೮. ಸಲ್ಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೮೦. ಅನಿಮಿತ್ತನ್ತಿ ಸಲ್ಲಸುತ್ತಂ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವತೋ ಕಿರ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಏಕೋ ಉಪಾಸಕೋ, ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸೋ ಪುತ್ತಸೋಕಾಭಿಭೂತೋ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿರಾಹಾರೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ಅನುಕಮ್ಪನ್ತೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ಘರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸೋಕವಿನೋದನತ್ಥಂ ಇಮಂ ಸುತ್ತಮಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅನಿಮತ್ತನ್ತಿ ಕಿರಿಯಾಕಾರನಿಮಿತ್ತವಿರಹಿತಂ. ಯಥಾ ಹಿ ‘‘ಯದಾಹಂ ಅಕ್ಖಿಂ ವಾ ನಿಖಣಿಸ್ಸಾಮಿ, ಭಮುಕಂ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ, ತೇನ ನಿಮಿತ್ತೇನ ತಂ ಭಣ್ಡಂ ಅವಹರಾ’’ತಿಆದೀಸು ಕಿರಿಯಾಕಾರನಿಮಿತ್ತಮತ್ಥಿ, ನ ಏವಂ ಜೀವಿತೇ. ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ಲದ್ಧುಂ ‘‘ಯಾವಾಹಂ ಇದಂ ವಾ ಇದಂ ವಾ ಕರೋಮಿ, ತಾವ ತ್ವಂ ಜೀವ, ಮಾ ಮೀಯಾ’’ತಿ. ಅನಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಅತೋ ಏವ ನ ಸಕ್ಕಾ ಏಕಂಸೇನ ಅಞ್ಞಾತುಂ ‘‘ಏತ್ತಕಂ ವಾ ಏತ್ತಕಂ ವಾ ಕಾಲಂ ಇಮಿನಾ ಜೀವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಗತಿಯಾ ಆಯುಪರಿಯನ್ತವಸೇನ ವಾ. ಯಥಾ ಹಿ ಚಾತುಮಹಾರಾಜಿಕಾದೀನಂ ಪರಿಮಿತಂ ಆಯು, ನ ತಥಾ ಮಚ್ಚಾನಂ, ಏವಮ್ಪಿ ಏಕಂಸೇನ ಅನಞ್ಞಾತಂ.

ಕಸಿರನ್ತಿ ಅನೇಕಪಚ್ಚಯಪಟಿಬದ್ಧವುತ್ತಿಭಾವತೋ ಕಿಚ್ಛಂ ನ ಸುಖಯಾಪನೀಯಂ. ತಥಾ ಹಿ ತಂ ಅಸ್ಸಾಸಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ, ಪಸ್ಸಾಸಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ, ಮಹಾಭೂತಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ, ಕಬಳೀಕಾರಾಹಾರಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ, ಉಸ್ಮಾಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ, ವಿಞ್ಞಾಣಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ. ಅನಸ್ಸಸನ್ತೋಪಿ ಹಿ ನ ಜೀವತಿ ಅಪಸ್ಸಸನ್ತೋಪಿ. ಚತೂಸು ಚ ಧಾತೂಸು ಕಟ್ಠಮುಖಾದಿಆಸೀವಿಸದಟ್ಠೋ ವಿಯ ಕಾಯೋ ಪಥವೀಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ ತಾವ ಥದ್ಧೋ ಹೋತಿ ಕಲಿಙ್ಗರಸದಿಸೋ. ಯಥಾಹ –

‘‘ಪತ್ಥದ್ಧೋ ಭವತೀ ಕಾಯೋ, ದಟ್ಠೋ ಕಟ್ಠಮುಖೇನ ವಾ;

ಪಥವೀಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ, ಹೋತಿ ಕಟ್ಠಮುಖೇವ ಸೋ’’ತಿ. (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ೫೮೪);

ಆಪೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ ಪೂತಿಭಾವಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಗ್ಘರಿತಪುಬ್ಬಮಂಸಲೋಹಿತೋ ಅಟ್ಠಿಚಮ್ಮಾವಸೇಸೋ ಹೋತಿ. ಯಥಾಹ –

‘‘ಪೂತಿಕೋ ಭವತೀ ಕಾಯೋ, ದಟ್ಠೋ ಪೂತಿಮುಖೇನ ವಾ;

ಆಪೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ, ಹೋತಿ ಪೂತಿಮುಖೇವ ಸೋ’’ತಿ. (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ೫೮೪);

ತೇಜೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ ಅಙ್ಗಾರಕಾಸುಯಂ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ವಿಯ ಸಮನ್ತಾ ಪರಿಡಯ್ಹತಿ. ಯಥಾಹ –

‘‘ಸನ್ತತ್ತೋ ಭವತೀ ಕಾಯೋ, ದಟ್ಠೋ ಅಗ್ಗಿಮುಖೇನ ವಾ;

ತೇಜೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ, ಹೋತಿ ಅಗ್ಗಿಮುಖೇವ ಸೋ’’ತಿ. (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ೫೮೪);

ವಾಯೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ ಸಞ್ಛಿಜ್ಜಮಾನಸನ್ಧಿಬನ್ಧನೋ ಪಾಸಾಣೇಹಿ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಸಞ್ಚುಣ್ಣಿಯಮಾನಟ್ಠಿಕೋ ವಿಯ ಚ ಹೋತಿ. ಯಥಾಹ –

‘‘ಸಞ್ಛಿನ್ನೋ ಭವತೀ ಕಾಯೋ, ದಟ್ಠೋ ಸತ್ಥಮುಖೇನ ವಾ;

ವಾಯೋಧಾತುಪ್ಪಕೋಪೇನ, ಹೋತಿ ಸತ್ಥಮುಖೇವ ಸೋ’’ತಿ. (ಧ. ಸ. ಅಟ್ಠ. ೫೮೪);

ಧಾತುಪ್ಪಕೋಪಬ್ಯಾಪನ್ನಕಾಯೋಪಿ ಚ ನ ಜೀವತಿ. ಯದಾ ಪನ ತಾ ಧಾತುಯೋ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪತಿಟ್ಠಾನಾದಿಕಿಚ್ಚಂ ಸಾಧೇನ್ತಾಪಿ ಸಮಂ ವಹನ್ತಿ, ತದಾ ಜೀವಿತಂ ಪವತ್ತತಿ. ಏವಂ ಮಹಾಭೂತಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ ಜೀವಿತಂ. ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಾದೀಸು ಪನ ಆಹಾರುಪಚ್ಛೇದೇನ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಕ್ಖಯೋ ಪಾಕಟೋ ಏವ. ಏವಂ ಕಬಳೀಕಾರಾಹಾರಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ ಜೀವಿತಂ. ತಥಾ ಅಸಿತಪೀತಾದಿಪರಿಪಾಕೇ ಕಮ್ಮಜತೇಜೇ ಖೀಣೇ ಸತ್ತಾ ಜೀವಿತಕ್ಖಯಂ ಪಾಪುಣನ್ತಾಪಿ ಪಾಕಟಾ ಏವ. ಏವಂ ಉಸ್ಮಾಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ ಜೀವಿತಂ. ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಪನ ನಿರುದ್ಧೇ ನಿರುದ್ಧತೋ ಪಭುತಿ ಸತ್ತಾನಂ ನ ಹೋತಿ ಜೀವಿತನ್ತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಲೋಕೇ ಪಾಕಟಮೇವ. ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಪಟಿಬದ್ಧಞ್ಚ ಜೀವಿತಂ. ಏವಂ ಅನೇಕಪಚ್ಚಯಪಟಿಬದ್ಧವುತ್ತಿಭಾವತೋ ಕಸಿರಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಪರಿತ್ತಞ್ಚಾತಿ ಅಪ್ಪಕಂ, ದೇವಾನಂ ಜೀವಿತಂ ಉಪನಿಧಾಯ ತಿಣಗ್ಗೇ ಉಸ್ಸಾವಬಿನ್ದುಸದಿಸಂ, ಚಿತ್ತಕ್ಖಣತೋ ಉದ್ಧಂ ಅಭಾವೇನ ವಾ ಪರಿತ್ತಂ. ಅತಿದೀಘಾಯುಕೋಪಿ ಹಿ ಸತ್ತೋ ಅತೀತೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಜೀವಿತ್ಥ ನ ಜೀವತಿ ನ ಜೀವಿಸ್ಸತಿ, ಅನಾಗತೇನ ಜೀವಿಸ್ಸತಿ ನ ಜೀವತಿ ನ ಜೀವಿತ್ಥ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇನ ಜೀವತಿ ನ ಜೀವಿತ್ಥ ನ ಜೀವಿಸ್ಸತಿ. ವುತ್ತಞ್ಚೇತಂ –

‘‘ಜೀವಿತಂ ಅತ್ತಭಾವೋ ಚ, ಸುಖದುಕ್ಖಾ ಚ ಕೇವಲಾ;

ಏಕಚಿತ್ತಸಮಾಯುತ್ತಾ, ಲಹುಸೋ ವತ್ತತೇ ಖಣೋ.

‘‘ಚುಲ್ಲಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಕಪ್ಪಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ ಯೇ ಮರೂ;

ನತ್ವೇವ ತೇಪಿ ಜೀವನ್ತಿ, ದ್ವೀಹಿ ಚಿತ್ತೇಹಿ ಸಂಯುತಾ’’ತಿ. (ಮಹಾನಿ. ೧೦);

ತಞ್ಚ ದುಕ್ಖೇನ ಸಂಯುತನ್ತಿ ತಞ್ಚ ಜೀವಿತಂ ಏವಂ ಅನಿಮಿತ್ತಮನಞ್ಞಾತಂ ಕಸಿರಂ ಪರಿತ್ತಞ್ಚ ಸಮಾನಮ್ಪಿ ಸೀತುಣ್ಹಡಂಸಮಕಸಾದಿಸಮ್ಫಸ್ಸಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾಸಙ್ಖಾರದುಕ್ಖವಿಪರಿಣಾಮದುಕ್ಖದುಕ್ಖದುಕ್ಖೇಹಿ ಸಂಯುತಂ. ಕಿಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ? ಯಸ್ಮಾ ಈದಿಸಂ ಮಚ್ಚಾನಂ ಜೀವಿತಂ, ತಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಯಾವ ತಂ ಪರಿಕ್ಖಯಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ, ತಾವ ಧಮ್ಮಚರಿಯಮೇವ ಬ್ರೂಹಯ, ಮಾ ಪುತ್ತಮನುಸೋಚಾತಿ.

೫೮೧. ಅಥಾಪಿ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯಾಸಿ ‘‘ಸಬ್ಬೂಪಕರಣೇಹಿ ಪುತ್ತಂ ಅನುರಕ್ಖನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಮೇ ಸೋ ಮತೋ, ತೇನ ಸೋಚಾಮೀ’’ತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ಮಾ ಸೋಚಿ. ನ ಹಿ ಸೋ ಉಪಕ್ಕಮೋ ಅತ್ಥಿ, ಯೇನ ಜಾತಾ ನ ಮಿಯ್ಯರೇ, ನ ಹಿ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ಉಪಕ್ಕಮೇನ ಜಾತಾ ಸತ್ತಾ ಮಾ ಮರನ್ತೂತಿ ರಕ್ಖಿತುನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತತೋ ಯಸ್ಮಾ ಸೋ ‘‘ಜರಂ ಪತ್ವಾ ನಾಮ, ಭನ್ತೇ, ಮರಣಂ ಅನುರೂಪಂ, ಅತಿದಹರೋ ಮೇ ಪುತ್ತೋ ಮತೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಹ ‘‘ಜರಮ್ಪಿ ಪತ್ವಾ ಮರಣಂ, ಏವಂಧಮ್ಮಾ ಹಿ ಪಾಣಿನೋ’’ತಿ, ಜರಂ ಪತ್ವಾಪಿ ಅಪ್ಪತ್ವಾಪಿ ಮರಣಂ, ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ನಿಯಮೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೮೨. ಇದಾನಿ ತಮತ್ಥಂ ನಿದಸ್ಸನೇನ ಸಾಧೇನ್ತೋ ‘‘ಫಲಾನಮಿವ ಪಕ್ಕಾನ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಥಾ ಫಲಾನಂ ಪಕ್ಕಾನಂ ಯಸ್ಮಾ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನತೋ ಪಭುತಿ ಸೂರಿಯಾತಪೇನ ಸನ್ತಪ್ಪಮಾನೇ ರುಕ್ಖೇ ಪಥವಿರಸೋ ಚ ಆಪೋರಸೋ ಚ ಪತ್ತತೋ ಸಾಖಂ ಸಾಖತೋ ಖನ್ಧಂ ಖನ್ಧತೋ ಮೂಲನ್ತಿ ಏವಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಮೂಲತೋ ಪಥವಿಮೇವ ಪವಿಸತಿ, ಓಗಮನತೋ ಪಭುತಿ ಪನ ಪಥವಿತೋ ಮೂಲಂ ಮೂಲತೋ ಖನ್ಧನ್ತಿ ಏವಂ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ಸಾಖಾಪತ್ತಪಲ್ಲವಾದೀನಿ ಪುನ ಆರೋಹತಿ, ಏವಂ ಆರೋಹನ್ತೋ ಚ ಪರಿಪಾಕಗತೇ ಫಲೇ ವಣ್ಟಮೂಲಂ ನ ಪವಿಸತಿ. ಅಥ ಸೂರಿಯಾತಪೇನ ತಪ್ಪಮಾನೇ ವಣ್ಟಮೂಲೇ ಪರಿಳಾಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತೇನ ತಾನಿ ಫಲಾನಿ ಪಾತೋ ಪಾತೋ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಪತನ್ತಿ, ನೇಸಂ ಪಾತೋ ಪತನತೋ ಭಯಂ ಹೋತಿ, ಪತನಾ ಭಯಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಜಾತಾನಂ ಮಚ್ಚಾನಂ ನಿಚ್ಚಂ ಮರಣತೋ ಭಯಂ. ಪಕ್ಕಫಲಸದಿಸಾ ಹಿ ಸತ್ತಾತಿ.

೫೮೩-೬. ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋ ‘‘ಯಥಾಪಿ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ…ಪೇ… ಜೀವಿತ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ದಹರಾ ಚ…ಪೇ… ಪರಾಯಣಾ’’ತಿ ಏವಂ ಗಣ್ಹ, ಏವಞ್ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ತೇಸಂ ಮಚ್ಚು…ಪೇ… ಞಾತೀ ವಾ ಪನ ಞಾತಕೇ’’ತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಗಣ್ಹ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ನ ಪಿತಾ ತಾಯತೇ ಪುತ್ತಂ, ಞಾತೀ ವಾ ಪನ ಞಾತಕೇ, ತಸ್ಮಾ ಪೇಕ್ಖತಂಯೇವ…ಪೇ… ನೀಯತಿ.

ತತ್ಥ ಅಯಂ ಯೋಜನಾ – ಪಸ್ಸಮಾನಾನಂಯೇವ ಞಾತೀನಂ ‘‘ಅಮ್ಮ, ತಾತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಪುಥು ಅನೇಕಪ್ಪಕಾರಕಂ ಲಾಲಪತಂಯೇವ ಮಚ್ಚಾನಂ ಏಕಮೇಕೋ ಮಚ್ಚೋ ಯಥಾ ಗೋ ವಜ್ಝೋ ಏವಂ ನೀಯತಿ, ಏವಂ ಪಸ್ಸ, ಉಪಾಸಕ, ಯಾವ ಅತಾಣೋ ಲೋಕೋತಿ.

೫೮೭. ತತ್ಥ ಯೇ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾದಯೋ ಧಿತಿಸಮ್ಪನ್ನಾ, ತೇ ‘‘ಏವಮಬ್ಭಾಹತೋ ಲೋಕೋ ಮಚ್ಚುನಾ ಚ ಜರಾಯ ಚ, ಸೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಕೇನಚಿ ಪರಿತ್ತಾಣಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾ ಜಾನನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಧೀರಾ ನ ಸೋಚನ್ತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಲೋಕಪರಿಯಾಯಂ. ಇಮಂ ಲೋಕಸಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ನ ಸೋಚನ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೮೮. ತ್ವಂ ಪನ ಯಸ್ಸ ಮಗ್ಗಂ…ಪೇ… ಪರಿದೇವಸಿ. ಕಿಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ? ಯಸ್ಸ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಂ ಆಗತಸ್ಸ ಆಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಇತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗತಸ್ಸ ಗತಮಗ್ಗಂ ವಾ ನ ಜಾನಾಸಿ, ತಸ್ಸ ಇಮೇ ಉಭೋ ಅನ್ತೇ ಅಸಮ್ಪಸ್ಸಂ ನಿರತ್ಥಂ ಪರಿದೇವಸಿ. ಧೀರಾ ಪನ ತೇ ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿದಿತ್ವಾ ಲೋಕಪರಿಯಾಯಂ ನ ಸೋಚನ್ತೀತಿ.

೫೮೯. ಇದಾನಿ ‘‘ನಿರತ್ಥಂ ಪರಿದೇವಸೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತಪರಿದೇವನಾಯ ನಿರತ್ಥಕಭಾವಂ ಸಾಧೇನ್ತೋ ‘‘ಪರಿದೇವಯಮಾನೋ ಚೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಉದಬ್ಬಹೇತಿ ಉಬ್ಬಹೇಯ್ಯ ಧಾರೇಯ್ಯ, ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಜನೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಹಿಂಸಮತ್ತಾನನ್ತಿ ಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಬಾಧೇನ್ತೋ. ಕಯಿರಾ ಚೇ ನಂ ವಿಚಕ್ಖಣೋತಿ ಯದಿ ತಾದಿಸೋ ಕಞ್ಚಿ ಅತ್ಥಂ ಉದಬ್ಬಹೇ, ವಿಚಕ್ಖಣೋಪಿ ನಂ ಪರಿದೇವಂ ಕರೇಯ್ಯ.

೫೯೦. ನ ಹಿ ರುಣ್ಣೇನಾತಿ ಏತ್ಥಾಯಂ ಯೋಜನಾ – ನ ಪನ ಕೋಚಿ ರುಣ್ಣೇನ ವಾ ಸೋಕೇನ ವಾ ಚೇತಸೋ ಸನ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ರೋದತೋ ಸೋಚತೋ ಚ ಭಿಯ್ಯೋ ಅಸ್ಸ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೇ ದುಕ್ಖಂ, ಸರೀರಞ್ಚ ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಾದೀಹಿ ಉಪಹಞ್ಞತೀತಿ.

೫೯೧. ನ ತೇನ ಪೇತಾತಿ ತೇನ ಪರಿದೇವನೇನ ಕಾಲಕತಾ ನ ಪಾಲೇನ್ತಿ ನ ಯಾಪೇನ್ತಿ, ನ ತಂ ತೇಸಂ ಉಪಕಾರಾಯ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ನಿರತ್ಥಾ ಪರಿದೇವನಾತಿ.

೫೯೨. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ನಿರತ್ಥಾ, ಅನತ್ಥಮ್ಪಿ ಆವಹತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಯಸ್ಮಾ ಸೋಕಮಪ್ಪಜಹಂ …ಪೇ… ವಸಮನ್ವಗೂ. ತತ್ಥ ಅನುತ್ಥುನನ್ತೋತಿ ಅನುಸೋಚನ್ತೋ. ವಸಮನ್ವಗೂತಿ ವಸಂ ಗತೋ.

೫೯೩. ಏವಮ್ಪಿ ನಿರತ್ಥಕತ್ತಂ ಅನತ್ಥಾವಹತ್ತಞ್ಚ ಸೋಕಸ್ಸ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಸೋಕವಿನಯತ್ಥಂ ಓವದನ್ತೋ ‘‘ಅಞ್ಞೇಪಿ ಪಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗಮಿನೇತಿ ಗಮಿಕೇ, ಪರಲೋಕಗಮನಸಜ್ಜೇ ಠಿತೇತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಫನ್ದನ್ತೇವಿಧ ಪಾಣಿನೋತಿ ಮರಣಭಯೇನ ಫನ್ದಮಾನೇಯೇವ ಇಧ ಸತ್ತೇ.

೫೯೪. ಯೇನ ಯೇನಾತಿ ಯೇನಾಕಾರೇನ ಮಞ್ಞನ್ತಿ ‘‘ದೀಘಾಯುಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅರೋಗೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತತೋ ತಂ ಅಞ್ಞಥಾಯೇವ ಹೋತಿ, ಸೋ ಏವಂ ಮಞ್ಞಿತೋ ಮರತಿಪಿ, ರೋಗೀಪಿ ಹೋತಿ. ಏತಾದಿಸೋ ಅಯಂ ವಿನಾಭಾವೋ ಮಞ್ಞಿತಪ್ಪಚ್ಚನೀಕೇನ ಹೋತಿ, ಪಸ್ಸ, ಉಪಾಸಕ, ಲೋಕಸಭಾವನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೫೯೬. ಅರಹತೋ ಸುತ್ವಾತಿ ಇಮಂ ಏವರೂಪಂ ಅರಹತೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ. ನೇಸೋ ಲಬ್ಭಾ ಮಯಾ ಇತೀತಿ ಸೋ ಪೇತೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಪುನ ಜೀವತೂ’’ತಿ ನ ಲಬ್ಭಾ ಇತಿ ಪರಿಜಾನನ್ತೋ, ವಿನೇಯ್ಯ ಪರಿದೇವಿತನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೫೯೭. ಕಿಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋ – ‘‘ಯಥಾ ಸರಣಮಾದಿತ್ತಂ…ಪೇ… ಧಂಸಯೇ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಧೀರೋ ಧಿತಿಸಮ್ಪದಾಯ, ಸಪಞ್ಞೋ ಸಾಭಾವಿಕಪಞ್ಞಾಯ, ಪಣ್ಡಿತೋ ಬಾಹುಸಚ್ಚಪಞ್ಞಾಯ, ಕುಸಲೋ ಚಿನ್ತಕಜಾತಿಕತಾಯ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಚಿನ್ತಾಮಯಸುತಮಯಭಾವನಾಮಯಪಞ್ಞಾಹಿ ವಾ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

೫೯೮-೯. ನ ಕೇವಲಞ್ಚ ಸೋಕಮೇವ, ಪರಿದೇವಂ…ಪೇ… ಸಲ್ಲಮತ್ತನೋ. ತತ್ಥ ಪಜಪ್ಪನ್ತಿ ತಣ್ಹಂ. ದೋಮನಸ್ಸನ್ತಿ ಚೇತಸಿಕದುಕ್ಖಂ. ಅಬ್ಬಹೇತಿ ಉದ್ಧರೇ. ಸಲ್ಲನ್ತಿ ಏತಮೇವ ತಿಪ್ಪಕಾರಂ ದುನ್ನೀಹರಣಟ್ಠೇನ ಅನ್ತೋವಿಜ್ಝನಟ್ಠೇನ ಚ ಸಲ್ಲಂ. ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಂ ಸತ್ತವಿಧಂ ರಾಗಾದಿಸಲ್ಲಂ ವಾ. ಏತಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹೇ ಸಲ್ಲೇ ಅಬ್ಬೂಳ್ಹಸಲ್ಲೋ…ಪೇ… ನಿಬ್ಬುತೋತಿ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ತತ್ಥ ಅಸಿತೋತಿ ತಣ್ಹಾದಿಟ್ಠೀಹಿ ಅನಿಸ್ಸಿತೋ. ಪಪ್ಪುಯ್ಯಾತಿ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ. ಸೇಸಂ ಇಧ ಇತೋ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತತ್ತಾ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ನ ವಣ್ಣಿತಂ.

ಪರಮತ್ಥಜೋತಿಕಾಯ ಖುದ್ದಕ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ

ಸುತ್ತನಿಪಾತ-ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಲ್ಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.