೯. ಉತ್ತಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉತ್ತಿಯತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಪುಞ್ಞಂ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಸುಮೇಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಗೋನಕಾದಿಅತ್ಥತಂ ಸಉತ್ತರಚ್ಛದಂ ಬುದ್ಧಾರಹಂ ಪಲ್ಲಙ್ಕಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಸಕ್ಯರಾಜಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಉತ್ತಿಯೋತಿ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಸತ್ಥು ಞಾತಿಸಮಾಗಮೇ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ನಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠೋ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ ಗೀತಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಅಯೋನಿಸೋಮನಸಿಕಾರವಸೇನ ತತ್ಥ ಛನ್ದರಾಗೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಪಟಿಸಙ್ಖಾನಬಲೇನ ತಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗೋ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಾವದೇವ ವಿಪಸ್ಸನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೧.೧೫.೪೮-೫೨) –

‘‘ಸುಮೇಧಸ್ಸ ಭಗವತೋ, ಲೋಕಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ತಾದಿನೋ;

ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಹಿ ಮಯಾ ದಿನ್ನೋ, ಸಉತ್ತರಸಪಚ್ಛದೋ.

‘‘ಸತ್ತರತನಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಪಲ್ಲಙ್ಕೋ ಆಸಿ ಸೋ ತದಾ;

ಮಮ ಸಙ್ಕಪ್ಪಮಞ್ಞಾಯ, ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ಸದಾ ಮಮ.

‘‘ತಿಂಸಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಪಲ್ಲಙ್ಕಮದದಿಂ ತದಾ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಪಲ್ಲಙ್ಕಸ್ಸ ಇದಂ ಫಲಂ.

‘‘ವೀಸಕಪ್ಪಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಸುವಣ್ಣಾಭಾ ತಯೋ ಜನಾ;

ಸತ್ತರತನಸಮ್ಪನ್ನಾ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಮಹಬ್ಬಲಾ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕಿಲೇಸುಪ್ಪತ್ತಿನಿದಸ್ಸನೇನ ‘‘ಕಿಲೇಸೇ ಅಜಿಗುಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ವಟ್ಟದುಕ್ಖತೋ ಸೀಸುಕ್ಖಿಪನಂ, ಅಹಂ ಪನ ತೇ ಜಿಗುಚ್ಛಿಮೇವಾ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ –

೯೯. ‘‘ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ;

ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ಆಸವಾ, ಸಂಸಾರ ಉಪಗಾಮಿನೋ’’ತಿ. – ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ;

ತತ್ಥ ಸದ್ದನ್ತಿ ರಜ್ಜನೀಯಂ ಸದ್ದಾರಮ್ಮಣಂ, ಸಂಸಾರಉಪಗಾಮಿನೋತಿ –

‘‘ಖನ್ಧಾನಞ್ಚ ಪಟಿಪಾಟಿ, ಧಾತುಆಯತನಾನ ಚ;

ಅಬ್ಬೋಚ್ಛಿನ್ನಂ ವತ್ತಮಾನಾ, ಸಂಸಾರೋತಿ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. –

ಏವಂ ವುತ್ತಸಂಸಾರವಟ್ಟಕಾರಣಂ ಹುತ್ವಾ ಉಪಗಮೇನ್ತೀತಿ ಸಂಸಾರಉಪಗಾಮಿನೋ, ‘‘ಸಂಸಾರೂಪಗಾಮಿನೋ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ. ಸೇಸಂ ಅನನ್ತರಗಾಥಾಯ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಉತ್ತಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.