೮. ಅಜ್ಜುನತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅಸಕ್ಖಿಂ ವತ ಅತ್ತಾನನ್ತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಅಜ್ಜುನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಸೀಹಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಅರಞ್ಞೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನಂ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಸಬ್ಬಸೇಟ್ಠೋ ಪುರಿಸಸೀಹೋ’’ತಿ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಸುಪುಪ್ಫಿತಸಾಲಸಾಖಂ ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪೂಜೇಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಅಜ್ಜುನೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ನಿಗಣ್ಠೇಹಿ ಕತಪರಿಚಯೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಏವಾಹಂ ಅಮತಂ ಅಧಿಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿವಟ್ಟಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ದಹರಕಾಲೇಯೇವ ನಿಗಣ್ಠೇಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಸಾರಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಸತ್ಥು ಯಮಕಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹಾ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧೪.೬೦-೬೫) –

‘‘ಮಿಗರಾಜಾ ತದಾ ಆಸಿಂ, ಅಭಿಜಾತೋ ಸುಕೇಸರೀ;

ಗಿರಿದುಗ್ಗಂ ಗವೇಸನ್ತೋ, ಅದ್ದಸಂ ಲೋಕನಾಯಕಂ.

‘‘ಅಯಂ ನು ಖೋ ಮಹಾವೀರೋ, ನಿಬ್ಬಾಪೇತಿ ಮಹಾಜನಂ;

ಯಂನೂನಾಹಂ ಉಪಾಸೇಯ್ಯಂ, ದೇವದೇವಂ ನರಾಸಭಂ.

‘‘ಸಾಖಂ ಸಾಲಸ್ಸ ಭಞ್ಜಿತ್ವಾ, ಸಕೋಸಂ ಪುಪ್ಫಮಾಹರಿಂ;

ಉಪಗನ್ತ್ವಾನ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಅದಾಸಿಂ ಪುಪ್ಫಮುತ್ತಮಂ.

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಪುಪ್ಫಮಭಿರೋಪಯಿಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಪುಪ್ಫದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಇತೋ ಚ ನವಮೇ ಕಪ್ಪೇ, ವಿರೋಚನಸನಾಮಕಾ;

ತಯೋ ಆಸಿಂಸು ರಾಜಾನೋ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಮಹಬ್ಬಲಾ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅನುತ್ತರಸುಖಾಧಿಗಮಸಮ್ಭೂತೇನ ಪೀತಿವೇಗೇನ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇನ್ತೋ –

೮೮. ‘‘ಅಸಕ್ಖಿಂ ವತ ಅತ್ತಾನಂ, ಉದ್ಧಾತುಂ ಉದಕಾ ಥಲಂ;

ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಮಹೋಘೇವ, ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಟಿವಿಜ್ಝಹ’’ನ್ತಿ. – ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಅಸಕ್ಖಿನ್ತಿ ಸಕ್ಕೋಸಿಂ. ವತಾತಿ ವಿಮ್ಹಯೇ ನಿಪಾತೋ. ಅತಿವಿಮ್ಹಯನೀಯಞ್ಹೇತಂ ಯದಿದಂ ಸಚ್ಚಪಟಿವೇಧೋ. ತೇನಾಹ –

‘‘ತಂ ಕಿಂಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ದುಕ್ಕರತರಂ ವಾ ದುರಭಿಸಮ್ಭವತರಂ ವಾ, ಯಂ ಸತ್ತಧಾ ಭಿನ್ನಸ್ಸ ವಾಲಸ್ಸ ಕೋಟಿಯಾ ಕೋಟಿಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝೇಯ್ಯಾ’’ತಿಆದಿ (ಸಂ. ನಿ. ೫.೧೧೧೫)?

ಅತ್ತಾನನ್ತಿ ನಿಯಕಜ್ಝತ್ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಯೋ ಹಿ ಪರೋ ನ ಹೋತಿ ಸೋ ಅತ್ತಾತಿ. ಉದ್ಧಾತುನ್ತಿ ಉದ್ಧರಿತುಂ, ‘‘ಉದ್ಧಟ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಉದಕಾತಿ ಸಂಸಾರಮಹೋಘಸಙ್ಖಾತಾ ಉದಕಾ. ಥಲನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಥಲಂ. ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಮಹೋಘೇವಾತಿ ಮಹಣ್ಣವೇ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ವಿಯ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ನಾಮ ಗಮ್ಭೀರವಿತ್ಥತೇ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠೇ ಮಹತಿ ಉದಕೋಘೇ ವೇಗಸಾ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಪುರಿಸೋ ಕೇನಚಿ ಅತ್ಥಕಾಮೇನ ಉಪನೀತಂ ಫಿಯಾರಿತ್ತಸಮ್ಪನ್ನಂ ದಳ್ಹನಾವಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಸುಖೇನೇವ ತತೋ ಅತ್ತಾನಂ ಉದ್ಧರಿತುಂ ಸಕ್ಕುಣೇಯ್ಯ ಪಾರಂ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ, ಏವಮೇವಾಹಂ ಸಂಸಾರಮಹೋಘೇ ಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರವೇಗೇನ ವುಯ್ಹಮಾನೋ ಸತ್ಥಾರಾ ಉಪನೀತಂ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನುಪೇತಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗನಾವಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತತೋ ಅತ್ತಾನಂ ಉದ್ಧರಿತುಂ ನಿಬ್ಬಾನಥಲಂ ಪತ್ತುಂ ಅಹೋ ಅಸಕ್ಖಿನ್ತಿ. ಯಥಾ ಪನ ಅಸಕ್ಖಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸಚ್ಚಾನಿ ಪಟಿವಿಜ್ಝಹ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಯಸ್ಮಾ ಅಹಂ ದುಕ್ಖಾದೀನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ ಪರಿಞ್ಞಾಪಹಾನಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಭಾವನಾಪಟಿವೇಧೇನ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗಞಾಣೇನ ಅಞ್ಞಾಸಿಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಸಕ್ಖಿಂ ವತ ಅತ್ತಾನಂ ಉದ್ಧಾತುಂ ಉದಕಾ ಥಲನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

ಅಜ್ಜುನತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.