೧೩. ಉದಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೧೧೨-೩. ಝಾಯಿನ್ತಿ ಉದಯಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖನ್ತಿ ಪಞ್ಞಾನುಭಾವನಿಜ್ಝಾತಂ ವಿಮೋಕ್ಖಂ ಪುಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ಯಸ್ಮಾ ಉದಯೋ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಲಾಭೀ, ತಸ್ಮಾಸ್ಸ ಪಟಿಲದ್ಧಜ್ಝಾನವಸೇನ ನಾನಪ್ಪಕಾರತೋ ಅಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಹಾನಂ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಾನನ್ತಿ ಯಮಿದಂ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಪ್ಪಹಾನಂ, ತಮ್ಪಿ ಅಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ ಪಬ್ರೂಮಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬಪದಾನಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಾನಿ.

೧೧೧೪. ಉಪೇಕ್ಖಾಸತಿಸಂಸುದ್ಧನ್ತಿ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಉಪೇಕ್ಖಾಸತೀಹಿ ಸಂಸುದ್ಧಂ. ಧಮ್ಮತಕ್ಕಪುರೇಜವನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ತಸ್ಮಿಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನವಿಮೋಕ್ಖೇ ಠತ್ವಾ ಝಾನಙ್ಗಾನಿ ವಿಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಅಧಿಗತಂ ಅರಹತ್ತವಿಮೋಕ್ಖಂ ವದತಿ. ಅರಹತ್ತವಿಮೋಕ್ಖಸ್ಸ ಹಿ ಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾದಿಭೇದೋ ಧಮ್ಮತಕ್ಕೋ ಪುರೇಜವೋ ಹೋತಿ. ತೇನಾಹ – ‘‘ಧಮ್ಮತಕ್ಕಪುರೇಜವ’’ನ್ತಿ. ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪಭೇದನನ್ತಿ ಏತಮೇವ ಚ ಅಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪಭೇದನಸಙ್ಖಾತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜಾತತ್ತಾ ಕಾರಣೋಪಚಾರೇನ ‘‘ಅವಿಜ್ಜಾಯ ಪಭೇದನ’’ನ್ತಿ ಪಬ್ರೂಮೀತಿ.

೧೧೧೫-೬. ಏವಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪಭೇದನವಚನೇನ ವುತ್ತಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ತಂ ಕಿಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಹಾನೇನ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಕಿಂಸು ಸಂಯೋಜನೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕಿಂಸು ಸಂಯೋಜನೋತಿ ಕಿಂ ಸಂಯೋಜನೋ. ವಿಚಾರಣನ್ತಿ ವಿಚರಣಕಾರಣಂ. ಕಿಸ್ಸಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಹಾನೇನಾತಿ ಕಿಂ ನಾಮಕಸ್ಸ ಅಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಹಾನೇನ. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ ‘‘ನನ್ದಿಸಂಯೋಜನೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ವಿತಕ್ಕಸ್ಸಾತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕಾದಿಕೋ ವಿತಕ್ಕೋ ಅಸ್ಸ.

೧೧೧೭-೮. ಇದಾನಿ ತಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಕಥಂ ಸತಸ್ಸಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ವಿಞ್ಞಾಣನ್ತಿ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಿಞ್ಞಾಣಂ. ಅಥಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಭಗವಾ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಞ್ಚಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಏವಂ ಸತಸ್ಸಾತಿ ಏವಂ ಸತಸ್ಸ ಸಮ್ಪಜಾನಸ್ಸ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ.

ಏವಂ ಭಗವಾ ಇಮಮ್ಪಿ ಸುತ್ತಂ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನೇವ ದೇಸೇಸಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚ ಪುಬ್ಬಸದಿಸೋ ಏವ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಉದಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.