೭. ಕುಮಾಪುತ್ತಸಹಾಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ನಾನಾಜನಪದಂ ಯನ್ತೀತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕುಮಾಪುತ್ತಸಹಾಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಸೋ ಕಿರ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಇತೋ ಚತುನವುತೇ ಕಪ್ಪೇ ಸಿದ್ಧತ್ಥಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ರುಕ್ಖದಣ್ಡಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಯಥಾವಿಭವಂ ಪುಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ದೇವೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸುಗತೀಸುಯೇವ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ವೇಳುಕಣ್ಟಕನಗರೇ ಇದ್ಧೇ ಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸುದನ್ತೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ‘‘ವಾಸುಲೋ’’ತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ. ಸೋ ಕುಮಾಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಿಯಸಹಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋ ‘‘ಕುಮಾಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ ಹಿ ನೂನ ಸೋ ಓರಕೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ಯತ್ಥ ಕುಮಾಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ತದನುಬನ್ಧೇನ ಸಯಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ತಸ್ಸ ಸತ್ಥಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಸಞ್ಜಾತಛನ್ದೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕುಮಾಪುತ್ತೇನೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿಯನ್ತಪಬ್ಬತೇ ಭಾವನಾನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಾನಾಜನಪದೇಸು ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾಪಿ ಗಚ್ಛನ್ತಾಪಿ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾಪಿ ತಂ ಠಾನಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತೇನ ತತ್ಥ ಕೋಲಾಹಲಂ ಹೋತಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸುದನ್ತತ್ಥೇರೋ ‘‘ಇಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಯ್ಯಾನಿಕಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಜನಪದವಿತಕ್ಕಂ ಅನುವತ್ತೇನ್ತಾ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿಂ ವಿರಾಧೇನ್ತೀ’’ತಿ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ತಮೇವ ಸಂವೇಗಂ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತದಮನಸ್ಸ ಅಙ್ಕುಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ‘‘ನಾನಾಜನಪದಂ ಯನ್ತೀ’’ತಿ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ.

೩೭. ತತ್ಥ ನಾನಾಜನಪದನ್ತಿ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ನಾನಾವಿಧಂ ಜನಪದಂ, ಕಾಸಿಕೋಸಲಾದಿಅನೇಕರಟ್ಠನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯನ್ತೀತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ವಿಚರನ್ತಾತಿ ‘‘ಅಸುಕೋ ಜನಪದೋ ಸುಭಿಕ್ಖೋ ಸುಲಭಪಿಣ್ಡೋ, ಅಸುಕೋ ಖೇಮೋ ಅರೋಗೋ’’ತಿಆದಿವಿತಕ್ಕವಸೇನ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ. ಅಸಞ್ಞತಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ಜನಪದವಿತಕ್ಕಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೀನತಾಯ ಚಿತ್ತೇನ ಅಸಂಯತಾ. ಸಮಾಧಿಞ್ಚ ವಿರಾಧೇನ್ತೀತಿ ಸಬ್ಬಸ್ಸಪಿ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಮೂಲಭೂತಂ ಉಪಚಾರಪ್ಪನಾಭೇದಂ ಸಮಾಧಿಞ್ಚ ನಾಮ ವಿರಾಧೇನ್ತಿ. ಚ-ಸದ್ದೋ ಸಮ್ಭಾವನೇ. ದೇಸನ್ತರಚರಣೇನ ಝಾಯಿತುಂ ಓಕಾಸಾಭಾವೇನ ಅನಧಿಗತಂ ಸಮಾಧಿಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛನ್ತಾ, ಅಧಿಗತಞ್ಚ ವಸೀಭಾವಾನಾಪಾದನೇನ ಜೀರನ್ತಾ ವೀರಾಧೇನ್ತಿ ನಾಮ. ಕಿಂಸು ರಟ್ಠಚರಿಯಾ ಕರಿಸ್ಸತೀತಿ ಸೂತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ‘‘ಏವಂಭೂತಾನಂ ರಟ್ಠಚರಿಯಾ ಜನಪದಚಾರಿಕಾ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಂ ನಾಮ ಅತ್ಥಂ ಸಾಧೇಸ್ಸತಿ, ನಿರತ್ಥಕಾವಾ’’ತಿ ಗರಹನ್ತೋ ವದತಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಈದಿಸೀ ದೇಸನ್ತರಚರಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ನ ಅತ್ಥಾವಹಾ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಅನತ್ಥಾವಹಾ ಸಮ್ಪತ್ತೀನಂ ವಿರಾಧನತೋ, ತಸ್ಮಾ. ವಿನೇಯ್ಯ ಸಾರಮ್ಭನ್ತಿ ವಸನಪದೇಸೇ ಅರತಿವಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಾರಮ್ಭಂ ಚಿತ್ತಸಂಕಿಲೇಸಂ ತದನುರೂಪೇನ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನೇನ ವಿನೇತ್ವಾ ವೂಪಸಮೇತ್ವಾ. ಝಾಯೇಯ್ಯಾತಿ ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇನ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇನ ಚಾತಿ ದುವಿಧೇನಪಿ ಝಾನೇನ ಝಾಯೇಯ್ಯ. ಅಪುರಕ್ಖತೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾವಿತಕ್ಕೇಹಿ ತಣ್ಹಾದೀಹಿ ವಾ ನ ಪುರಕ್ಖತೋತಿ ತೇಸಂ ವಸಂ ಅನುಪಗಚ್ಛನ್ತೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಮೇವ ಮನಸಿ ಕರೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಪನ ವತ್ವಾ ಥೇರೋ ತಮೇವ ಸಂವೇಗಂ ಅಙ್ಕುಸಂ ಕತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೩.೩೬-೪೧) –

‘‘ಕಾನನಂ ವನಮೋಗ್ಗಯ್ಹ, ವೇಳುಂ ಛೇತ್ವಾನಹಂ ತದಾ;

ಆಲಮ್ಬನಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅದದಿಂ ಬಹುಂ.

‘‘ತೇನ ಚಿತ್ತಪ್ಪಸಾದೇನ, ಸುಬ್ಬತೇ ಅಭಿವಾದಿಯ;

ಆಲಮ್ಬದಣ್ಡಂ ದತ್ವಾನ, ಪಕ್ಕಾಮಿಂ ಉತ್ತರಾಮುಖೋ.

‘‘ಚತುನ್ನವುತಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ದಣ್ಡಮದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ದಣ್ಡದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಯಂ ಪನತ್ಥಂ ಅಙ್ಕುಸಂ ಕತ್ವಾ ಅಯಂ ಥೇರೋ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋ, ತಮೇವತ್ಥಂ ಹದಯೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತೋಪಿ ‘‘ನಾನಾಜನಪದಂ ಯನ್ತಿ’’ತಿ ಇದಮೇವ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ. ತಸ್ಮಾ ತದೇವಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಂ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಕುಮಾಪುತ್ತಸಹಾಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.