂ ಮುಞ್ಚಂ ಲೋಕೇ, ಸಮ್ಬೋಧಿಂ ವೇದಯಿಸ್ಸತಿ.

೭೫೧. ‘‘ಸಮಣಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಾ ಕಂ, ಆದಿಸನ್ತಂ ಪಭಙ್ಗುನಂ;

ಕಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಮಿ, ಜರಾಮಚ್ಚುಪವಾಹನಂ.

೭೫೨. ‘‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಕಙ್ಖಾಗನ್ಥಿತಂ, ಸಾರಮ್ಭಬಲಸಞ್ಞುತಂ;

ಕೋಧಪ್ಪತ್ತಮನತ್ಥದ್ಧಂ, ಅಭಿಜಪ್ಪಪ್ಪದಾರಣಂ.

೭೫೩. ‘‘ತಣ್ಹಾಧನುಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ದ್ವೇ ಚ ಪನ್ನರಸಾಯುತಂ;

ಪಸ್ಸ ಓರಸಿಕಂ ಬಾಳ್ಹಂ, ಭೇತ್ವಾನ ಯದಿ ತಿಟ್ಠತಿ.

೭೫೪. ‘‘ಅನುದಿಟ್ಠೀನಂ ಅಪ್ಪಹಾನಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪಪರತೇಜಿತಂ;

ತೇನ ವಿದ್ಧೋ ಪವೇಧಾಮಿ, ಪತ್ತಂವ ಮಾಲುತೇರಿತಂ.

೭೫೫. ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮೇ ಸಮುಟ್ಠಾಯ, ಖಿಪ್ಪಂ ಪಚ್ಚತಿ ಮಾಮಕಂ;

ಛಫಸ್ಸಾಯತನೀ ಕಾಯೋ, ಯತ್ಥ ಸರತಿ ಸಬ್ಬದಾ.

೭೫೬. ‘‘ತಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ ತೇಕಿಚ್ಛಂ, ಯೋ ಮೇತಂ ಸಲ್ಲಮುದ್ಧರೇ;

ನಾನಾರಜ್ಜೇನ ಸತ್ಥೇನ, ನಾಞ್ಞೇನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಂ.

೭೫೭. ‘‘ಕೋ ಮೇ ಅಸತ್ಥೋ ಅವಣೋ, ಸಲ್ಲಮಬ್ಭನ್ತರಪಸ್ಸಯಂ;

ಅಹಿಂಸಂ ಸಬ್ಬಗತ್ತಾನಿ, ಸಲ್ಲಂ ಮೇ ಉದ್ಧರಿಸ್ಸತಿ.

೭೫೮. ‘‘ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿ ಹಿ ಸೋ ಸೇಟ್ಠೋ, ವಿಸದೋಸಪ್ಪವಾಹಕೋ;

ಗಮ್ಭೀರೇ ಪತಿತಸ್ಸ ಮೇ, ಥಲಂ ಪಾಣಿಞ್ಚ ದಸ್ಸಯೇ.

೭೫೯. ‘‘ರಹದೇಹಮಸ್ಮಿ ಓಗಾಳ್ಹೋ, ಅಹಾರಿಯರಜಮತ್ತಿಕೇ;

ಮಾಯಾಉಸೂಯಸಾರಮ್ಭ, ಥಿನಮಿದ್ಧಮಪತ್ಥಟೇ.

೭೬೦. ‘‘ಉದ್ಧಚ್ಚಮೇಘಥನಿತಂ, ಸಂಯೋಜನವಲಾಹಕಂ;

ವಾಹಾ ವಹನ್ತಿ ಕುದ್ದಿಟ್ಠಿಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ರಾಗನಿಸ್ಸಿತಾ.

೭೬೧. ‘‘ಸವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಧಿ ಸೋತಾ, ಲತಾ ಉಬ್ಭಿಜ್ಜ ತಿಟ್ಠತಿ;

ತೇ ಸೋತೇ ಕೋ ನಿವಾರೇಯ್ಯ, ತಂ ಲತಂ ಕೋ ಹಿ ಛೇಚ್ಛತಿ.

೭೬೨. ‘‘ವೇಲಂ ಕರೋಥ ಭದ್ದನ್ತೇ, ಸೋತಾನಂ ಸನ್ನಿವಾರಣಂ;

ಮಾ ತೇ ಮನೋಮಯೋ ಸೋತಾ, ರುಕ್ಖಂವ ಸಹಸಾ ಲುವೇ.

೭೬೩. ‘‘ಏವಂ ಮೇ ಭಯಜಾತಸ್ಸ, ಅಪಾರಾ ಪಾರಮೇಸತೋ;

ತಾಣೋ ಪಞ್ಞಾವುಧೋ ಸತ್ಥಾ, ಇಸಿಸಙ್ಘನಿಸೇವಿತೋ.

೭೬೪. ‘‘ಸೋಪಾನಂ ಸುಗತಂ ಸುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಸಾರಮಯಂ ದಳ್ಹಂ;

ಪಾದಾಸಿ ವುಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ, ಮಾ ಭಾಯೀತಿ ಚ ಮಬ್ರವಿ.

೭೬೫. ‘‘ಸತಿಪಟ್ಠಾನಪಾಸಾದಂ, ಆರುಯ್ಹ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿಸಂ;

ಯಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅಮಞ್ಞಿಸ್ಸಂ, ಸಕ್ಕಾಯಾಭಿರತಂ ಪಜಂ.

೭೬೬. ‘‘ಯದಾ ಚ ಮಗ್ಗಮದ್ದಕ್ಖಿಂ, ನಾವಾಯ ಅಭಿರೂಹನಂ;

ಅನಧಿಟ್ಠಾಯ ಅತ್ತಾನಂ, ತಿತ್ಥಮದ್ದಕ್ಖಿಮುತ್ತಮಂ.

೭೬೭. ‘‘ಸಲ್ಲಂ ಅತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಭವನೇತ್ತಿಪ್ಪಭಾವಿತಂ;

ಏತೇಸಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಾಯ, ದೇಸೇಸಿ ಮಗ್ಗಮುತ್ತಮಂ.

೭೬೮. ‘‘ದೀಘರತ್ತಾನುಸಯಿತಂ, ಚಿರರತ್ತಮಧಿಟ್ಠಿತಂ;

ಬುದ್ಧೋ ಮೇಪಾನುದೀ ಗನ್ಥಂ, ವಿಸದೋಸಪ್ಪವಾಹನೋ’’ತಿ. – ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಚಿರರತ್ತಂ ವತಾತಿ ಚಿರಕಾಲಂ ವತ. ಆತಾಪೀತಿ ವೀರಿಯವಾ ವಿಮೋಕ್ಖಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನೇ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ. ಧಮ್ಮಂ ಅನುವಿಚಿನ್ತಯನ್ತಿ ‘‘ಕೀದಿಸೋ ನು ಖೋ ವಿಮೋಕ್ಖಧಮ್ಮೋ, ಕಥಂ ವಾ ಅಧಿಗನ್ತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವಿಮುತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಅನುವಿಚಿನನ್ತೋ ಗವೇಸನ್ತೋ. ಸಮಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ನಾಲತ್ಥಂ, ಪುಚ್ಛಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತಿ ತೇ ತೇ ನಾನಾತಿತ್ಥಿಯೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ವಿಮುತ್ತಿಧಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಪಕತಿಯಾ ಅನುಪಸನ್ತಸಭಾವಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಮಂ ವೂಪಸಮಭೂತಂ ವಟ್ಟದುಕ್ಖವಿಸ್ಸರಣಂ ಅರಿಯಧಮ್ಮಂ ನಾಲತ್ಥಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಕೋ ಸೋ ಪಾರಙ್ಗತೋತಿಆದಿ ಪುಚ್ಛಿತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ತತ್ಥ ಕೋ ಸೋ ಪಾರಙ್ಗತೋ ಲೋಕೇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ತಿತ್ಥಕಾರಪಟಿಞ್ಞೇಸು ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಸು ಕೋ ನು ಖೋ ಸೋ ಸಂಸಾರಸ್ಸ ಪಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಉಪಗತೋ. ಕೋ ಪತ್ತೋ ಅಮತೋಗಧನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಪತಿಟ್ಠಂ ವಿಮೋಕ್ಖಮಗ್ಗಂ ಕೋ ಪತ್ತೋ ಅಧಿಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀತಿ ಕಸ್ಸ ಸಮಣಸ್ಸ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಾ ಓವಾದಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾಮಿ ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮಿ. ಪರಮತ್ಥವಿಜಾನನನ್ತಿ ಪರಮತ್ಥಸ್ಸ ವಿಜಾನನಂ, ಅವಿಪರೀತಪ್ಪವತ್ತಿನಿವತ್ತಿಯೋ ಪವೇದೇನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅನ್ತೋವಙ್ಕಗತೋ ಆಸೀತಿ ವಙ್ಕಂ ವುಚ್ಚತಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ಮನೋವಙ್ಕಭಾವತೋ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ವಾ ಕಿಲೇಸಾ, ಅನ್ತೋತಿ ಪನ ಹದಯವಙ್ಕಸ್ಸ ಅನ್ತೋ, ಹದಯಬ್ಭನ್ತರಗತಕಿಲೇಸವಙ್ಕೋ ವಾ ಅಹೋಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಚ್ಛೋವ ಘಸಮಾಮಿಸನ್ತಿ ಆಮಿಸಂ ಘಸನ್ತೋ ಖಾದನ್ತೋ ಮಚ್ಛೋ ವಿಯ, ಗಿಲಬಳಿಸೋ ಮಚ್ಛೋ ವಿಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಬದ್ಧೋ ಮಹಿನ್ದಪಾಸೇನ, ವೇಪಚಿತ್ಯಸುರೋ ಯಥಾತಿ ಮಹಿನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪಾಸೇನ ಬದ್ಧೋ ಯಥಾ ವೇಪಚಿತ್ತಿ ಅಸುರಿನ್ದೋ ಅಸೇರಿವಿಹಾರೀ ಮಹಾದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತೋ, ಏವಮಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಕಿಲೇಸಪಾಸೇನ ಬದ್ಧೋ ಆಸಿಂ, ಅಸೇರಿವಿಹಾರೀ ಮಹಾದುಕ್ಖಪ್ಪತ್ತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

ಅಞ್ಛಾಮೀತಿ ಆಕಡ್ಢಾಮಿ. ನನ್ತಿ ಕಿಲೇಸಪಾಸಂ. ನ ಮುಞ್ಚಾಮೀತಿ ನ ಮೋಚೇಮಿ. ಅಸ್ಮಾ ಸೋಕಪರಿದ್ದವಾತಿ ಇಮಸ್ಮಾ ಸೋಕಪರಿದೇವವಟ್ಟತೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾಪಾಸೇನ ಬದ್ಧೋ ಮಿಗೋ ಸೂಕರೋ ವಾ ಮೋಚನುಪಾಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಪರಿಪ್ಫನ್ದಮಾನೋ ತಂ ಆವಿಞ್ಛನ್ತೋ ಬನ್ಧನಂ ದಳ್ಹಂ ಕರೋತಿ, ಏವಂ ಅಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಕಿಲೇಸಪಾಸೇನ ಪಟಿಮುಕ್ಕೋ ಮೋಚನುಪಾಯಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಕಾಯಸಞ್ಚೇತನಾದಿವಸೇನ ಪರಿಪ್ಫನ್ದಮಾನೋ ತಂ ನ ಮೋಚೇಸಿಂ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ತಂ ದಳ್ಹಂ ಕರೋನ್ತೋ ಸೋಕಾದಿನಾ ಪರಂ ಕಿಲೇಸಂ ಏವ ಪಾಪುಣಿನ್ತಿ. ಕೋ ಮೇ ಬನ್ಧಂ ಮುಞ್ಚಂ ಲೋಕೇ, ಸಮ್ಬೋಧಿಂ ವೇದಯಿಸ್ಸತೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಏತಂ ಕಿಲೇಸಬನ್ಧನೇನ ಬನ್ಧಂ ಮುಞ್ಚನ್ತೋ ಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಏತೇನಾತಿ ‘‘ಸಮ್ಬೋಧೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ವಿಮೋಕ್ಖಮಗ್ಗಂ ಕೋ ಮೇ ವೇದಯಿಸ್ಸತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಬನ್ಧಮುಞ್ಚ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಠನ್ತಿ, ಬನ್ಧಾ, ಬನ್ಧಸ್ಸ ವಾ ಮೋಚಕಂ ಸಮ್ಬೋಧಿನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಆದಿಸನ್ತನ್ತಿ ದೇಸೇನ್ತಂ. ಪಭಙ್ಗುನನ್ತಿ ಪಭಞ್ಜನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ವಿದ್ಧಂಸನಂ, ಪಭಙ್ಗುನಂ ವಾ ಧಮ್ಮಪ್ಪವತ್ತಿಂ ಆದಿಸನ್ತಂ ಕಥೇನ್ತಂ ಜರಾಯ ಮಚ್ಚುನೋ ಚ ಪವಾಹನಂ ಕಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಚ್ಛಾಮಿ. ‘‘ಪಟಿಪಜ್ಜಾಮೀ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಸೋ ಏವತ್ಥೋ. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಕಙ್ಖಾಗನ್ಥಿತನ್ತಿ ‘‘ಅಹೋಸಿಂ ನು ಖೋ ಅಹಮತೀತಮದ್ಧಾನ’’ನ್ತಿಆದಿನಯಪ್ಪವತ್ತಾಯ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೮; ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೦) ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಯ ಆಸಪ್ಪನಪರಿಸಪ್ಪನಾಕಾರವುತ್ತಿಯಾ ಕಙ್ಖಾಯ ಚ ಗನ್ಥಿತಂ. ಸಾರಮ್ಭಬಲಸಞ್ಞುತನ್ತಿ ಕರಣುತ್ತರಿಯಕರಣಲಕ್ಖಣೇನ ಬಲಪ್ಪತ್ತೇನ ಸಾರಮ್ಭೇನ ಯುತ್ತಂ. ಕೋಧಪ್ಪತ್ತಮನತ್ಥದ್ಧನ್ತಿ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಕೋಧೇನ ಯುತ್ತಮನಸಾ ಥದ್ಧಭಾವಂ ಗತಂ ಅಭಿಜಪ್ಪಪ್ಪದಾರಣಂ. ಇಚ್ಛಿತಾಲಾಭಾದಿವಸೇನ ಹಿ ತಣ್ಹಾ ಸತ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಂ ಪದಾಲೇನ್ತೀ ವಿಯ ಪವತ್ತತಿ. ದೂರೇ ಠಿತಸ್ಸಾಪಿ ವಿಜ್ಝನುಪಾಯತಾಯ ತಣ್ಹಾವ ಧನು ಸಮುಪತಿಟ್ಠತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ತಣ್ಹಾಧನುಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಲ್ಲಂ. ತಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ದಸವತ್ಥುಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠೀತಿ ತಿಂಸಪ್ಪಭೇದಂ, ತಸ್ಮಾ ವುತ್ತಂ ‘‘ದ್ವೇ ಚ ಪನ್ನರಸಾಯುತ’’ನ್ತಿ, ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪನ್ನರಸಭೇದವನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಸ್ಸ ಓರಸಿಕಂ ಬಾಳ್ಹಂ, ಭೇತ್ವಾನ ಯದಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಯಂ ಉರಸಮ್ಬನ್ಧನೀಯತಾಯ ಓರಸಿಕಂ ಬಾಳ್ಹಂ ಬಲವತರಂ ಭೇತ್ವಾನ ಹದಯಂ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಹದಯೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ತಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಆಲಪತಿ.

ಅನುದಿಟ್ಠೀನಂ ಅಪ್ಪಹಾನನ್ತಿ ಅನುದಿಟ್ಠಿಭೂತಾನಂ ಸೇಸದಿಟ್ಠೀನಂ ಅಪ್ಪಹಾನಕಾರಣಂ. ಯಾವ ಹಿ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ ಸನ್ತಾನತೋ ನ ವಿಗಚ್ಛತಿ, ತಾವ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಆದೀನಂ ಅಪ್ಪಹಾನಮೇವಾತಿ. ಸಙ್ಕಪ್ಪಪರತೇಜಿತನ್ತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪೇನ ಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕೇನ ಪರೇ ಪರಜನೇ ನಿಸ್ಸಯಲಕ್ಖಣಂ ಪತಿಪತಿತೇ ತೇಜಿತಂ ಉಸ್ಸಾಹಿತಂ. ತೇನ ವಿದ್ಧೋ ಪವೇಧಾಮೀತಿ ತೇನ ದಿಟ್ಠಿಸಲ್ಲೇನ ಯಥಾ ಹದಯಂ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏವಂ ವಿದ್ಧೋ ಪವೇಧಾಮಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪಾಮಿ ಸಸ್ಸತುಚ್ಛೇದಾದಿವಸೇನ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪರಿವಟ್ಟಾಮಿ. ಪತ್ತಂವ ಮಾಲುತೇರಿತನ್ತಿ ಮಾಲುತೇನ ವಾಯುನಾ ಏರಿತಂ ವಣ್ಟತೋ ಮುತ್ತಂ ದುಮಪತ್ತಂ ವಿಯ.

ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮೇ ಸಮುಟ್ಠಾಯಾತಿ ಯಥಾ ಲೋಕೇ ಸಲ್ಲಂ ನಾಮ ಬಾಹಿರತೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ನಿಮ್ಮಥೇತ್ವಾ ಬಾಧತಿ, ನ ಏವಮಿದಂ. ಇದಂ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಮೇ ಮಮ ಅತ್ತಭಾವೇ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ಸೋ ಅತ್ತಭಾವಸಞ್ಞಿತೋ ಛಫಸ್ಸಾಯತನಕಾಯೋ ಯಥಾ ಖಿಪ್ಪಂ ಸೀಘಂ ಪಚ್ಚತಿ, ಡಯ್ಹತಿ. ಯಥಾ ಕಿಂ? ಅಗ್ಗಿ ವಿಯ ಸನಿಸ್ಸಯಡಾಹಕೋ ತಂಯೇವ ಮಾಮಕಂ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ಡಹನ್ತೋ ಯತ್ಥ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ತತ್ಥೇವ ಸರತಿ ಪವತ್ತತಿ.

ತಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ ತೇಕಿಚ್ಛನ್ತಿ ತಾದಿಸಾಯ ತಿಕಿಚ್ಛಾಯ ನಿಯುತ್ತತಾಯ ತೇಕಿಚ್ಛಂ ಸಲ್ಲಕತ್ತಂ ಭಿಸಕ್ಕಂ ತಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಯೋ ಮೇತಂ ಸಲ್ಲಮುದ್ಧರೇತಿ ಯೋ ಭಿಸಕ್ಕೋ ಏತಂ ದಿಟ್ಠಿಸಲ್ಲಂ ಕಿಲೇಸಸಲ್ಲಞ್ಚ ಉದ್ಧರೇಯ್ಯ, ಉದ್ಧರನ್ತೋ ಚ ನಾನಾರಜ್ಜೇನ ರಜ್ಜುಸದಿಸಸಙ್ಖಾತಾಯ ಏಸನಿಸಲಾಕಾಯ ಪವೇಸೇತ್ವಾನ ಸತ್ಥೇನ ಕನ್ತಿತ್ವಾ ನಾಞ್ಞೇನ ಮನ್ತಾಗದಪ್ಪಯೋಗೇನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಂ ಸಲ್ಲಂ ತಿಕಿಚ್ಛಿತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತನ್ತಿ, ಚ ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಮೇತಂ. ಸಬ್ಬಸ್ಸಪಿ ಕಿಲೇಸಸಲ್ಲಸ್ಸ ವಸೇನ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಅಸತ್ಥೋತಿ ಸತ್ಥರಹಿತೋ. ಅವಣೋತಿ ವಣೇನ ವಿನಾ. ಅಬ್ಭನ್ತರಪಸ್ಸಯನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರಸಙ್ಖಾತಂ ಹದಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಠಿತಂ. ಅಹಿಂಸನ್ತಿ ಅಪೀಳೇನ್ತೋ. ‘‘ಅಹಿಂಸಾ’’ತಿ ಚ ಪಾಠೋ, ಅಹಿಂಸಾಯ ಅಪೀಳನೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಕೋ ನು ಖೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಸತ್ಥಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ವಣಞ್ಚ ಅಕರೋನ್ತೋ ತತೋ ಏವ ಸಬ್ಬಗತ್ತಾನಿ ಅಬಾಧೇನ್ತೋ ಮಮ ಹದಯಬ್ಭನ್ತರಗತಂ ಪೀಳಾಜನನತೋ ಅನ್ತೋ ತುದನತೋ ಅನ್ತೋ ರುದ್ಧನತೋ ಚ ಪರಮತ್ಥೇನೇವ ಸಲ್ಲಭೂತಂ ಕಿಲೇಸಸಲ್ಲಂ ಉದ್ಧರಿಸ್ಸತೀತಿ.

ಏವಂ ದಸಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅತ್ತನಾ ಚಿನ್ತಿತಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪುನಪಿ ತಂ ಪಕಾರನ್ತರೇನ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಧಮ್ಮಪ್ಪತಿ ಹಿ ಸೋ ಸೇಟ್ಠೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಪ್ಪತೀತಿ ಧಮ್ಮನಿಮಿತ್ತಂ ಧಮ್ಮಹೇತು. ಹೀತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಸೋ ಸೇಟ್ಠೋತಿ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಉತ್ತಮೋ. ವಿಸದೋಸಪ್ಪವಾಹಕೋತಿ ಯೋ ಮಯ್ಹಂ ರಾಗಾದಿಕಿಲೇಸಸ್ಸ ಪವಾಹಕೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನಕೋ. ಗಮ್ಭೀರೇ ಪತಿತಸ್ಸ ಮೇ, ಥಲಂ ಪಾಣಿಞ್ಚ ದಸ್ಸಯೇತಿ ಕೋ ನು ಖೋ ಅತಿಗಮ್ಭೀರೇ ಸಂಸಾರಮಹೋಘೇ ಪತಿತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ‘‘ಮಾ ಭಾಯೀ’’ತಿ ಅಸ್ಸಾಸೇನ್ತೋ ನಿಬ್ಬಾನಥಲಂ ತಂಸಮ್ಪಾಪಕಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗಹತ್ಥಞ್ಚ ದಸ್ಸೇಯ್ಯ.

ರಹದೇಹಮಸ್ಮಿ ಓಗಾಳ್ಹೋತಿ ಮಹತಿ ಸಂಸಾರರಹದೇ ಅಹಮಸ್ಮಿ ಸಸೀಸಂ ನಿಮುಜ್ಜನವಸೇನ ಓತಿಣ್ಣೋ ಅನುಪವಿಟ್ಠೋ. ಅಹಾರಿಯರಜಮತ್ತಿಕೇತಿ ಅಪನೇತುಂ ಅಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯೋ ರಾಗಾದಿರಜೋ ಮತ್ತಿಕಾ ಕದ್ದಮೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಅಹಾರಿಯರಜಮತ್ತಿಕೋ, ರಹದೋ. ತಸ್ಮಿಂ ರಹದಸ್ಮಿಂ. ‘‘ಅಹಾರಿಯರಜಮನ್ತಿಕೇ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅನ್ತಿಕೇ ಠಿತರಾಗಾದೀಸು ದುನ್ನೀಹರಣೀಯರಾಗಾದಿರಜೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸನ್ತದೋಸಪಟಿಚ್ಛಾದನಲಕ್ಖಣಾ ಮಾಯಾ, ಪರಸಮ್ಪತ್ತಿಅಸಹನಲಕ್ಖಣಾ ಉಸೂಯಾ, ಕರಣುತ್ತರಿಯಕರಣಲಕ್ಖಣೋ ಸಾರಮ್ಭೋ, ಚಿತ್ತಾಲಸಿಯಲಕ್ಖಣಂ ಥಿನಂ, ಕಾಯಾಲಸಿಯಲಕ್ಖಣಂ ಮಿದ್ಧನ್ತಿ ಇಮೇ ಪಾಪಧಮ್ಮಾ ಪತ್ಥಟಾ ಯಂ ರಹದಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಮಾಯಾಉಸೂಯಸಾರಮ್ಭಥಿನಮಿದ್ಧಮಪತ್ಥಟೇ, ಮಕಾರೋ ಚೇತ್ಥ ಪದಸನ್ಧಿಕರೋ ವುತ್ತೋ. ಯಥಾವುತ್ತೇಹಿ ಇಮೇಹಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೇಹಿ ಪತ್ಥಟೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಉದ್ಧಚ್ಚಮೇಘಥನಿತಂ, ಸಂಯೋಜನವಲಾಹಕನ್ತಿ ವಚನವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಭನ್ತಸಭಾವಂ ಉದ್ಧಚ್ಚಂ ಮೇಘಥನಿತಂ ಮೇಘಗಜ್ಜಿತಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಉದ್ಧಚ್ಚಮೇಘಥನಿತಾ. ದಸವಿಧಾ ಸಂಯೋಜನಾ ಏವ ವಲಾಹಕಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸಂಯೋಜನವಲಾಹಕಾ. ವಾಹಾ ಮಹಾಉದಕವಾಹಸದಿಸಾ ರಾಗನಿಸ್ಸಿತಾ ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಅಸುಭಾದೀಸು ಠಿತಾ ಕುದ್ದಿಟ್ಠಿಂ ಮಂ ವಹನ್ತಿ ಅಪಾಯಸಮುದ್ದಮೇವ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಕಡ್ಢನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸವನ್ತಿ ಸಬ್ಬಧಿ ಸೋತಾತಿ ತಣ್ಹಾಸೋತೋ, ದಿಟ್ಠಿಸೋತೋ, ಮಾನಸೋತೋ, ಅವಿಜ್ಜಾಸೋತೋ, ಕಿಲೇಸಸೋತೋತಿ ಇಮೇ ಪಞ್ಚಪಿಸೋತಾ ಚಕ್ಖುದ್ವಾರಾದೀನಂ ವಸೇನ ಸಬ್ಬೇಸು ರೂಪಾದೀಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಸವನತೋ ‘‘ರೂಪತಣ್ಹಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮತಣ್ಹಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ವಿಭ. ೨೦೪, ೨೩೨) ಸಬ್ಬಭಾಗೇಹಿ ವಾ ಸವನತೋ ಸಬ್ಬಧಿ ಸವನ್ತಿ. ಲತಾತಿ ಪಲಿವೇಠನಟ್ಠೇನ ಸಂಸಿಬ್ಬನಟ್ಠೇನ ಲತಾ ವಿಯಾತಿ ಲತಾ, ತಣ್ಹಾ. ಉಬ್ಭಿಜ್ಜ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಛಹಿ ದ್ವಾರೇಹಿ ಉಬ್ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ರೂಪಾದೀಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ತಿಟ್ಠತಿ. ತೇ ಸೋತೇತಿ ತಣ್ಹಾದಿಕೇ ಸೋತೇ ಮಮ ಸನ್ತಾನೇ ಸನ್ದನ್ತೇ ಮಗ್ಗಸೇತುಬನ್ಧನೇನ ಕೋ ಪುರಿಸವಿಸೇಸೋ ನಿವಾರೇಯ್ಯ, ತಂ ಲತನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಲತಂ, ಮಗ್ಗಸತ್ಥೇನ ಕೋ ಛೇಚ್ಛತಿ ಛಿನ್ದಿಸ್ಸತಿ.

ವೇಲಂ ಕರೋಥಾತಿ ತೇಸಂ ಸೋತಾನಂ ವೇಲಂ ಸೇತುಂ ಕರೋಥ ಸನ್ನಿವಾರಣಂ. ಭದ್ದನ್ತೇತಿ ಆಲಪನಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ಮಾ ತೇ ಮನೋಮಯೋ ಸೋತೋತಿ ಉದಕಸೋತೋ ಓಳಾರಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಬಾಲಮಹಾಜನೇನಪಿ ಸೇತುಂ ಕತ್ವಾ ನಿವಾರಣಂ ಸಕ್ಕಾ. ಅಯಂ ಪನ ಮನೋಮಯೋ ಸೋತೋ ಸುಖುಮೋ ದುನ್ನಿವಾರಣೋ. ಸೋ ಯಥಾ ಉದಕಸೋತೋ ವಡ್ಢನ್ತೋ ಕೂಲೇ ಠಿತಂ ರುಕ್ಖಂ ಪಾತೇತ್ವಾವ ನಾಸೇತಿ, ಏವಂ ತುಮ್ಹೇ ಅಪಾಯತೀರೇ ಠಿತೇ ತತ್ಥ ಸಹಸಾ ಪಾತೇತ್ವಾ ಅಪಾಯಸಮುದ್ದಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಮಾ ಲುವೇ ಮಾ ವಿನಾಸೇಯ್ಯ ಮಾ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಪಾಪೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ಅಯಂ ಥೇರೋ ಪುರಿಮತ್ತಭಾವೇ ಪರಿಮದ್ದಿತಸಙ್ಖಾರತ್ತಾ ಞಾಣಪರಿಪಾಕಂ ಗತತ್ತಾ ಪವತ್ತಿದುಕ್ಖಂ ಉಪಧಾರೇನ್ತೋ ಯಥಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾದಿಕೇ ಸಂಕಿಲೇಸಧಮ್ಮೇ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿ, ತಮಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಜಾತಸಂವೇಗೋ ಕಿಂಕುಸಲಗವೇಸೀ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗತೋ ಯಂ ವಿಸೇಸಂ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಏವಂ ಮೇ ಭಯಜಾತಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಏವಂ ಮೇ ಭಯಜಾತಸ್ಸಾತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ಸಂಸಾರೇ ಜಾತಭಯಸ್ಸ ಅಪಾರಾ ಓರಿಮತೀರತೋ ಸಪ್ಪಟಿಭಯತೋ ಸಂಸಾರವಟ್ಟತೋ ‘‘ಕಥಂ ನು ಖೋ ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಏಸತೋ ಗವೇಸತೋ, ತಾಣೋ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ತಾಣಭೂತೋ ಕಿಲೇಸಸಮುಚ್ಛೇದನೀ ಪಞ್ಞಾ ಆವುಧೋ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಪಞ್ಞಾವುಧೋ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಿಕಾದಿಅತ್ಥೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಯಥಾರಹಂ ಅನುಸಾಸನತೋ ಸತ್ಥಾ, ಇಸಿಸಙ್ಘೇನ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾದಿಅರಿಯಪುಗ್ಗಲಸಮೂಹೇನ ನಿಸೇವಿತೋ ಪಯಿರುಪಾಸಿತೋ ಇಸಿಸಙ್ಘನಿಸೇವಿತೋ, ಸೋಪಾನನ್ತಿ ದೇಸನಾಞಾಣೇನ ಸುಟ್ಠು ಕತತ್ತಾ ಅಭಿಸಙ್ಖತತ್ತಾ ಸುಕತಂ, ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸವಿರಹಿತತೋ ಸುದ್ಧಂ, ಸದ್ಧಾಪಞ್ಞಾದಿಸಾರಭೂತಂ ಧಮ್ಮಸಾರಮಯಂ ಪಟಿಪಕ್ಖೇಹಿ ಅಚಲನೀಯತೋ ದಳ್ಹಂ, ವಿಪಸ್ಸನಾಸಙ್ಖಾತಂ ಸೋಪಾನಂ ಮಹೋಘೇನ ವುಯ್ಹಮಾನಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಸತ್ಥಾ ಪಾದಾಸಿ, ದದನ್ತೋ ಚ ‘‘ಇಮಿನಾ ತೇ ಸೋತ್ಥಿ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಮಸ್ಸಾಸೇನ್ತೋ ಮಾ ಭಾಯೀತಿ ಚ ಅಬ್ರವಿ, ಕಥೇಸಿ.

ಸತಿಪಟ್ಠಾನಪಾಸಾದನ್ತಿ ತೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾಸೋಪಾನೇನ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾದಿನಾ ಲದ್ಧಬ್ಬಚತುಬ್ಬಿಧಸಾಮಞ್ಞಫಲವಿಸೇಸೇನ ಚತುಭೂಮಿಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಪಾಸಾದಂ ಆರುಹಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿಸಂ ಚತುಸಚ್ಚಧಮ್ಮಂ ಮಗ್ಗಞಾಣೇನ ಪತಿಅವೇಕ್ಖಿಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿಂ. ಯಂ ತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅಮಞ್ಞಿಸ್ಸಂ, ಸಕ್ಕಾಯಾಭಿರತಂ ಪಜನ್ತಿ ಏವಂ ಪಟಿವಿದ್ಧಸಚ್ಚೋ ಯಂ ಸಕ್ಕಾಯೇ ‘‘ಅಹಂ ಮಮಾ’’ತಿ ಅಭಿರತಂ ಪಜಂ ತಿತ್ಥಿಯಜನಂ ತೇನ ಪರಿಕಪ್ಪಿತಅತ್ತಾನಞ್ಚ ಪುಬ್ಬೇ ಸಾರತೋ ಅಮಞ್ಞಿಸ್ಸಂ. ಯದಾ ಚ ಮಗ್ಗಮದ್ದಕ್ಖಿಂ, ನಾವಾಯ ಅಭಿರೂಹನನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗನಾವಾಯ ಅಭಿರುಹನೂಪಾಯಭೂತಂ ಯದಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಂ ಯಾಥಾವತೋ ಅದ್ದಕ್ಖಿಂ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಂ ತಿತ್ಥಿಯಜನಂ ಅತ್ತಾನಞ್ಚ ಅನಧಿಟ್ಠಾಯ ಚಿತ್ತೇ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ತಿತ್ಥಂ ನಿಬ್ಬಾನಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಅಮತಮಹಾಪಾರಸ್ಸ ತಿತ್ಥಭೂತಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗದಸ್ಸನಂ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಮಗ್ಗೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಕುಸಲಧಮ್ಮೇಹಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠಂ ಅದ್ದಕ್ಖಿಂ, ಯಾಥಾವತೋ ಅಪಸ್ಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಂ ಅತ್ತನೋ ಅನುತ್ತರಂ ಮಗ್ಗಾಧಿಗಮಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ದೇಸಕಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಥೋಮೇನ್ತೋ ‘‘ಸಲ್ಲಂ ಅತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಲ್ಲನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಿಮಾನಾದಿಕಿಲೇಸಸಲ್ಲಂ. ಅತ್ತಸಮುಟ್ಠಾನನ್ತಿ ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ ಮಾನಟ್ಠಾನತಾಯ ‘‘ಅತ್ತಾ’’ತಿ ಚ ಲದ್ಧನಾಮೇ ಅತ್ತಭಾವೇ ಸಮ್ಭೂತಂ. ಭವನೇತ್ತಿಪ್ಪಭಾವಿತನ್ತಿ ಭವತಣ್ಹಾಸಮುಟ್ಠಿತಂ ಭವತಣ್ಹಾಸನ್ನಿಸ್ಸಯಂ. ಸಾ ಹಿ ದಿಟ್ಠಿಮಾನಾದೀನಂ ಸಮ್ಭವೋ. ಏತೇಸಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಾಯಾತಿ ಯಥಾವುತ್ತಾನಂ ಪಾಪಧಮ್ಮಾನಂ ಅಪ್ಪವತ್ತಿಯಾ ಅನುಪ್ಪಾದಾಯ. ದೇಸೇಸಿ ಮಗ್ಗಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಉತ್ತಮಂ ಸೇಟ್ಠಂ ಅರಿಯಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಮಗ್ಗಂ, ತದುಪಾಯಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಂ ಕಥೇಸಿ.

ದೀಘರತ್ತಾನುಸಯಿತನ್ತಿ ಅನಮತಗ್ಗೇ ಸಂಸಾರೇ ಚಿರಕಾಲಂ ಸನ್ತಾನೇ ಅನು ಅನು ಸಯಿತಂ ಕಾರಣಲಾಭೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಾರಹಭಾವೇನ ಥಾಮಗತಂ, ತತೋ ಚ ಚಿರರತ್ತಂ ಅಧಿಟ್ಠಿತಂ ಸನ್ತಾನಂ ಅಜ್ಝಾರುಯ್ಹ ಠಿತಂ. ಗನ್ಥನ್ತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾಕಾಯಗನ್ಥಾದಿಂ ಮಮ ಸನ್ತಾನೇ ಗನ್ಥಭೂತಂ ಕಿಲೇಸವಿಸದೋಸಂ ಪವಾಹನೋ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ ಅತ್ತನೋ ದೇಸನಾನುಭಾವೇನ ಅಪಾನುದೀ ಪರಿಜಹಾಪೇಸಿ, ಗನ್ಥೇಸು ಹಿ ಅನವಸೇಸತೋ ಪಹೀನೇಸು ಅಪ್ಪಹೀನೋ ನಾಮ ಕಿಲೇಸೋ ನತ್ಥೀತಿ.

ತೇಲಕಾನಿತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.