೨. ಸುಪ್ಪಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅಜರಂ ಜೀರಮಾನೇನಾತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸುಪ್ಪಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಸೋ ಕಿರ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಾಯತನೇ ವಸನ್ತೋ ತತ್ಥ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸೋ ಫಲಾಫಲಂ ಅದಾಸಿ, ತಥಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಾಲೇ ಖತ್ತಿಯಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಕಲ್ಯಾಣಮಿತ್ತಸನ್ನಿಸ್ಸಯೇನ ಲದ್ಧಸಂವೇಗೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಅಹೋಸಿ. ಜಾತಿಮದೇನ ಸುತಮದೇನ ಚ ಅತ್ತಾನಂ ಉಕ್ಕಂಸೇನ್ತೋ ಪರೇ ಚ ವಮ್ಭೇನ್ತೋ ವಿಹಾಸಿ. ಸೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪರಿಭೂತರೂಪೇ ಸುಸಾನಗೋಪಕಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸುಪ್ಪಿಯೋತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸಹಾಯಭೂತಂ ಸೋಪಾಕತ್ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ‘‘ಅಜರಂ ಜೀರಮಾನೇನಾ’’ತಿ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ.

೩೨. ತತ್ಥ ಅಜರನ್ತಿ ಜರಾರಹಿತಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ತಞ್ಹಿ ಅಜಾತತ್ತಾ ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ಜರಾ, ಏತಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅಧಿಗತೇ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಸಾ ನತ್ಥೀತಿ ಜರಾಭಾವಹೇತುತೋಪಿ ಅಜರಂ ನಾಮ. ಜೀರಮಾನೇನಾತಿ ಜೀರನ್ತೇನ, ಖಣೇ ಖಣೇ ಜರಂ ಪಾಪುಣನ್ತೇನ. ತಪ್ಪಮಾನೇನಾತಿ ಸನ್ತಪ್ಪಮಾನೇನ, ರಾಗಾದೀಹಿ ಏಕಾದಸಹಿ ಅಗ್ಗೀಹಿ ದಯ್ಹಮಾನೇನ. ನಿಬ್ಬುತಿನ್ತಿ ಯಥಾವುತ್ತಸನ್ತಾಪಾಭಾವತೋ ನಿಬ್ಬುತಸಭಾವಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ. ನಿಮಿಯನ್ತಿ ಪರಿವತ್ತೇಯ್ಯಂ ಚೇತಾಪೇಯ್ಯಂ. ಪರಮಂ ಸನ್ತಿನ್ತಿ ಅನವಸೇಸಕಿಲೇಸಾಭಿಸಙ್ಖಾರಪರಿಳಾಹವೂಪಸಮಧಮ್ಮತಾಯ ಉತ್ತಮಂ ಸನ್ತಿಂ. ಚತೂಹಿ ಯೋಗೇಹಿ ಅನನುಬನ್ಧತ್ತಾ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ. ಅತ್ತನೋ ಉತ್ತರಿತರಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಭಾವತೋ ಅನುತ್ತರಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಖಣೇ ಖಣೇ ಜರಾಯ ಅಭಿಭುಯ್ಯಮಾನತ್ತಾ ಜೀರಮಾನೇನ, ತಥಾ ರಾಗಗ್ಗಿಆದೀಹಿ ಸನ್ತಪ್ಪಮಾನೇನ ಗತೋ ಏವಂ ಅನಿಚ್ಚೇನ ದುಕ್ಖೇನ ಅಸಾರೇನ ಸಬ್ಬಥಾಪಿ ಅನುಪಸನ್ತಸಭಾವೇನ ಸಉಪದ್ದವೇನ, ತಪ್ಪಟಿಪಕ್ಖಭಾವತೋ ಅಜರಂ ಪರಮುಪಸಮಭೂತಂ ಕೇನಚಿ ಅನುಪದ್ದುತಂ ಅನುತ್ತರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಿಮಿಯಂ ಪರಿವತ್ತೇಯ್ಯಂ ‘‘ಮಹಾ ವತ ಮೇ ಲಾಭೋ ಮಹಾ ಉದಯೋ ಹತ್ಥಗತೋ’’ತಿ. ಯಥಾ ಹಿ ಮನುಸ್ಸಾ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಭಣ್ಡಂ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತಾ ನಿರಪೇಕ್ಖಾ ಗಯ್ಹಮಾನೇನ ಸಮ್ಬಹುಮಾನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಏವಮಯಂ ಥೇರೋ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಕಾಯೇ ಚ ಜೀವಿತೇ ಚ ನಿರಪೇಕ್ಖತಂ, ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪಟಿಪೇಸಿತತ್ತಞ್ಚ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ‘‘ನಿಮಿಯಂ ಪರಮಂ ಸನ್ತಿಂ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಂ ಅನುತ್ತರ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತಮೇವ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪರಿಬ್ರೂಹಯನ್ತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಾಪೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೨.೫೧-೭೭) –

‘‘ವರುಣೋ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮನ್ತಪಾರಗೂ;

ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ದಸ ಪುತ್ತಾನಿ, ವನಮಜ್ಝೋಗಹಿಂ ತದಾ.

‘‘ಅಸ್ಸಮಂ ಸುಕತಂ ಕತ್ವಾ, ಸುವಿಭತ್ತಂ ಮನೋರಮಂ;

ಪಣ್ಣಸಾಲಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ವಸಾಮಿ ವಿಪಿನೇ ಅಹಂ.

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ಲೋಕವಿದೂ, ಆಹುತೀನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೋ;

ಮಮುದ್ಧರಿತುಕಾಮೋ ಸೋ, ಆಗಚ್ಛಿ ಮಮ ಅಸ್ಸಮಂ.

‘‘ಯಾವತಾ ವನಸಣ್ಡಮ್ಹಿ, ಓಭಾಸೋ ವಿಪುಲೋ ಅಹು;

ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಆನುಭಾವೇನ, ಪಜ್ಜಲೀ ವಿಪಿನಂ ತದಾ.

‘‘ದಿಸ್ವಾನ ತಂ ಪಾಟಿಹೀರಂ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಪತ್ತಪುಟಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಫಲೇನ ಪೂಜಯಿಂ ಅಹಂ.

‘‘ಉಪಗನ್ತ್ವಾನ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಸಹಖಾರಿಮದಾಸಹಂ;

ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಮೇ ಬುದ್ಧೋ, ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವಿ.

‘‘ಖಾರಿಭಾರಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಪಚ್ಛತೋ ಏಹಿ ಮೇ ತುವಂ;

ಪರಿಭುತ್ತೇ ಚ ಸಙ್ಘಮ್ಹಿ, ಪುಞ್ಞಂ ತವ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಪುಟಕಂ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸದಾಸಹಂ;

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ, ತುಸಿತಂ ಉಪಪಜ್ಜಹಂ.

‘‘ತತ್ಥ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ನಚ್ಚೇಹಿ, ಗೀತೇಹಿ ವಾದಿತೇಹಿ ಚ;

ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ಸಂಯುತ್ತಂ, ಅನುಭೋಮಿ ಸದಾ ಸುಖಂ.

‘‘ಯಂ ಯಂ ಯೋನುಪಪಜ್ಜಾಮಿ, ದೇವತ್ತಂ ಅಥ ಮಾನುಸಂ;

ಭೋಗೇ ಮೇ ಊನತಾ ನತ್ಥಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಯಾವತಾ ಚತುರೋ ದೀಪಾ, ಸಸಮುದ್ದಾ ಸಪಬ್ಬತಾ;

ಫಲಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ದತ್ವಾನ, ಇಸ್ಸರಂ ಕಾರಯಾಮಹಂ.

‘‘ಯಾವತಾ ಯೇ ಪಕ್ಖಿಗಣಾ, ಆಕಾಸೇ ಉಪ್ಪತನ್ತಿ ಚೇ;

ತೇಪಿ ಮೇ ವಸಮನ್ವೇನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಯಾವತಾ ವನಸಣ್ಡಮ್ಹಿ, ಯಕ್ಖಾ ಭೂತಾ ಚ ರಕ್ಖಸಾ;

ಕುಮ್ಭಣ್ಡಾ ಗರುಳಾ ಚಾಪಿ, ಪಾರಿಚರಿಯಂ ಉಪೇನ್ತಿ ಮೇ.

‘‘ಕುಮ್ಮಾ ಸೋಣಾ ಮಧುಕಾರಾ, ಡಂಸಾ ಚ ಮಕಸಾ ಉಭೋ;

ತೇಪಿ ಮಂ ವಸಮನ್ವೇನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಸುಪಣ್ಣಾ ನಾಮ ಸಕುಣಾ, ಪಕ್ಖಿಜಾತಾ ಮಹಬ್ಬಲಾ;

ತೇಪಿ ಮಂ ಸರಣಂ ಯನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಯೇಪಿ ದೀಘಾಯುಕಾ ನಾಗಾ, ಇದ್ಧಿಮನ್ತೋ ಮಹಾಯಸಾ;

ತೇಪಿ ಮಂ ವಸಮನ್ವೇನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಸೀಹಾ ಬ್ಯಗ್ಘಾ ಚ ದೀಪೀ ಚ, ಅಚ್ಛಕೋಕತರಚ್ಛಕಾ;

ತೇಪಿ ಮಂ ವಸಮನ್ವೇನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಓಸಧೀ ತಿಣವಾಸೀ ಚ, ಯೇ ಚ ಆಕಾಸವಾಸಿನೋ;

ಸಬ್ಬೇ ಮಂ ಸರಣಂ ಯನ್ತಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಸುದುದ್ದಸಂ ಸುನಿಪುಣಂ, ಗಮ್ಭೀರಂ ಸುಪ್ಪಕಾಸಿತಂ;

ಫಸ್ಸಯಿತ್ವಾ ವಿಹರಾಮಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ವಿಮೋಕ್ಖೇ ಅಟ್ಠ ಫುಸಿತ್ವಾ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ;

ಆತಾಪೀ ನಿಪಕೋ ಚಾಹಂ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಯೇ ಫಲಟ್ಠಾ ಬುದ್ಧಪುತ್ತಾ, ಖೀಣದೋಸಾ ಮಹಾಯಸಾ;

ಅಹಮಞ್ಞತರೋ ತೇಸಂ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾರಮಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ, ಸುಕ್ಕಮೂಲೇನ ಚೋದಿತೋ;

ಸಬ್ಬಾಸವೇ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ.

‘‘ತೇವಿಜ್ಜಾ ಇದ್ಧಿಪತ್ತಾ ಚ, ಬುದ್ಧಪುತ್ತಾ ಮಹಾಯಸಾ;

ದಿಬ್ಬಸೋತಂ ಸಮಾಪನ್ನಾ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ ಅಹಂ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಫಲಂ ಅದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಫಲದಾನಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾಪಿ ತಮೇವ ಗಾಥಂ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣವಸೇನ ಅಭಾಸಿ.

ಸುಪ್ಪಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.