೮. ಮೇಣ್ಡಸಿರತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರನ್ತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮೇಣ್ಡಸಿರತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಸೋಪಿ ಕಿರ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೋ ಇತೋ ಏಕನವುತೇ ಕಪ್ಪೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಇಸಿಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಮಹತಾ ಇಸಿಗಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಹಿಮವನ್ತೇ ವಸನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಇಸಿಗಣೇನ ಪದುಮಾನಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಪುಪ್ಫಪೂಜಂ ಕತ್ವಾ ಸಾವಕೇ ಅಪ್ಪಮಾದಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ಓವದಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಅಪರಾಪರಂ ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾಕೇತೇ ಗಹಪತಿಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಮೇಣ್ಡಸರಿಕ್ಖಸೀಸತಾಯ ಮೇಣ್ಡಸಿರೋತ್ವೇವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಭಗವತಿ ಸಾಕೇತೇ ಅಞ್ಜನವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಸು ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಛಳಭಿಞ್ಞೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇವ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧೩.೯೭-೧೦೫) –

‘‘ಹಿಮವನ್ತಸ್ಸಾವಿದೂರೇ, ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ;

ನಾನಾರುಕ್ಖೇಹಿ ಸಞ್ಛನ್ನೋ, ಮಹಾಭೂತಗಣಾಲಯೋ.

‘‘ವೇಮಜ್ಝಮ್ಹಿ ಚ ತಸ್ಸಾಸಿ, ಅಸ್ಸಮೋ ಅಭಿನಿಮ್ಮಿತೋ;

ಪುರಕ್ಖತೋ ಸಸಿಸ್ಸೇಹಿ, ವಸಾಮಿ ಅಸ್ಸಮೇ ಅಹಂ.

‘‘ಆಯನ್ತು ಮೇ ಸಿಸ್ಸಗಣಾ, ಪದುಮಂ ಆಹರನ್ತು ಮೇ;

ಬುದ್ಧಪೂಜಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ದ್ವಿಪದಿನ್ದಸ್ಸ ತಾದಿನೋ.

‘‘ಏವನ್ತಿ ತೇ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ, ಪದುಮಂ ಆಹರಿಂಸು ಮೇ;

ತಥಾ ನಿಮಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾಹಂ, ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಭಿರೋಪಯಿಂ.

‘‘ಸಿಸ್ಸೇ ತದಾ ಸಮಾನೇತ್ವಾ, ಸಾಧುಕಂ ಅನುಸಾಸಹಂ;

ಮಾ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ ಪಮಜ್ಜಿತ್ಥ, ಅಪ್ಪಮಾದೋ ಸುಖಾವಹೋ.

‘‘ಏವಂ ಸಮನುಸಾಸಿತ್ವಾ, ತೇ ಸಿಸ್ಸೇ ವಚನಕ್ಖಮೇ;

ಅಪ್ಪಮಾದಗುಣೇ ಯುತ್ತೋ, ತದಾ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಅಹಂ.

‘‘ಏಕನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಪುಪ್ಫಮಭಿರೋಪಯಿಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಏಕಪಞ್ಞಾಸಕಪ್ಪಮ್ಹಿ, ರಾಜಾ ಆಸಿಂ ಜಲುತ್ತಮೋ;

ಸತ್ತರತನಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಮಹಬ್ಬಲೋ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರನ್ತೋ –

೭೮. ‘‘ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರಂ, ಸನ್ಧಾವಿಸ್ಸಂ ಅನಿಬ್ಬಿಸಂ;

ತಸ್ಸ ಮೇ ದುಕ್ಖಜಾತಸ್ಸ, ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧೋ ಅಪರದ್ಧೋ’’ತಿ. – ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಅನೇಕಜಾತಿಸಂಸಾರನ್ತಿ ಅನೇಕಜಾತಿಸತಸಹಸ್ಸಸಙ್ಖ್ಯಂ ಇದಂ ಸಂಸಾರವಟ್ಟಂ, ಅದ್ಧುನೋ ಅಧಿಪ್ಪೇತತ್ತಾ ಅಚ್ಚನ್ತಸಂಯೋಗೇಕವಚನಂ. ಸನ್ಧಾವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಂಸರಿಂ, ಅಪರಾಪರಂ ಚವನುಪ್ಪಜ್ಜನವಸೇನ ಪರಿಬ್ಭಮಿಂ. ಅನಿಬ್ಬಿಸನ್ತಿ ತಸ್ಸ ನಿವತ್ತಕಞಾಣಂ ಅವಿನ್ದನ್ತೋ ಅಲಭನ್ತೋ. ತಸ್ಸ ಮೇತಿ ಏವಂ ಸಂಸರನ್ತಸ್ಸ ಮೇ. ದುಕ್ಖಜಾತಸ್ಸಾತಿ ಜಾತಿಆದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನದುಕ್ಖಸ್ಸ, ತಿಸ್ಸನ್ನಂ ವಾ ದುಕ್ಖತಾನಂ ವಸೇನ ದುಕ್ಖಸಭಾವಸ್ಸ. ದುಕ್ಖಕ್ಖನ್ಧೋತಿ ಕಮ್ಮಕಿಲೇಸವಿಪಾಕವಟ್ಟಪ್ಪಕಾರೋ ದುಕ್ಖರಾಸಿ. ಅಪರದ್ಧೋತಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಪ್ಪತ್ತಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪರಿಬ್ಭಟ್ಠೋ ಚುತೋ ನ ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತಿ. ‘‘ಅಪರಟ್ಠೋ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅಪಗತಸಮಿದ್ಧಿತೋ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಕಾರಣತ್ತಾ ಅಪಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಮೇವ ಚ ಥೇರಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸಿ.

ಮೇಣ್ಡಸಿರತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.