೩. ಕಙ್ಖಾರೇವತತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪಞ್ಞಂ ಇಮಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕಙ್ಖಾರೇವತಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಥೇರೋ ಪದುಮುತ್ತರಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಹಂಸವತೀನಗರೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ. ಏಕದಿವಸಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಕಾಲೇ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಮಹಾಜನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಝಾನಾಭಿರತಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಮಯಾಪಿ ಅನಾಗತೇ ಏವರೂಪೇನ ಭವಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸತ್ಥಾರಂ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯೇನ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಹಂ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಕಾರಕಮ್ಮೇನ ಅಞ್ಞಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ನ ಪತ್ಥೇಮಿ, ಯಥಾ ಪನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತುಮ್ಹೇಹಿ ಇತೋ ಸತ್ತಮದಿವಸಮತ್ಥಕೇ ಝಾಯೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪಿತೋ, ಏವಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಅನಾಗತೇ ಏಕಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ಝಾಯೀನಂ ಅಗ್ಗೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಮಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಅನಾಗತಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ನಿಪ್ಫಜ್ಜನಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅನಾಗತೇ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಾವಸಾನೇ ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಬುದ್ಧೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ಸಾಸನೇ ತ್ವಂ ಝಾಯೀನಂ ಅಗ್ಗೋ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಬ್ಯಾಕರಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಸೋ ಯಾವಜೀವಂ ಕಲ್ಯಾಣಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಸಾವತ್ಥಿನಗರೇ ಮಹಾಭೋಗಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಮಹಾಜನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತೋ ದಸಬಲಸ್ಸ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಕಥಾಪೇತ್ವಾ ಝಾನಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಝಾನಲಾಭೀ ಹುತ್ವಾ ಝಾನಂ ಪಾದಕಂ ಕತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸೋ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ದಸಬಲೇನ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತಬ್ಬಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜನ್ತೋ ಅಹೋರತ್ತಂ ಝಾನೇಸು ಚಿಣ್ಣವಸೀ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏತದಗ್ಗಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಸಾವಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಝಾಯೀನಂ ಯದಿದಂ ಕಙ್ಖಾರೇವತೋ’’ತಿ (ಅ. ನಿ. ೧.೧೯೮, ೨೦೪) ಝಾಯೀನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೫೫.೩೪-೫೩) –

‘‘ಪದುಮುತ್ತರೋ ನಾಮ ಜಿನೋ, ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಮಾ;

ಇತೋ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಹಿ, ಕಪ್ಪೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ನಾಯಕೋ.

‘‘ಸೀಹಹನು ಬ್ರಹ್ಮಗಿರೋ, ಹಂಸದುನ್ದುಭಿನಿಸ್ಸನೋ;

ನಾಗವಿಕ್ಕನ್ತಗಮನೋ, ಚನ್ದಸೂರಾಧಿಕಪ್ಪಭೋ.

‘‘ಮಹಾಮತಿ ಮಹಾವೀರೋ, ಮಹಾಝಾಯೀ ಮಹಾಬಲೋ;

ಮಹಾಕಾರುಣಿಕೋ ನಾಥೋ, ಮಹಾತಮಪನೂದನೋ.

‘‘ಸ ಕದಾಚಿ ತಿಲೋಕಗ್ಗೋ, ವೇನೇಯ್ಯಂ ವಿನಯಂ ಬಹುಂ;

ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಸತ್ತಾಸಯವಿದೂ ಮುನಿ.

‘‘ಝಾಯಿಂ ಝಾನರತಂ ವೀರಂ, ಉಪಸನ್ತಂ ಅನಾವಿಲಂ;

ವಣ್ಣಯನ್ತೋ ಪರಿಸತಿಂ, ತೋಸೇಸಿ ಜನತಂ ಜಿನೋ.

‘‘ತದಾಹಂ ಹಂಸವತಿಯಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವೇದಪಾರಗೂ;

ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾನ ಮುದಿತೋ, ತಂ ಠಾನಮಭಿಪತ್ಥಯಿಂ.

‘‘ತದಾ ಜಿನೋ ವಿಯಾಕಾಸಿ, ಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇ ವಿನಾಯಕೋ;

ಮುದಿತೋ ಹೋಹಿ ತ್ವಂ ಬ್ರಹ್ಮೇ, ಲಚ್ಛಸೇ ತಂ ಮನೋರಥಂ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಓಕ್ಕಾಕಕುಲಸಮ್ಭವೋ;

ಗೋತಮೋ ನಾಮ ಗೋತ್ತೇನ, ಸತ್ಥಾ ಲೋಕೇ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮೇಸು ದಾಯಾದೋ, ಓರಸೋ ಧಮ್ಮನಿಮ್ಮಿತೋ;

ರೇವತೋ ನಾಮ ನಾಮೇನ, ಹೇಸ್ಸತಿ ಸತ್ಥು ಸಾವಕೋ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಜಹಿತ್ವಾ ಮಾನುಸಂ ದೇಹಂ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಪಚ್ಛಿಮೇ ಚ ಭವೇ ದಾನಿ, ಜಾತೋಹಂ ಕೋಲಿಯೇ ಪುರೇ;

ಖತ್ತಿಯೇ ಕುಲಸಮ್ಪನ್ನೇ, ಇದ್ಧೇ ಫೀತೇ ಮಹದ್ಧನೇ.

‘‘ಯದಾ ಕಪಿಲವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ, ಬುದ್ಧೋ ಧಮ್ಮಮದೇಸಯಿ;

ತದಾ ಪಸನ್ನೋ ಸುಗತೇ, ಪಬ್ಬಜಿಂ ಅನಗಾರಿಯಂ.

‘‘ಕಙ್ಖಾ ಮೇ ಬಹುಲಾ ಆಸಿ, ಕಪ್ಪಾಕಪ್ಪೇ ತಹಿಂ ತಹಿಂ;

ಸಬ್ಬಂ ತಂ ವಿನಯೀ ಬುದ್ಧೋ, ದೇಸೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಮುತ್ತಮಂ.

‘‘ತತೋಹಂ ತಿಣ್ಣಸಂಸಾರೋ, ತದಾ ಝಾನಸುಖೇ ರತೋ;

ವಿಹರಾಮಿ ತದಾ ಬುದ್ಧೋ, ಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಏತದಬ್ರವಿ.

‘‘ಯಾ ಕಾಚಿ ಕಙ್ಖಾ ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ, ಸವೇದಿಯಾ ವಾ ಪರವೇದಿಯಾ ವಾ;

ಯೇ ಝಾಯಿನೋ ತಾ ಪಜಹನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾ, ಆತಾಪಿನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಾ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸೇ ಕತಂ ಕಮ್ಮಂ, ಫಲಂ ದಸ್ಸೇಸಿ ಮೇ ಇಧ;

ಸುಮುತ್ತೋ ಸರವೇಗೋವ, ಕಿಲೇಸೇ ಝಾಪಯಿಂ ಮಮ.

‘‘ತತೋ ಝಾನರತ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕನ್ತಗೂ ಮುನಿ;

ಝಾಯೀನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಗ್ಗೋ, ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ ಮಹಾಮತಿ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ, ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಸಮೂಹತಾ;

ನಾಗೋವ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ.

‘‘ಸ್ವಾಗತಂ ವತ ಮೇ ಆಸಿ, ಮಮ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.

‘‘ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾ ಚತಸ್ಸೋ, ವಿಮೋಕ್ಖಾಪಿ ಚ ಅಟ್ಠಿಮೇ;

ಛಳಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ತಥಾ ಕತಕಿಚ್ಚೋ ಪನಾಯಂ ಮಹಾಥೇರೋ ಪುಬ್ಬೇ ದೀಘರತ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಕಙ್ಖಾಪಕತಚಿತ್ತತಂ ಇದಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ ವಿಗತಕಙ್ಖತಞ್ಚ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ನೂನ ಮಯ್ಹಂ ಸತ್ಥುನೋ ದೇಸನಾನುಭಾವೋ, ತೇನೇತರಹಿ ಏವಂ ವಿಗತಕಙ್ಖೋ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತೋ ಜಾತೋ’’ತಿ ಸಞ್ಜಾತಬಹುಮಾನೋ ಭಗವತೋ ಪಞ್ಞಂ ಪಸಂಸನ್ತೋ ‘‘ಪಞ್ಞಂ ಇಮಂ ಪಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ.

೩. ತತ್ಥ ಪಞ್ಞನ್ತಿ ಪಕಾರೇ ಜಾನಾತಿ, ಪಕಾರೇಹಿ ಞಾಪೇತೀತಿ ಚ ಪಞ್ಞಾ. ವೇನೇಯ್ಯಾನಂ ಆಸಯಾನುಸಯಚರಿಯಾಧಿಮುತ್ತಿಆದಿಪ್ಪಕಾರೇ ಧಮ್ಮಾನಂ ಕುಸಲಾದಿಕೇ ಖನ್ಧಾದಿಕೇ ಚ ದೇಸೇತಬ್ಬಪ್ಪಕಾರೇ ಜಾನಾತಿ, ಯಥಾಸಭಾವತೋ ಪಟಿವಿಜ್ಝತಿ, ತೇಹಿ ಚ ಪಕಾರೇಹಿ ಞಾಪೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸತ್ಥು ದೇಸನಾಞಾಣಞ್ಹಿ ಇಧಾಧಿಪ್ಪೇತಂ, ತೇನಾಹ ‘‘ಇಮ’’ನ್ತಿ. ತಞ್ಹಿ ಅತ್ತನಿ ಸಿದ್ಧೇನ ದೇಸನಾಬಲೇನ ನಯಗ್ಗಾಹತೋ ಪಚ್ಚಕ್ಖಂ ವಿಯ ಉಪಟ್ಠಿತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಯದಗ್ಗೇನ ವಾ ಸತ್ಥು ದೇಸನಾಞಾಣಂ ಸಾವಕೇಹಿ ನಯತೋ ಗಯ್ಹತಿ, ತದಗ್ಗೇನ ಅತ್ತನೋ ವಿಸಯೇ ಪಟಿವೇಧಞಾಣಮ್ಪಿ ನಯತೋ ಗಯ್ಹತೇವ. ತೇನಾಹ ಆಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿ – ‘‘ಅಪಿಚ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಧಮ್ಮನ್ವಯೋ ವಿದಿತೋ’’ತಿ (ದೀ. ನಿ. ೨.೧೪೬; ೩.೧೪೩). ಪಸ್ಸಾತಿ ವಿಮ್ಹಯಪ್ಪತ್ತೋ ಅನಿಯಮತೋ ಆಲಪತಿ ಅತ್ತನೋಯೇವ ವಾ ಚಿತ್ತಂ, ಯಥಾಹ ಭಗವಾ ಉದಾನೇನ್ತೋ – ‘‘ಲೋಕಮಿಮಂ ಪಸ್ಸ; ಪುಥೂ ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪರೇತಂ ಭೂತಂ ಭೂತರತಂ ಭವಾ ಅಪರಿಮುತ್ತ’’ನ್ತಿ (ಉದಾ. ೩೦). ತಥಾಗತಾನನ್ತಿ ತಥಾ ಆಗಮನಾದಿಅತ್ಥೇನ ತಥಾಗತಾನಂ. ತಥಾ ಆಗತೋತಿ ಹಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾ ಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಲಕ್ಖಣಂ ಆಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಧಮ್ಮೇ ಯಾಥಾವತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥದಸ್ಸಿತಾಯ ತಥಾಗತೋ, ತಥವಾದಿತಾಯ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾಕಾರಿತಾಯ ತಥಾಗತೋ, ಅಭಿಭವನಟ್ಠೇನ ತಥಾಗತೋತಿ ಏವಂ ಅಟ್ಠಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಭಗವಾ ತಥಾಗತೋ. ತಥಾಯ ಆಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾಯ ಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಲಕ್ಖಣಂ ಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾನಿ ಆಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾವಿಧೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾ ಪವತ್ತಿತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥೇಹಿ ಆಗತೋತಿ ತಥಾಗತೋ, ತಥಾ ಗತಭಾವೇನ ತಥಾಗತೋತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಕಾರಣೇಹಿ ಭಗವಾ ತಥಾಗತೋತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ. ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಾ ಉದಾನಟ್ಠಕಥಾಯ (ಉದಾ. ಅಟ್ಠ. ೧೮) ಇತಿವುತ್ತಕಟ್ಠಕಥಾಯ (ಇತಿವು. ಅಟ್ಠ. ೩೮) ಚ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಇದಾನಿ ತಸ್ಸಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಅಸಾಧಾರಣವಿಸೇಸಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಗ್ಗಿ ಯಥಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಯಥಾ ಅಗ್ಗೀತಿ ಉಪಮಾವಚನಂ. ಯಥಾತಿ ತಸ್ಸ ಉಪಮಾಭಾವದಸ್ಸನಂ. ಪಜ್ಜಲಿತೋತಿ ಉಪಮೇಯ್ಯೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧದಸ್ಸನಂ. ನಿಸೀಥೇತಿ ಕಿಚ್ಚಕರಣಕಾಲದಸ್ಸನಂ. ಅಯಞ್ಹೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ – ಯಥಾ ನಾಮ ನಿಸೀಥೇ ರತ್ತಿಯಂ ಚತುರಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತೇ ಅನ್ಧಕಾರೇ ವತ್ತಮಾನೇ ಉನ್ನತೇ ಠಾನೇ ಪಜ್ಜಲಿತೋ ಅಗ್ಗಿ ತಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ತಯಗತಂ ವಿಧಮನ್ತಂ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏವಮೇವ ತಥಾಗತಾನಂ ಇಮಂ ದೇಸನಾಞಾಣಸಙ್ಖಾತಂ ಸಬ್ಬಸೋ ವೇನೇಯ್ಯಾನಂ ಸಂಸಯತಮಂ ವಿಧಮನ್ತಂ ಪಞ್ಞಂ ಪಸ್ಸಾತಿ. ಯತೋ ದೇಸನಾವಿಲಾಸೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಞಾಣಮಯಂ ಆಲೋಕಂ ದೇನ್ತೀತಿ ಆಲೋಕದಾ. ಪಞ್ಞಾಮಯಮೇವ ಚಕ್ಖುಂ ದದನ್ತೀತಿ ಚಕ್ಖುದದಾ. ತದುಭಯಮ್ಪಿ ಕಙ್ಖಾವಿನಯಪದಟ್ಠಾನಮೇವ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯೇ ಆಗತಾನಂ ವಿನಯನ್ತಿ ಕಙ್ಖ’’ನ್ತಿ ಆಹ, ಯೇ ತಥಾಗತಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತಾನಂ ಉಪಗತಾನಂ ವೇನೇಯ್ಯಾನಂ ‘‘ಅಹೋಸಿಂ ನು ಖೋ ಅಹಮತೀತಮದ್ಧಾನ’’ನ್ತಿಆದಿನಯಪ್ಪವತ್ತಂ (ಮ. ನಿ. ೧.೧೮; ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೦) ಸೋಳಸವತ್ಥುಕಂ, ‘‘ಬುದ್ಧೇ ಕಙ್ಖತಿ ಧಮ್ಮೇ ಕಙ್ಖತೀ’’ತಿಆದಿನಯಪ್ಪವತ್ತಂ (ಧ. ಸ. ೧೦೦೮) ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಞ್ಚ ಕಙ್ಖಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ವಿನಯನ್ತಿ ದೇಸನಾನುಭಾವೇನ ಅನವಸೇಸತೋ ವಿಧಮನ್ತಿ ವಿದ್ಧಂಸೇನ್ತಿ. ವಿನಯಕುಕ್ಕುಚ್ಚಸಙ್ಖಾತಾ ಪನ ಕಙ್ಖಾ ತಬ್ಬಿನಯೇನೇವ ವಿನೀತಾ ಹೋನ್ತೀತಿ.

ಅಪರೋ ನಯೋ – ಯಥಾ ಅಗ್ಗಿ ನಿಸೀಥೇ ರತ್ತಿಭಾಗೇ ಪಜ್ಜಲಿತೋ ಪಟುತರಜಾಲೋ ಸಮುಜ್ಜಲಂ ಉಚ್ಚಾಸನೇ ಠಿತಾನಂ ಓಭಾಸದಾನಮತ್ತೇನ ಅನ್ಧಕಾರಂ ವಿಧಮಿತ್ವಾ ಸಮವಿಸಮಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ಆಲೋಕದದೋ ಹೋತಿ. ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೇ ಪನ ಠಿತಾನಂ ತಂ ಸುಪಾಕಟಂ ಕರೋನ್ತೋ ಚಕ್ಖುಕಿಚ್ಚಕರಣತೋ ಚಕ್ಖುದದೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ತಥಾಗತೋ ಅತ್ತನೋ ಧಮ್ಮಕಾಯಸ್ಸ ದೂರೇ ಠಿತಾನಂ ಅಕತಾಧಿಕಾರಾನಂ ಪಞ್ಞಾಪಜ್ಜೋತೇನ ಮೋಹನ್ಧಕಾರಂ ವಿಧಮಿತ್ವಾ ಕಾಯವಿಸಮಾದಿಸಮವಿಸಮಂ ವಿಭಾವೇನ್ತೋ ಆಲೋಕದಾ ಭವನ್ತಿ, ಆಸನ್ನೇ ಠಿತಾನಂ ಪನ ಕತಾಧಿಕಾರಾನಂ ಧಮ್ಮಚಕ್ಖುಂ ಉಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಚಕ್ಖುದದಾ ಭವನ್ತಿ. ಯೇ ಏವಂಭೂತಾ ಅತ್ತನೋ ವಚೀಗೋಚರಂ ಆಗತಾನಂ ಮಾದಿಸಾನಮ್ಪಿ ಕಙ್ಖಾಬಹುಲಾನಂ ಕಙ್ಖಂ ವಿನಯನ್ತಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸಮುಪ್ಪಾದನೇನ ವಿಧಮನ್ತಿ, ತೇಸಂ ತಥಾಗತಾನಂ ಪಞ್ಞಂ ಞಾಣಾತಿಸಯಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ಯೋಜನಾ. ಏವಮಯಂ ಥೇರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಕಙ್ಖಾವಿತರಣಪ್ಪಕಾಸನೇನ ಅಞ್ಞಾಬ್ಯಾಕರಣಗಾಥಾಪಿ ಹೋತಿ. ಅಯಞ್ಹಿ ಥೇರೋ ಪುಥುಜ್ಜನಕಾಲೇ ಕಪ್ಪಿಯೇಪಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಕೋ ಹುತ್ವಾ ಕಙ್ಖಾಬಹುಲತಾಯ ‘‘ಕಙ್ಖಾರೇವತೋ’’ತಿ ಪಞ್ಞಾತೋ, ಪಚ್ಛಾ ಖೀಣಾಸವಕಾಲೇಪಿ ತಥೇವ ವೋಹರಯಿತ್ಥ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಇತ್ಥಂ ಸುದಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಕಙ್ಖಾರೇವತೋ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ತಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ಕಙ್ಖಾರೇವತತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.