೧೫. ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ಇದಂ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥು. ತಸ್ಸ ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಅಲಙ್ಕತಪ್ಪಟಿಯತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ಮಹತಿಯಾ ರಾಜಿದ್ಧಿಯಾ ಮಹನ್ತೇನ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ ನಗರಂ ಅನುಸಞ್ಚರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಉಪರಿಪಾಸಾದೇ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ತಂ ರಾಜವಿಭೂತಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಿಂ ರೂಪಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ದೇವಚ್ಛರಾಪಟಿಭಾಗಂ ಏಕಂ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬೇ ಆರಮ್ಮಣೇ ಸಹಸಾ ಸಮುಪ್ಪನ್ನೇನ ಕಿಲೇಸಸಮುದಾಚಾರೇನ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತೋ ಸತಿಪಿ ಕುಲರೂಪಾಚಾರಾದಿಗುಣವಿಸೇಸಸಮ್ಪನ್ನೇ ಅನ್ತೇಪುರಜನೇ ಸಭಾವಲಹುಕಸ್ಸ ಪನ ದುದ್ದಮಸ್ಸ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ತಸ್ಸಂ ಇತ್ಥಿಯಂ ಪಟಿಬದ್ಧಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಸನೇ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ‘‘ಇಮಂ ಪಾಸಾದಂ ಇಮಞ್ಚ ಇತ್ಥಿಂ ಉಪಧಾರೇಹೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ರಾಜಗೇಹಂ ಪವಿಟ್ಠೋ. ಅಞ್ಞಂ ಸಬ್ಬಂ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರಪೇತವತ್ಥುಮ್ಹಿ ಆಗತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ಇಧ ಪುರಿಸೋ ಸೂರಿಯೇ ಅನತ್ಥಙ್ಗತೇಯೇವ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಗರದ್ವಾರೇ ಥಕಿತೇ ಅತ್ತನಾ ಆನೀತಂ ಅರುಣವಣ್ಣಮತ್ತಿಕಂ ಉಪ್ಪಲಾನಿ ಚ ನಗರದ್ವಾರಕವಾಟೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ಜೇತವನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ಪನ ಸಿರಿಸಯನೇ ವಾಸೂಪಗತೋ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಸ-ಇತಿ ನ-ಇತಿ ದು-ಇತಿ ಸೋ-ಇತಿ ಚ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಕ್ಖರಾನಿ ಮಹತಾ ಕಣ್ಠೇನ ಉಚ್ಚಾರಿತಾನಿ ವಿಯ ವಿಸ್ಸರವಸೇನ ಅಸ್ಸೋಸಿ. ತಾನಿ ಕಿರ ಅತೀತೇ ಕಾಲೇ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀಹಿ ಚತೂಹಿ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೇಹಿ ಭೋಗಮದಮತ್ತೇಹಿ ಯೋಬ್ಬನಕಾಲೇ ಪಾರದಾರಿಕಕಮ್ಮವಸೇನ ಬಹುಂ ಅಪುಞ್ಞಂ ಪಸವೇತ್ವಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸೇವ ನಗರಸ್ಸ ಸಮೀಪೇ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚಮಾನೇಹಿ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಾ ಮುಖವಟ್ಟಿಂ ಪತ್ವಾ ಏಕೇಕಂ ಗಾಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೇಹಿ ಉಚ್ಚಾರಿತಾನಂ ತಾಸಂ ಗಾಥಾನಂ ಆದಿಅಕ್ಖರಾನಿ, ತೇ ಪಠಮಕ್ಖರಮೇವ ವತ್ವಾ ವೇದನಾಪ್ಪತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಂ ಓತರಿಂಸು.

ರಾಜಾ ಪನ ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಭೀತತಸಿತೋ ಸಂವಿಗ್ಗೋ ಲೋಮಹಟ್ಠಜಾತೋ ತಂ ರತ್ತಾವಸೇಸಂ ದುಕ್ಖೇನ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ವಿಭಾತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಪುರೋಹಿತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಕಥೇಸಿ. ಪುರೋಹಿತೋ ರಾಜಾನಂ ಭೀತತಸಿತಂ ಞತ್ವಾ ಲಾಭಗಿದ್ಧೋ ‘‘ಉಪ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಅಯಂ ಮಯ್ಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಞ್ಚ ಲಾಭುಪ್ಪಾದನುಪಾಯೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾ ವತಾಯಂ ಉಪದ್ದವೋ ಉಪ್ಪನ್ನೋ, ಸಬ್ಬಚತುಕ್ಕಂ ಯಞ್ಞಂ ಯಜಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚೇ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ಸಬ್ಬಚತುಕ್ಕಯಞ್ಞಸ್ಸ ಉಪಕರಣಾನಿ ಸಜ್ಜೇಥಾ’’ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಲ್ಲಿಕಾ ದೇವೀ ರಾಜಾನಂ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಕಸ್ಮಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಅನೇಕಪಾಣವಧಹಿಂಸನಕಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತುಕಾಮೋಸಿ, ನನು ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಪ್ಪಟಿಹತಞಾಣಚಾರೋ ಭಗವಾ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ? ಯಥಾ ಚ ತೇ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸತಿ, ತಥಾ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ‘‘ನ, ಮಹಾರಾಜ, ತತೋನಿದಾನಂ ತುಯ್ಹಂ ಕೋಚಿ ಅನ್ತರಾಯೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತೇಸಂ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಸತ್ತಾನಂ ಪವತ್ತಿಂ ಕಥೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪಚ್ಚೇಕಂ ಉಚ್ಚಾರೇತುಂ ಆರದ್ಧಗಾಥಾಯೋ –

೮೦೨. ‘‘ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ;

ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನಾನಂ, ಕದಾ ಅನ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೮೦೩. ‘‘ನತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ ಕುತೋ ಅನ್ತೋ, ನ ಅನ್ತೋ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ;

ತಥಾ ಹಿ ಪಕತಂ ಪಾಪಂ, ತುಯ್ಹಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಮಾರಿಸಾ.

೮೦೪. ‘‘ದುಜ್ಜೀವಿತಮಜೀವಿಮ್ಹ, ಯೇ ಸನ್ತೇ ನ ದದಮ್ಹಸೇ;

ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ.

೮೦೫. ‘‘ಸೋಹಂ ನೂನ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿಂ;

ವದಞ್ಞೂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹು’’ನ್ತಿ. –

ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ.

೮೦೨. ತತ್ಥ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನೀತಿ ವಸ್ಸಾನಂ ಸಟ್ಠಿಸಹಸ್ಸಾನಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಕಿರ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಸತ್ತೋ ಅಧೋ ಓಗಚ್ಛನ್ತೋ ತಿಂಸಾಯ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಉಗ್ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ತಿಂಸಾಯ ಏವ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಮುಖವಟ್ಟಿಪದೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ತಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಸೋ ‘‘ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ’’ತಿ ಗಾಥಂ ವತ್ತುಕಾಮೋ ಸ-ಇತಿ ವತ್ವಾ ಅಧಿಮತ್ತವೇದನಾಪ್ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ಅಧೋಮುಖೋ ಪತಿ. ಭಗವಾ ಪನ ತಂ ರಞ್ಞೋ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸಗಾಥಾಸುಪಿ. ತತ್ಥ ಕದಾ ಅನ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನಾನಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕದಾ ನು ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

೮೦೩. ತಥಾ ಹೀತಿ ಯಥಾ ತುಯ್ಹಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಇಮಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ, ನ ಅನ್ತೋ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ, ತಥಾ ತೇನ ಪಕಾರೇನ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ ಪಕತಂ ತಯಾ ಮಯಾ ಚಾತಿ ವಿಭತ್ತಿಂ ವಿಪರಿಣಾಮೇತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

೮೦೪. ದುಜ್ಜೀವಿತನ್ತಿ ವಿಞ್ಞೂಹಿ ಗರಹಿತಬ್ಬಂ ಜೀವಿತಂ. ಯೇ ಸನ್ತೇತಿ ಯೇ ಮಯಂ ಸನ್ತೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ. ನ ದದಮ್ಹಸೇತಿ ನ ಅದಮ್ಹ. ವುತ್ತಮೇವತ್ಥಂ ಪಾಕಟತರಂ ಕಾತುಂ ‘‘ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೮೦೫. ಸೋಹನ್ತಿ ಸೋ ಅಹಂ. ನೂನಾತಿ ಪರಿವಿತಕ್ಕೇ ನಿಪಾತೋ. ಇತೋತಿ ಇಮಸ್ಮಾ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿನಿರಯಾ. ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಅಪಗನ್ತ್ವಾ. ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿನ್ತಿ ಮನುಸ್ಸಯೋನಿಂ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವಂ ಲಭಿತ್ವಾ. ವದಞ್ಞೂತಿ ಪರಿಚ್ಚಾಗಸೀಲೋ, ಯಾಚಕಾನಂ ವಾ ವಚನಞ್ಞೂ. ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಸೀಲಾಚಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ. ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹುನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವಿಯ ಪಮಾದಂ ಅನಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಪಹೂತಂ ಕುಸಲಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಉಪಚಿನಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಸತ್ಥಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ವತ್ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಮತ್ತಿಕಾರತ್ತುಪ್ಪಲಹಾರಕೋ ಪುರಿಸೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ರಾಜಾ ಸಞ್ಜಾತಸಂವೇಗೋ ಪರಪರಿಗ್ಗಹೇ ಅಭಿಜ್ಝಂ ಪಹಾಯ ಸದಾರಸನ್ತುಟ್ಠೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಪೇತವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.