೨. ಗುಹಟ್ಠಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೭೭೯. ಸತ್ತೋ ಗುಹಾಯನ್ತಿ ಗುಹಟ್ಠಕಸುತ್ತಂ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತಿ ಕಿರ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಪಿಣ್ಡೋಲಭಾರದ್ವಾಜೋ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಗಂಙ್ಗಾತೀರೇ ಆವಟ್ಟಕಂ ನಾಮ ಉತೇನಸ್ಸ ಉಯ್ಯಾನಂ, ತತ್ಥ ಅಗಮಾಸಿ ಸೀತಲೇ ಪದೇಸೇ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿತುಕಾಮೋ. ಅಞ್ಞದಾಪಿ ಚಾಯಂ ಗಚ್ಛತೇವ ತತ್ಥ ಪುಬ್ಬಾಸೇವನೇನ ಯಥಾ ಗವಮ್ಪತಿತ್ಥೇರೋ ತಾವತಿಂಸಭವನನ್ತಿ ವುತ್ತನಯಮೇತಂ ವಙ್ಗೀಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾಯಂ. ಸೋ ತತ್ಥ ಗಙ್ಗಾತೀರೇ ಸೀತಲೇ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಅಪ್ಪೇತ್ವಾ ದಿವಾವಿಹಾರಂ ನಿಸೀದಿ. ರಾಜಾಪಿ ಖೋ ಉತೇನೋ ತಂ ದಿವಸಂಯೇವ ಉಯ್ಯಾನಕೀಳಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಬಹುದೇವ ದಿವಸಭಾಗಂ ನಚ್ಚಗೀತಾದೀಹಿ ಉಯ್ಯಾನೇ ಕೀಳಿತ್ವಾ ಪಾನಮದಮತ್ತೋ ಏಕಿಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಅಙ್ಕೇ ಸೀಸಂ ಕತ್ವಾ ಸಯಿ. ಸೇಸಿತ್ಥಿಯೋ ‘‘ಸುತ್ತೋ ರಾಜಾ’’ತಿ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನೇ ಪುಪ್ಫಫಲಾದೀನಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿಯೋ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಮಾ ಸದ್ದಂ ಅಕತ್ಥಾ’’ತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ನಿವಾರೇತ್ವಾ ಅಪ್ಪಸದ್ದಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಥೇರಂ ಸಮ್ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಥೇರೋ ಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ತಾಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ತಾ ತುಟ್ಠಾ ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸುಣನ್ತಿ.

ರಞ್ಞೋ ಸೀಸಂ ಅಙ್ಕೇನಾದಾಯ ನಿಸಿನ್ನಿತ್ಥೀ ‘‘ಇಮಾ ಮಂ ಓಹಾಯ ಕೀಳನ್ತೀ’’ತಿ ತಾಸು ಇಸ್ಸಾಪಕತಾ ಊರುಂ ಚಾಲೇತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಬೋಧೇಸಿ. ರಾಜಾ ಪಟಿಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ‘‘ಕುಹಿಂ ಇಮಾ ವಸಲಿಯೋ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ಆಹ – ‘‘ತುಮ್ಹೇಸು ಅಬಹುಕತಾ ‘ಸಮಣಂ ರಮಯಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಗತಾ’’ತಿ. ಸೋ ಕುದ್ಧೋ ಥೇರಾಭಿಮುಖೋ ಅಗಮಾಸಿ. ತಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ರಾಜಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಏಕಚ್ಚಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು, ಏಕಚ್ಚಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾಮಾ’’ತಿ ನ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಸೋ ತೇನ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಕುದ್ಧೋ ಥೇರಂ ಅವನ್ದಿತ್ವಾವ ‘‘ಕಿಮತ್ಥಂ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ವಿವೇಕತ್ಥಂ ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ವಿವೇಕತ್ಥಾಯ ಆಗತಾ ಏವಂ ಇತ್ಥಾಗಾರಪರಿವುತಾ ನಿಸೀದನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ತವ ವಿವೇಕಂ ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ವಿಸಾರದೋಪಿ ವಿವೇಕಕಥಾಯ ‘‘ನಾಯಂ ಅಞ್ಞಾತುಕಾಮೋ ಪುಚ್ಛತೀ’’ತಿ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಸಚೇ ನ ಕಥೇಸಿ, ತಮ್ಬಕಿಪಿಲ್ಲಿಕೇಹಿ ತಂ ಖಾದಾಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಅಸೋಕರುಕ್ಖೇ ತಮ್ಬಕಿಪಿಲ್ಲಿಕಪುಟಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಅತ್ತನೋವ ಉಪರಿ ವಿಕಿರಿ. ಸೋ ಸರೀರಂ ಪುಞ್ಛಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಪುಟಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಥೇರಾಭಿಮುಖೋ ಅಗಮಾಸಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಸಚಾಯಂ ರಾಜಾ ಮಯಿ ಅಪರಜ್ಝೇಯ್ಯ, ಅಪಾಯಾಭಿಮುಖೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ತಂ ಅನುಕಮ್ಪಮಾನೋ ಇದ್ಧಿಯಾ ಆಕಾಸಂ ಅಬ್ಭುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಗತೋ.

ತತೋ ಇತ್ಥಿಯೋ ಆಹಂಸು – ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಅಞ್ಞೇ ರಾಜಾನೋ ಈದಿಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪುಪ್ಫಗನ್ಧಾದೀಹಿ ಪೂಜೇನ್ತಿ, ತ್ವಂ ತಮ್ಬಕಿಪಿಲ್ಲಿಕಪುಟೇನ ಆಸಾದೇತುಂ ಆರದ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ, ಕುಲವಂಸಂ ನಾಸೇತುಂ ಉಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ. ಸೋ ಅತ್ತನೋ ದೋಸಂ ಞತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಹುತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನಪಾಲಂ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ದಿವಸಂ ಥೇರೋ ಇಧಾಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ತೇನ ಹಿ ಯದಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ತದಾ ಮೇ ಆರೋಚೇಯ್ಯಾಸೀತಿ. ಸೋ ಏಕದಿವಸಂ ಥೇರೇ ಆಗತೇ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾಪಿ ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಾಣೇಹಿ ಸರಣಂ ಗತೋ ಅಹೋಸಿ. ತಮ್ಬಕಿಪಿಲ್ಲಿಕಪುಟೇನ ಆಸಾದಿತದಿವಸೇ ಪನ ಥೇರೋ ಆಕಾಸೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ಪುನ ಪಥವಿಯಂ ನಿಮುಜ್ಜಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಿ. ಭಗವಾಪಿ ಖೋ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ಸತೋ ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಸೀಹಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪಯಮಾನೋ ಥೇರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಅಕಾಲೇ ಆಗತೋಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ‘‘ಆಮ ಭಗವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವಾ ‘‘ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸತಿ ತಸ್ಸ ವಿವೇಕಕಥಾ ಕಾಮಗುಣಗಿದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೇನ ಪಸ್ಸೇನ ನಿಪನ್ನೋ ಏವ ಥೇರಸ್ಸ ಧಮ್ಮದೇಸನತ್ಥಂ ಇಮಂ ಸುತ್ತಮಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಸತ್ತೋತಿ ಲಗ್ಗೋ. ಗುಹಾಯನ್ತಿ ಕಾಯೇ. ಕಾಯೋ ಹಿ ರಾಗಾದೀನಂ ವಾಳಾನಂ ವಸನೋಕಾಸತೋ ‘‘ಗುಹಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಬಹುನಾಭಿಛನ್ನೋತಿ ಬಹುನಾ ರಾಗಾದಿಕಿಲೇಸಜಾಲೇನ ಅಭಿಚ್ಛನ್ನೋ. ಏತೇನ ಅಜ್ಝತ್ತಬನ್ಧನಂ ವುತ್ತಂ. ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ರಾಗಾದಿವಸೇನ ತಿಟ್ಠನ್ತೋ. ನರೋತಿ ಸತ್ತೋ. ಮೋಹನಸ್ಮಿಂ ಪಗಾಳ್ಹೋತಿ ಮೋಹನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕಾಮಗುಣಾ. ಏತ್ಥ ಹಿ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಮುಯ್ಹನ್ತಿ, ತೇಸು ಅಜ್ಝೋಗಾಳ್ಹೋ ಹುತ್ವಾ. ಏತೇನ ಬಹಿದ್ಧಾಬನ್ಧನಂ ವುತ್ತಂ. ದೂರೇ ವಿವೇಕಾ ಹಿ ತಥಾವಿಧೋ ಸೋತಿ ಸೋ ತಥಾರೂಪೋ ನರೋ ತಿವಿಧಾಪಿ ಕಾಯವಿವೇಕಾದಿಕಾ ವಿವೇಕಾ ದೂರೇ ಅನಾಸನ್ನೇ. ಕಿಂಕಾರಣಾ? ಕಾಮಾ ಹಿ ಲೋಕೇ ನ ಹಿ ಸುಪ್ಪಹಾಯಾ, ಯಸ್ಮಾ ಲೋಕೇ ಕಾಮಾ ಸುಪ್ಪಹಾಯಾ ನ ಹೋನ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೭೮೦. ಏವಂ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ‘‘ದೂರೇ ವಿವೇಕಾ ತಥಾವಿಧೋ’’ತಿ ಸಾಧೇತ್ವಾ ಪುನ ತಥಾವಿಧಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮತಂ ಆವಿಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಇಚ್ಛಾನಿದಾನಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಇಚ್ಛಾನಿದಾನಾತಿ ತಣ್ಹಾಹೇತುಕಾ. ಭವಸಾತಬದ್ಧಾತಿ ಸುಖವೇದನಾದಿಮ್ಹಿ ಭವಸಾತೇ ಬದ್ಧಾ. ತೇ ದುಪ್ಪಮುಞ್ಚಾತಿ ತೇ ಭವಸಾತವತ್ಥುಭೂತಾ ಧಮ್ಮಾ, ತೇ ವಾ ತತ್ಥ ಬದ್ಧಾ ಇಚ್ಛಾನಿದಾನಾ ಸತ್ತಾ ದುಪ್ಪಮೋಚಯಾ. ನ ಹಿ ಅಞ್ಞಮೋಕ್ಖಾತಿ ಅಞ್ಞೇನ ಚ ಮೋಚೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋನ್ತಿ. ಕಾರಣವಚನಂ ವಾ ಏತಂ, ತೇ ಸತ್ತಾ ದುಪ್ಪಮುಞ್ಚಾ. ಕಸ್ಮಾ? ಯಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞೇನ ಮೋಚೇತಬ್ಬಾ ನ ಹೋನ್ತಿ. ಯದಿ ಪನ ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯುಂ, ಸಕೇನ ಥಾಮೇನ ಮುಞ್ಚೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಅಯಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ. ಪಚ್ಛಾ ಪುರೇ ವಾಪಿ ಅಪೇಕ್ಖಮಾನಾತಿ ಅನಾಗತೇ ಅತೀತೇ ವಾ ಕಾಮೇ ಅಪೇಕ್ಖಮಾನಾ. ಇಮೇವ ಕಾಮೇ ಪುರಿಮೇವ ಜಪ್ಪನ್ತಿ ಇಮೇ ವಾ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇ ಕಾಮೇ ಪುರಿಮೇ ವಾ ದುವಿಧೇಪಿ ಅತೀತಾನಾಗತೇ ಬಲವತಣ್ಹಾಯ ಪತ್ಥಯಮಾನಾ. ಇಮೇಸಞ್ಚ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪದಾನಂ ‘‘ತೇ ದುಪ್ಪಮುಞ್ಚಾ ನ ಹಿ ಅಞ್ಞಮೋಕ್ಖಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಸಹ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಇತರಥಾ ‘‘ಅಪೇಕ್ಖಮಾನಾ ಜಪ್ಪಂ ಕಿಂ ಕರೋನ್ತಿ ಕಿಂ ವಾ ಕತಾ’’ತಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯೇಯ್ಯುಂ.

೭೮೧-೨. ಏವಂ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ‘‘ದೂರೇ ವಿವೇಕಾ ತಥಾವಿಧೋ’’ತಿ ಸಾಧೇತ್ವಾ ದುತಿಯಗಾಥಾಯ ಚ ತಥಾವಿಧಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಧಮ್ಮತಂ ಆವಿಕತ್ವಾ ಇದಾನಿ ನೇಸಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಕರಣಂ ಆವಿಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಕಾಮೇಸು ಗಿದ್ಧಾ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ತೇ ಸತ್ತಾ ಕಾಮೇಸು ಪರಿಭೋಗತಣ್ಹಾಯ ಗಿದ್ಧಾ ಪರಿಯೇಸನಾದಿಮನುಯುತ್ತತ್ತಾ ಪಸುತಾ ಸಮ್ಮೋಹಮಾಪನ್ನತ್ತಾ ಪಮೂಳ್ಹಾ ಅವಗಮನತಾಯ ಮಚ್ಛರಿತಾಯ ಬುದ್ಧಾದೀನಂ ವಚನಂ ಅನಾದಿಯನತಾಯ ಚ ಅವದಾನಿಯಾ. ಕಾಯವಿಸಮಾದಿಮ್ಹಿ ವಿಸಮೇ ನಿವಿಟ್ಠಾ ಅನ್ತಕಾಲೇ ಮರಣದುಕ್ಖೂಪನೀತಾ ‘‘ಕಿಂಸೂ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಇತೋ ಚುತಾಸೇ’’ತಿ ಪರಿದೇವಯನ್ತೀತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಏತದೇವ, ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಸಿಕ್ಖೇಥ…ಪೇ… ಮಾಹು ಧೀರಾತಿ. ತತ್ಥ ಸಿಕ್ಖೇಥಾತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಇಧೇವಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಸಾಸನೇ. ಸೇಸಮುತ್ತಾನಮೇವ.

೭೮೩. ಇದಾನಿ ಯೇ ತಥಾ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಬ್ಯಸನಪ್ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಸ್ಸಾಮೀತಿ ಮಂಸಚಕ್ಖುಆದೀಹಿ ಪೇಕ್ಖಾಮಿ. ಲೋಕೇತಿ ಅಪಾಯಾದಿಮ್ಹಿ. ಪರಿಫನ್ದಮಾನನ್ತಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಫನ್ದಮಾನಂ. ಪಜಂ ಇಮನ್ತಿ ಇಮಂ ಸತ್ತಕಾಯಂ. ತಣ್ಹಗತನ್ತಿ ತಣ್ಹಾಯ ಗತಂ ಅಭಿಭೂತಂ, ನಿಪಾತಿತನ್ತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಭವೇಸೂತಿ ಕಾಮಭವಾದೀಸು. ಹೀನಾ ನರಾತಿ ಹೀನಕಮ್ಮನ್ತಾ ನರಾ. ಮಚ್ಚುಮುಖೇ ಲಪನ್ತೀತಿ ಅನ್ತಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಮರಣಮುಖೇ ಪರಿದೇವನ್ತಿ. ಅವೀತತಣ್ಹಾಸೇತಿ ಅವಿಗತತಣ್ಹಾ. ಭವಾಭವೇಸೂತಿ ಕಾಮಭವಾದೀಸು. ಅಥ ವಾ ಭವಾಭವೇಸೂತಿ ಭವಭವೇಸು, ಪುನಪ್ಪುನಭವೇಸೂತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೭೮೪. ಇದಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ಅವೀತತಣ್ಹಾ ಏವಂ ಫನ್ದನ್ತಿ ಚ ಲಪನ್ತಿ ಚ, ತಸ್ಮಾ ತಣ್ಹಾವಿನಯೇ ಸಮಾದಪೇನ್ತೋ ‘‘ಮಮಾಯಿತೇ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಮಮಾಯಿತೇತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಮಮತ್ತೇಹಿ ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ ಪರಿಗ್ಗಹಿತೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ. ಪಸ್ಸಥಾತಿ ಸೋತಾರೇ ಆಲಪನ್ತೋ ಆಹ. ಏತಮ್ಪೀತಿ ಏತಮ್ಪಿ ಆದೀನವಂ. ಸೇಸಂ ಪಾಕಟಮೇವ.

೭೮೫. ಏವಮೇತ್ಥ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ಅಸ್ಸಾದಂ, ತತೋ ಪರಾಹಿ ಚತೂಹಿ ಆದೀನವಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಸಉಪಾಯಂ ನಿಸ್ಸರಣಂ ನಿಸ್ಸರಣಾನಿಸಂಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಬ್ಬಾಹಿ ವಾ ಏತಾಹಿ ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವಂ ಓಕಾರಂ ಸಂಕಿಲೇಸಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಉಭೋಸು ಅನ್ತೇಸೂ’’ತಿ ಗಾಥಾದ್ವಯಮಾಹ. ತತ್ಥ ಉಭೋಸು ಅನ್ತೇಸೂತಿ ಫಸ್ಸಫಸ್ಸಸಮುದಯಾದೀಸು ದ್ವೀಸು ಪರಿಚ್ಛೇದೇಸು. ವಿನೇಯ್ಯ ಛನ್ದನ್ತಿ ಛನ್ದರಾಗಂ ವಿನೇತ್ವಾ. ಫಸ್ಸಂ ಪರಿಞ್ಞಾಯಾತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಾದಿಫಸ್ಸಂ, ಫಸ್ಸಾನುಸಾರೇನ ವಾ ತಂಸಮ್ಪಯುತ್ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅರೂಪಧಮ್ಮೇ, ತೇಸಂ ವತ್ಥುದ್ವಾರಾರಮ್ಮಣವಸೇನ ರೂಪಧಮ್ಮೇ ಚಾತಿ ಸಕಲಮ್ಪಿ ನಾಮರೂಪಂ ತೀಹಿ ಪರಿಞ್ಞಾಹಿ ಪರಿಜಾನಿತ್ವಾ. ಅನಾನುಗಿದ್ಧೋತಿ ರೂಪಾದೀಸು ಸಬ್ಬಧಮ್ಮೇಸು ಅಗಿದ್ಧೋ. ಯದತ್ತಗರಹೀ ತದಕುಬ್ಬಮಾನೋತಿ ಯಂ ಅತ್ತನಾ ಗರಹತಿ, ತಂ ಅಕುರುಮಾನೋ. ನಲಿಪ್ಪತೀ ದಿಟ್ಠಸುತೇಸು ಧೀರೋತಿ ಸೋ ಏವರೂಪೋ ಧಿತಿಸಮ್ಪನ್ನೋ ಧೀರೋ ದಿಟ್ಠೇಸು ಚ ಸುತೇಸು ಚ ಧಮ್ಮೇಸು ದ್ವಿನ್ನಂ ಲೇಪಾನಂ ಏಕೇನಪಿ ಲೇಪೇನ ನ ಲಿಪ್ಪತಿ. ಆಕಾಸಮಿವ ನಿರುಪಲಿತ್ತೋ ಅಚ್ಚನ್ತವೋದಾನಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ.

೭೮೬. ಸಞ್ಞಂ ಪರಿಞ್ಞಾತಿ ಗಾಥಾಯ ಪನ ಅಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಫಸ್ಸಮೇವ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ಕಾಮಸಞ್ಞಾದಿಭೇದಂ ಸಞ್ಞಮ್ಪಿ, ಸಞ್ಞಾನುಸಾರೇನ ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ನಾಮರೂಪಂ ತೀಹಿ ಪರಿಞ್ಞಾಹಿ ಪರಿಜಾನಿತ್ವಾ ಇಮಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ವಿತರೇಯ್ಯ ಓಘಂ, ತತೋ ಸೋ ತಿಣ್ಣೋಘೋ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಪರಿಗ್ಗಹೇಸು ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠಿಲೇಪಪ್ಪಹಾನೇನ ನೋಪಲಿತ್ತೋ ಖೀಣಾಸವಮುನಿ ರಾಗಾದಿಸಲ್ಲಾನಂ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹತ್ತಾ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲೋ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಚರಂ, ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ವಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಚರಂ ತೇನ ಅಪ್ಪಮಾದಚಾರೇನ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲೋ ಹುತ್ವಾ ಸಕಪರತ್ತಭಾವಾದಿಭೇದಂ ನಾಸೀಸತೀ ಲೋಕಮಿಮಂ ಪರಞ್ಚ, ಅಞ್ಞದತ್ಥು ಚರಿಮಚಿತ್ತನಿರೋಧಾ ನಿರುಪಾದಾನೋ ಜಾತವೇದೋವ ಪರಿನಿಬ್ಬಾತೀತಿ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ ಧಮ್ಮನೇತ್ತಿಟ್ಠಪನಮೇವ ಕರೋನ್ತೋ, ನ ಉತ್ತರಿಂ ಇಮಾಯ ದೇಸನಾಯ ಮಗ್ಗಂ ವಾ ಫಲಂ ವಾ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸ ದೇಸಿತತ್ತಾತಿ.

ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಗುಹಟ್ಠಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.