೪. ರಟ್ಠಪಾಲತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪಸ್ಸ ಚಿತ್ತಕತನ್ತಿಆದಿಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ರಟ್ಠಪಾಲತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಂ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪುರೇತರಮೇವ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಗಹಪತಿಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಪಿತು ಅಚ್ಚಯೇನ ಘರಾವಾಸೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ರತನಕೋಟ್ಠಾಗಾರಕಮ್ಮಿಕೇನ ದಸ್ಸಿತಂ ಅಪರಿಮಾಣಂ ಕುಲವಂಸಾನುಗತಂ ಧನಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಏತ್ತಕಂ ಧನರಾಸಿಂ ಮಯ್ಹಂ ಪಿತುಅಯ್ಯಕಪಯ್ಯಕಾದಯೋ ಅತ್ತನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗನ್ತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು, ಮಯಾ ಪನ ಗಹೇತ್ವಾ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಂ ಮಹಾದಾನಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಅಭಿಞ್ಞಾಲಾಭಿಂ ಏಕಂ ತಾಪಸಂ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೋ ತೇನ ದೇವಲೋಕಾಧಿಪಚ್ಚೇ ನಿಯೋಜಿತೋ ಯಾವಜೀವಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನ್ತೋ ತತ್ಥ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಭಿನ್ನಂ ರಟ್ಠಂ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ಸಮತ್ಥಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ಏಕಪುತ್ತಕೋ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಪದುಮುತ್ತರೋ ಭಗವಾ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೋ ವೇನೇಯ್ಯಸತ್ತೇ ನಿಬ್ಬಾನಮಹಾನಗರಸಙ್ಖಾತಂ ಖೇಮನ್ತಭೂಮಿಂ ಸಮ್ಪಾಪೇಸಿ. ಅಥ ಸೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ನಿಸೀದಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸತ್ಥಾ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ತದತ್ಥಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಭಿಕ್ಖುಪರಿವುತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಮಹತಾ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಸತ್ತಾಹಂ ಮಹಾದಾನಂ ಪವತ್ತೇತ್ವಾ ಪಣಿಧಾನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಅನನ್ತರಾಯೇನ ಇಜ್ಝನಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಗೋತಮಸ್ಸ ನಾಮ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅಗ್ಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕಾಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇತೋ ದ್ವೇನವುತೇ ಕಪ್ಪೇ ಫುಸ್ಸಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಸತ್ಥು ವೇಮಾತಿಕಭಾತಿಕೇಸು ತೀಸು ರಾಜಪುತ್ತೇಸು ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೇಸು ತೇಸಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯಾಯ ಕಿಚ್ಚಂ ಅಕಾಸಿ.

ಏವಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ತಂ ತಂ ಬಹುಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನಿತ್ವಾ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕುರುರಟ್ಠೇ ಥುಲ್ಲಕೋಟ್ಠಿಕನಿಗಮೇ ರಟ್ಠಪಾಲಸೇಟ್ಠಿನೋ ಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಭಿನ್ನಂ ರಟ್ಠಂ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ಸಮತ್ಥೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತ್ತಾ ರಟ್ಠಪಾಲೋತಿ ವಂಸಾನುಗತಮೇವ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಮಹತಾ ಪರಿವಾರೇನ ವಡ್ಢನ್ತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಯೋಬ್ಬನಪತ್ತೋ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಪತಿರೂಪೇನ ದಾರೇನ ಸಂಯೋಜಿತೋ ಮಹನ್ತೇ ಚ ಯಸೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಸದಿಸಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚನುಭೋತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ಕುರುರಟ್ಠೇ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತೋ ಥುಲ್ಲಕೋಟ್ಠಿಕಂ ಅನುಪಾಪುಣಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಟ್ಠಪಾಲೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ ಸತ್ತಾಹಂ ಭತ್ತಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ಕಿಚ್ಛೇನ ಕಸಿರೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಆಣತ್ತಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೨.೯೭-೧೧೧) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ವರನಾಗೋ ಮಯಾ ದಿನ್ನೋ, ಈಸಾದನ್ತೋ ಉರೂಳ್ಹವಾ.

‘‘ಸೇತಚ್ಛತ್ತೋ ಪಸೋಭಿತೋ, ಸಕಪ್ಪನೋ ಸಹತ್ಥಿಪೋ;

ಅಗ್ಘಾಪೇತ್ವಾನ ತಂ ಸಬ್ಬಂ, ಸಙ್ಘಾರಾಮಂ ಅಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಚತುಪಞ್ಞಾಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಾಸಾದೇ ಕಾರಯಿಂ ಅಹಂ;

ಮಹೋಘದಾನಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿಂ ಮಹೇಸಿನೋ.

‘‘ಅನುಮೋದಿ ಮಹಾವೀರೋ, ಸಯಮ್ಭೂ ಅಗ್ಗಪುಗ್ಗಲೋ;

ಸಬ್ಬೇ ಜನೇ ಹಾಸಯನ್ತೋ, ದೇಸೇಸಿ ಅಮತಂ ಪದಂ.

‘‘ತಂ ಮೇ ಬುದ್ಧೋ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಜಲಜುತ್ತರನಾಮಕೋ;

ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ, ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಥ.

‘‘ಚತುಪಞ್ಞಾಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪಾಸಾದೇ ಕಾರಯೀ ಅಯಂ;

ಕಥಯಿಸ್ಸಾಮಿ ವಿಪಾಕಂ, ಸುಣೋಥ ಮಮ ಭಾಸತೋ.

‘‘ಅಟ್ಠಾರಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಕೂಟಾಗಾರಾ ಭವಿಸ್ಸರೇ;

ಬ್ಯಮ್ಹುತ್ತಮಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ಸಬ್ಬಸೋಣ್ಣಮಯಾ ಚ ತೇ.

‘‘ಪಞ್ಞಾಸಕ್ಖತ್ತುಂ ದೇವಿನ್ದೋ, ದೇವರಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ;

ಅಟ್ಠಪಞ್ಞಾಸಕ್ಖತ್ತುಞ್ಚ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ದೇವಲೋಕಾ ಚವಿತ್ವಾನ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ಅಡ್ಢೇ ಕುಲೇ ಮಹಾಭೋಗೇ, ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತಿ ತಾವದೇ.

‘‘ಸೋ ಪಚ್ಛಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾನ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ರಟ್ಠಪಾಲೋತಿ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಕೋ.

‘‘ಪಧಾನಪಹಿತತ್ತೋ ಸೋ, ಉಪಸನ್ತೋ ನಿರೂಪಧಿ;

ಸಬ್ಬಾಸವೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸತಿನಾಸವೋ.

‘‘ಉಟ್ಠಾಯ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಜಹಿತಾ ಭೋಗಸಮ್ಪದಾ;

ಖೇಳಪಿಣ್ಡೇವ ಭೋಗಮ್ಹಿ, ಪೇಮಂ ಮಯ್ಹಂ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ವೀರಿಯಂ ಮೇ ಧುರಧೋರಯ್ಹಂ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾಧಿವಾಹನಂ;

ಧಾರೇಮಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ.

‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ಚತಸ್ಸೋ, ವಿಮೋಕ್ಖಾಪಿ ಚ ಅಟ್ಠಿಮೇ;

ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಅನುಜಾನಾಪೇತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪಸ್ಸಿತುಂ ಥುಲ್ಲಕೋಟ್ಠಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ತತ್ಥ ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಪಿತು ನಿವೇಸನೇ ಆಭಿದೋಸಿಕಂ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತಂ ಅಮತಂ ವಿಯ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತೋ, ಪಿತರಾ ನಿಮನ್ತಿತೋ ಸ್ವಾತನಾಯ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ, ದುತಿಯದಿವಸೇ ಪಿತು ನಿವೇಸನೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತೇ ಇತ್ಥಾಗಾರಜನೇ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕೀದಿಸಾ ನಾಮ ತಾ, ಅಯ್ಯಪುತ್ತ, ಅಚ್ಛರಾಯೋ, ಯಾಸಂ ತ್ವಂ ಹೇತು ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರಸೀ’’ತಿಆದೀನಿ (ಮ. ನಿ. ೨.೩೦೧) ವತ್ವಾ, ಪಲೋಭನಕಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ ಆರದ್ಧೇ ತಸ್ಸ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಚತಾದಿಪಟಿಸಂಯುತ್ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಕಥೇನ್ತೋ –

೭೬೯. ‘‘ಪಸ್ಸ ಚಿತ್ತಕತಂ ಬಿಮ್ಬಂ, ಅರುಕಾಯಂ ಸಮುಸ್ಸಿತಂ;

ಆತುರಂ ಬಹುಸಙ್ಕಪ್ಪಂ, ಯಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಧುವಂ ಠಿತಿ.

೭೭೦. ‘‘ಪಸ್ಸ ಚಿತ್ತಕತಂ ರೂಪಂ, ಮಣಿನಾ ಕುಣ್ಡಲೇನ ಚ;

ಅಟ್ಠಿಂ ತಚೇನ ಓನದ್ಧಂ, ಸಹ ವತ್ಥೇಹಿ ಸೋಭತಿ.

೭೭೧. ‘‘ಅಲತ್ತಕಕತಾ ಪಾದಾ, ಮುಖಂ ಚುಣ್ಣಕಮಕ್ಖಿತಂ;

ಅಲಂ ಬಾಲಸ್ಸ ಮೋಹಾಯ, ನೋ ಚ ಪಾರಗವೇಸಿನೋ.

೭೭೨. ‘‘ಅಟ್ಠಾಪದಕತಾ ಕೇಸಾ, ನೇತ್ತಾ ಅಞ್ಜನಮಕ್ಖಿತಾ;

ಅಲಂ ಬಾಲಸ್ಸ ಮೋಹಾಯ, ನೋ ಚ ಪಾರಗವೇಸಿನೋ.

೭೭೩. ‘‘ಅಞ್ಜನೀವ ನವಾ ಚಿತ್ತಾ, ಪೂತಿಕಾಯೋ ಅಲಙ್ಕತೋ;

ಅಲಂ ಬಾಲಸ್ಸ ಮೋಹಾಯ, ನೋ ಚ ಪಾರಗವೇಸಿನೋ.

೭೭೪. ‘‘ಓದಹಿ ಮಿಗವೋ ಪಾಸಂ, ನಾಸದಾ ವಾಗುರಂ ಮಿಗೋ;

ಭುತ್ವಾ ನಿವಾಪಂ ಗಚ್ಛಾಮ, ಕನ್ದನ್ತೇ ಮಿಗಬನ್ಧಕೇ.

೭೭೫. ‘‘ಛಿನ್ನೋ ಪಾಸೋ ಮಿಗವಸ್ಸ, ನಾಸದಾ ವಾಗುರಂ ಮಿಗೋ;

ಭುತ್ವಾ ನಿವಾಪಂ ಗಚ್ಛಾಮ, ಸೋಚನ್ತೇ ಮಿಗಲುದ್ದಕೇ’’ತಿ. – ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಕತನ್ತಿ ಚಿತ್ತಂ ಕತಂ ಚಿತ್ತಕತಂ, ವತ್ಥಾಭರಣಮಾಲಾದೀಹಿ ವಿಚಿತ್ತಂ ಕತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬಿಮ್ಬನ್ತಿ ದೀಘಾದಿಭಾವೇನ ಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇಸು ದೀಘಾದೀಹಿ ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗೇಹಿ ಮಣ್ಡಿತಂ ಅತ್ತಭಾವಂ. ಅರುಕಾಯನ್ತಿ ನವನ್ನಂ ವಣಮುಖಾನಂ ಲೋಮಕೂಪಾನಞ್ಚ ವಸೇನ ವಿಸ್ಸನ್ದಮಾನಅಸುಚಿಂ, ಸಬ್ಬಸೋ ಚ ಅರುಭೂತಂ ವಣಭೂತಂ ಅರೂನಂ ವಾ ಕಾಯಂ. ಸಮುಸ್ಸಿತನ್ತಿ ತೀಹಿ ಅಟ್ಠಿಸತೇಹಿ ಸಮುಸ್ಸಿತಂ. ಆತುರನ್ತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ ಇರಿಯಾಪಥನ್ತರಾದೀಹಿ ಪರಿಹರಿತಬ್ಬತಾಯ ನಿಚ್ಚಂ ಗಿಲಾನಂ. ಬಹುಸಙ್ಕಪ್ಪನ್ತಿ ಬಾಲಜನೇನ ಅಭೂತಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಸಙ್ಕಪ್ಪಿತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಧುವಂ ಠಿತೀತಿ ಯಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ಧುವಭಾವೋ ಠಿತಿಸಭಾವೋ ನತ್ಥಿ, ಏಕಂಸತೋ ಭೇದನವಿಕಿರಣವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮೋಯೇವ. ತಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಸಮೀಪೇ ಠಿತಂ ಜನಂ, ಅತ್ತಾನಮೇವ ವಾ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

ರೂಪನ್ತಿ ಸರೀರಂ. ಸರೀರಮ್ಪಿ ಹಿ ‘‘ಅಟ್ಠಿಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ, ನ್ಹಾರುಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ, ಮಂಸಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ, ಚಮ್ಮಞ್ಚ ಪಟಿಚ್ಚ, ಆಕಾಸೋ ಪರಿವಾರಿತೋ ‘ರೂಪನ್ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಮ. ನಿ. ೧.೩೦೬) ರೂಪನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಮಣಿನಾ ಕುಣ್ಡಲೇನ ಚಾತಿ ಸೀಸೂಪಗಾದಿಆಭರಣಗತೇನ ಮಣಿನಾ ಕುಣ್ಡಲೇನ ಚಿತ್ತಕತಂ. ಅಟ್ಠಿಂ ತಚೇನ ಓನದ್ಧನ್ತಿ ಅಲ್ಲಚಮ್ಮೇನ ಪರಿಯೋನದ್ಧಂ ಅತಿರೇಕತಿಸತಪಭೇದಂ ಅಟ್ಠಿಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಕುಣ್ಡಲೇನ ಚಾತಿ ಚ-ಸದ್ದೇನ ಸೇಸಾಭರಣಾಲಙ್ಕಾರೇ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಹ ವತ್ಥೇಹಿ ಸೋಭತೀತಿ ತಯಿದಂ ರೂಪಂ ಮಣಿನಾ ಚಿತ್ತಕತಮ್ಪಿ ವತ್ಥೇಹಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದಿತಮೇವ ಸೋಭತಿ, ನ ಅಪಟಿಚ್ಛಾದಿತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೇ ಪನ ‘‘ಅಟ್ಠಿತಚೇನಾ’’ತಿ ಪಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಟ್ಠಿತಚೇನಂ ಓನದ್ಧಂ ಸೋಭತಿ, ಓನದ್ಧತ್ತಾ ಅಟ್ಠಿತಚೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅಲತ್ತಕಕತಾತಿ ಅಲತ್ತಕೇನ ಕತರಞ್ಜನಾ ಲಾಖಾಯ ಸಂರಞ್ಜಿತಾ. ಪಾದಾತಿ ಚರಣಾ. ಮುಖಂ ಚುಣ್ಣಕಮಕ್ಖಿತನ್ತಿ ಮುಖಂ ಚುಣ್ಣಕೇನ ಮಕ್ಖಿತಂ, ಯಂ ಮಣ್ಡನಮನುಯುತ್ತಾ ಸಾಸಪಕಕ್ಕೇನ ಮುಖಪೀಳಕಾದೀನಿ ಹರಿತ್ವಾ ಲೋಣಮತ್ತಿಕಾಯ ದುಟ್ಠಲೋಹಿತಂ ಹರಿತ್ವಾ ಮುಖಚುಣ್ಣಕವಿಲೇಪನಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಅಲನ್ತಿ ಬಾಲಸ್ಸ ಅನ್ಧಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ನೋ ಚ ಪಾರಗವೇಸಿನೋ ವಟ್ಟಾಭಿರತಸ್ಸ ಮೋಹಾಯ ಸಮ್ಮೋಹನಾಯ ಸಮತ್ಥಂ ತಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಮೋಹೇತುಂ ಪರಿಯತ್ತಂ, ಪಾರಗವೇಸಿನೋ ಪನ ವಿವಟ್ಟಾಭಿರತಸ್ಸ ನೋ ಅಲಂ ನ ಪರಿಯತ್ತಂ.

ಅಟ್ಠಾಪದಕತಾತಿ ಅಟ್ಠಪದಾಕಾರೇನ ಕತಾ ಸಞ್ಚಿತಾ ಪುರಿಮಭಾಗೇ ಕೇಸೇ ಕಪ್ಪೇತ್ವಾ ನಲಾಟಸ್ಸ ಪಟಿಚ್ಛಾದನವಸೇನ ಕತಾ ಕೇಸರಚನಾ ಅಟ್ಠಪದಂ ನಾಮ, ಯಂ ‘‘ಅಲಕ’’ನ್ತಿಪಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನೇತ್ತಾ ಅಞ್ಜನಮಕ್ಖಿತಾತಿ ಉಭೋಪಿ ನಯನಾನಿ ಅನ್ತೋ ದ್ವೀಸು ಅನ್ತೇಸು ಚ ಯಥಾ ಅಞ್ಜನಚ್ಛಾಯಾ ದಿಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಅಞ್ಜಿತಞ್ಜನಾನಿ.

ಅಞ್ಜನೀವ ನವಾ ಚಿತ್ತಾ, ಪೂತಿಕಾಯೋ ಅಲಙ್ಕತೋತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಜನೀ ಅಞ್ಜನನಾಳಿಕಾ ನವಾ ಅಭಿನವಾ ಮಾಲಾಕಮ್ಮಮಕರದನ್ತಾದಿವಸೇನ ಚಿತ್ತಾ ಬಹಿ ಮಟ್ಠಾ ಉಜ್ಜಲಾ ದಸ್ಸನೀಯಾ, ಅನ್ತೋ ಪನ ನ ದಸ್ಸನೀಯಾ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ತಾಸಂ ಕಾಯೋ ನ್ಹಾನಬ್ಭಞ್ಜನವತ್ಥಾಲಙ್ಕಾರೇಹಿ ಅಲಙ್ಕತೋ ಬಹಿ ಉಜ್ಜಲೋ, ಅನ್ತೋ ಪನ ಪೂತಿ ನಾನಪ್ಪಕಾರಅಸುಚೀಹಿ ಭರಿತೋ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಓದಹೀತಿ ಓಡ್ಡೇಸಿ. ಮಿಗವೋತಿ, ಮಿಗಲುದ್ದಕೋ. ಪಾಸನ್ತಿ, ದಣ್ಡವಾಗುರಂ. ನಾಸದಾತಿ ನ ಸಙ್ಘಟ್ಟೇಸಿ. ವಾಗುರನ್ತಿ ಪಾಸಂ. ನಿವಾಪನ್ತಿ ಮಿಗಾನಂ ಖಾದನತ್ಥಾಯ ಖಿತ್ತಂ ತಿಣಾದಿಘಾಸಂ. ಉಪಮಾ ಖೋ ಅಯಂ ಥೇರೇನ ಕತಾ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಾಯ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಮಿಗಾನಂ ಮಾರಣತ್ಥಾಯ ದಣ್ಡವಾಗುರಂ ಓಡ್ಡೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ನಿವಾಪಂ ವಿಕಿರಿಯ ಮಿಗಲುದ್ದಕೇ ನಿಲೀನೇ ಠಿತೇ ತತ್ಥೇಕೋ ಜವಪರಕ್ಕಮಸಮ್ಪನ್ನೋ ಛೇಕೋ ಮಿಗೋ ಪಾಸಂ ಅಫುಸನ್ತೋ ಏವ ಯಥಾಸುಖಂ ನಿವಾಪಂ ಖಾದಿತ್ವಾ, ‘‘ವಞ್ಚೇಸಿ ವತ ಮಿಗೋ’’ತಿ ಮಿಗಲುದ್ದಕೇ ವಿರವನ್ತೇ ಏವ ಗಚ್ಛತಿ. ಅಪರೋ ಮಿಗೋ ಬಲವಾ ಛೇಕೋ ಜವಸಮ್ಪನ್ನೋವ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿವಾಪಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಾಸಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ವಞ್ಚೇಸಿ ವತ ಮಿಗೋ, ಪಾಸೋ ಛಿನ್ನೋ’’ತಿ ಮಿಗಲುದ್ದಕೇ ಸೋಚನ್ತೇ ಏವ ಗಚ್ಛತಿ, ಏವಂ ಮಯಮ್ಪಿ ಪುಬ್ಬೇ ಪುಥುಜ್ಜನಕಾಲೇ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಆಸಜ್ಜನತ್ಥಾಯ ನಿಯ್ಯಾದಿತೇ ಭೋಗೇ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಅಸಜ್ಜಮಾನಾ ನಿಕ್ಖನ್ತಾ. ಇದಾನಿ ಪನ ಸಬ್ಬಸೋ ಛಿನ್ನಕಿಲೇಸಾ ಅಪಾಸಾ ಹುತ್ವಾ ಠಿತಾ, ತೇಹಿ ದಿನ್ನಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ತೇಸು ಸೋಚನ್ತೇಸು ಏವ ಗಚ್ಛಾಮಾತಿ.

ಏವಂ ಥೇರೋ ಮಿಗಲುದ್ದಕಂ ವಿಯ ಮಾತಾಪಿತರೋ, ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ ಇತ್ಥಾಗಾರಞ್ಚ ವಾಗುರಜಾಲಂ ವಿಯ, ಅತ್ತನಾ ಪುಬ್ಬೇ ಭುತ್ತಭೋಗೇ ಚ ಇದಾನಿ ಭುತ್ತಭೋಜನಞ್ಚ ನಿವಾಪತಿಣಂ ವಿಯ, ಅತ್ತಾನಂ ಮಹಾಮಿಗಂ ವಿಯ ಚ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇಮಾ ಗಾಥಾ ವತ್ವಾ ವೇಹಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಕೋರಬ್ಯಸ್ಸ ಮಿಗಾಜಿನಉಯ್ಯಾನೇ ಮಙ್ಗಲಸಿಲಾಪಟ್ಟೇ ನಿಸೀದಿ. ಥೇರಸ್ಸ ಕಿರ ಪಿತಾ ಸತ್ತಸು ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇಸು ಅಗ್ಗಳಂ ದಾಪೇತ್ವಾ ಮಲ್ಲೇ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ನಿಕ್ಖಮಿತುಂ ಮಾ ದೇಥ, ಕಾಸಾಯಾನಿ ಅಪನೇತ್ವಾ ಸೇತಕಾನಿ ನಿವಾಸೇಥಾ’’ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಥೇರೋ ಆಕಾಸೇನ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ರಾಜಾ ಕೋರಬ್ಯೋ ಥೇರಸ್ಸ ತತ್ಥ ನಿಸಿನ್ನಭಾವಂ ಸುತ್ವಾ ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಇಧ, ಭೋ ರಟ್ಠಪಾಲ, ಪಬ್ಬಜನ್ತೋ ಬ್ಯಾಧಿಪಾರಿಜುಞ್ಞಂ ವಾ ಜರಾಭೋಗಞಾತಿಪಾರಿಜುಞ್ಞಂ ವಾ ಪತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜತಿ. ತ್ವಂ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ಪಾರಿಜುಞ್ಞಂ ಅನುಪಗತೋ ಏವ ಕಸ್ಮಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅಥಸ್ಸ ಥೇರೋ, ‘‘ಉಪನಿಯ್ಯತಿ ಲೋಕೋ ಅದ್ಧುವೋ, ಅತಾಣೋ ಲೋಕೋ ಅನಭಿಸ್ಸರೋ, ಅಸ್ಸಕೋ ಲೋಕೋ ಸಬ್ಬಂ ಪಹಾಯ ಗಮನೀಯಂ, ಊನೋ ಲೋಕೋ ಅತಿತ್ತೋ ತಣ್ಹಾದಾಸೋ’’ತಿ (ಮ. ನಿ. ೨.೩೦೫) ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಧಮ್ಮುದ್ದೇಸಾನಂ ಅತ್ತಾನಂ ವಿವಿತ್ತಭಾವಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ದೇಸನಾಯ ಅನುಗೀತಿಂ ಕಥೇನ್ತೋ –

೭೭೬. ‘‘ಪಸ್ಸಾಮಿ ಲೋಕೇ ಸಧನೇ ಮನುಸ್ಸೇ, ಲದ್ಧಾನ ವಿತ್ತಂ ನ ದದನ್ತಿ ಮೋಹಾ;

ಲುದ್ಧಾ ಧನಂ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಭಿಯ್ಯೋವ ಕಾಮೇ ಅಭಿಪತ್ಥಯನ್ತಿ.

೭೭೭. ‘‘ರಾಜಾ ಪಸಯ್ಹಪ್ಪಥವಿಂ ವಿಜೇತ್ವಾ, ಸಸಾಗರನ್ತಂ ಮಹಿಮಾವಸನ್ತೋ;

ಓರಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಅತಿತ್ತರೂಪೋ, ಪಾರಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸಪಿ ಪತ್ಥಯೇಥ.

೭೭೮. ‘‘ರಾಜಾ ಚ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಬಹೂ ಮನುಸ್ಸಾ, ಅವೀತತಣ್ಹಾ ಮರಣಂ ಉಪೇನ್ತಿ;

ಊನಾವ ಹುತ್ವಾನ ಜಹನ್ತಿ ದೇಹಂ, ಕಾಮೇಹಿ ಲೋಕಮ್ಹಿ ನ ಹತ್ಥಿ ತಿತ್ತಿ.

೭೭೯. ‘‘ಕನ್ದನ್ತಿ ನಂ ಞಾತೀ ಪಕಿರಿಯ ಕೇಸೇ, ‘ಅಹೋ ವತಾ ನೋ ಅಮರಾ’ತಿ ಚಾಹು;

ವತ್ಥೇನ ನಂ ಪಾರುತಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ, ಚಿತಂ ಸಮೋಧಾಯ ತತೋ ಡಹನ್ತಿ.

೭೮೦. ‘‘ಸೋ ಡಯ್ಹತಿ ಸೂಲೇಹಿ ತುಜ್ಜಮಾನೋ, ಏಕೇನ ವತ್ಥೇನ ಪಹಾಯ ಭೋಗೇ;

ನ ಮೀಯಮಾನಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ತಾಣಾ, ಞಾತೀ ಚ ಮಿತ್ತಾ ಅಥ ವಾ ಸಹಾಯಾ.

೭೮೧. ‘‘ದಾಯಾದಕಾ ತಸ್ಸ ಧನಂ ಹರನ್ತಿ, ಸತ್ತೋ ಪನ ಗಚ್ಛತಿ ಯೇನಕಮ್ಮಂ;

ನ ಮೀಯಮಾನಂ ಧನಮನ್ವೇತಿ ಕಿಞ್ಚಿ, ಪುತ್ತಾ ಚ ದಾರಾ ಚ ಧನಞ್ಚ ರಟ್ಠಂ.

೭೮೨. ‘‘ನ ದೀಘಮಾಯುಂ ಲಭತೇ ಧನೇನ, ನ ಚಾಪಿ ವಿತ್ತೇನ ಜರಂ ವಿಹನ್ತಿ;

ಅಪ್ಪಂ ಹಿದಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಧೀರಾ, ಅಸಸ್ಸತಂ ವಿಪ್ಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ.

೭೮೩. ‘‘ಅಡ್ಢಾ ದಲಿದ್ದಾ ಚ ಫುಸನ್ತಿ ಫಸ್ಸಂ, ಬಾಲೋ ಚ ಧೀರೋ ಚ ತಥೇವ ಫುಟ್ಠೋ;

ಬಾಲೋ ಹಿ ಬಾಲ್ಯಾ ವಧಿತೋವ ಸೇತಿ, ಧೀರೋ ಚ ನೋ ವೇಧತಿ ಫಸ್ಸಫುಟ್ಠೋ.

೭೮೪. ‘‘ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಞ್ಞಾವ ಧನೇನ ಸೇಯ್ಯಾ, ಯಾಯ ವೋಸಾನಮಿಧಾಧಿಗಚ್ಛತಿ;

ಅಬ್ಯೋಸಿತತ್ತಾ ಹಿ ಭವಾಭವೇಸು, ಪಾಪಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋತಿ ಮೋಹಾ.

೭೮೫. ‘‘ಉಪೇತಿ ಗಬ್ಭಞ್ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ಸಂಸಾರಮಾಪಜ್ಜ ಪರಮ್ಪರಾಯ;

ತಸ್ಸಪ್ಪಪಞ್ಞೋ ಅಭಿಸದ್ದಹನ್ತೋ, ಉಪೇತಿ ಗಬ್ಭಞ್ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ.

೭೮೬. ‘‘ಚೋರೋ ಯಥಾ ಸನ್ಧಿಮುಖೇ ಗಹೀತೋ, ಸಕಮ್ಮುನಾ ಹಞ್ಞತಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ;

ಏವಂ ಪಜಾ ಪೇಚ್ಚ ಪರಮ್ಹಿ ಲೋಕೇ, ಸಕಮ್ಮುನಾ ಹಞ್ಞತಿ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ.

೭೮೭. ‘‘ಕಾಮಾ ಹಿ ಚಿತ್ರಾ ಮಧುರಾ ಮನೋರಮಾ, ವಿರೂಪರೂಪೇನ ಮಥೇನ್ತಿ ಚಿತ್ತಂ;

ಆದೀನವಂ ಕಾಮಗುಣೇಸು ದಿಸ್ವಾ, ತಸ್ಮಾ ಅಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋಮ್ಹಿ ರಾಜ.

೭೮೮. ‘‘ದುಮಪ್ಫಲಾನೀವ ಪತನ್ತಿ ಮಾಣವಾ, ದಹರಾ ಚ ವುಡ್ಢಾ ಚ ಸರೀರಭೇದಾ;

ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋಮ್ಹಿ ರಾಜ, ಅಪಣ್ಣಕಂ ಸಾಮಞ್ಞಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ.

೭೮೯. ‘‘ಸದ್ಧಾಯಾಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಉಪೇತೋ ಜಿನಸಾಸನೇ;

ಅವಞ್ಝಾ ಮಯ್ಹಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ, ಅನಣೋ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಭೋಜನಂ.

೭೯೦. ‘‘ಕಾಮೇ ಆದಿತ್ತತೋ ದಿಸ್ವಾ, ಜಾತರೂಪಾನಿ ಸತ್ಥತೋ;

ಗಬ್ಭವೋಕ್ಕನ್ತಿತೋ ದುಕ್ಖಂ, ನಿರಯೇಸು ಮಹಬ್ಭಯಂ.

೭೯೧. ‘‘ಏತಮಾದೀನವಂ ಞತ್ವಾ, ಸಂವೇಗಂ ಅಲಭಿಂ ತದಾ;

ಸೋಹಂ ವಿದ್ಧೋ ತದಾ ಸನ್ತೋ, ಸಮ್ಪತ್ತೋ ಆಸವಕ್ಖಯಂ.

೭೯೨. ‘‘ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮಯಾ ಸತ್ಥಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ;

ಓಹಿತೋ ಗರುಕೋ ಭಾರೋ, ಭವನೇತ್ತಿ ಸಮೂಹತಾ.

೭೯೩. ‘‘ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಅಗಾರಸ್ಮಾನಗಾರಿಯಂ;

ಸೋ ಮೇ ಅತ್ಥೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸಬ್ಬಸಂಯೋಜನಕ್ಖಯೋ’’ತಿ. – ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅವೋಚ;

ತತ್ಥ ಪಸ್ಸಾಮಿ ಲೋಕೇತಿ ಅಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಸಧನೇ ಧನಸಮ್ಪನ್ನೇ ಅಡ್ಢೇ ಮನುಸ್ಸೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ತೇ ಪನ ಲದ್ಧಾನ ವಿತ್ತಂ ಧನಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಭೋಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯಂ ಠಿತಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದೀಸು ಕಸ್ಸಚಿ ಕಿಞ್ಚಿಪಿ ನ ದದನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಮೋಹಾ ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಾಪಞ್ಞಾಯ ಅಭಾವತೋ. ಲುದ್ಧಾ ಲೋಭಾಭಿಭೂತಾ ಯಥಾಲದ್ಧಂ ಧನಂ ಸನ್ನಿಚಯಂ ಸಬ್ಬಸೋ ನಿಚೇತಬ್ಬಂ ನಿಧೇತಬ್ಬಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಭಿಯ್ಯೋವ ಯಥಾಧಿಗತಕಾಮತೋ ಉಪರಿ ಕಾಮೇ ಕಾಮಗುಣೇ ‘‘ತಥಾಹಂ ಏದಿಸೇ ಚ ಭೋಗೇ ಪಟಿಲಭೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಅಭಿಪತ್ಥಯನ್ತಿ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಿ ತಜ್ಜಞ್ಚ ವಾಯಾಮಂ ಕರೋನ್ತಿ.

ಭಿಯ್ಯೋ ಕಾಮಪತ್ಥನಾಯ ಉದಾಹರಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ರಾಜಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಸಯ್ಹಪ್ಪಥವಿಂ ವಿಜೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ತನೋ ವಂಸಾನುಗತಂ ಪಥವಿಂ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಅಭಿವಿಜಿಯ. ಆವಸನ್ತೋತಿ ಪಸಾಸೇನ್ತೋ. ಓರಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸಾತಿ ಅನವಸೇಸಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಓರಭಾಗಂ ಲಭಿತ್ವಾಪಿ ತೇನ ಅತಿತ್ತರೂಪೋ ಪಾರಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ದೀಪನ್ತರಮ್ಪಿ ಪತ್ಥಯೇಯ್ಯ.

ಅವೀತತಣ್ಹಾತಿ ಅವಿಗತತಣ್ಹಾ. ಊನಾವಾತಿ ಅಪರಿಪುಣ್ಣಮನೋರಥಾವ. ಕಾಮೇಹಿ ಲೋಕಮ್ಹಿ ನ ಹತ್ಥಿ ತಿತ್ತೀತಿ ತಣ್ಹಾವಿಪನ್ನಾನಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ವತ್ಥುಕಾಮೇಹಿ ತಿತ್ತಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ.

ಕನ್ದನ್ತಿ ನನ್ತಿ ಮತಪುರಿಸಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಗುಣೇ ಕಿತ್ತೇನ್ತಾ ಕನ್ದನಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಹೋ ವತಾ ನೋ ಅಮರಾತಿ ಚಾಹೂತಿ ಅಹೋ ವತ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಞಾತೀ ಅಮರಾ ಸಿಯುನ್ತಿ ಚ ಕಥೇನ್ತಿ, ಗಾಥಾಸುಖತ್ಥಞ್ಹೇತ್ಥ ವತಾ-ಇತಿ ದೀಘಂ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ.

ಸೋ ಡಯ್ಹತಿ ಸೂಲೇಹಿ ತುಜ್ಜಮಾನೋತಿ ಸೋ ಮತಸತ್ತೋ ಛವಡಾಹಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾ ಝಾಪೇತುಂ ಸೂಲೇಹಿ ತುಜ್ಜಮಾನೋ. ತಾಣಾತಿ ಪರಿತ್ತಾಣಕರಾ.

ಯೇನಕಮ್ಮನ್ತಿ ಯಥಾಕಮ್ಮಂ. ಧನನ್ತಿ ಧನಾಯಿತಬ್ಬಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ಥು. ಪುನ ಧನನ್ತಿ ಹಿರಞ್ಞಸುವಣ್ಣಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

‘‘ನ ದೀಘಮಾಯು’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ಕಾಮಗುಣಸ್ಸ ಜರಾಯ ಚ ಪಟಿಕಾರಾಭಾವಂ ವತ್ವಾ ಪುನ ತಸ್ಸ ಏಕನ್ತಿಕಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಪ್ಪಂ ಹೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಫುಸನ್ತೀತಿ ಅನಿಟ್ಠಫಸ್ಸಂ ಫುಸನ್ತಿ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಅಡ್ಢದಲಿದ್ದತಾ ಅಕಾರಣನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಫಸ್ಸಂ ಬಾಲೋ ಚ ಧೀರೋ ಚ ತಥೇವ ಫುಟ್ಠೋತಿ ಯಥಾ ಬಾಲೋ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಫುಟ್ಠೋ, ತಥೇವ ಧೀರೋ ಇಟ್ಠಾನಿಟ್ಠಫಸ್ಸಂ ಫುಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ನ ಏತ್ಥ ಬಾಲಪಣ್ಡಿತಾನಂ ಕೋಚಿ ವಿಸೇಸೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ, ಬಾಲೋ ಹಿ ಬಾಲ್ಯಾ ವಧಿತೋವ ಸೇತೀತಿ ಬಾಲಪುಗ್ಗಲೋ ಕೇನಚಿ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮೇನ ಫುಟ್ಠೋ ಸೋಚನ್ತೋ ಕಿಲಮನ್ತೋ ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದನ್ತೋ ಬಾಲಭಾವೇನ ವಧಿತೋ ಪೀಳಿತೋವ ಹುತ್ವಾ ಸೇತಿ ಸಯತಿ. ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಆವಟ್ಟನ್ತೋ ವಿವಟ್ಟನ್ತೋ ವಿರೋಧೇನ್ತೋ ವೇಧತಿ ಫಸ್ಸಫುಟ್ಠೋತಿ ಧೀರೋ ಪನ ಪಣ್ಡಿತೋ ದುಕ್ಖಸಮ್ಫಸ್ಸೇನ ಸಮ್ಫುಟ್ಠೋ ನ ವೇಧತಿ ಕಮ್ಪನಮತ್ತಮ್ಪಿ ತಸ್ಸ ನ ಹೋತೀತಿ.

ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಬಾಲಪಣ್ಡಿತಾನಂ ಲೋಕಧಮ್ಮೇ ಏದಿಸೀ ಪವತ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಪಞ್ಞಾವ ಧನೇನ ಸೇಯ್ಯಾ, ಯಾಯ ವೋಸಾನಮಿಧಾಧಿಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಞ್ಞಾವ ಧನತೋ ಪಾಸಂಸತರಾ, ಯಾಯ ಪಞ್ಞಾಯ ವೋಸಾನಂ ಭವಸ್ಸ ಪರಿಯೋಸಾನಭೂತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಗಚ್ಛತಿ. ಅಬ್ಯೋಸಿತತ್ತಾ ಹೀತಿ ಅನಧಿಗತನಿಟ್ಠತ್ತಾ. ಭವಾಭವೇಸೂತಿ ಮಹನ್ತಾಮಹನ್ತೇಸು ಭವೇಸು.

ಉಪೇತಿ ಗಬ್ಭಞ್ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ಸಂಸಾರಮಾಪಜ್ಜ ಪರಮ್ಪರಾಯಾತಿ ಯೋ ಪಾಪಾನಿ ಕತ್ವಾ ಅಪರಾಪರಂ ಸಂಸರಣಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಪೇತಿ ಗಬ್ಭಞ್ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಗಬ್ಭಸೇಯ್ಯಾಯ ಪರಲೋಕುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಚ ನ ಮುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಪಾಪಕಮ್ಮಕಾರಿನೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಕಿರಿಯಂ ಅಭಿಸದ್ದಹನ್ತೋ ‘‘ಅತ್ತಾ ಚ ಮೇ ಹೋತೀ’’ತಿ ಪತ್ತಿಯಾಯನ್ತೋ ಅಞ್ಞೋಪಿ ಅಪ್ಪಪಞ್ಞೋ ಬಾಲೋ ಯಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಪೇತಿ ಗಬ್ಭಞ್ಚ ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ನ ತತೋ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ.

ಚೋರೋ ಯಥಾತಿ ಯಥಾ ಚೋರೋ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ಘರಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದನ್ತೋ ಸನ್ಧಿಮುಖೇ ಆರಕ್ಖಕಪುರಿಸೇಹಿ ಗಹಿತೋ ಸಕಮ್ಮುನಾ ತೇನ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ಧಿಚ್ಛೇದಕಮ್ಮುನಾ ಕಾರಣಭೂತೇನ ಕಸಾದೀಹಿ ತಾಳನಾದಿವಸೇನ ಹಞ್ಞತಿ ರಾಜಪುರಿಸೇಹಿ ಬಾಧಿಯ್ಯತಿ ಬಜ್ಝತಿ ಚ. ಏವಂ ಪಜಾತಿ ಏವಮಯಂ ಸತ್ತಲೋಕೋ ಇಧ ಪಾಪಾನಿ ಕರಿತ್ವಾ ಪೇಚ್ಚ ಪತ್ವಾ ತೇನ ಕಮ್ಮುನಾ ಪರಮ್ಹಿ ಲೋಕೇ ನಿರಯಾದೀಸು ಹಞ್ಞತಿ, ಪಞ್ಚವಿಧಬನ್ಧನಕಮ್ಮಕಾರಣಾದಿವಸೇನ ಬಾಧಿಯ್ಯತಿ.

ಏವಮೇತಾಹಿ ಏಕಾದಸಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಯಥಾರಹಂ ಚತ್ತಾರೋ ಧಮ್ಮುದ್ದೇಸೇ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಕಾಮೇಸು ಸಂಸಾರೇ ಚ ಆದೀನವಂ ದಿಸ್ವಾ ಸದ್ಧಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪಬ್ಬಜಿತಭಾವಂ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಚ ಮತ್ಥಕಪ್ಪತ್ತಿಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ‘‘ಕಾಮಾ ಹೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕಾಮಾತಿ ವತ್ಥುಕಾಮಾ ಮನಾಪಿಯಾ ರೂಪಾದಯೋ ಧಮ್ಮಾ, ಕಿಲೇಸಕಾಮಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ರಾಗಪ್ಪಭೇದಾ. ಇಧ ಪನ ವತ್ಥುಕಾಮಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ತೇ ಹಿ ರೂಪಾದಿವಸೇನ ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರತಾಯ ಚಿತ್ರಾ. ಲೋಕಸ್ಸಾದವಸೇನ ಇಟ್ಠಾಕಾರತಾಯ ಮಧುರಾ. ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಾನಂ ಮನಂ ರಮೇನ್ತೀತಿ ಮನೋರಮಾ. ವಿರೂಪರೂಪೇನಾತಿ ವಿವಿಧರೂಪೇನ, ಅನೇಕವಿಧಸಭಾವೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇ ಹಿ ರೂಪಾದಿವಸೇನ ಚಿತ್ರಾ, ನೀಲಾದಿವಸೇನ ವಿವಿಧರೂಪಾ. ಏವಂ ತೇನ ವಿರೂಪರೂಪೇನ ತಥಾ ತಥಾ ಅಸ್ಸಾದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಮಥೇನ್ತಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಅಭಿರಮಿತುಂ ನ ದೇನ್ತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸಾದಬಹುದುಕ್ಖತಾದಿನಾ ಆದೀನವಂ ಕಾಮಗುಣೇಸು ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಮಾ ತಂನಿಮಿತ್ತಂ ಅಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಅಮ್ಹಿ. ದುಮಪ್ಫಲಾನಿ ಪಕ್ಕಕಾಲೇ ಅಪರಿಪಕ್ಕಕಾಲೇ ಚ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪರೂಪಕ್ಕಮತೋ ಸರಸತೋ ವಾ ಪತನ್ತಿ, ಏವಂ ಸತ್ತಾ ದಹರಾ ಚ ವುಡ್ಢಾ ಚ ಸರೀರಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪತನ್ತಿಯೇವ. ಏತಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾತಿ ಏವಂ ಅನಿಚ್ಚತಮ್ಪಿ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ದಿಸ್ವಾ, ನ ಕೇವಲಂ ಅಪ್ಪಸ್ಸಾದತಾದಿತಾಯ ಆದೀನವಮೇವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಪಣ್ಣಕನ್ತಿ ಅವಿರದ್ಧನಕಂ ಸಾಮಞ್ಞಮೇವ ಸಮಣಭಾವೋವ ಸೇಯ್ಯೋ ಉತ್ತರಿತರೋ.

ಸದ್ಧಾಯಾತಿ ಕಮ್ಮಂ ಕಮ್ಮಫಲಂ ಬುದ್ಧಸುಬುದ್ಧತಂ ಧಮ್ಮಸುಧಮ್ಮತಂ ಸಙ್ಘಸುಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಞ್ಚ ಸದ್ದಹಿತ್ವಾ. ಉಪೇತೋ ಜಿನಸಾಸನೇತಿ ಸತ್ಥು ಸಾಸನೇ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಉಪಗತೋ. ಅವಞ್ಝಾ ಮಯ್ಹಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾ ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ಅಧಿಗತತ್ತಾ. ತತೋ ಏವ ಅನಣೋ ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಭೋಜನಂ ನಿಕ್ಕಿಲೇಸವಸೇನ ಸಾಮಿಭಾವತೋ ಸಾಮಿಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜನತೋ.

ಕಾಮೇ ಆದಿತ್ತತೋ ದಿಸ್ವಾತಿ ವತ್ಥುಕಾಮೇ ಕಿಲೇಸಕಾಮೇ ಚ ಏಕಾದಸಹಿ ಅಗ್ಗೀಹಿ ಆದಿತ್ತಭಾವತೋ ದಿಸ್ವಾ. ಜಾತರೂಪಾನಿ ಸತ್ಥತೋತಿ ಕತಾಕತಪ್ಪಭೇದಾ ಸಬ್ಬಸುವಣ್ಣವಿಕತಿಯೋ ಅನತ್ಥಾವಹತಾಯ ನಿಸಿತಸತ್ಥತೋ. ಗಬ್ಭವೋಕ್ಕನ್ತಿತೋ ದುಕ್ಖನ್ತಿ ಗಬ್ಭವೋಕ್ಕನ್ತಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಬ್ಬಸಂಸಾರಪವತ್ತಿದುಕ್ಖಂ. ನಿರಯೇಸು ಮಹಬ್ಭಯನ್ತಿ ಸಉಸ್ಸದೇಸು ಅಟ್ಠಸು ಮಹಾನಿರಯೇಸು ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಮಹಾಭಯಞ್ಚ ಸಬ್ಬತ್ಥ ದಿಸ್ವಾತಿ ಯೋಜನಾ.

ಏತಮಾದೀನವಂ ಞತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಕಾಮಾನಂ ಆದಿತ್ತತಾದಿಂ ಸಂಸಾರೇ ಆದೀನವಂ ದೋಸಂ ಞತ್ವಾ. ಸಂವೇಗಂ ಅಲಭಿಂ ತದಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಸುತಕಾಲೇ ಭವಾದಿಕೇ ಸಂವೇಗಂ ಅಲತ್ಥಂ. ವಿದ್ಧೋ ತದಾ ಸನ್ತೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಗಹಟ್ಠಕಾಲೇ ರಾಗಸಲ್ಲಾದೀಹಿ ವಿದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಇದಾನಿ ಸತ್ಥು ಸಾಸನಂ ಆಗಮ್ಮ ಸಮ್ಪತ್ತೋ ಆಸವಕ್ಖಯಂ, ವಿದ್ಧೋ ವಾ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ, ಪಟಿವಿದ್ಧೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾದೀಸು ವುತ್ತತ್ತಾ ಸುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಮೇವ.

ಏವಂ ಥೇರೋ ರಞ್ಞೋ ಕೋರಬ್ಯಸ್ಸ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಮೇವ ಗತೋ. ಸತ್ಥಾ ಚ ಅಪರಭಾಗೇ ಅರಿಯಗಣಮಜ್ಝೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಥೇರಂ ಸದ್ಧಾಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸೀತಿ.

ರಟ್ಠಪಾಲತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.