೧೪. ಪೋಸಾಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೧೧೧೯-೨೦. ಯೋ ಅತೀತನ್ತಿ ಪೋಸಾಲಸುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಯೋ ಅತೀತಂ ಆದಿಸತೀತಿ ಯೋ ಭಗವಾ ಅತ್ತನೋ ಚ ಪರೇಸಞ್ಚ ‘‘ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿ’’ನ್ತಿಆದಿಭೇದಂ ಅತೀತಂ ಆದಿಸತಿ. ವಿಭೂತರೂಪಸಞ್ಞಿಸ್ಸಾತಿ ಸಮತಿಕ್ಕನ್ತರೂಪಸಞ್ಞಿಸ್ಸ. ಸಬ್ಬಕಾಯಪ್ಪಹಾಯಿನೋತಿ ತದಙ್ಗವಿಕ್ಖಮ್ಭನವಸೇನ ಸಬ್ಬರೂಪಕಾಯಪ್ಪಹಾಯಿನೋ, ಪಹೀನರೂಪಭವಪಟಿಸನ್ಧಿಕಸ್ಸಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಪಸ್ಸತೋತಿ ವಿಞ್ಞಾಣಾಭಾವವಿಪಸ್ಸನೇನ ‘‘ನತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚೀ’’ತಿ ಪಸ್ಸತೋ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಲಾಭಿನೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಞಾಣಂ ಸಕ್ಕಾನುಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಸಕ್ಕಾತಿ ಭಗವನ್ತಂ ಆಲಪನ್ತೋ ಆಹ. ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಞಾಣಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೀದಿಸಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬನ್ತಿ. ಕಥಂ ನೇಯ್ಯೋತಿ ಕಥಂ ಸೋ ನೇತಬ್ಬೋ, ಕಥಮಸ್ಸ ಉತ್ತರಿಞಾಣಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಬ್ಬನ್ತಿ.
೧೧೨೧. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ತಾದಿಸೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ಅತ್ತನೋ ಅಪ್ಪಟಿಹತಞಾಣತಂ ಪಕಾಸೇತ್ವಾ ತಂ ಞಾಣಂ ಬ್ಯಾಕಾತುಂ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಯೋ ಸಬ್ಬಾ, ಅಭಿಜಾನಂ ತಥಾಗತೋತಿ ಅಭಿಸಙ್ಖಾರವಸೇನ ಚತಸ್ಸೋ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಸತ್ತಾತಿ ಏವಂ ಸಬ್ಬಾ ವಿಞ್ಞಾಣಟ್ಠಿತಿಯೋ ಅಭಿಜಾನನ್ತೋ ತಥಾಗತೋ. ತಿಟ್ಠನ್ತಮೇನಂ ಜಾನಾತೀತಿ ಕಮ್ಮಾಭಿಸಙ್ಖಾರವಸೇನ ತಿಟ್ಠನ್ತಂ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಜಾನಾತಿ ‘‘ಆಯತಿಂ ಅಯಂ ಏವಂಗತಿಕೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ವಿಮುತ್ತನ್ತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಾದೀಸು ಅಧಿಮುತ್ತಂ. ತಪ್ಪರಾಯಣನ್ತಿ ತಮ್ಮಯಂ.
೧೧೨೨. ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಸಮ್ಭವಂ ಞತ್ವಾತಿ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಜನಕಂ ಕಮ್ಮಾಭಿಸಙ್ಖಾರಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಕಿನ್ತಿ ಪಲಿಬೋಧೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ. ನನ್ದೀ ಸಂಯೋಜನಂ ಇತೀತಿ ಯಾ ಚ ತತ್ಥ ಅರೂಪರಾಗಸಙ್ಖಾತಾ ನನ್ದೀ, ತಞ್ಚ ಸಂಯೋಜನಂ ಇತಿ ಞತ್ವಾ. ತತೋ ತತ್ಥ ವಿಪಸ್ಸತೀತಿ ತತೋ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ವಿಪಸ್ಸತಿ. ಏತಂ ಞಾಣಂ ತಥಂ ತಸ್ಸಾತಿ ಏತಂ ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಏವಂ ವಿಪಸ್ಸತೋ ಅನುಕ್ಕಮೇನೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅರಹತ್ತಞಾಣಂ ಅವಿಪರೀತಂ. ವುಸೀಮತೋತಿ ವುಸಿತವನ್ತಸ್ಸ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಾಕಟಮೇವ.
ಏವಂ ಭಗವಾ ಇಮಮ್ಪಿ ಸುತ್ತಂ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನೇವ ದೇಸೇಸಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಚ ಪುಬ್ಬಸದಿಸೋ ಏವ ಧಮ್ಮಾಭಿಸಮಯೋ ಅಹೋಸೀತಿ.
ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ
ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಪೋಸಾಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.